Sarga 65

Verse 1

ततः प्रस्रवणं शैलं ते गत्वा चित्रकाननम्।प्रणम्य शिरसा रामं लक्ष्मणं च महाबलम्।।।।युवराजं पुरस्कृत्य सुग्रीवमभिवाद्य च।प्रवृत्तिमथ सीतायाः प्रवक्तुमुपचक्रमुः।।।।

അനന്തരം അവർ വിചിത്രവനങ്ങളാൽ ശോഭിക്കുന്ന പ്രസ്രവണപർവ്വതത്തിലേക്കു ചെന്നു. ശിരസ്സു നമിച്ചു ശ്രീരാമനെയും മഹാബലനായ ലക്ഷ്മണനെയും പ്രണമിച്ചു; യുവരാജൻ അങ്കദനെ മുൻപിൽ നിർത്തി സുഗ്രീവനെയും അഭിവാദ്യം ചെയ്തു; പിന്നെ സീതാദേവിയുടെ വാർത്ത—അവൾക്കു സംഭവിച്ചതും ഇപ്പോഴത്തെ അവസ്ഥയും—വിവരിക്കാൻ തുടങ്ങി.

Verse 2

ततः प्रस्रवणं शैलं ते गत्वा चित्रकाननम्।प्रणम्य शिरसा रामं लक्ष्मणं च महाबलम्।।5.65.1।।युवराजं पुरस्कृत्य सुग्रीवमभिवाद्य च।प्रवृत्तिमथ सीतायाः प्रवक्तुमुपचक्रमुः।।5.65.2।।

അതിനുശേഷം അവർ അത്ഭുതമായ ചിത്രകാനനത്താൽ സമൃദ്ധമായ പ്രസ്രവണപർവതത്തിലെത്തി. തലകുനിച്ച് അവർ ശ്രീരാമനെയും മഹാബലനായ ലക്ഷ്മണനെയും പ്രണാമിച്ചു; യുവരാജനെ മുൻപിൽ നിർത്തി യഥോചിത ബഹുമാനത്തോടെ സുഗ്രീവനെയും അഭിവാദ്യം ചെയ്തു. പിന്നെ സീതയുടെ അവസ്ഥയും സംഭവിച്ച എല്ലാം വിശദമായി പറയാൻ തുടങ്ങി.

Verse 3

रावणान्तः पुरे रोधं राक्षसीभिश्च तर्जनम्।रामे समनुरागं च यश्चायं समयः कृतः।।।।एतदाख्यान्ति ते सर्वे हरयो रामसन्निधौ।

രാമസന്നിധിയിൽ എല്ലാ വാനരന്മാരും ഇതെല്ലാം അറിയിച്ചു: രാവണന്റെ അന്തഃപുരത്തിൽ വൈദേഹിയുടെ തടങ്കൽ, രാക്ഷസിമാരുടെ ഭീഷണികൾ, രാമനോടുള്ള അവളുടെ അചഞ്ചല അനുരാഗം, കൂടാതെ നിശ്ചയിച്ച സമയപരിധി.

Verse 4

वैदेहीमक्षतां श्रुत्वा रामस्तूत्तरमब्रवीत्।।।।क्व सीता वर्तते देवी कथं च मयि वर्तते।एतन्मे सर्वमाख्यात वैदेहीं प्रति वानराः।।।।

വൈദേഹി അക്ഷതയാണെന്ന് കേട്ടപ്പോൾ രാമൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: “ദേവി സീത ഇപ്പോൾ എവിടെയാണ്? എന്നോടുള്ള അവളുടെ ഭാവം എങ്ങനെയാണ്? വാനരന്മാരേ, വൈദേഹിയെക്കുറിച്ചുള്ള എല്ലാം എനിക്ക് വിശദമായി പറയുക.”

Verse 5

वैदेहीमक्षतां श्रुत्वा रामस्तूत्तरमब्रवीत्।।5.65.4।।क्व सीता वर्तते देवी कथं च मयि वर्तते।एतन्मे सर्वमाख्यात वैदेहीं प्रति वानराः।।5.65.5।।

വൈദേഹി അക്ഷതയാണെന്ന് കേട്ടപ്പോൾ രാമൻ പറഞ്ഞു: “ദേവി സീത എവിടെയാണ്, എന്നോടുള്ള അവളുടെ മനോഭാവം എങ്ങനെയാണ്? വാനരന്മാരേ, വൈദേഹിയെക്കുറിച്ചുള്ള എല്ലാം എനിക്ക് പറയുക.”

