Adhyaya 60

Verse 1

सूत उवाच । सोऽथ प्राग्ज्योतिषाद्बाह्ये महोपवनसंस्थितम् । सहस्रभूमिकं गेहमपश्यत हिरण्मयम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ അവൻ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷത്തിന് പുറത്തായി, മഹോദ്യാനത്തിനുള്ളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സഹസ്രഭൂമികകളുള്ള സ്വർണമയമായ ഭവനം കണ്ടു।

Verse 2

वेणुवीणामृदंगानां निःस्वनैः परिपूरितम् । दशसाहस्रसंख्याभिश्चेटीभिः परिपूरितम्

അത് വേണു, വീണ, മൃദംഗം എന്നിവയുടെ നാദങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു; പത്തായിരം ദാസിമാരാൽ എല്ലാടവും പരിപൂർണ്ണമായിരുന്നു।

Verse 3

आयाद्भिः प्रतियाद्भिश्च भगदत्तस्य किंकरैः । किमिच्छन्तीति भगिनी पृच्छकैरभिपूरितम्

ഭഗദത്തന്റെ സേവകർ വരികയും പോകികയും ചെയ്തതുകൊണ്ട് അത് തിരക്കേറിയിരുന്നു; ചോദിക്കുന്നവർ—“സഹോദരീ, എന്താണ് നിനക്ക് ആഗ്രഹം?” എന്നു ചോദിച്ചു।

Verse 4

तदासाद्य स हैडंबिर्मेरोः शिखरवद्ग्रहम् । द्वारि स्थितां संददर्श कर्णप्रावरणां सखीम्

ആ ഭവനത്തെ സമീപിച്ച്—മേരു ശിഖരംപോലെ ഉയർന്നതിനെ—ഹൈഡംബി വാതിലിൽ നിന്നിരുന്ന കർണപ്രാവരണാ എന്ന സഖിയെ കണ്ടു।

Verse 5

तामाह ललितं वीरो भद्रे सा क्व मुरोः सुता । कामुको द्रष्टुमिच्छामि दूरदेशागतोऽतिथिः

വീരൻ സ്നേഹപൂർവ്വം പറഞ്ഞു—“ഭദ്രേ, മുരന്റെ പുത്രി എവിടെയാണ്? ഞാൻ ദൂരദേശത്തിൽ നിന്നെത്തിയ അതിഥി; അവളെ ദർശിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരൻ.”

Verse 6

कर्णप्रावरणोवाच । किं तवास्ति महाबाहो तया मौर्व्या प्रयोजनम् । कोटिशो निहताः पूर्वं तया कामुक कामुकाः

കർണപ്രാവരണൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാബാഹോ! ആ മൂരകന്നിയുമായി നിനക്ക് എന്ത് കാര്യം? മുൻകാലത്ത് അവൾ അനവധി കാമുകരെ—ഒരാളിന് പിന്നാലെ ഒരാൾ—വധിച്ചിട്ടുണ്ട്।

Verse 7

तव रूपमहं दृष्ट्वा घटहासं सदोत्कचम् । प्रणम्य पादयोर्वीर स्थिता ते वचनंकरी

നിന്റെ രൂപം കണ്ടു—ഭീകരമായ പരിഹാസഹാസ്യത്തോടെ കൂടിയും സദാ യുദ്ധസന്നദ്ധനുമായ—ഹേ വീരാ! നിന്റെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിച്ചു, നിന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കാൻ ഞാൻ നില്ക്കുന്നു।

Verse 8

तन्मया सह मोदस्व भुंक्ष्व भोगांश्च कामुक । दास्याम्यनुचराणां ते त्रयाणां च प्रियात्रयम्

അതിനാൽ എന്നോടൊപ്പം ആനന്ദിക്ക; ഹേ കാമുകാ! ഈ ഭോഗങ്ങളും അനുഭവിക്ക. നിന്റെ മൂന്ന് അനുചരർക്കായി പ്രിയസ്ത്രീകളുടെ ത്രയവും ഞാൻ നൽകാം।

Verse 9

घटोत्कच उवाच । कल्याणि किंवदंती ते प्रमुक्ता स्वोचिता शुभे । पुनर्नैतद्वचस्तुभ्यं विशते मम चेतसि

ഘടോത്കചൻ പറഞ്ഞു—ഹേ കല്യാണി! നീ പറഞ്ഞ ഈ വാർത്ത നിനക്കു യോജിച്ചതല്ല, ഹേ ശുഭേ! എങ്കിലും നിന്റെ ആ വാക്കുകൾ എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നില്ല।

Verse 10

वामः कामो यतो भद्रे यस्मिन्नुपनिबद्ध्यते । स चात्र नैव बध्नाति तद्वयं कि प्रकुर्महे

ഹേ ഭദ്രേ! പ്രേമം അയോഗ്യവിഷയത്തിൽ ബന്ധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ വക്രമാകുന്നു; ഇവിടെ അത് എന്നെ ഒട്ടും ബന്ധിക്കുന്നില്ല. അപ്പോൾ നാം എന്തു ചെയ്യണം?

