Sukta 52
Sukta 5.52
Śyāvāśva (as addressed; hymn in Śyāvāśva Ātreya cycle is traditional for Maruts in Mandala 5)
Maruts
Triṣṭubh (probable; Marut hymns commonly Triṣṭubh and the verse length fits)
ഈ സൂക്തം യുവാവസ്ഥയിലുള്ള കൊടുങ്കാറ്റുദേവന്മാരായ മരുതുകളെ ശക്തമായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ നേരായ, വഞ്ചനാരഹിതമായ മഹിമയും ഗർജ്ജിക്കുന്ന ശക്തിയും, തടസ്സങ്ങൾ തകർത്തു സമൃദ്ധി വിടുവിക്കുന്ന വേഗരഥങ്ങളും ഇതിൽ പുകഴ്ത്തപ്പെടുന്നു. അവർ യാഗത്തിലേക്ക് വരികയും, ഗായകന്റെ കീർത്തിയും സംരക്ഷണവും ബലപ്പെടുത്തുകയും, പശുക്കൾ, കുതിരകൾ, ജയശക്തി എന്നിവ പോലുള്ള രാധസ്‌ (വരങ്ങൾ) നൽകുകയും ചെയ്യണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ദൃശ്യങ്ങൾ മേഘം–ശില–നദി എന്ന കോസ്മിക് കൊടുങ്കാറ്റ്-പ്രവർത്തനത്തിന്റെയും ഉപാസകന്റെ ഉള്ളിലെ ഉത്സാഹവും ധൈര്യവും ഉണരുന്നതിന്റെയും ഇടയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
प्र श्यावाश्व धृष्णुयार्चा मरुद्भिॠक्वभिः । ये अद्रोघमनुष्वधं श्रवो मदन्ति यज्ञियाः ॥
ഹേ ശ്യാവാശ്വ, ധൃഷ്ണു ബലത്തോടെ മരു‍ത്തുകൾക്കായി ഋച പാടുക—വാക്കിന്റെ ഗായകരായ ഋക്വന്മാരോടൊപ്പം. യജ്ഞാർഹരായ അവർ, ദ്രോഹമില്ലാത്ത ശ്രവസ്സിലും തങ്ങളുടെ സ്വഭാവസിദ്ധ മധുരശക്തിയിലും ആനന്ദിക്കുന്നു.
Mantra 2
ते हि स्थिरस्य शवसः सखायः सन्ति धृष्णुया । ते यामन्ना धृषद्विनस्त्मना पान्ति शश्वतः ॥
കാരണം അവർ സ്ഥിരശക്തിയുടെ സഖാക്കളാണ്, ധൃഷ്ണു ബലത്തിന്റെ സഹചാരികളാണ്. യാത്രയിൽ അവർ—വേഗവാന്മാർ—സ്വന്തം സ്വഭാവംകൊണ്ടുതന്നെ എപ്പോഴും സംരക്ഷിക്കുന്നു.
Mantra 3
ते स्यन्द्रासो नोक्षणोऽति ष्कन्दन्ति शर्वरीः । मरुतामधा महो दिवि क्षमा च मन्महे ॥
അവർ—ഉത്സാഹമുള്ളവരും പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവരുമായ ഇന്ദ്രാസർ—ബലവാനായ കാളകളെപ്പോലെ രാത്രികളെ അതിക്രമിച്ച് ചാടിപ്പോകുന്നു. അപ്പോൾ ഞങ്ങൾ മരുത്തുക്കളുടെ മഹത്തായ, വിശാലമായ മഹിമയെ മനസ്സിൽ ധരിക്കുന്നു—മുകളിലെ ദിവിയിലും താഴെയുള്ള ക്ഷമാ (പൃഥ്വി)യിലും.
