Kṛṣṇādi-mantra-varga-varṇana (Classification of Krishna and Related Mantras)

Verse 1

श्रीसनत्कुमार उवाच । अथ कृष्णस्य मंत्राणां वक्ष्ये भेदान् मुनीश्वर । यान्समाराध्य मनुजाः साधयंतीष्टमात्मनः ॥ १ ॥

ശ്രീ സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനീശ്വരാ! ഇനി ഞാൻ കൃഷ്ണമന്ത്രങ്ങളുടെ ഭേദങ്ങൾ വിവരിക്കുന്നു; അവയെ സമ്യകമായി ആരാധിച്ചാൽ മനുഷ്യർ തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടഫലം സിദ്ധിക്കുന്നു.

Verse 2

शक्तिश्रीमारपूर्वश्च श्रीशक्तिस्मरपूर्वकः । मारशक्तिरमापूर्वो दशार्णा मनवस्त्रयः ॥ २ ॥

ദശാർണയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മൂന്ന് മനുക്കൾ പറയപ്പെടുന്നു—ഒന്ന് ‘ശക്തി-ശ്രീ-മാര’ മുൻപോടുകൂടിയത്, രണ്ടാമത് ‘ശ്രീ-ശക്തി-സ്മര’ മുൻപോടുകൂടിയത്, മൂന്നാമത് ‘മാര-ശക്തി-രമാ’ മുൻപോടുകൂടിയത്।

Verse 3

मुनिः स्यान्ना रदच्छन्दो गायत्री देवता पुनः । कृष्णो गोविंदनामात्र सर्वकामप्रदो नृणाम् ॥ ३ ॥

ഋഷി നാരദൻ, ഛന്ദസ് ഗായത്രി; ദേവത വീണ്ടും ശ്രീകൃഷ്ണൻ—ഗോവിന്ദനാമധാരി—മനുഷ്യർക്കു സർവ്വകാമങ്ങളും നൽകുന്നവൻ।

Verse 4

चक्रैः पूर्ववदंगानि त्रयाणामपि कल्पयेत् । ततः किरीटमनुनाव्यापकं हि समाचरेत् ॥ ४ ॥

ചക്രചിഹ്നങ്ങളാൽ മുൻപുപോലെ മൂന്നു രൂപങ്ങളുടെയും അവയവവിന്യാസം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് വിധിപ്രമാണമനുസരിച്ച് നന്നായി വ്യാപിക്കുന്ന കിരീടം യഥാവിധി നിർമ്മിക്കണം।

Verse 5

सुदर्शनस्य मनुना कुर्याद्दिग्बंधनं तथा । विंशत्यर्णोक्तवत्कुर्यादाद्ये ध्यानार्चनादिकम् ॥ ५ ॥

സുദർശന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ദിഗ്ബന്ധനവും ആചരിക്കണം. ഇരുപത് അക്ഷരമന്ത്രത്തിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ ആദ്യം ധ്യാനം, അർച്ചന മുതലായ പ്രാരംഭകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം।

Verse 6

द्वितीये तु दशार्णोक्तं ध्यानपूजादिकं चरेत् । तृतीये तु हरिं ध्यायेत्समाहितमनाः सुधीः ॥ ६ ॥

രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ ദശാർണവിധാനപ്രകാരം ധ്യാനം, പൂജ മുതലായവ ആചരിക്കണം. മൂന്നാം ഘട്ടത്തിൽ സമാഹിതചിത്തനായ ബുദ്ധിമാൻ ഹരിയെ ധ്യാനിക്കണം।

Verse 7

शखचक्रधनुर्बाणपाशांकुशधरारुणम् । दोर्भ्यां धृतं धमंतं च वेणुं कृष्णदिवाकरम् ॥ ७ ॥

അരുണവർണ്ണൻ, ശംഖ-ചക്രം, ധനുസ്-ബാണം, പാശം, അങ്കുശം ധരിച്ചവൻ; ഭുജങ്ങളാൽ വേണു പിടിച്ച് ഊതുന്ന—ആ കൃഷ്ണ-ദിവാകരസ്വരൂപ പ്രഭുവിനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു।

Verse 8

एवं ध्यात्वा जपेन्मंत्रान्पञ्चलक्षं पृथक् सुधीः । जुहुयात्तद्दशांशेन पायसेन ससर्पिषा ॥ ८ ॥

ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് വിവേകിയായ সাধകൻ വേർതിരിച്ച് അഞ്ചുലക്ഷം പ്രാവശ്യം മന്ത്രജപം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് അതിന്റെ പത്തിലൊന്ന് അളവിൽ നെയ്യോടുകൂടിയ പായസം അർപ്പിച്ച് ഹോമം നടത്തണം.

Verse 9

एवं सिद्धे मनौ मंत्री कुर्यात्काम्यानि पूर्ववत् । श्रीशक्तिकामः कृष्णाय गोविंदायाग्निसुन्दरी ॥ ९ ॥

ഇങ്ങനെ മന്ത്രം സിദ്ധമായാൽ മന്ത്രസാധകൻ മുൻപുപറഞ്ഞവിധം കാമ്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം. ശ്രീശക്തി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ കൃഷ്ണൻ—ഗോവിന്ദൻ—സഹിതം അഗ്നിസുന്ദരിയെ ആഹ്വാനിക്കണം.

Verse 10

रव्यर्णो ब्रह्मगायत्रीकृष्णा ऋष्यादयोऽस्य तु । बीजैरमाब्धियुग्मार्णैः षडंगानि प्रकल्पयेत् ॥ १० ॥

ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ രവ്യർണം ‘ര’; ഛന്ദസ് ബ്രഹ്മഗായത്രി; ദേവത ശ്രീകൃഷ്ണൻ. ‘അമാ’, ‘അബ്ധി’, ‘യുഗ്മ’ എന്നിവ സൂചിപ്പിക്കുന്ന അക്ഷര-ബീജങ്ങളാൽ ഷഡംഗന്യാസമായി ഋഷി മുതലായ അംശങ്ങൾ വിന്യസിക്കണം.