Verse 11

अद्य ते स्वामिनी दृष्टा जिता वा क्रीडते मया । तया वा विजितो यास्ये पूर्वेषां कामिनां गतिम्

ഇന്ന് ഞാൻ നിന്റെ സ്വാമിനിയെ ദർശിക്കും—അവളെ ജയിച്ച് അവളോടൊപ്പം ക്രീഡിക്കും; അല്ലെങ്കിൽ അവളാൽ ജയിക്കപ്പെട്ട് പൂർവ്വകാല കാമാന്ധരുടെ ഗതിയിലേക്കു പോകും।

Verse 12

कर्णप्रावरणे तस्माच्छीघ्रमेव निवेद्यताम् । यथा दर्शनमात्रेण पूजयंत्यतिथिं खलु

അതുകൊണ്ട് അവളുടെ ചെവിയിൽ വേഗത്തിൽ മൃദുവായി അറിയിച്ച് എന്നെ അറിയിപ്പിക്കുക; കാരണം അതിഥിയെ ദർശനമാത്രത്താലും ആദരിക്കുന്നു।

Verse 13

इति भैमेर्वचः श्रुत्वा प्रस्खलंती निशाचरी । प्रासादशिखरस्थां तां मौर्वीमेवं वचोवदत्

ഭീമപുത്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ആ നിശാചരിയായ ദാസി അതിവേഗത്തിൽ തളർന്നു വീഴുമാറായി, പ്രാസാദശിഖരത്തിൽ നിന്ന മൗർവിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു।

Verse 14

देवि कोऽपि युवा श्रीमांस्त्रैलोक्येष्वमितप्रभः । कामातिथिस्तव द्वारि वर्तते दिश तत्परम्

ദേവീ! ത്രിലോകങ്ങളിലും അളവറ്റ പ്രഭയുള്ള ഒരു ശ്രിമാൻ യുവാവ് ‘കാമാതിഥി’യായി നിന്റെ വാതിലിൽ നിൽക്കുന്നു; എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ആജ്ഞാപിക്കണം।

Verse 15

कामकटंकटोवाच । मुच्यतां शीघ्रमेवासौ किमर्थं वा विलंबसे । कदाचिद्देवसंगत्या समयो मेऽभिपूर्यते

കാമകടങ്കടൻ പറഞ്ഞു—അവനെ ഉടൻ തന്നെ വിട്ടയക്കുക; എന്തിന് വൈകുന്നു? ദൈവസംഗതിയാൽ എന്റെ നിശ്ചിത സമയം നിറവേറുകയാകാം।

Verse 16

इत्युक्तवचनाच्चेटी प्राप्यावोचद्घटोत्कचम् । व्रज शीघ्रं कामुक त्वं तस्या मृत्योश्च सन्निधौ

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ ദാസി ചെന്നു ഘടോത്കചനോട് പറഞ്ഞു— “ഹേ കാമുകാ, വേഗം പോകുക; അവളുടെ സന്നിധിയിലേക്കും, മരണത്തിന്റെ സമീപത്തേക്കും.”

Verse 17

इत्युक्तः स प्रहस्यैव तत्रोत्सृज्य स्वकानुगान् । प्रविवेश गृहं भैमिः सिंहो मेरुगुहामिव

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ ചിരിച്ചുമാത്രം; തന്റെ അനുചരന്മാരെ അവിടെ വിട്ട് ഭീമപുത്രൻ ഭൈമി ഗൃഹത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു— മേരുവിന്റെ ഗുഹയിലേക്കു സിംഹം കടക്കുന്നതുപോലെ.

