Sukta 7
Sukta 8.7
Kaṇva lineage (Mandala 8 context; exact rishi not specified here)
Maruts
Tr̥ṣṭubh (explicitly referenced; verse likely in Tr̥ṣṭubh)
ഈ സൂക്തം പ്രധാനമായും മരുৎഗണത്തെ മഹാശക്തിയുള്ള, പർവതങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന സംഘമായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; കവിയുടെ ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തുതിയാൽ അവർ ഉണർന്നു ശക്തിപ്രാപിച്ച്, വീര്യം, സംരക്ഷണം, ജയോന്മുഖമായ പ്രചോദനവേഗം എന്നിവ കൊണ്ടുവരുന്നു. കണ്വപ്രേരിതമായ വാക്യരൂപങ്ങൾ നെയ്യുപോലെ പോഷകമായ “ധാരകൾ” (ഇഷഃ) ആയി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; മരുৎകളുടെ ശക്തി വർധിപ്പിക്കുകയും, അവരുടെ മുഖേന യജമാനന്റെ സമൃദ്ധി പുഷ്ടിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നതിന്. സമാപനഭാഗം പ്രാചീനനും ദീപ്തിമാനുമായ ജ്ഞാനിയായ അഗ്നിയിലേക്കു തിരിയുന്നു; അവന്റെ ജ്വാലാ-സൂര്യൻ ശക്തികളെ അവരുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ച്, ദീപ്തമായ ക്രമത്തോടെ യാഗകർമ്മത്തെ മുദ്രവെക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
प्र यद्वस्त्रिष्टुभमिषं मरुतो विप्रो अक्षरत् । वि पर्वतेषु राजथ ॥
വിപ്രൻ (ഋഷി), ഹേ മരുതുകളേ, നിങ്ങള്ക്കായി ത്രിഷ്ടുഭ് ഛന്ദസ്സിലെ ഇഷ് (പോഷക അർപ്പണം) ഒഴുക്കുമ്പോൾ, നിങ്ങൾ പ്രകാശിച്ചു പർവ്വതശ്രേണികളിലുടനീളം വ്യാപിച്ച് രാജിക്കുന്നു.
Mantra 2
यदङ्ग तविषीयवो यामं शुभ्रा अचिध्वम् । नि पर्वता अहासत ॥
എപ്പോൾ, ഹേ ശുഭ്രന്മാരേ (പ്രകാശമുള്ളവരേ), തവിഷീയവഃ (പ്രചണ്ഡബലമുള്ളവരേ), നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ യാമം (മാർഗം/യാത്ര) നിശ്ചയിക്കുമ്പോൾ, പർവ്വതങ്ങൾ തലകുനിഞ്ഞു.
Mantra 3
उदीरयन्त वायुभिर्वाश्रासः पृश्निमातरः । धुक्षन्त पिप्युषीमिषम् ॥
വായുക്കളോടൊപ്പം അവർ അതിനെ ഉയർത്തുന്നു—ഗർജ്ജിക്കുന്നവർ, പൃശ്നിമാതാവിന്റെ പുത്രന്മാർ; അവർ സമൃദ്ധമായ പോഷകമായ ജീവരസം ദോഹിക്കുന്നു.
Mantra 4
वपन्ति मरुतो मिहं प्र वेपयन्ति पर्वतान् । यद्यामं यान्ति वायुभिः ॥
മരുത്തുകൾ മഞ്ഞിനെ ചിതറിക്കുന്നു; പർവ്വതങ്ങളെ വിറപ്പിക്കുന്നു, അവർ വായുക്കളോടൊപ്പം തങ്ങളുടെ നിയത യാമത്തിൽ മുന്നേറുമ്പോൾ.