Verse 6

रामस्य गदितं श्रुत्वा हरयो रामसन्निधौ।चोदयन्ति हनूमन्तं सीतावृत्तान्तकोविदम्।।।।

രാമസന്നിധിയിൽ രാമന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട വാനരന്മാർ, സീതാവൃത്താന്തത്തിൽ നിപുണനായ ഹനുമാനെ സംസാരിച്ച് എല്ലാം വിവരിക്കുവാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു.

Verse 7

श्रुत्वा तु वचनं तेषां हनुमान्मारुतात्मजः।प्रणम्य शिरसा देव्यै सीतायै तां दिशं प्रति।।।।उवाच वाक्यं वाक्यज्ञस्सीताया दर्शनं यथा।

അവരുടെ അപേക്ഷ കേട്ട മാർുതാത്മജൻ ഹനുമാൻ, ദേവി സീതയുള്ള ദിശയിലേക്കു ശിരസാ നമസ്കരിച്ചു; വാക്പ്രാവീണ്യത്തോടെ സീതയെ എങ്ങനെ ദർശിച്ചുവെന്നു വിവരിക്കാൻ തുടങ്ങി.

Verse 8

समुद्रं लङ्घयित्वाहं शतयोजनमायतम्।।।।अगच्छं जानकीं सीतां मार्गमाणो दिदृक्षया।

നൂറു യോജന വ്യാപ്തിയുള്ള സമുദ്രം ചാടിക്കടന്ന്, ദർശനലാലസയോടെ ഞാൻ ജാനകീ സീതയെ തേടി മുന്നേറി.

Verse 9

तत्र लङ्केति नगरी रावणस्य दुरात्मनः।।।।दक्षिणस्य समुद्रस्य तीरे वसति दक्षिणे।

അവിടെ ദക്ഷിണ സമുദ്രത്തിന്റെ തെക്കൻ തീരത്ത്, ദുഷ്ടബുദ്ധിയായ രാവണന്റെ ‘ലങ്കാ’ എന്ന നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

Verse 10

तत्र दृष्टा मया सीता रावणान्तः पुरे सती।।।।सन्न्यस्य त्वयि जीवन्ती रामा राम मनोरथम्।

അവിടെ ഞാൻ രാവണന്റെ അന്തഃപുരത്തിൽ നിങ്ങളുടെ പതിവ്രതയായ സീതയെ കണ്ടു. ഹേ രാമ, അവൾ നിനക്കിലേ ആശയം ഉറപ്പാക്കി ജീവിക്കുന്നു; മറ്റു എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 11

दृष्टा मे राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर्मुहुः।।।।राक्षसीभिर्विरूपाभी रक्षिता प्रमदावने।

ഞാൻ അവളെ രാക്ഷസീകളുടെ നടുവിൽ കണ്ടു; വീണ്ടും വീണ്ടും ഭീഷണിപ്പെടുത്തപ്പെടുകയായിരുന്നു. ഭീകരവും വികൃതവുമായ രാക്ഷസീകൾ പ്രമദാവനത്തിൽ അവളെ കർശനമായി കാവൽ കാത്തിരുന്നു.

Verse 12

दुःख मासाद्यते देवी तथाऽदुःखोचिता सती।।।।रावणान्तः पुरे रुद्धा राक्षसीभि स्सुरक्षिता।एकवेणीधरा दीना त्वयि चिन्तापरायणा।।।।अधःशय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे।रावणाद्विनिवृत्तार्था मर्तव्यकृतनिश्चया।।।।देवी कथञ्चित्काकुत्स्थ त्वन्मना मार्गिता मया।

സുഖത്തിന് അർഹയായ ആ ദേവി സീതയ്ക്ക് ദുഃഖം തന്നെ അനുഭവിക്കേണ്ടിവരുന്നു. രാവണന്റെ അന്തഃപുരത്തിൽ തടഞ്ഞുവെച്ച് രാക്ഷസീകൾ കർശനമായി കാവൽ കാത്തിരിക്കെ, ഒറ്റ മുടിവേണി ധരിച്ച് ദീനയായി, അവൾ നിന്റെ ചിന്തയിൽ മാത്രം മുഴുവനായി ലീനയായിരിക്കുന്നു.

Verse 13

दुःख मासाद्यते देवी तथाऽदुःखोचिता सती।।5.65.12।।रावणान्तः पुरे रुद्धा राक्षसीभि स्सुरक्षिता।एकवेणीधरा दीना त्वयि चिन्तापरायणा।।5.65.13।।अधःशय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे।रावणाद्विनिवृत्तार्था मर्तव्यकृतनिश्चया।।5.65.14।।देवी कथञ्चित्काकुत्स्थ त्वन्मना मार्गिता मया।

അവൾ നിലത്തുതന്നെ ശയിക്കുന്നു; അവളുടെ അവയവങ്ങൾ മങ്ങിയിരിക്കുന്നു—ശീതകാലത്തിലെ താമരപോലെ. രാവണനെ പൂർണ്ണമായി നിരസിച്ച്, അവൾ മരണനിശ്ചയം ചെയ്തിരിക്കുന്നു.