Verse 18

स पश्यञ्छुकसंघातान्पारावतगणांस्तथा । सारिकाश्च मदोन्मत्ताश्चेटीस्तां चाप्यपश्यत

അവിടെ അവൻ തത്തകളുടെ കൂട്ടങ്ങളെയും, പ്രാവുകളുടെ സംഘങ്ങളെയും കണ്ടു; മദോന്മത്തമായ മൈനകളെയും, ആ ദാസിയെയും കൂടി അവൻ കണ്ടു.

Verse 19

रूपेण वयसः चैव रतेरपि रतिंकरीम् । आंदोलकसुखासीनां सर्वाभरणभूषिताम्

അവൾ രൂപത്തിലും യൗവനത്തിലും, രതിദേവിയെപ്പോലെ കാമം ഉണർത്തുന്നവളായി തോന്നി; ആന്ദോളകത്തിൽ സുഖമായി ഇരുന്ന്, സർവാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതയായിരുന്നു.

Verse 20

तां विद्युतमिवोन्नद्धां दृष्ट्वा भैमिरचिंतयत । अहो कृष्णेन पित्रा मे निर्दिष्टेयं ममोचिता

മിന്നലുപോലെ ദീപ്തയായ അവളെ കണ്ട ഭൈമി മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു— “അഹോ! എന്റെ പിതാവ് കൃഷ്ണൻ എനിക്കായി നിർദ്ദേശിച്ച ഇവൾ തന്നെയാണ് എനിക്ക് യോജിച്ചത്.”

Verse 21

न्याय्यमेतत्कृते पूर्वं नष्टा यत्कामिनां गणाः । शरीरक्षयपर्याप्तं क्षीयते यदि कामिनाम्

ഇത് ന്യായം തന്നേ—പൂർവകാലത്ത് കാമികളുടെ അനേകം കൂട്ടങ്ങൾ നശിച്ചു; കാരണം കാമഹേതുവായി ശരീരമേ ക്ഷയപര്യന്തം ക്ഷീണിച്ചാൽ.

Verse 22

कामिनीनां कृते येषां क्षीयते गणनात्र का । एवं बहुविधं कामी चिंतयन्नाह भीमभूः

സ്ത്രീകളുടെ നിമിത്തം ആരുടെ ദേഹം ക്ഷീണിച്ചുപോകുന്നുവോ—അത്തരം സംഭവങ്ങൾക്ക് എണ്ണമെന്ത്? ഇങ്ങനെ പലവിധം ചിന്തിച്ച് കാമാതുരനായ ഭീമഭൂ പറഞ്ഞു.

Verse 23

निष्ठुरे वज्रहृदये प्राप्तोऽहमतिथिस्तव । उचितां तत्सतां पूजां कुरु या ते हृदि स्थिता

ഓ വജ്രഹൃദയ നിഷ്ഠുരനേ! ഞാൻ നിന്റെ അതിഥിയായി വന്നിരിക്കുന്നു. സജ്ജനർക്കു യോജിച്ച আতിഥ്യപൂജ നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഉള്ളതുപോലെ യഥോചിതമായി നിർവഹിക്കു.

Verse 24

इति हैडंबिवचनं श्रुत्वा कामकटंकटा । विस्मिताभूत्तस्य रूपात्स्वं निनिंद च बालिशम्

ഹൈഡംബിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് കാമ-കടങ്കടാ അവന്റെ രൂപം കണ്ടു വിസ്മയിച്ചു; പിന്നെ സ്വയം തന്നെ മൂഢയെന്ന് നിന്ദിച്ചു.

Verse 25

धिगहं यन्मया पूर्वं समयः स कृतोऽभवत् । न कृतोऽभूद्यदि पुरा अभविष्यदसौ पतिः

എന്നെ ധിക്കരിക്കണം—ഞാൻ മുമ്പേ ആ ഉടമ്പടി ചെയ്തു! അത് മുൻപ് ചെയ്തില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ, അവൻ തന്നേ എന്റെ ഭർത്താവായേനെ.

Verse 26

इति संचिन्तयन्ती सा भैमिं वचनमब्रवीत् । वृथा त्वमागतो भद्र जीवन्याहि पुनः सुखी

ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച് അവൾ ഭൈമിയോട് പറഞ്ഞു— “ഭദ്രാ, നീ വ്യർത്ഥമായി വന്നിരിക്കുന്നു. ജീവത്തോടെ മടങ്ങിപ്പോയ് വീണ്ടും സുഖിയായി ഇരിക്ക.”