Mantra 5
नि यद्यामाय वो गिरिर्नि सिन्धवो विधर्मणे । महे शुष्माय येमिरे ॥
നിങ്ങളുടെ മുന്നേറ്റയാമത്തിനായി പർവ്വതവും നദികളും ക്രമബദ്ധമായ സ്ഥാപനത്തിൽ—വിധർമണയിലേക്കു—സ്ഥിരമാകുമ്പോൾ, അവർ നിങ്ങളുടെ മഹത്തായ ശുഷ്മശക്തിക്കു തങ്ങളെത്തന്നെ സമർപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 6
युष्माँ उ नक्तमूतये युष्मान्दिवा हवामहे । युष्मान्प्रयत्यध्वरे ॥
രക്ഷയ്ക്കായി രാത്രിയിൽ നിശ്ചയമായും നിങ്ങളെയേ ഞങ്ങൾ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; പകലിലും നിങ്ങളെയേ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; യജ്ഞത്തിന്റെ മുന്നേറുന്ന അധ്വരത്തിലുമെല്ലാം നിങ്ങളെയേ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.
Mantra 7
उदु त्ये अरुणप्सवश्चित्रा यामेभिरीरते । वाश्रा अधि ष्णुना दिवः ॥
മേലേക്ക് ഉയരുന്നു ആ ദീപ്തമായ, ബഹുവർണ്ണ ശക്തികൾ—നിയത ഗതിമാർഗങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നവ; മുഴങ്ങിക്കൊണ്ട്, അവ ദ്യൗവിന്റെ ശിഖരത്തിൽ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനം ഏറ്റെടുക്കുന്നു.
Mantra 8
सृजन्ति रश्मिमोजसा पन्थां सूर्याय यातवे । ते भानुभिर्वि तस्थिरे ॥
ബലത്താൽ അവർ കിരണം വിടുവിച്ച് സൂര്യന്റെ ഗമനത്തിനായി പാത ഒരുക്കുന്നു; തങ്ങളുടെ ഭാനുക്കളാൽ അവർ വിശാലമായി തെളിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു, പ്രകാശമാർഗം സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 9
इमां मे मरुतो गिरमिमं स्तोममृभुक्षणः । इमं मे वनता हवम् ॥
ഹേ മരുതന്മാരേ, ഇതാ എന്റെ വാക്ക്; ഹേ ഋഭുക്ഷണഃ (ശക്തനായ ശില്പികൾ), ഇതാ എന്റെ സ്തോത്രം—ഇത് സ്വീകരിക്കുവിൻ. ഇതാ എന്റെ ഹവവും സ്വീകരിക്കുവിൻ.
Mantra 10
त्रीणि सरांसि पृश्नयो दुदुह्रे वज्रिणे मधु । उत्सं कवन्धमुद्रिणम् ॥
പുള്ളിപ്പുള്ളിയായ (പൃശ്നി)വർ വജ്രധാരിക്കായി മധുരത്തിന്റെ മൂന്നു ധാരകൾ പിഴിഞ്ഞെടുത്തു; മുകളിലേക്കുയരുന്ന, നന്നായി നിയന്ത്രിതമായ ഉത്സം—അകത്തുള്ള അക്ഷയ സ്രോതസ്.
Mantra 11
मरुतो यद्ध वो दिवः सुम्नायन्तो हवामहे । आ तू न उप गन्तन ॥
ഹേ മരുതന്മാരേ, ദിവത്തിൽ നിന്നു നിങ്ങളുടെ കൃപ തേടി ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ വിളിക്കുമ്പോൾ, അപ്പോൾ ഞങ്ങളിലേക്കു സമീപിക്കുവിൻ—ഞങ്ങളുടെ ഉള്ളിലേക്കു ചേർന്നു വരുവിൻ.
Mantra 12
यूयं हि ष्ठा सुदानवो रुद्रा ऋभुक्षणो दमे । उत प्रचेतसो मदे ॥
ഹേ സുദാനവഃ! നിങ്ങൾ തന്നെയാണ് സത്യമായി—രുദ്രന്മാർ, ഋഭുക്ഷണർ (ശക്തമായ രൂപകർ)—ഗൃഹത്തിൽ അധിവസിക്കുന്നവർ; കൂടാതെ മദ (പ്രേരിത ആനന്ദോന്മാദം)ത്തിൽ നിങ്ങൾ പ്രചേതസുകൾ, വിശാല-ജാഗ്രതയുള്ള ശക്തികളാണ്.