Verse 11

विंशत्यर्णोदितजपध्यानहोमार्चनादिकम् । किं बहूक्तेन मंत्रोऽयं सर्वाभीष्टफलप्रदः ॥ ११ ॥

ഇരുപത് അക്ഷരങ്ങളുള്ള വിധാനത്തിൽ ജപം, ധ്യാനം, ഹോമം, അർച്ചനം മുതലായവ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. കൂടുതൽ എന്തു പറയണം? ഈ മന്ത്രം സർവ്വാഭീഷ്ടഫലപ്രദമാണ്.

Verse 12

श्रीशक्तिस्मरपूर्वोगजन्मा शक्तिरमांतिकः । दशाक्षरः स एवादौ प्रोक्तः शक्तिरमायुतः ॥ १२ ॥

ഈ മന്ത്രം ശ്രീശക്തിയുടെ സ്മരണപൂർവ്വ സംയോഗത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചതാണ്; ഇത് രമാ (ലക്ഷ്മി)യുടെ സമീപസ്ഥമായ ശക്തിരൂപം. ഇതുതന്നെ ആദ്യം പ്രസ്താവിച്ച ദശാക്ഷരമന്ത്രം—രമയോടുകൂടിയ ശക്തി.

Verse 13

मन्त्रौ षोडशरव्यार्णौ चक्रैरंगानि कल्पयेत् । वरदाभयहस्ताभ्यां श्लिष्यँतं स्वांगके प्रिये ॥ १३ ॥

ഷോഡശ ബീജാക്ഷരങ്ങളുള്ള ആ രണ്ടു മന്ത്രങ്ങളാൽ, വിധിപൂർവം ചക്രരചനകളിലൂടെ ദേവതയുടെ അംഗങ്ങളെ വിന്യസിക്കണം. പ്രിയേ, വരദാഭയമുദ്രകളുള്ള കൈകളാൽ സ്വന്തം ദേഹത്തെ ആലിംഗനം ചെയ്യുന്ന പ്രഭുവിനെ ധ്യാനിക്കണം.

Verse 14

पद्मोत्पलकरे ताभ्यां श्लिष्टं चक्रदरोज्वलम् । ध्यात्वैवं प्रजपेल्लक्षदशकं तद्दशांशतः ॥ १४ ॥

രണ്ടു കൈകളിൽ പദ്മവും നീലോത്പലവും ധരിച്ചു, ചക്ര-ശംഖങ്ങളാൽ ദീപ്തനായ പ്രഭുവിനെ ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് ഒരു ലക്ഷം പത്തായിരം ജപം ചെയ്യണം; പിന്നെ അതിന്റെ ദശാംശം ഹോമാദിയായി സമർപ്പിക്കണം.

Verse 15

आज्यैर्हुत्वा ततः सिद्धौ भवेतां मन्त्रनायकौ । सर्वकामप्रदौ सर्वसंपत्सौभगाग्यदौ नृणाम् ॥ १५ ॥

പിന്നീട് നെയ്യാൽ ഹോമം ചെയ്താൽ ആ രണ്ടു മന്ത്രങ്ങളും സിദ്ധിയായി മന്ത്രങ്ങളുടെ നായകരാകുന്നു. അവ മനുഷ്യർക്കു എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുകയും, സർവ്വ സമ്പത്തും സൌഭാഗ്യവും മംഗളഗതിയും അനുഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 16

अष्टादशार्णः कामांतो मनुः सुतधनप्रदः । नारदोऽस्य मुनिश्छंदो गायत्री देवता मनोः ॥ १६ ॥

ഇത് അഷ്ടാദശാക്ഷര ‘കാമാന്ത’ മനുവാണ്; പുത്രനും ധനവും നൽകുന്നതാണ്. ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി നാരദൻ, ഛന്ദസ് ഗായത്രി, ദേവത മന്ത്രാധിഷ്ഠിത ദേവൻ തന്നെയാണ്.

Verse 17

कृष्णः कामो बीजमुक्तं शक्तिर्वह्निप्रिया मता । षड्वीर्याढ्येन बीजेन षडंगानि समाचरेत् ॥ १७ ॥

‘കൃഷ്ണ’ എന്നത് കാമ-ബീജം, അഥവാ ബീജമന്ത്രസ്വരൂപം എന്നു ഉപദേശിക്കുന്നു. ‘ശക്തി’ അഗ്നിക്ക് പ്രിയമാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ആറു വീര്യങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായ ഈ ബീജംകൊണ്ട് മന്ത്രത്തിന്റെ ഷഡംഗങ്ങൾ വിധിപൂർവം ആചരിക്കണം.