Verse 27

अथ कामयसे मां त्वं तत्कथां शीघ्रमुच्चर । कथामाभाष्य यदि मां सन्देहे पातयिष्यसि । ततोऽहं वशगा जाता हतो वा स्वप्स्यसे मया

“ഇപ്പോൾ നീ എന്നെ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ആ കഥ വേഗം പറയുക. പക്ഷേ കഥ തുടങ്ങി എന്നെ സംശയത്തിലാഴ്ത്തിയാൽ, ഞാൻ നിന്റെ വശത്തിലിരിക്കില്ല— അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ നിന്റെ അധീനമാകും; അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ നിന്നെ വധിച്ച് നിദ്രിക്കുന്നവനെപ്പോലെ വീഴ്ത്തും.”

Verse 28

सूत उवाच । इत्युक्तवचनामेतां नेत्रोपांतेन वीक्ष्य सः

സൂതൻ പറഞ്ഞു— അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, അവൻ കണ്ണിന്റെ കോണിലൂടെ അവളെ നോക്കി.

Verse 29

स्मृत्वा चराचरगुरुं कृष्णमारब्धवान्कथाम् । कस्यांचिदभवत्पत्न्यां युवा कोऽप्यजितेद्रियः

ചരാചരഗുരുവായ ശ്രീകൃഷ്ണനെ സ്മരിച്ച് അവൻ കഥ ആരംഭിച്ചു. ഒരാളുടെ വീട്ടിൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിക്കാത്ത ഒരു യുവാവ് ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 30

तस्य चैका सुता जज्ञे भार्या तस्य मृताऽभवत् । ततो बालकिकां पुत्रीं ररक्ष च पुपोष च

അവന് ഒരു മാത്രമൊരു മകൾ ജനിച്ചു; അവന്റെ ഭാര്യ മരണമടഞ്ഞു. തുടർന്ന് അവൻ ആ ചെറിയ മകളെ കാത്തു പരിപാലിച്ചു വളർത്തി.

Verse 31

सा यदाभूद्यौवनगा व्यंजितावयवा शुभा । प्रोल्लसत्कुचमध्यांगी प्रोल्लसन्मुखपंकजा

അവൾ യൗവനത്തിലെത്തിയപ്പോൾ, ശുഭലക്ഷണങ്ങളോടെ സുസംഘടിത അവയവങ്ങളാൽ മനോഹരയായി. വിരിയുന്ന സ്തനങ്ങളാൽ അവളുടെ നടുവ് ശോഭിച്ചു; പദ്മസമാന മുഖം ദീപ്തിയായി പ്രകാശിച്ചു.

Verse 32

तदास्य कामलुलितमालानं प्रजहौ मनः । प्रोवाच तां च तनयां समालिंग्य दुराशयः

അപ്പോൾ കാമത്താൽ കലങ്ങിയ അവന്റെ മനസ്സ് ലജ്ജയും ധർമ്മവും ഉപേക്ഷിച്ചു. ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള ആ പുരുഷൻ തന്റെ തന്നെ മകളെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് അവളോട് പറഞ്ഞു.

Verse 33

प्रातिवेश्मकपुत्री त्वं मयानीयात्र पोषिता । भार्यार्थं सुचिरं कालं तत्कार्यं साधय प्रिये

‘നീ അയൽവീട്ടിലെ മകളാണ്; നിന്നെ ഞാൻ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്ന് വളർത്തി. ദീർഘകാലമായി ഭാര്യാർത്ഥം നിന്നെ സൂക്ഷിച്ചു—ഇപ്പോൾ, പ്രിയേ, ആ കാര്യം സാധിപ്പിക്ക.’

Verse 34

इत्युक्ता सा च मेने च तत्तथैव वचस्तदा । पतित्वेन च भेजे तं भार्यात्वेन स तां तथा

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൾ അവന്റെ വാക്ക് അതുപോലെ തന്നെ അംഗീകരിച്ചു. അവൾ അവനെ ഭർത്താവായി കരുതി; അവനും അവളെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ചു.

Verse 35

ततस्तस्यां सुता जज्ञे तस्मान्मदनरासभात् । वद सा तस्य भवति किं दौहित्री सुताऽथवा । एनं प्रश्नं मम ब्रूहि शीघ्रं चेच्छक्तिरस्ति ते

പിന്നീട് ആ കാമാന്ധ നരപശുവിൽ നിന്നു അവൾക്ക് ഒരു പുത്രി ജനിച്ചു. പറയുക: അവനോട് അവൾ കൊച്ചുമകളോ, അതോ മകളോ? നിനക്ക് കഴിവുണ്ടെങ്കിൽ ഈ ചോദ്യം എനിക്ക് വേഗം ഉത്തരം പറയുക.