Mantra 4
मरुत्सु वो दधीमहि स्तोमं यज्ञं च धृष्णुया । विश्वे ये मानुषा युगा पान्ति मर्त्यं रिषः ॥
മരുത്തുക്കളുടെ ഇടയിൽ ഞങ്ങൾ നിങ്ങള്ക്കായി സ്തോമവും യജ്ഞവും ധൃഷ്ണു (ധൈര്യവീര്യ)ബലത്തോടെ സ്ഥാപിക്കുന്നു—മാനുഷയുഗങ്ങളൊക്കെയിലും മർത്ത്യനെ റിഷഃ (ഹാനി)യിൽ നിന്ന് കാക്കുന്ന അവർ എല്ലാവരും.
Mantra 5
अर्हन्तो ये सुदानवो नरो असामिशवसः । प्र यज्ञं यज्ञियेभ्यो दिवो अर्चा मरुद्भ्यः ॥
അർഹന്മാരാണ് ആ സുദാനവഃ, ഉദാരനായ നര-വീരർ—അസാമിശ (അമിശ്ര) ശവസുള്ളവർ. യജ്ഞിയർക്കായി യജ്ഞത്തെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുവരുക; ദിവോയുടെ പ്രകാശമുള്ള ഉയരത്തിൽ നിന്ന് മരുദ്ഭ്യഃക്കായി അർച്ചാ (സ്തുതി) പാടുക.
Mantra 6
आ रुक्मैरा युधा नर ऋष्वा ऋष्टीरसृक्षत । अन्वेनाँ अह विद्युतो मरुतो जज्झतीरिव भानुरर्त त्मना दिवः ॥
സ്വർണ്ണദീപ്തമായ തേജസ്സോടും ആയുധങ്ങളോടും കൂടി വീരന്മാർ അവരുടെ ഉയർന്ന കുന്തങ്ങൾ വിട്ടുവിട്ടു; അവരുടെ പിന്നാലെ തീർച്ചയായും മിന്നലുകൾ പിന്തുടരുന്നു—ചടചടിക്കുന്ന ജ്വാലകളെപ്പോലെ—ദ്യൗവിന്റെ ഭാനു തന്റെ തന്നെ ശക്തിയാൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
Mantra 7
ये वावृधन्त पार्थिवा य उरावन्तरिक्ष आ । वृजने वा नदीनां सधस्थे वा महो दिवः ॥
ഭൂലോകത്തിൽ ബലവാന്മാരായവർ, വിശാലമായ അന്തരിക്ഷത്തിൽ ഉള്ളവർ; നദികളുടെ കൂട്ടത്തിനിടയിലായാലും മഹത്തായ ദ്യൗവിന്റെ സധസ്ഥാനത്തിലായാലും—അവിടെ അവർ തങ്ങളുടെ പരാക്രമത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
Mantra 9
उत स्म ते परुष्ण्यामूर्णा वसत शुन्ध्यवः । उत पव्या रथानामद्रिं भिन्दन्त्योजसा ॥
അതെ, ഹേ ശുദ്ധന്മാരേ, നിങ്ങൾ പരുഷ്ണീയിൽ ഉണ്ണിപോലെയുള്ള (മേഘസദൃശ) ആവരണങ്ങളായി വസിക്കുന്നു; നിങ്ങളുടെ രഥങ്ങളുടെ പവ്യാ (ചക്രത്തിന്റെ ഫെല്ലി) കൊണ്ടു നിങ്ങൾ ബലത്തോടെ കല്ലിനെ പിളർക്കുന്നു.
Mantra 10
आपथयो विपथयोऽन्तस्पथा अनुपथाः । एतेभिर्मह्यं नामभिर्यज्ञं विष्टार ओहते ॥
ആപഥയഃ, വിപഥയഃ, അന്തഃപഥാഃ, അനുപഥാഃ—ഈ നാമങ്ങളാൽ ‘വിഷ്ടാര’ (വിസ്താരകൻ) എനിക്കായി യജ്ഞത്തെ വിശാലമാക്കുന്നു.
