Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 79

सूत उवाच । एवमुक्त्वा हृषीकेशो विससर्ज शतक्रतुम् । निःशेषभयनिर्मुक्तं स्वराज्यपरिवृद्धये

sūta uvāca | evamuktvā hṛṣīkeśo visasarja śatakratum | niḥśeṣabhayanirmuktaṃ svarājyaparivṛddhaye

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഹൃഷീകേശൻ ശതക്രതു (ഇന്ദ്രൻ)നെ വിടയാക്കി. അവൻ എല്ലാ ഭയങ്ങളിൽ നിന്നും വിമുക്തനായി തന്റെ രാജ്യവൃദ്ധിക്കായി പുറപ്പെട്ടു.

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb), ‘thus’
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) → उक्त्वा
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), ‘having spoken’
हृषीकेशःHṛṣīkeśa (Viṣṇu)
हृषीकेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहृषीकेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘हृषीकाणि ईशते यस्य’ (विष्णु)
विससर्जdismissed/sent away
विससर्ज:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-सृज् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
शतक्रतुम्Śatakratu (Indra)
शतक्रतुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशतक्रतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; बहुव्रीहिः ‘शतं क्रतवो यस्य’ (इन्द्र)
निःशेषभयनिर्मुक्तम्freed from all fear
निःशेषभयनिर्मुक्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिःशेष + भय + निर्मुक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः: निःशेष-भयात् निर्मुक्तः = freed from all fear
स्वराज्यपरिवृद्धयेfor the increase of his own kingdom
स्वराज्यपरिवृद्धये:
Sampradana/Purpose (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootस्व + राज्य + परिवृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान/प्रयोजन), एकवचन; तत्पुरुषः ‘स्वराज्यस्य परिवृद्धिः’

Sūta (Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Sūta narrates as Hṛṣīkeśa gestures dismissal; Indra departs uplifted, aura of fearlessness around him, celestial path opening upward.

S
Sūta
H
Hṛṣīkeśa (Viṣṇu)
Ś
Śatakratu (Indra)

FAQs

Divine counsel and refuge remove fear, restoring dharmic order and rightful authority.

The surrounding verses situate the episode in the Hāṭakeśvara-kṣetra narrative of the Tīrthamāhātmya.

No direct rite is prescribed here; it functions as narrative transition after the vow-related teaching.