Verse 36

सूत उवाच । इति प्रश्नं सा च श्रुत्वा चिंतयद्बहुधा हृदि

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ആ ചോദ്യം കേട്ടിട്ട് അവൾ ഹൃദയത്തിൽ പലവിധമായി ചിന്തിച്ചു।

Verse 37

न च पश्यति निर्द्धारं प्रश्नस्यास्य कथंचन । ततः प्रश्नेन विजिता स्वां शक्तिं समुपाददे

എന്നാൽ ആ ചോദ്യത്തിന് യാതൊരു വിധത്തിലും ഉറച്ച തീരുമാനം അവൾക്കു ലഭിച്ചില്ല. ചോദ്യത്തിൽ തോറ്റവളായി അവൾ സ്വന്തം ശക്തിയെ ഉണർത്തി।

Verse 38

अताडयद्रुक्मरज्जुं कराभ्यां दोलकस्य च । ततो रक्षांसि निष्पेतुः कोटिशो भीषणान्यति

അവൾ ഇരുകൈകളാലും ഊഞ്ഞാലിന്റെ സ്വർണ്ണരജ്ജുവിനെ അടിച്ചു; ഉടനെ കോടികളായി ഭീകരരാക്ഷസർ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു।

Verse 39

सिंहव्याघ्रवराहाश्च महिषाश्चित्रका मृगाः । समीक्ष्य तानसंख्येयान्खादितुं धावतो रुषा

സിംഹം, വ്യാഘ്രം, വരാഹം, മഹിഷം, ചിത്രമൃഗം—അവയെ അസംഖ്യം കണ്ടിട്ട്—കോപത്തോടെ അവയെ തിന്നാൻ പാഞ്ഞു।

Verse 40

अवादयन्नखौ भैमिः कनिष्ठांगुष्ठजौ हसन् । ततो विनिःसृतास्तत्र द्विगुणा राक्षसादयः

ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ഭൈമീ ചെറുവിരലിന്റെയും അങ്കുഷ്ഠത്തിന്റെയും നഖങ്ങൾ ചടക്കിച്ചു; അപ്പോൾ അവിടെയേ റാക്ഷസാദികൾ ഇരട്ടിയായി പുറപ്പെട്ടു।

Verse 41

तैर्मौर्वीनिर्मिताः सर्वे क्षणादेव स्म भक्षिताः । विजितायां स्वशक्तौ च बलशक्तिमथाददे

മൗർവി സൃഷ്ടിച്ചതെല്ലാം ക്ഷണനേരം കൊണ്ട് വിഴുങ്ങപ്പെട്ടു; സ്വന്തം ശക്തി പരാജയപ്പെട്ടപ്പോൾ അവൾ കായികബലത്തെ ആശ്രയിച്ചു.

Verse 42

उत्थाय सहसा दोलात्खड्गमादातुमैच्छत । उत्तिष्ठंतीं च तां भैमिरनुसृत्य जवादिव

ഊഞ്ഞാലിൽ നിന്ന് പെട്ടെന്ന് എഴുന്നേറ്റ് അവൾ വാളെടുക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; അവൾ എഴുന്നേൽക്കുമ്പോൾ തന്നെ ഭീമപുത്രൻ (ഘടോത്കചൻ) വേഗത്തിൽ അവളെ പിന്തുടർന്നു.

Verse 43

केशेष्वादाय सव्येन पाणिनाऽपातयद्भुवि । ततः कंठे सव्यपादं दत्त्वादाय च कर्तिकाम्

ഇടതുകൈകൊണ്ട് അവളുടെ മുടിയിൽ പിടിച്ച് അവൻ അവളെ നിലത്തു വീഴ്ത്തി. പിന്നീട് അവളുടെ കഴുത്തിൽ ഇടതുകാൽ വെച്ച് അവൻ കത്തി (കർത്തിക) കയ്യിലെടുത്തു.

Verse 44

दक्षिणेन करेणास्याश्छेत्तुमैच्छत नासिकाम् । विस्फुरंती ततो मौर्वी मंदमाह घटोत्कचम्

വലതു കൈകൊണ്ട് അവളുടെ മൂക്ക് മുറിക്കാൻ അവൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അപ്പോൾ വിറച്ചുകൊണ്ട് മൗർവി ഘടോത്കചനോട് മെല്ലെ പറഞ്ഞു.