Mantra 13
आ नो रयिं मदच्युतं पुरुक्षुं विश्वधायसम् । इयर्ता मरुतो दिवः ॥
ഹേ ദിവ്യ മരുത്തുക്കളേ! ആനന്ദത്തോടെ ഒഴുകി കവിഞ്ഞൊഴുകുന്ന റയി (സമൃദ്ധി), പുരുക്ഷു (വളർച്ചയിൽ സമൃദ്ധം)യും വിശ്വധായസം (സർവ്വവിധം ധാരക)യും ആയതിനെ ഞങ്ങളിലേക്കു കൊണ്ടുവരിക; അതിനെ ഞങ്ങളിലേക്കു പ്രേരിപ്പിക്കുവിൻ.
Mantra 14
अधीव यद्गिरीणां यामं शुभ्रा अचिध्वम् । सुवानैर्मन्दध्व इन्दुभिः ॥
ഹേ ശുഭ്ര (പ്രകാശമുള്ള)വരേ! നിങ്ങൾ ഗിരികളുടെ യാമം (പാത-പ്രവാഹം), ആന്തരിക ശിഖരങ്ങളുടെ ഗമനം എന്നപോലെ പ്രേരിപ്പിക്കുമ്പോൾ, സുവാന (പിഴിഞ്ഞെടുത്ത) ഇന്ദു-ബിന്ദുക്കൾ—സോമബിന്ദുക്കൾ—കൊണ്ട് നിങ്ങൾ ആനന്ദത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ച്, ഉള്ളിലെ ഹർഷത്തെ കൂടുതൽ ഉജ്ജ്വലമാക്കുന്നു.
Mantra 15
एतावतश्चिदेषां सुम्नं भिक्षेत मर्त्यः । अदाभ्यस्य मन्मभिः ॥
ഇത്രത്തോളം പോലും ഒരു മർത്ത്യൻ ഇവരുടെ കൃപ യാചിക്കാം—അദാഭ്യ (അപരാജിതൻ) എന്നവന്റെ മൻമങ്ങൾ, പ്രചോദിത ചിന്താ-രൂപങ്ങൾ, അവയിലൂടെ. കാരണം യഥാർത്ഥ സുമ്നം എന്നത്: ജയിക്കപ്പെടാത്ത രക്ഷയും ഉയർച്ചയും തന്നെയുള്ള വരമാണ്.
Mantra 16
ये द्रप्सा इव रोदसी धमन्त्यनु वृष्टिभिः । उत्सं दुहन्तो अक्षितम् ॥
ദ്രപ്സങ്ങൾപോലെ ദീപ്തരായി, വൃഷ്ടികളാൽ അനുഗമിച്ച്, രണ്ടു രോദസീ (ദ്വിലോകം) ശ്വാസംകൊണ്ട് നിറച്ച് വിപുലമാക്കുന്നവർ; അക്ഷിതമായ ഉത്സത്തെ പാൽപോലെ ദോഹിച്ച് പുറത്തെടുക്കുന്നവർ—അവരാണ് ആ ശക്തികൾ, സത്തയെ ആനന്ദത്തിന്റെയും ജ്ഞാനത്തിന്റെയും ധാരകളാൽ ഫലവത്താക്കുന്നത്.
Mantra 17
उदु स्वानेभिरीरत उद्रथैरुदु वायुभिः । उत्स्तोमैः पृश्निमातरः ॥
ഉദു—നിങ്ങളുടെ സ്വാനങ്ങളാൽ (പ്രതിധ്വനിക്കുന്ന നാദങ്ങളാൽ) എഴുന്നേല്ക്കുവിൻ; ഉദു—നിങ്ങളുടെ രഥങ്ങളാൽ എഴുന്നേല്ക്കുവിൻ; ഉദു—നിങ്ങളുടെ വായുക്കളാൽ എഴുന്നേല്ക്കുവിൻ; ഉദു—നിങ്ങളുടെ സ്തോമങ്ങളാൽ (സ്തുതിഗീതങ്ങളാൽ) എഴുന്നേല്ക്കുവിൻ, ഹേ പൃശ്നിമാതരഃ (പൃശ്നിയുടെ സന്താനങ്ങളേ)! ഗതിയുടെയും പ്രാണത്തിന്റെയും അനേക ശക്തികളാൽ സത്തയെ മേലോട്ടുയർത്തുവിൻ.