Mantra 11
अधा नरो न्योहतेऽधा नियुत ओहते । अधा पारावता इति चित्रा रूपाणि दर्श्या ॥
അപ്പോൾ നരഃ (വീരർ) സമീപത്തേക്ക് അടുക്കുന്നു; അപ്പോൾ നിയുത (യുക്തശക്തികൾ) സഹിതം അടുക്കുന്നു; അപ്പോൾ ‘പാരാവത്’—ദൂരത്തുനിന്നെന്നപോലെ—അവരുടെ ചിത്ര (വൈവിധ്യമാർന്ന) രൂപങ്ങൾ ദർശനീയമാകുന്നു.
Mantra 13
य ऋष्वा ऋष्टिविद्युतः कवयः सन्ति वेधसः । तमृषे मारुतं गणं नमस्या रमया गिरा ॥
ഉന്നതരായും ഋഷ്ടി-വിദ്യുത് (കുന്തംപോലെ മിന്നുന്നവരായും), കവയഃ (ദർശികൾ)യും വേധസഃ (ജ്ഞാനവിധാതാക്കൾ)യും ആയവർ—ഹേ ഋഷേ, ആ മാരുതഗണത്തെ നമസ്കരിക്ക; ഹർഷഭരിതമായ ഗിരാ (വാണി)കൊണ്ട് അവരെ രമിപ്പിക്ക.
Mantra 14
अच्छ ऋषे मारुतं गणं दाना मित्रं न योषणा । दिवो वा धृष्णव ओजसा स्तुता धीभिरिषण्यत ॥
ഹേ ഋഷേ, മരുത്-ഗണത്തിങ്കലേക്ക് വരിക—ദാനികൾ, മിത്രസഖാവുപോലെ, പ്രിയയുപോലെ സ്നേഹനീയർ. അവർ ദിവത്തിൽ നിന്നായാലും, സ്വന്തം ഓജസ്സാൽ ധൃഷ്ടരായാലും; പ്രേരിത ധീകളാൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അവർ ഞങ്ങളെ മുന്നോട്ടു പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 15
नू मन्वान एषां देवाँ अच्छा न वक्षणा । दाना सचेत सूरिभिर्यामश्रुतेभिरञ्जिभिः ॥
ഇപ്പോൾ, ജാഗ്രതയുള്ള അന്വേഷണമനസ്സോടെ, ഈ ദേവന്മാരുടെ അടുക്കൽ ചേർന്നു വരിക; തടയപ്പെടരുത്. സൂരിമാരോടൊപ്പം—യാത്രയുടെ സത്യവിളി കേൾക്കുന്ന വേഗശക്തികളായ അഞ്ജികളാൽ—ദാനത്തിന്റെ ബോധത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്ക.
Mantra 16
प्र ये मे बन्ध्वेषे गां वोचन्त सूरयः पृश्निं वोचन्त मातरम् । अधा पितरमिष्मिणं रुद्रं वोचन्त शिक्वसः ॥
സത്യത്തിൽ ബന്ധുത്വം തേടുന്ന സൂരിമാർ എനിക്കു മുന്നേ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു: ‘ഗോ’ എന്നു; പൃശ്നിയെ ‘മാതാവ്’ എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. പിന്നെ അവർ ‘പിതാവ്’—പ്രേരക രുദ്രനെ—പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു, പ്രേരിത വാണിയുടെ ശക്തിമാന്മാരായ ശിക്വാസർ.
Mantra 17
सप्त मे सप्त शाकिन एकमेका शता ददुः । यमुनायामधि श्रुतमुद्राधो गव्यं मृजे नि राधो अश्व्यं मृजे ॥
ഏഴും ഏഴും ശക്തിമാന്മാർ എനിക്ക് നൽകി—ഓരോരുത്തനും നൂറിരട്ടി. യമുനയുടെ മേൽ, ശ്രുതിയായി സത്യമായി കേട്ടതിന്റെ അധിഷ്ഠാനത്തിൽ, ദീപ്തമായ ഗവ്യം (ഗോസമ്പത്ത്) എന്ന വരം ഞാൻ ഉയർത്തുന്നു; അശ്വീയ ശക്തിയുടെ വരം ഞാൻ ഉള്ളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Inside Sukta 52
How it unfolds
- Where it opens
A forceful self-address and call to chant boldly for the Maruts, who delight in blameless fame and rightful strength.