Verse 18

पाणौ पायसपक्वं च दक्षे हैयंगवीनकम् । वामे दधद्दिव्यदिगंबरो गोपीसुतोऽवतु ॥ १८ ॥

ദിവ്യ ആകാശസമ വസ്ത്രം ധരിച്ച ഗോപീസുതൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊള്ളട്ടെ—കയ്യിൽ പായസം, വലങ്കയ്യിൽ പ്രഭാതനവനീതം, ഇടങ്കയ്യിൽ തൈര്‍ ധരിച്ചു।

Verse 19

ध्यात्वैवं प्रजपेन्मंत्रं द्वात्रिंशल्लक्षमानतः । दशांशं जुहुयादग्नौ सिताढ्येन पयोंऽधसा ॥ १९ ॥

ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രം മുപ്പത്തിരണ്ട് ലക്ഷം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം; തുടർന്ന് അതിന്റെ ദശാംശം പഞ്ചസാര ചേർത്ത പാലിനെ ഹവിസാക്കി പവിത്ര അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്യണം।

Verse 20

पूर्वोक्तवैष्णवे पीठे यजेदष्टादशार्णवत् । पद्मस्थं कृष्णमभ्यर्च्य तर्पयेत्तन्मुखांबुजे ॥ २० ॥

മുമ്പ് പറഞ്ഞ വൈഷ്ണവ പീഠത്തിൽ അഷ്ടാദശാക്ഷരവിധിപ്രകാരം പൂജ ചെയ്യണം; പദ്മാസനസ്ഥനായ ശ്രീകൃഷ്ണനെ അഭ്യർചിച്ച്, അവന്റെ പദ്മമുഖത്തിൽ (പവിത്രജലത്തിലൂടെ അവന്റെ സന്നിധിയിൽ) തർപ്പണം സമർപ്പിക്കണം।

Verse 21

क्षीरेण कदलीपक्कैर्दध्ना हैयंगवेन च । पुत्रार्थी तर्पयेदेवं वत्सराल्लभते सुतम् ॥ २१ ॥

പാൽ, പഴുത്ത വാഴപ്പഴം, തൈര്‍, പ്രഭാതനവനീതം എന്നിവകൊണ്ട് പുത്രാർത്ഥി ഇങ്ങനെ തർപ്പണം ചെയ്യണം; ഒരു വർഷത്തിനകം അവന് പുത്രലാഭം ലഭിക്കും।

Verse 22

यद्यदिच्छति तत्सर्वं तर्पणादेव सिद्ध्यति । वाक्कामो ङेयुतं कृष्णपदं माया ततः पगरम् ॥ २२ ॥

മനുഷ്യൻ എന്തെല്ലാം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ അതെല്ലാം തർപ്പണത്തിലൂടെയേ സിദ്ധിയാകുന്നു; അതിൽ നിന്ന് വാക്‌സിദ്ധിയും കാമസിദ്ധിയും ലഭിക്കുന്നു, ശ്രീകൃഷ്ണപാദാശ്രയത്തോടെ പിന്നെ മായ ജയിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 23

गोविंदाय रमा पश्चाद्दशार्णं च समुद्धरेत् । मनुस्वरयुतौ सर्गयुक्तौ भृगुतदूर्द्धूगौ ॥ २३ ॥

“ഗോവിന്ദായ” എന്നു ജപിച്ചതിന് ശേഷം “രമാ” എന്നു ഉച്ചരിച്ച്, പിന്നെ ദശാക്ഷരീ മന്ത്രം ചേർക്കണം. അത് അനുസ്വാരയുക്തമായി, ‘സ’യോട് സംയുക്തമായി, ‘സർഗ’യുക്തമായി, മുകളിൽ ‘ഭൃഗു’ സ്വരവിധാനം വെച്ച് ശാസ്ത്രോക്തമായി ഉച്ചരിക്കണം।

Verse 24

द्वाविंशत्यक्षरो मन्त्रो वागीशत्वप्रदायकः । ऋषिः स्यान्नारदश्छन्दो गायत्री देवता पुनः ॥ २४ ॥

ഇത് ഇരുപത്തിരണ്ട് അക്ഷരങ്ങളുള്ള മന്ത്രം; വാക്കിന്റെ പ്രഭുത്വവും വാഗ്മിതയും നൽകുന്നു. ഇതിന്റെ ഋഷി നാരദൻ, ഛന്ദസ് ഗായത്രി, ദേവതയും വീണ്ടും അതേ (പൂർവ്വോക്ത) തന്നെയാകുന്നു।

Verse 25

विद्याप्रदश्च गोपालः कामो बीजं प्रकीर्तितम् । शक्तिस्तु वाग्भवं विद्याप्राप्तये विनियोजना ॥ २५ ॥

‘ഗോപാലൻ’ വിദ്യ നൽകുന്നവനായി പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു; ‘കാമ’ം ബീജം (ബീജാക്ഷരം) എന്നു പ്രഖ്യാപിതം. ശക്തി ‘വാഗ്ഭവ’; വിദ്യാപ്രാപ്തിക്കായുള്ള വിനിയോഗം ഇതുതന്നെ।

Verse 26

वामोर्द्ध्वहस्ते दधतं विद्यापुस्तकमुत्तमम् । अक्षमालां च दक्षोर्द्ध्वस्फाटिकीं मातृकामयीम् ॥ २६ ॥

അവന്റെ ഉയർത്തിയ ഇടത് കൈയിൽ ഉത്തമമായ വിദ്യാപുസ്തകം; ഉയർത്തിയ വലത് കൈയിൽ മാതൃകാക്ഷരമയമായ സ്ഫടിക അക്ഷമാലയും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 27

शब्दब्रह्म मयं वेणुमधः पाणिद्वये पुनः । गायत्रीगीतवसनं श्यामलं कोमलच्छविम् ॥ २७ ॥

വീണ്ടും ഞാൻ കണ്ടു—ശബ്ദബ്രഹ്മമയമായ വേണുവിനെ അവൻ ഇരുകൈകളിലും താഴെ ധരിച്ചിരിക്കുന്നു; ഗായത്രീഗീതം തന്നെയായ വസ്ത്രം ധരിച്ച്, ശ്യാമവർണ്ണനും কোমലപ്രഭയുമുള്ളവൻ।

Verse 28

बर्हावतंसं सर्वज्ञं सेवितं मुनिपुंगवैः । ध्यात्वैवं प्रमदावेशविलासं भुवनेश्वरम् ॥ २८ ॥