Verse 45

प्रश्नेन शक्त्या च बलेन नाथ त्रिधा त्वयाहं विजिता नमस्ते । तन्मुंच मां कर्मकरी तवास्मि समादिश त्वं प्रकरोमि तच्च

നാഥാ! ചോദ്യം കൊണ്ടും, ശക്തി കൊണ്ടും, ബലം കൊണ്ടും അങ്ങ് എന്നെ മൂന്നുവിധത്തിൽ ജയിച്ചിരിക്കുന്നു, അങ്ങേക്ക് നമസ്കാരം. എന്നെ വിട്ടയച്ചാലും, ഞാൻ അങ്ങയുടെ ദാസിയാണ്; കല്പിച്ചാലും, ഞാൻ അത് അനുസരിക്കാം.

Verse 46

घटोत्कच उवाच । यद्येवं तर्हि मुक्तासि भूयो दर्शय यद्बलम् । एवमुक्त्वा मुमोचैनां मुक्ता चाह प्रणम्य सा

ഘടോത്കചൻ പറഞ്ഞു—“അങ്ങനെയെങ്കിൽ നീ മോചിതയാണ്; വീണ്ടും നിന്റെ ബലം കാണിക്ക.” എന്നു പറഞ്ഞ് അവൻ അവളെ വിട്ടയച്ചു; മോചിതയായ അവൾ നമസ്കരിച്ചു സംസാരിച്ചു.

Verse 47

जानामि त्वां महाबाहो वीरं शक्तिमतां वरम् । सर्वराक्षसभर्तारं त्रैलोक्येऽमितविक्रमम्

ഹേ മഹാബാഹോ! ഞാൻ നിന്നെ അറിയുന്നു—നീ വീരൻ, ശക്തിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ; സർവ്വരാക്ഷസങ്ങളുടെ അധിപതി-പാലകൻ, ത്രിലോകമൊട്ടാകെ അമിതവിക്രമൻ.

Verse 48

गुह्यकाधिपतिस्त्वं हि कालनाभ इति स्मृतः । षष्टिकोटिपतिर्जातो यक्षरक्षाकृते भुवि

നീ തന്നെയാണ് ഗുഹ്യകരുടെ അധിപതി, ‘കാലനാഭ’ എന്നു പ്രസിദ്ധൻ; ഭൂമിയിൽ യക്ഷരുടെ രക്ഷയ്ക്കായി നീ അറുപത് കോടികളുടെ നായകനായി ജനിച്ചു.

Verse 49

इति मां प्राह कामाख्या सर्वं तत्संस्मराम्यहम् । इदं गेहं सानुगं मे दत्तं मयात्मना तव

“ഇങ്ങനെ കാമാഖ്യ എന്നോട് പറഞ്ഞു; അതെല്ലാം ഞാൻ സ്മരിക്കുന്നു. ഈ ഗൃഹം—അനുചരന്മാരോടുകൂടെ—എന്റെ ആത്മാവോടുകൂടെ ഞാൻ നിനക്കു സമർപ്പിച്ചു.”

Verse 50

समादिश प्राणनाथ कमादेशं करोमि ते । घटोत्कच उवाच । प्रच्छन्नस्तस्य घटते न विवाहः कथंचन

“ഹേ പ്രാണനാഥാ! ആജ്ഞാപിക്കൂ; നിങ്ങളുടെ ആഗ്രഹം ഞാൻ നിറവേറ്റാം.” ഘടോത്കചൻ പറഞ്ഞു—“അവൻ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുവരെ എങ്ങനെയും വിവാഹം നടക്കുകയില്ല.”

Verse 51

मोर्वि यस्य हि वर्तंते पितरौ बांधवास्तथा । तन्मां शीघ्रं वह शुभे शक्रप्रस्थाय संप्रति

ഹേ മൗർവീ! അവന്റെ മാതാപിതാക്കളും ബന്ധുക്കളും സന്നിഹിതരാണ്; ഹേ ശുഭേ, എന്നെ ഇപ്പോൾ തന്നെ വേഗത്തിൽ ശക്രപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോവുക।

Verse 52

अयं कुलक्रमोऽस्माकं यद्भार्या पतिमुद्वहेत् । तत्रानुज्ञां समासाद्य परिणेष्यामि त्वामहम्