Mantra 18
येनाव तुर्वशं यदुं येन कण्वं धनस्पृतम् । राये सु तस्य धीमहि ॥
ആരാൽ തുർവശനും യദുവും സഹായം ലഭിച്ചുവോ, ആരാൽ കണ്വൻ ധനത്തിന്റെ ജയിയായി മാറിയോ—ആ ശക്തിയിലേക്കു, റായി (സമൃദ്ധി)ക്കായി, ഞങ്ങൾ ധ്യാനം നിവർത്തിക്കുന്നു.
Mantra 19
इमा उ वः सुदानवो घृतं न पिप्युषीरिषः । वर्धान्काण्वस्य मन्मभिः ॥
ഹേ സുദാനവോ, നിങ്ങളുടെ ഈ പോഷകധാരകൾ ഘൃതംപോലെ മധുരമായി നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; കണ്വന്റെ മൻമ (പ്രേരിത സ്തുതി-വചനങ്ങൾ)കൊണ്ട് ബലപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു—ഞങ്ങളുടെ അന്തർഅർപ്പണങ്ങൾ സമൃദ്ധമായ പോഷണമായി വർധിക്കട്ടെ.
Mantra 20
क्व नूनं सुदानवो मदथा वृक्तबर्हिषः । ब्रह्मा को वः सपर्यति ॥
ഹേ സുദാനവോ, ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾ എവിടെയാണ് ആനന്ദിക്കുന്നത്—യജ്ഞാസനം (ബർഹിസ്) വിരിച്ചവരേ? ഏത് ബ്രഹ്മാ, ഏത് വചന-ജ്ഞാതാവ്, യുക്തമായ ഉപാസനയാൽ നിങ്ങളെ സേവിക്കുന്നു?
Mantra 21
नहि ष्म यद्ध वः पुरा स्तोमेभिर्वृक्तबर्हिषः । शर्धाँ ऋतस्य जिन्वथ ॥
ഹേ പവിത്രാസനം (ബർഹിസ്) വിരിക്കുന്നവരേ! മുമ്പും നിങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒരിക്കലും മറ്റെങ്ങനെ ഉണ്ടായിട്ടില്ല; സ്തോത്രങ്ങളാൽ നിങ്ങൾ ഋതത്തിന്റെ ശർധത്തെ (സമൂഹത്തെ) ഉണർത്തുന്നു—വാണി/ശബ്ദംകൊണ്ട് ക്രമബദ്ധമായ ശക്തികളെ പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 22
समु त्ये महतीरपः सं क्षोणी समु सूर्यम् । सं वज्रं पर्वशो दधुः ॥
ഒരുമിച്ച് അവർ മഹത്തായ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) സുസംഘടിതമാക്കി; ഒരുമിച്ച് ഭൂമിയെ; ഒരുമിച്ച് സൂര്യനെ; ഒരുമിച്ച് വജ്രത്തെ സന്ധി-സന്ധിയായി സ്ഥാപിച്ചു—ഋതത്തിന്റെ ഏക കര്‍മ്മത്തിനായി ശക്തികളെ ഏകീകരിച്ചുകൊണ്ട്.
Mantra 23
वि वृत्रं पर्वशो ययुर्वि पर्वताँ अराजिनः । चक्राणा वृष्णि पौंस्यम् ॥
സന്ധി-സന്ധിയായി അവർ വൃത്രനോടു വിരോധമായി പുറപ്പെട്ടു; വഴങ്ങാത്ത പർവ്വതങ്ങളെ അവർ തകർത്തു—ഹേ ബലവാനേ! വീരബലം (പൗംസ്യ) രൂപപ്പെടുത്തി; ഇങ്ങനെ തടസ്സം പൊളിഞ്ഞു മറഞ്ഞ പ്രകാശം മോചിതമാകുന്നു.