ഇങ്ങനെ മയൂരപ്പീലി-മകുടധാരിയായ, സർവ്വജ്ഞനായ, മുനിപുങ്ഗവന്മാർ സേവിക്കുന്ന, സുന്ദരീജനങ്ങളുടെ ദിവ്യപരവശ ലീലാവിലാസത്തിൽ വിഹരിക്കുന്ന ഭുവനേശ്വരനെ ധ്യാനിച്ച് ഭക്തിയോടെ പ്രവൃത്തിക്കണം।

Verse 29

वेदलक्षं जपेन्मंत्रं किंशुकैस्तद्दशांशतः । हुत्वा तु पूजयेन्मन्त्री विंशत्यर्णविधानतः ॥ २९ ॥

മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം; തുടർന്ന് അതിന്റെ ദശാംശം കിംശുക (പലാശ) പുഷ്പങ്ങളാൽ ഹോമം നടത്തി, സാധകൻ വിംശത്യർണ (ഇരുപത് അക്ഷര) മന്ത്രവിധിപ്രകാരം പൂജ ചെയ്യണം।

Verse 30

एवं यो भजते मन्त्रं भवेद्वागीश्वरस्तु सः । अदृष्टान्यपि शास्त्राणि तस्य गंगातरंगवत् ॥ ३० ॥

ഇങ്ങനെ ഈ മന്ത്രം ഭജിക്കുന്നവൻ വാഗീശ്വരനാകുന്നു; കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത ശാസ്ത്രങ്ങളും അവനിൽ ഗംഗാതരംഗങ്ങളെപ്പോലെ സ്വാഭാവികമായി ഉദ്ഭവിക്കുന്നു।

Verse 31

तारः कृष्णयुगं पश्चान्महाकृष्ण इतीरयेत् । सर्वज्ञ त्वंप्रशंशब्दांते सीदमेऽग्निश्च मारम् ॥ ३१ ॥

അതിനുശേഷം ‘താര’ എന്നു, പിന്നെ ‘കൃഷ്ണയുഗം’ എന്നു, തുടർന്ന് ‘മഹാകൃഷ്ണ’ എന്നു ഉച്ചരിക്കണം. അവസാനം ‘സർവ്വജ്ഞാ, നീ…’ തുടങ്ങിയ പ്രശംസാശബ്ദങ്ങളും, ‘സീദമേ’, ‘അഗ്നി’, ‘മാര’ എന്നും പറയണം।

Verse 32

णांति विद्येश विद्यामाशु प्रयच्छ ततश्च मे । त्रयस्त्रिंशदक्षरोऽयं महाविद्याप्रदोमनुः ॥ ३२ ॥

‘ഹേ വിദ്യേശാ! എനിക്ക് വിദ്യ വേഗം പ്രസാദിക്കണമേ’ എന്നു പറയണം; തുടർന്ന് ഈ മുപ്പത്തിമൂന്ന് അക്ഷരങ്ങളുള്ള മന്ത്രം മഹാവിദ്യ നൽകുന്നതാണ്।

Verse 33

नारदोऽस्य मुनिश्छन्दोऽनुष्टुम् कृष्णोऽस्य देवता । पादैः सर्वेण पंचांगं कृत्वा ध्यायेत्ततो हरिम् ॥ ३३ ॥

ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി നാരദൻ, ഛന്ദസ് അനുഷ്ടുപ്, ദേവത ശ്രീകൃഷ്ണൻ. പഞ്ചാംഗാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി ചെയ്ത് ശേഷം ശ്രീഹരിയെ ധ്യാനിക്കണം.

Verse 34

दिव्योद्याने विवस्वत्प्रतिममणिमये मण्डपे योगपीठे मध्ये यः सर्ववेदांतमयसुरतरोः संनिविष्टो मुकुन्दः । वेदैः कल्पद्रुरूपैः शिखरिशतसमालंबिकोशैश्चतुर्भिर्न्यायैस्तर्कैपुराणैः स्मृतिभिरभिवृतस्तादृशैश्चामराद्यैः ॥ ३४ ॥

ദിവ്യോദ്യാനത്തിൽ, സൂര്യസമാനമായി ദീപ്തമായ മണിമയ മണ്ഡപത്തിലെ യോഗപീഠത്തിൽ, സർവ്വവേദാന്തസാരരൂപമായ കൽപതരുവിന്റെ മദ്ധ്യേ മുകുന്ദൻ ആസീനനാകുന്നു. വേദങ്ങൾ കൽപദ്രുരൂപത്തിൽ, ചതുർവിധ ന്യായ-തർക്കങ്ങൾ, പുരാണങ്ങൾ, സ്മൃതികൾ എന്നിവ ചാമരാദി രാജചിഹ്നങ്ങളെന്നപോലെ അവനെ ചുറ്റിനിൽക്കുന്നു.

Verse 35

दद्याद्बिभ्रत्कराग्रैरपि दरमुरलीपुष्पबाणेक्षुचापानक्षस्पृक्पूर्णकुंभौ स्मरललितवपुर्दिव्यभूषांगरागः । व्याख्यां वामे वितन्वन् स्फुटरुचिरपदो वेणुना विश्वमात्रे शब्दब्रह्मोद्भवेन श्रियमरुणरुचिर्बल्लवीवल्लभो नः ॥ ३५ ॥