Verse 14

दुःख मासाद्यते देवी तथाऽदुःखोचिता सती।।5.65.12।।रावणान्तः पुरे रुद्धा राक्षसीभि स्सुरक्षिता।एकवेणीधरा दीना त्वयि चिन्तापरायणा।।5.65.13।।अधःशय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे।रावणाद्विनिवृत्तार्था मर्तव्यकृतनिश्चया।।5.65.14।।देवी कथञ्चित्काकुत्स्थ त्वन्मना मार्गिता मया।

ഹേ കാകുത്സ്ഥാ! നിനക്കേ മനസ്സുറപ്പിച്ചിരുന്ന ആ മഹാദേവിയെ ഞാൻ ഏറെ അന്വേഷിച്ച ശേഷം എങ്ങനെയോ കണ്ടെത്തി.

Verse 15

इक्ष्वाकुवंशविख्यातिं शनैः कीर्तयतानघ।।।।सा मया नरशार्दूल विश्वासमुपपादिता।

ഹേ അനഘാ, ഹേ നരശാർദൂലാ! ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിന്റെ പ്രസിദ്ധമായ മഹിമയെ പതുക്കെ പാടിപ്പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ഞാൻ അവളിൽ എനിക്കുള്ള വിശ്വാസം ഉറപ്പിച്ചു.

Verse 16

तत स्सम्भाषिता देवी सर्वमर्थं च दर्शिता।।।।रामसुग्रीवसख्यं च श्रुत्वा प्रीतिमुपागता।नियत स्समुदाचारो भक्तिश्चास्यास्तथा त्वयि।।।।

പിന്നീട് ദേവി എന്നോടു സംഭാഷിച്ചു; ഞാൻ കാര്യത്തിന്റെ മുഴുവൻ സാരം അവൾക്കു വ്യക്തമാക്കി. രാമ-സുഗ്രീവ സഖ്യസന്ധി കേട്ടപ്പോൾ അവൾ ആനന്ദിതയായി—അവളുടെ സദാചാരം അചഞ്ചലവും നിനക്കുള്ള ഭക്തി ദൃഢവുമായിരുന്നു.

Verse 17

तत स्सम्भाषिता देवी सर्वमर्थं च दर्शिता।।5.65.16।।रामसुग्रीवसख्यं च श्रुत्वा प्रीतिमुपागता।नियत स्समुदाचारो भक्तिश्चास्यास्तथा त्वयि।।5.65.17।।

ദേവി എന്നോടു സംസാരിച്ചപ്പോൾ ഞാൻ കാര്യത്തിന്റെ മുഴുവൻ വൃത്താന്തവും അവതരിപ്പിച്ചു. രാമ-സുഗ്രീവ സഖ്യസന്ധി കേട്ടതോടെ അവൾ സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞു—അവളുടെ ധാർമ്മിക സദാചാരം അചഞ്ചലവും നിനക്കുള്ള ഭക്തി ദൃഢവുമായിരുന്നു.

Verse 18

एवं मया महाभागा दृष्टा जनकनन्दिनी।उग्रेण तपसा युक्ता त्वद्भक्त्या पुरुषर्षभ।।।।

മഹാഭാഗയായ ജനകനന്ദിനിയെ ഞാൻ ഇങ്ങനെ കണ്ടു—ഉഗ്രതപസ്സിൽ യുക്തയായി, ഹേ പുരുഷർഷഭ, നിന്റെ ഭക്തിയാൽ തന്നെ ധാരിതയും സ്ഥിരയും ആയിരുന്നു.

Verse 19

अभिज्ञानं च मे दत्तं यथा वृत्तं तवान्तिके।चित्रकूटे महाप्राज्ञ वायसं प्रति राघव।।।।

അവൾ എനിക്ക് തിരിച്ചറിയാനുള്ള അടയാളവും നൽകി—ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞ രാഘവ, ചിത്രകൂടത്തിൽ കാക്കയുടെ സംഭവത്തെ നിന്റെ സന്നിധിയിൽ നടന്നതുപോലെ തന്നേ വിവരിച്ച്.