Mantra 24
अनु त्रितस्य युध्यतः शुष्ममावन्नुत क्रतुम् । अन्विन्द्रं वृत्रतूर्ये ॥
യുദ്ധത്തിൽ പരിശ്രമിക്കുന്ന ത്രിതനെ അനുഗമിച്ച് അവർ ശൗര്യബലം (ശുഷ്മ)യും പ്രകാശമയമായ ദിവ്യസങ്കൽപം (ക്രതു)യും മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുവന്നു; വൃത്ര-തടസ്സത്തെ ജയിക്കുന്ന പോരാട്ടത്തിൽ അവർ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം നീങ്ങി.
Mantra 25
विद्युद्धस्ता अभिद्यवः शिप्राः शीर्षन्हिरण्ययीः । शुभ्रा व्यञ्जत श्रिये ॥
കൈകളിൽ മിന്നൽ ധരിച്ച്, സ്വർഗ്ഗത്തോട്ടു ദീപ്തരായി, കിരണമയമായ കവിൾ-രക്ഷകൾ (ശിപ്രാ)യും സ്വർണ്ണ ശിരോഭൂഷണങ്ങളും ധരിച്ചവർ—ആ ശുഭ്രന്മാർ ശ്രീ (ശോഭ)ക്കായി തങ്ങളെ പുറമേ അലംകരിച്ചു.
Mantra 26
उशना यत्परावत उक्ष्णो रन्ध्रमयातन । द्यौर्न चक्रदद्भिया ॥
നീ, ആഗ്രഹത്തോടെ, പരാവതയുടെ അതിദൂര ലോകത്തിൽ നിന്ന് വൃഷഭനുവേണ്ടി ഒരു ഭേദം (രന്ധ്ര) തുറന്നപ്പോൾ, ദ്യൗ (ആകാശം) പോലും ഭയത്താൽ വിറച്ചു—ഭീതനായതുപോലെ.
Mantra 27
आ नो मखस्य दावनेऽश्वैर्हिरण्यपाणिभिः । देवास उप गन्तन ॥
ഹേ ദേവന്മാരേ, യജ്ഞത്തിന്റെ ആനന്ദം ദാനം ചെയ്യുവാൻ ഞങ്ങളിലേക്കു വരുവിൻ; നിങ്ങളുടെ അശ്വങ്ങളോടും, സ്വർണ്ണപ്രഭയുള്ള കൈകളോടും കൂടി—സമീപിക്കുവിൻ.
Mantra 28
यदेषां पृषती रथे प्रष्टिर्वहति रोहितः । यान्ति शुभ्रा रिणन्नपः ॥
അവരുടെ പുള്ളിപ്പുള്ളിയായ (പൃഷതീ) രഥത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോഴും, ചുവന്ന (രോഹിത) ധുരം വലിക്കുമ്പോഴും, ശുഭ്രശക്തികൾ മുന്നേറുന്നു—ജലങ്ങളെ വിറപ്പിച്ചു ചലനത്തിലാക്കുന്നു.
Mantra 29
सुषोमे शर्यणावत्यार्जीके पस्त्यावति । ययुर्निचक्रया नरः ॥
സുശ്രുതമായി പിഴിഞ്ഞ സോമത്തിൽ, ശർയണാവതിയിൽ, വാസസമൃദ്ധമായ ആർജീകത്തിൽ—ചക്രം ഉറപ്പിച്ചു നരന്മാർ (വീരർ) പോയി; തങ്ങളുടെ പഥത്തിൽ അചഞ്ചലരായി.
Mantra 30
कदा गच्छाथ मरुत इत्था विप्रं हवमानम् । मार्डीकेभिर्नाधमानम् ॥
ഹേ മരുതുകളേ, എപ്പോൾ നിങ്ങൾ ഇങ്ങനെ—വിളിച്ചപേക്ഷിക്കുന്ന, ആവശ്യത്തിലിരിക്കുന്ന ഋഷിയുടെ അടുക്കൽ—വരും? നിങ്ങളുടെ കൃപാഭരിതമായ ചികിത്സാശക്തികളാൽ ദുരിതപ്പെടുന്നവനെ ആശ്വസിപ്പിക്കുവിൻ.