വിരലുകളുടെ അഗ്രഭാഗങ്ങളിൽ മൃദുനാദമുള്ള മുരളി, പുഷ്പബാണങ്ങളും ഇക്ഷുചാപവും, കണ്ണിനെ തൊടുന്ന രണ്ട് നിറഞ്ഞ കുംഭങ്ങളും ധരിക്കുന്നവൻ; സ്മരനെപ്പോലെ ലളിതമായ ദിവ്യവപു, ദിവ്യാഭരണങ്ങളും സുഗന്ധ അങ്കരാഗവും അണിഞ്ഞവൻ; ഇടങ്കൈകൊണ്ട് വ്യാഖ്യാനം വിരിച്ചു, ശബ്ദബ്രഹ്മത്തിൽ നിന്നുദ്ഭവിച്ച വേണുവിന്റെ തെളിഞ്ഞ മധുര സ്വരങ്ങളാൽ വിശ്വമാതാവിനെ ഉപദേശിക്കുന്നവൻ—അരുണകാന്തിയുള്ള ഗോപീവല്ലഭൻ ഞങ്ങൾക്ക് ശ്രീസമൃദ്ധി നൽകട്ടെ।

Verse 36

एवं ध्यात्वा जपेल्लक्षं दशांशं पायसैर्हुनेत् । अष्टादशार्णवत्कुर्याद्यजनं चास्य मन्त्रवित् ॥ ३६ ॥

ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം; പിന്നെ അതിന്റെ ദശാംശം പായസത്തോടെ അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്യണം. മന്ത്രവിദൻ അഷ്ടാദശാർണ മന്ത്രവിധിപ്രകാരം ഇതിന്റെ യജന-പൂജനവും നടത്തണം.

Verse 37

तारो नमो भगवते नन्दपुत्राय संवदेत् । आनन्दवपुषे दद्यादृशार्णं तदनंतरम् ॥ ३७ ॥

പ്രണവം (താരക) ഉച്ചരിച്ച് ‘നന്ദപുത്രനായ ഭഗവാനെ നമസ്കരിക്കുന്നു’ എന്ന് ചൊല്ലണം. തുടർന്ന് ആനന്ദസ്വരൂപനായ പ്രഭുവിനെ ലക്ഷ്യമാക്കി ഉടൻ ‘ഋശ’ അക്ഷരം ചേർക്കണം.

Verse 38

अष्टाविंशतिवर्णोऽयं मंत्रः सर्वेष्टदायकः । नंदपुत्रपदं ङेंतं श्यामलांगपदं तथा ॥ ३८ ॥

ഇത് ഇരുപത്തെട്ട് വർണ്ണങ്ങളുള്ള മന്ത്രം; സർവ്വ ഇഷ്ടഫലദായകം. ഇതിൽ ‘നന്ദപുത്ര’ പദവും ‘ശ്യാമലാംഗ’ പദവും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു॥३८॥

Verse 39

तथा बालवपुःकृष्णं गोविंदं च तथा पुनः । दशार्णोऽतो भवेन्मंत्रो द्वात्रिंशदक्षरान्वितः ॥ ३९ ॥

അതുപോലെ ‘ബാലവപുഃ ശ്യാമകൃഷ്ണൻ’ എന്നും, വീണ്ടും ‘ഗോവിന്ദൻ’ എന്നും ചേർത്താൽ ഈ മന്ത്രം ദശാർണ്ണമാകുന്നു; ഉച്ചാരണരൂപത്തിൽ മുപ്പത്തിരണ്ട് അക്ഷരങ്ങളാൽ യുക്തമാകും॥३९॥

Verse 40

अनयोर्नारदऋषिश्छंदस्तूष्णिगनुष्टुभौ । देवता नन्दपुत्रस्तु विनियोगोऽखिलाप्तये ॥ ४० ॥

ഈ രണ്ടു മന്ത്രങ്ങൾക്കും ഋഷി നാരദൻ; ഛന്ദസ്സുകൾ തൂഷ്ണിക്, അനുഷ്ടുപ്. ദേവത നന്ദപുത്രൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ; വിനിയോഗം സർവ്വാഭീഷ്ടപ്രാപ്തിക്കായി॥४०॥

Verse 41

चक्रैः पंचांगमर्चास्यादंगदिक्पालहेतिभिः । दक्षिणे रत्नचषकं वामे सौवर्णनेत्रकम् ॥ ४१ ॥

അർച്ചാമൂർത്തിയെ പഞ്ചാംഗരൂപമായി ധ്യാനിക്കണം—അംഗങ്ങളിൽ ചക്രചിഹ്നങ്ങൾ; അങ്കദാദി ആഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതം; ദിക്പാലരുടെ ആയുധങ്ങളാൽ സുസജ്ജിതം. വലങ്കയ്യിൽ രത്നചഷകം, ഇടങ്കയ്യിൽ സ്വർണ്ണനേത്രകം ഉണ്ടായിരിക്കട്ടെ॥४१॥

Verse 42

करे दधानं देवीभ्यां श्लिष्टं संचिंतयेद्विभुम् । लक्षं जपो दशांशेन जुहुयात्पायसेन तु ॥ ४२ ॥

സർവ്വവ്യാപിയായ വിഭുവിനെ ധ്യാനിക്കണം—അവൻ കൈയിൽ (അഭീഷ്ട ചിഹ്നം) ധരിച്ചും, രണ്ടു ദേവിമാരാൽ ആലിംഗിതനുമായും. മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം ജപിച്ച്, അതിന്റെ ദശാംശം പായസത്തോടെ ഹോമം ചെയ്യണം॥४२॥

Verse 43

एताभ्यां सिद्धमंत्राभ्यां मंत्री कुर्याद्यथेप्सितम् । प्रणवः कमला माया नमो भगवते ततः ॥ ४३ ॥

ഈ രണ്ടു സിദ്ധമന്ത്രങ്ങളാൽ മന്ത്രസാധകൻ ഇഷ്ടഫലം നേടട്ടെ. ആദ്യം പ്രണവം ‘ഓം’, പിന്നെ ‘കമലാ’ ‘മായാ’, തുടർന്ന് ‘നമോ ഭഗവതേ’ എന്ന ക്രമം.