- Development
The hymn elaborates their storm-majesty—cloud coverings, chariot speed, and the power to split ‘stone’—while aligning their might with the sacrificer’s protection and prosperity.
- Climax
The Maruts’ decisive obstacle-breaking and boon-giving capacity is foregrounded: they shatter resistance and pour out rādhas in tangible forms (cattle/horse-force) and in uplifted renown.
- Where it settles
The praise settles into requests for lasting gifts and inner establishment of strength, closing with a sense of received or hoped-for abundance under Marut guardianship.
The deity: Maruts
- In the VedaThe Maruts are the youthful, many-formed storm-host—bright, loud, and swift—riding in chariots, shaking heaven and earth, bringing rain, and smashing obstructive ‘stone’ and darkness with their force.
- Cosmic functionThey drive the storm and rain, clear the atmosphere, and act as a militant, protective troop that supports cosmic order by breaking obstruction and releasing fertility and movement.
- Inner significanceThey symbolize dynamic life-forces: courageous breath and will, purifying intensity, and the collective energies that rouse the mind from inertia into clarity, straightness, and inspired speech.
The seer
- Śyāvāśva ĀtreyaĀtreya (Atri-gotra) · A prominent seer of Maṇḍala 5 noted for powerful Marut-hymns that blend vivid storm imagery with prayers for protection, fame (śravas), and generous rādhas.
Famous verses
adrogham
उत स्म ते परुष्ण्यामूर्णा वसत शुन्ध्यवः । उत पव्या रथानामद्रिं भिन्दन्त्योजसा ॥sapta me sapta
Attributes of the deity
- Youthful storm-host (gaṇa)
- Roaring and resplendent
- Swift chariots and weapons
- Obstacle-breaking force (ojas)
- Protective allies of the sacrificer
- Givers of rādhas (boons), cattle and horse-power
- Associated with rain-cloud ‘wool’ coverings and atmospheric movement
Also by this seer
- Rig Veda Maṇḍala 5 Marut cycle hymns attributed to the Ātreyas, especially those connected with Śyāvāśva
- Praise-hymns that emphasize Marut companionship with Indra and their role as vigorous allies of the sacrificer
The rite, step by step
- Prepare the altar and kindle Agni; establish a purified ritual space with water/grass (as customary).
- Recite the opening praise inviting the Maruts with bold speech and ‘straight’ fame (śravas) aligned to ṛta.
- Offer oblations while naming their troop-like nature, chariots, and obstacle-breaking power; request protection for the community.
- Reaffirm their presence through repeated calls to ‘come’ and ‘rejoice’ at the offering; link their power to the rite’s success.
- Conclude with explicit petitions for rādhas—cattle, horses, strength, and enduring renown—dedicating the gained prosperity to right order.
Offerings
- Ghee (ājya) into Agni
- Soma (where the rite includes Soma pressing)
- Grain-cakes/oblations (puroḍāśa, as applicable)
- Libations of water and fragrant offerings (regional/śrauta variations)
Frequently Asked Questions
The Maruts are a troop of youthful storm-deities who roar, ride in swift chariots, bring rain, and protect the sacrificer by breaking obstacles and driving away harm.
It asks for protection, victorious strength, and rādhas—practical boons like cattle and horses, along with enduring fame and energetic uplift for the worshipper and community.
In Vedic imagery it can be the hard obstruction that holds back waters and fertility; inwardly it also suggests breaking inner blockage—fear, inertia, or darkness—so force and clarity can flow.
Ask anything about Sukta 52 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