Mantra 31
कद्ध नूनं कधप्रियो यदिन्द्रमजहातन । को वः सखित्व ओहते ॥
ഹേ ‘കദ്ധ’യെ പ്രിയപ്പെടുന്നവരേ, ഇപ്പോൾ പറയുവിൻ—ഇന്ദ്രനെ നിങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കാത്തത് എന്തുകൊണ്ട്? നിങ്ങളിൽ ആരാണ് സഖിത്വബന്ധത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറുന്നത്?
Mantra 32
सहो षु णो वज्रहस्तैः कण्वासो अग्निं मरुद्भिः । स्तुषे हिरण्यवाशीभिः ॥
ബലവാന്മാരായ, വജ്രഹസ്തന്മാരായവരോടൊപ്പം ഞങ്ങൾ കണ്വർ—മരുതുകളോടുകൂടെ—അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കുന്നു, സ്വർണ്ണംപോലെ ദീപ്തമായ വാണികളാൽ.
Mantra 33
ओ षु वृष्णः प्रयज्यूना नव्यसे सुविताय । ववृत्यां चित्रवाजान् ॥
ഓ, വൃഷൺ (ബലവാൻ ദേവൻ) നിമിത്തം—അഗ്രയജ്ഞീ ശക്തികളെ, നവീന ഭവത്തിനായി, സുഖഗതിക്കായി—ഞാൻ ഇവയെ ഇവിടെ തിരിച്ചു വരുത്തട്ടെ; ചിത്രവാജ (വിവിധ ബല-സമ്പത്ത്) ഉള്ളവരെ.
Mantra 34
गिरयश्चिन्नि जिहते पर्शानासो मन्यमानाः । पर्वताश्चिन्नि येमिरे ॥
അന്തരത്തിലെ ‘ഗിരികൾ’ പോലും വഴങ്ങി താഴേക്ക് തള്ളപ്പെടുന്നു; തങ്ങളെ അചഞ്ചലമെന്ന് കരുതുന്ന പ്രതിരോധഘനങ്ങൾ പിന്മാറുന്നു. ‘പർവതങ്ങൾ’ പോലും തടഞ്ഞു പിടിക്കപ്പെടുന്നു—ദൈവബലം തടസ്സത്തിന്മേൽ അമർത്തുമ്പോൾ.
Mantra 35
आक्ष्णयावानो वहन्त्यन्तरिक्षेण पततः । धातारः स्तुवते वयः ॥
തീക്ഷ്ണദൃഷ്ടിയുള്ള അവർ നമ്മെ വഹിക്കുന്നു—അന്തരിക്ഷത്തിലൂടെ പറന്നു; സ്തുതിക്കുന്നവനോട് ധാതാക്കൾ (ദൈവ നിയന്താക്കൾ) പുരോഗതിയുടെ ചിറകുള്ള ശക്തികളെ എത്തിക്കുന്നു.
Mantra 36
अग्निर्हि जानि पूर्व्यश्छन्दो न सूरो अर्चिषा । ते भानुभिर्वि तस्थिरे ॥
അഗ്നി നിശ്ചയമായും പുരാതനൻ, ജന്മജാത ജ്ഞാതാവാണ്; ഛന്ദസ്സിന്റെ സൂര്യനെപ്പോലെ തന്റെ ജ്വാല (അർച്ചിഷാ) കൊണ്ട് പ്രകാശിക്കുന്നു. അവന്റെ കിരണങ്ങൾ (ഭാനുഭിഃ) മൂലം ഈ ശക്തികൾ വിശാലതയിൽ പടർന്ന് തങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
Inside Sukta 7
How it unfolds
- Where it opens
The poet “pours forth” Triṣṭubh nourishment for the Maruts; they are envisioned shining and ruling across mountain ranges (RV 8.7.1).