Verse 44

नंदपुत्राय तत्पश्चाद्बालान्ते वपुषे पदम् । ऊनविंशतिवर्णोऽयं मुनिर्ब्रह्मा समीरितः ॥ ४४ ॥

അതിനുശേഷം ‘നന്ദപുത്രായ’ എന്ന പദം ചേർക്കണം; ‘ബാല’ എന്ന പദത്തിന്റെ അവസാനം വരുന്ന രൂപപ്രകാരം ‘വപുഷേ’ പദം സ്ഥാപിക്കണം. ഈ മന്ത്രം പത്തൊമ്പത് അക്ഷരങ്ങളുള്ളതെന്ന് മുനി ബ്രഹ്മൻ പ്രസ്താവിച്ചു.

Verse 45

छंदोऽनुष्टुप् देवता च कृष्णो बालवपुः स्वयम् । मन्त्रोऽयं सर्वसंपत्तिसिद्धये सेव्यते बुधैः ॥ ४५ ॥

ഇതിന്റേത് അനുഷ്ടുപ് ഛന്ദസ്; ദേവത സ്വയം ദിവ്യ ബാലരൂപത്തിലുള്ള ശ്രീകൃഷ്ണൻ. സർവ്വസമ്പത്തും സിദ്ധിയും ലഭിക്കുവാൻ ജ്ഞാനികൾ ഈ മന്ത്രം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു.

Verse 46

तारो ह्यद्भगवानङेंतो रुक्मिणीवल्लभाय च । वह्निजायावधिः प्रोक्तो मंत्रः षोडशवर्णवान् ॥ ४६ ॥

‘താര’യിൽ ആരംഭിച്ച് ‘വഹ്നിജായാ’യിൽ അവസാനിക്കുന്ന ഈ പതിനാറക്ഷര മന്ത്രം, രുക്മിണീവല്ലഭനായ ഭഗവാനെ അഭിമുഖീകരിച്ചുള്ളതെന്ന് ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 47

नारदोऽस्य मुनिश्छन्दोऽनुष्टुप् च देवता मनोः । रुक्मिणीवल्लभश्चंद्रदृग्वेदांगाक्षिवर्णकैः । पञ्चांगानि प्रकुर्वीत ततो ध्यायेत्सुरेश्वरम् ॥ ४७ ॥

ഈ (മന്ത്ര/വിധി)യുടെ ഋഷി നാരദൻ; ഛന്ദസ് അനുഷ്ടുപ്; ദേവത മനോഃ. ‘രുക്മിണീവല്ലഭ’, ‘ചന്ദ്ര’, ‘ദൃക്’, ‘വേദാംഗ’, ‘അക്ഷി’, ‘വർണ്ണ’ എന്നിവ സൂചിപ്പിക്കുന്ന അക്ഷരങ്ങളാൽ പഞ്ചാംഗ (ന്യാസ)ം നിർമിച്ച്, തുടർന്ന് സുരേശ്വരനെ ധ്യാനിക്കണം.

Verse 48

तापिच्छच्छविरंकगां प्रियतमां स्वर्णप्रभामंबुजप्रोद्यद्दामभुजां स्ववामभुजयाश्लिष्यन्स्वचित्ताशया । श्लिष्यंतीं स्वयमन्यहस्तविलत्सौवर्णवेत्रश्चिरं पायान्नः सुविशुद्धपीतवसनो नानाविभूषो हरिः ॥ ४८ ॥

നിർമല പീതാംബരം ധരിച്ച്, നാനാവിധാഭരണങ്ങളാൽ വിഭൂഷിതനായ ശ്രീഹരി ദീർഘകാലം ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കട്ടെ. അവൻ തന്റെ ഇടത് ഭുജംകൊണ്ട് പ്രിയതമയായ ശ്രീലക്ഷ്മിയെ സ്നേഹത്തോടെ ആലിംഗനം ചെയ്യുന്നു—അവൾ തമാലാങ്കുരംപോലെ ശ്യാമവർണ്ണ, സ്വർണപ്രഭയിൽ ദീപ്ത, പദ്മസമ, പ്രകാശിക്കുന്ന മാലകളാൽ ശോഭിതമായ ഭുജങ്ങളുള്ളവൾ; മറ്റുകൈയിൽ ദീപ്തമായ സ്വർണ്ണദണ്ഡം അവൻ ധരിക്കുന്നു.

Verse 49

ध्यात्वैवं प्रजपेल्लक्षं रक्तैः पद्मैर्दशांशतः ॥ ४९ ॥

ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് ഒരു ലക്ഷം മന്ത്രജപം ചെയ്യണം; ജപത്തിന്റെ ദശാംശമായി ചുവന്ന പദ്മങ്ങൾ അർപ്പിച്ച് പൂജാഹുതി സമർപ്പിക്കണം.

Verse 50

त्रिमध्वक्तैर्हुनेत्पीठे पूर्वोक्ते पूजयेद्धरिम् । अंगैर्नारदमुख्यैश्च लोकेशैश्च तदायुधैः ॥ ५० ॥

മുമ്പ് പറഞ്ഞ പീഠത്തിൽ ത്രിമധു (മൂന്ന് മധുരദ്രവ്യങ്ങൾ) കൊണ്ട് ഹോമം നടത്തി, തുടർന്ന് ഹരിയെ പൂജിക്കണം—അവന്റെ അങ്കങ്ങളോടുകൂടി, നാരദപ്രമുഖ ഭക്തരോടുകൂടി, കൂടാതെ ലോകപാലകരെയും അവരുടെ ആയുധങ്ങളെയും ചേർത്ത്.