ഞങ്ങളുടെ കുലപരമ്പര ഇതാണ്—ഭാര്യ സ്വയം ഭർത്താവിനെ വരം ചെയ്ത് സ്വീകരിക്കണം. അതുകൊണ്ട് അവിടെ നിന്ന് അനുമതി നേടി ഞാൻ നിന്നെ വിധിപൂർവ്വം വിവാഹം കഴിക്കും।

Verse 53

भगदत्तमथो नाथं ततो मौर्वी न्यवेदयत् । समादाय बहुद्रव्यं विससर्जाथ भ्रातरम्

അപ്പോൾ മൗർവീ തന്റെ നാഥനായ ഭഗദത്തനോട് കാര്യം അറിയിച്ചു. ധാരാളം ധനം എടുത്ത് അവൾ തന്റെ സഹോദരനെ അയച്ചു।

Verse 54

ततः पृष्ठिं समारोप्य घटोत्कचमनिंदिता । नानाद्रव्यपरीवारा शक्रप्रस्थं समाव्रजत्

അതിനുശേഷം ആ കുറ്റമറ്റ സ്ത്രീ ഘടോത്കചനെ തന്റെ പുറത്ത് കയറ്റി, നാനാവിധ സമ്പത്തുകളും പരിചാരകരും കൂടെ ശക്രപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു।

Verse 55

ततोऽसौ वासुदेवेन पांडवैश्चाभिनंदितः । शुभे लग्ने पाणिमस्या जगृहे भीमनंदनः

അതിനുശേഷം വാസുദേവനും പാണ്ഡവന്മാരും അവനെ ആദരിച്ചു; ശുഭ ലഗ്നത്തിൽ ഭീമന്റെ പുത്രൻ അവളുടെ കൈ പിടിച്ച് പാണിഗ്രഹണം ചെയ്തു।

Verse 56

कुरूणां राक्षसानां च प्रोक्तोत्तमविधानतः । उद्वाह्य तां तद्धनैश्च तर्पयामास पांडवान्

കുരുക്കളുടെയും രാക്ഷസരുടെയും ഉത്തമവിധിപ്രകാരം അവളെ വിവാഹം കഴിച്ച്, അതേ ധനസമ്പത്തുകൊണ്ട് പാണ്ഡവരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.

Verse 57

कुंती च द्रौपदी चोभे मुमुदाते नितांततः । मंगलान्यस्य चक्राते मौर्व्याश्च धन तर्पिते

കുന്തിയും ദ്രൗപദിയും—ഇരുവരും—അത്യന്തം ആനന്ദിച്ചു. അവനുവേണ്ടി മംഗളാശീർവാദങ്ങൾ നടത്തി; മൗർവിയും ധനസമ്പത്താൽ തൃപ്തയായി.

Verse 58

ततो विवाहे निर्वृत्ते प्रतिपूज्य घटोत्कचम् । भार्यया सहितं राजा स्वराज्याय समादिशत्

വിവാഹം സമാപിച്ചതിനുശേഷം രാജാവ് ഘടോത്കചനെ യഥോചിതമായി പ്രതിപൂജിച്ചു; പിന്നെ അവനെ—ഭാര്യയോടുകൂടെ—സ്വരാജ്യത്തിലേക്ക് പോകുവാൻ കല്പിച്ചു.

Verse 59

मौर्व्याऽज्ञां शिरसा गृह्य हैडंबिर्भार्ययान्वितः । शुभं हिडम्बस्य वने स्वराज्यं समुपाव्रजत्

മൗർവിയുടെ ആജ്ഞ ശിരസാ സ്വീകരിച്ച്, ഹൈഡംബി ഭാര്യയോടുകൂടെ മംഗളമായി ഹിഡംബവനത്തിൽ തന്റെ സ്വരാജ്യം പ്രാപിക്കുവാൻ പുറപ്പെട്ടു.

Verse 60

ततो राक्षसयोषाभिर्वीरकांस्यैः प्रवर्धितः । महोत्सवेन महता स्वराज्ये प्रमुमोद सः

അതിനുശേഷം വീരരാക്ഷസസ്ത്രീകളാൽ പോഷിക്കപ്പെട്ടും പിന്തുണയ്ക്കപ്പെട്ടും, അവൻ തന്റെ സ്വരാജ്യത്തിൽ മഹത്തായ മഹോത്സവത്തോടെ പരമാനന്ദിച്ചു.