- Development
Praise becomes an energizing offering: the Maruts’ streams of strength are compared to ghee, swelling through Kāṇva-inspired formulations and drawing the gods nearer to the sacrifice (cf. RV 8.7.19).
- Climax
The hymn’s power peaks in the sense of ‘vardhana’ (increase): mantra and offering jointly amplify the Maruts’ might, turning divine force into protection and prosperity for the worshiper.
- Where it settles
Agni appears as the ancient, radiant knower—sunlike through flame—by whose rays the powers ‘stand forth’ and take their stations, concluding with luminous stability (RV 8.7.36).
The deity: Maruts
- In the VedaThe Maruts are the youthful, splendid storm-host—roaring, swift, many-formed—who shine, drive through the mountains, and are praised as generous givers (sudānavas). They come with tumult and radiance, strengthening allies, stirring the airs, and magnifying the sacrificial impulse.
- Cosmic functionThey embody the dynamic forces of the atmosphere: winds, thunder, and the mobilizing energy that breaks stagnation, clears pathways, and supports Indra’s victorious order in the world.
- Inner significancePsychologically, the Maruts signify the surge of inspired energies—courage, disciplined ardor, and collective force—that carry the mind from inertia to clarity and effective action when aligned with mantra and right intention.
The seer
- Kāṇva (Kaṇva lineage seer; specific individual not explicitly fixed for RV 8.7)Kaṇva gotra / Kāṇva family (Mandala 8) · The Kāṇvas are renowned in the Rig Veda for energetic, martial yet devotional hymns—especially to Indra and the Maruts—marked by strong Triṣṭubh cadence and vivid storm-and-mountain imagery.
Famous verses
प्र यद्वस्त्रिष्टुभमिषं मरुतो विप्रो अक्षरत् । वि पर्वतेषु राजथ ॥इमा उ वः सुदानवो घृतं न पिप्युषीरिषः । वर्धान्काण्वस्य मन्मभिः ॥अग्निर्हि जानि पूर्व्यश्छन्दो न सूरो अर्चिषा । ते भानुभिर्वि तस्थिरे ॥Attributes of the deity
- Storm-host and companions of Indra
- Radiant, youthful, many in number
- Mountain-ranging, space-clearing power
- Gift-giving and invigorating (sudānavas, iṣaḥ)
- Roaring, swift, and orderly in their might
Also by this seer
- Large portions of Mandala 8 are attributed to Kāṇva seers (Kāṇva family collections).
- Numerous Indra hymns in Mandala 8 (Kāṇva corpus) emphasizing soma, victory, and divine companionship.
- Marut-focused praises across the Kāṇva collection, often pairing Maruts with Indra and stressing their gift-giving (sudānavas) nature.
The rite, step by step
- Prepare the altar and kindle Agni; establish ritual purity and intention.
- Recite opening verses inviting the Maruts, emphasizing Triṣṭubh praise as ‘nourishment’ (iṣ).
- Offer oblations while chanting verses that magnify the Maruts’ strength and generosity.
- Reaffirm the hymn’s ‘increase’ motif (vardhān): request protection, force, and thriving cattle/wealth.
- Conclude by invoking Agni’s radiance to stabilize the rite and ‘set’ the powers in their stations.
Offerings
- Ghee (ghṛta) or ghee-like oblations (as imagery and substance)
- Soma (where applicable in soma rites)
- Simple fire offerings (ājya) and ladled oblations
- Mantra/praise itself as the primary ‘nourishment’ (iṣ)
Frequently Asked Questions
The Maruts are a host of storm and wind powers—radiant, swift, and loud—invoked to bring strength, protection, and forward-moving energy to the sacrificer.
Triṣṭubh is the hymn’s driving meter, and the poet treats the mantra itself as a real offering—an iṣ (nourishing force) that feeds and increases the Maruts’ power.
Agni is the ritual foundation: his flame is described as sunlike, and his radiance ‘sets’ the powers in their proper stations, concluding the invocation with stability and order.
Ask anything about Sukta 7 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