Verse 51

एवं सिद्धो मनुर्दद्यात्सर्वान्कामांश्च मंत्रिणे । लीलादंडपदाब्जोऽपि जनसंसक्तदोः पदम् ॥ ५१ ॥

ഇങ്ങനെ പൂർണ്ണമായി സിദ്ധനായ രാജാവ് തന്റെ മന്ത്രിക്ക് എല്ലാ ന്യായമായ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകണം; കാരണം ശിക്ഷാദണ്ഡം ലീലയായി ധരിക്കുന്ന പദ്മപാദങ്ങളും ജനസേവയിൽ ഏർപ്പെട്ട ഭുജങ്ങളുടെ ആശ്രയത്തിലേ നിലകൊള്ളൂ.

Verse 52

दंडांते वा धरावह्निरधीशाढ्योऽथ लोहितः । मेघश्यामपदं पश्चाद्भगवान् सलिलंसदृक् ॥ ५२ ॥

ദണ്ഡത്തിന്റെ അറ്റത്ത് ധരാധാര അഗ്നി നിലകൊള്ളുന്നു; അതിന് ശേഷം അധീശ്വര്യസമ്പന്നമായ ലോഹിതവർണ്ണം. പിന്നെ ഭഗവാൻ മേഘശ്യാമ (നീലശ്യാമ) പദം സ്വീകരിച്ച്, തുടർന്ന് ജലസദൃശ വർണ്ണമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.

Verse 53

विष्णो इत्युक्त्वा ठद्वयं स्यादेकोनत्रिंशदर्णवान् । नारदोऽस्य मुनिश्छंदोऽनुष्टुप् च देवता मनोः ॥ ५३ ॥

“വിഷ്ണോ” എന്നു ഉച്ചരിച്ച് ശേഷം ‘ഠ’ എന്ന ദ്വയാക്ഷരം രണ്ടുതവണ ചേർക്കണം; അങ്ങനെ മന്ത്രം ഇരുപത്തൊമ്പത് അക്ഷരങ്ങളായിരിക്കും. ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി നാരദൻ, ഛന്ദസ് അനുഷ്ടുപ്, ദേവത മനു.

Verse 54

लीलादंडहरिः प्रोक्तो मन्वब्धधियुगवह्निभिः । वेदैः पंचां गकं भागैर्मंत्रवर्णोत्थितैः क्रमात् ॥ ५४ ॥

മന്ത്രവർണങ്ങളിൽ നിന്ന് ക്രമമായി ഉദ്ഭവിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളാൽ, വേദാധാരമായ പഞ്ചാംഗ (അഞ്ച് വിഭാഗം)വും മന്വന്തര, സമുദ്ര, ധീ, യുഗ, അഗ്നി എന്ന സംഖ്യാസൂചകങ്ങളുമനുസരിച്ച് “ലീലാദണ്ഡഹരി” എന്ന നാമം പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 55

संमोहयंश्च निजवामकरस्थलीलादंडेन गोपयुवतीः परसुंदरीश्च । दिश्यन्निजप्रियसखांसगंदक्षहस्तो देवश्रियं निहतकंस उरुक्रमो नः ॥ ५५ ॥

ഇടങ്കൈയുടെ കരതലത്തിൽ താങ്ങിയ ലീലാദണ്ഡംകൊണ്ട് ഗോപയുവതികളെയും പരമസുന്ദരികളെയും മോഹിപ്പിക്കുകയും, പ്രിയസഖാക്കളുടെ കവിള്‍പ്രദേശത്ത് വലങ്കൈ വെച്ച് ദിവ്യശ്രീ പകരുകയും ചെയ്യുന്ന—കംസനിഹന്താവായ ഉരുക്രമൻ ഞങ്ങൾക്ക് അനുകമ്പ നൽകട്ടെ.

Verse 56

लक्षं जपो दशांशेन जुहुयात्तिलतण्डुलैः । त्रिमध्वक्तैस्ततोऽभ्यर्चेदंगं दिक्पालहेतिभिः ॥ ५६ ॥

ഒരു ലക്ഷം ജപം ചെയ്യണം; തുടർന്ന് അതിന്റെ ദശാംശമായി എള്ളും അരിമണികളും കൊണ്ട് അഗ്നിയിൽ ഹോമാഹുതി അർപ്പിക്കണം. പിന്നെ ത്രിമധുവാൽ അഭിഷേകം ചെയ്ത്, ദിക്പാലന്മാരെയും അവരുടെ ആയുധങ്ങളെയും കൂടി മന്ത്രത്തിന്റെ അങ്കങ്ങളെ പൂജിക്കണം.

Verse 57

लीलादंड हरिं यो वै भजते नित्यमादरात् । स सर्वैः पूज्यते लोकैस्तस्य गेहे स्थिरा रमा ॥ ५७ ॥

ലീലാദണ്ഡധാരിയായ ഹരിയെ ആരെങ്കിലും നിത്യം ആദരത്തോടെ ഭജിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവൻ എല്ലാ ജനങ്ങളാലും പൂജിക്കപ്പെടുന്നു; അവന്റെ ഗൃഹത്തിൽ രമാ (ലക്ഷ്മീ) സ്ഥിരമായി വസിക്കുന്നു.

Verse 58

सद्यारूढा स्मृतिस्तोयं केशवाढ्यधरायुगम् । भयाग्निवल्लभामंत्रः सप्तार्णः सर्वसिद्धिदः ॥ ५८ ॥

ക്ഷണത്തിൽ ഉദിക്കുന്ന സ്മൃതിയാണ് അതിന്റെ ‘ജലം’; കേശവനാമം സമൃദ്ധമായ അതിന്റെ അധരയുഗ്മം. ‘ഭയാഗ്നി-വല്ലഭാ’ എന്ന സപ്താക്ഷരമന്ത്രം സർവ്വസിദ്ധി നൽകുന്നു.