Verse 61

ततो वनेषु चित्रेषु निम्नगापुलिनेषु च । रेमे सह तया भैमिर्मंदोदर्येव रावणः

അതിനുശേഷം മനോഹരമായ ചിത്രവനങ്ങളിലും നദികളുടെ മണൽത്തീരങ്ങളിലും അവൻ അവളോടൊപ്പം ക്രീഡിച്ചു—രാവണൻ മന്ദോദരിയോടൊപ്പം ക്രീഡിച്ചതുപോലെ।

Verse 62

एवं विक्रीडतस्तस्य गर्भो जज्ञे महाद्युतेः । हेडंबै राक्षसव्याघ्राद्बालसूर्यसमप्रभः

ഇങ്ങനെ ക്രീഡിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ മഹാതേജസ്വിക്ക്—ഹേഡംബയാൽ, രാക്ഷസന്മാരിൽ വ്യാഘ്രസമനായ വീരനിൽ നിന്ന്—ഉദയസൂര്യസമ പ്രഭയുള്ള ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു।

Verse 63

स जातमात्रो ववृधे क्षणाद्यौवनगोऽभवत् । नीलमेघचयप्रख्यो घटास्यो दीर्घलोचनः

അവൻ ജനിച്ച ഉടനെ തന്നെ ക്ഷണത്തിൽ വളർന്ന് യൗവനസ്ഥനായി; നീലമേഘക്കൂട്ടംപോലെ ശ്യാമവർണ്ണൻ, ഘടമുഖൻ, ദീർഘനയനൻ ആയിരുന്നു।

Verse 64

ऊर्ध्वकेशश्चोर्ध्वरोमा पितरौ प्रणतोऽब्रवीत् । प्रणमामि युवां चोभौ जातस्य पितरौ गुरू

മുടി നിവർന്ന്, രോമാഞ്ചിതമായ ദേഹത്തോടെ അവൻ മാതാപിതാക്കളെ പ്രണാമിച്ച് പറഞ്ഞു—“എന്റെ ജന്മത്തിന് കാരണമായ നിങ്ങൾ ഇരുവരും ഗുരുസ്വരൂപമായ പിതാമാതാക്കൾ; ഞാൻ നിങ്ങളിരുവരെയും വന്ദിക്കുന്നു।”

Verse 65

भवतोर्हि प्रियं कृत्वा अनृणः स्यां सदा ह्यहम् । भवद्भ्यां दत्तमिच्छामि अभिधानं यथात्मनः

നിങ്ങൾ ഇരുവരുടെയും പ്രിയകാര്യങ്ങൾ ചെയ്ത് ഞാൻ എപ്പോഴും നിങ്ങളുടെ കടത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായിരിക്കട്ടെ; അതിനാൽ എന്റെ വേണ്ടി നിങ്ങൾ ഇരുവരും നൽകുന്ന യഥോചിത നാമം ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു।

Verse 66

अतः परं तु यच्छ्रेयं कर्तव्यं प्रोन्नतिप्रदम् । ततो भेमिस्तमालिंग्य पुत्रं वचनमब्रवीत्

ഇനി പറയുക—മുന്നോട്ട് ചെയ്യേണ്ട പരമ ശ്രേയസ്സുള്ള കാര്യം ഏത്, യഥാർത്ഥ ഉന്നതിയും മഹത്വവും നൽകുന്നതേത്. അപ്പോൾ ഭൈമീ പുത്രനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് ഈ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു.

Verse 67

बर्बराकारकेशत्वाद्बर्बरीकाभिधो भवान् । भविष्यति महाबाहो कुलस्यानन्दवर्धनः

നിന്റെ കേശങ്ങൾ ബർബരാകാരമായ ഉഗ്രരൂപമുള്ളതിനാൽ, ഹേ മഹാബാഹോ, നീ ‘ബർബരീക’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധനാകും; നമ്മുടെ കുലത്തിന്റെ ആനന്ദം വർധിപ്പിക്കും.

Verse 68

श्रेयश्च ते यत्परमं दृढं च तत्कीर्त्यते बहुधा विप्र मुख्यैः । प्रक्ष्यावहे तद्यदुवंशनाथं गत्वा पुरीं द्वारकां वासुदेवम्

നിനക്കുള്ള പരമവും ദൃഢവുമായ ശ്രേയസ്സിനെ പ്രധാന വിപ്രന്മാർ പലവിധമായി കീർത്തിക്കുന്നു. വരിക, ദ്വാരകാപുരിയിൽ ചെന്നു യദുവംശനാഥൻ വാസുദേവനോട് അതിനെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കാം.