Verse 20

विज्ञाप्यश्च नरव्याघ्रो रामो वायुसुत त्वया।अखिलेनेह यद्धृष्टमिति मामाह जानकी।।।।

ജാനകി എന്നോട് പറഞ്ഞു: “ഹേ വായുസുത, ഇവിടെ നീ കണ്ടതെല്ലാം നരവ്യാഘ്രനായ രാമനോട് നിർബന്ധമായി അറിയിക്കണം.”

Verse 21

अयं चास्मै प्रदातव्यो यत्नात्सुपरिरक्षितः।ब्रुवता वचनान्येवं सुग्रीवस्योपशृण्वतः।।।।

“ഇതും അവനു നൽകണം—വളരെ പരിശ്രമത്തോടെ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നതാണ്. ഈ വാക്കുകൾ അങ്ങനെ പറയുക, സുഗ്രീവനും കേൾക്കേണ്ടതിന്ന്.”

Verse 22

एष चूडामणिश्श्रीमान् मया सुपरिरक्षितः।मनश्शिलायास्तिलको गण्डपार्श्वे निवेशितः।।।।त्वया प्रणष्ठे तिलके तं किल स्मर्तुमर्हसि।

“ഈ ശ്രീമാനായ ചൂഡാമണി ഞാൻ വളരെ പരിശ്രമത്തോടെ സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. മനശ്ശിലയിൽ നിന്നുള്ള ചുവന്ന തിലകം, കവിളിന്റെ വശത്ത് വെച്ചിരുന്നതും—നിന്റെ വിരഹം മൂലം ആ അടയാളം നഷ്ടമായപ്പോൾ, അതിനെ അവനോട് ഓർമ്മിപ്പിക്കണം; അവൻ സ്മരിക്കുന്നത് യുക്തമാണ്.”

Verse 23

एष निर्यातितश्श्रीमान्मया ते वारि सम्भवः।एतं दृष्ट्वा प्रहृष्यामि व्यसने त्वामिवानघ।।।।

ഹേ അനഘേ! സമുദ്രജന്യമായ ഈ ശ്രിമത്തായ രത്നം ഞാൻ നിനക്കായി അയച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ വ്യസനത്തിൽ ഇതിനെ കണ്ടാൽ, നിന്നെയേ കണ്ടതുപോലെ ഞാൻ ആനന്ദിക്കുന്നു.

Verse 24

जीवितं धारयिष्यामि मासं दशरथात्मज।।।।ऊर्ध्वं मासान्न जीवेयं रक्षसां वशमागता।

ഹേ ദശരഥാത്മജാ! ഞാൻ ഒരു മാസം ജീവൻ നിലനിർത്തും. അതിന് ശേഷം, രാക്ഷസരുടെ അധീനതയിൽപ്പെട്ട ഞാൻ ജീവിക്കുകയില്ല.

Verse 25

इति मामब्रवीत्सीता कृशाङ्गी धर्मचारिणी।।।।रावणान्तः पुरे रुद्धा मृगीवोत्फुल्ललोचना।

ഇങ്ങനെ സീത എന്നോടു പറഞ്ഞു—കൃശാംഗിയായിട്ടും ധർമ്മനിഷ്ഠയായി—രാവണന്റെ അന്തഃപുരത്തിൽ തടവിലായി, ഭയത്തിൽ മാൻകുട്ടിയെപ്പോലെ വിസ്തൃതനേത്രയായി.

Verse 26

एतदेव मयाख्यातं सर्वं राघव यद्यथा।।।।सर्वथा सागरजले संतारः प्रविधीयताम्।

രാഘവാ, സംഭവിച്ചതെല്ലാം യഥാർത്ഥമായി ഞാൻ നിന്നോട് അറിയിച്ചു. ഇനി എല്ലാ മാർഗ്ഗങ്ങളാലും സമുദ്രജലം കടക്കാനുള്ള ക്രമീകരണം നടത്തപ്പെടട്ടെ.

Verse 27

तौ जाताश्वासौ राजपुत्रौ विदित्वा तच्चाभिज्ञानं राघवाय प्रदाय।देव्या चाख्यातं सर्वमेवानुपूर्व्याद्वाचा सम्पूर्णं वायुपुत्त्र श्शशंस।।।।

ആ രണ്ടു രാജകുമാരന്മാർ ആശ്വാസത്തോടെ ശ്വാസം വിട്ടുവെന്ന് അറിഞ്ഞ്, വായുപുത്രൻ രാഘവനു തിരിച്ചറിയൽചിഹ്നമായ ആ മണി സമർപ്പിച്ചു. പിന്നെ ദേവി പറഞ്ഞതെല്ലാം ക്രമമായി, വാക്കുകളാൽ പൂർണ്ണമായി അവൻ വിവരിച്ചു അറിയിച്ചു.