Verse 59

ऋषिः स्यान्नारदश्छंदो उष्णिग्गोवल्लमस्य तु । देवतापूर्ववच्चक्रैः पञ्चांगानि तु कल्पयेत् ॥ ५९ ॥

ഗോവല്ലമ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി നാരദൻ; ഛന്ദസ് ഉഷ്ണിക്. ദേവത മുൻപുപറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ; ചക്രങ്ങളോടൊപ്പം ഇതിന്റെ പഞ്ചാംഗങ്ങൾ വിന്യസിക്കണം.

Verse 60

ध्येयो हरिः सकपिलागणमध्यसंस्थस्ता आह्वयन्दधद्दक्षिणदोस्थवेणुम् । पाशं सयष्टिमपरत्र पयोदनीलः पीताम्बराहिरिपुपिच्छकृतावतंसः ॥ ६० ॥

ഹരിയെ ധ്യാനിക്കണം—കപിലനും അവന്റെ ഗണങ്ങളും നടുവിൽ നിലകൊണ്ട്, ആഹ്വാനം ചെയ്ത്, വലങ്കയ്യിൽ വേണു ധരിച്ച്. മറ്റുകയ്യിൽ ദണ്ഡത്തോടുകൂടിയ പാശം വഹിച്ച്; മേഘനീലവർണ്ണൻ, പീതാംബരധാരി, ശിരോഭൂഷണമായി മയൂരപിഞ്ചം ധരിച്ചവൻ.

Verse 61

सप्तलक्षं जपेन्मंत्रं दशांशं जुहुयात्ततः । गोदुग्धैः पूजयेत्पीठे स्यादंगैः प्रथमावृतिः ॥ ६१ ॥

മന്ത്രം ഏഴ് ലക്ഷം ജപിക്കണം; തുടർന്ന് അതിന്റെ ദശാംശം ഹോമം ചെയ്യണം. പിന്നെ ഗോക്ഷീരത്തോടെ പീഠത്തിൽ പൂജ നടത്തണം. ഈ അങ്കകർമ്മങ്ങളാൽ പ്രഥമാവൃത്തി സിദ്ധമാകുന്നു.

Verse 62

सुवर्णपिंगलां गौरपिंगलां रक्तपिंगलाम् । गुडपिंगां बभ्रुवर्णां चोत्तमां कपिलां तथा ॥ ६२ ॥

സുവർണപിംഗള, ഗൗരപിംഗള, രക്തപിംഗള; ഗുഡപിംഗ, ബഭ്രുവർണ, ഉത്തമ, കൂടാതെ കപിലാ—ഇവയാണ് പറയപ്പെട്ട വകഭേദങ്ങൾ.

Verse 63

चतुष्कपिङ्गलां पीतपिङ्गलां चोत्तमां शुभाम् । गोगणाष्टकमभ्यर्च्य लोकेशानुयुधैर्युतान् ॥ ६३ ॥

നാല് പിംഗള, പീത-പിംഗള, കൂടാതെ ഉത്തമവും ശുഭവും ആയ—ഈ എട്ട് പവിത്ര ഗോമാതാക്കളെ (ഗോഗണ-അഷ്ടകം) വിധിപൂർവ്വം അർച്ചിച്ച്, തുടർന്ന് തങ്ങളുടെ അനുയോദ്ധാക്കളോടുകൂടിയ ലോകപാലന്മാരായ ലോകേശന്മാരെ പൂജിക്കണം।

Verse 64

संपूज्यैवं मनौ सिद्धे कुर्यात्काम्यानि मंत्रवित् । अष्टोत्तरसहस्रं यः पयोभिर्दिनशो हुनेत् ॥ ६४ ॥

ഇങ്ങനെ സമ്യകമായി പൂജിച്ച്, മന്ത്രം സിദ്ധമായാൽ മന്ത്രവിദൻ ഇഷ്ടഫലത്തിനായി കാമ്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം. ആരെങ്കിലും ദിനംപ്രതി പാലുകൊണ്ട് ആയിരത്തി എട്ട് ആഹുതികൾ ഹോമത്തിൽ അർപ്പിച്ചാൽ, അവൻ അഭീഷ്ടഫലം പ്രാപിക്കും।

Verse 65

पक्षात्सगोगणो मुक्तो दशार्णे चाप्ययं विधिः । तारो हृद्भगवान् ङेंतः श्रीगोविंदस्तथा भवेत् ॥ ६५ ॥

ഗോഗണ-സമൂഹം ‘പക്ഷ’ വിന്യാസത്തിൽ നിന്ന് മോചിതമാകുമ്പോൾ, ഇതേ വിധി ദശാർണ (ദശാക്ഷരി) രൂപത്തിലും പ്രയോഗ്യമാണ്. ഹൃദയത്തിൽ ‘താര’ അക്ഷരത്തെ ഭഗവാനായി സ്ഥാപിച്ച്, അവസാനം അനുസ്വാരം (നാസിക്യധ്വനി) നിബദ്ധമാക്കുമ്പോൾ—അത് ശ്രീഗോവിന്ദന്റെ പാവനമന്ത്രമാകുന്നു।

Verse 66

द्वादशार्णो मनुः प्रोक्तो नारदोऽस्य मुनिर्मतः । छंदः प्रोक्तं च गायत्री श्रीगोविन्दोऽस्य देवता । चन्द्राक्षियुगभूतार्णैः सर्वैः पंचांगकल्पनम् ॥ ६६ ॥

ഈ മന്ത്രം ദ്വാദശാർണ (പന്ത്രണ്ട് അക്ഷര) മനുവെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു; ഇതിന്റെ ഋഷി നാരദനെന്ന് കരുതുന്നു. ഛന്ദസ് ഗായത്രി, ദേവത ശ്രീഗോവിന്ദൻ. ചന്ദ്ര, അക്ഷി, യുഗ, ഭൂത എന്നീ എണ്ണപ്രകാരം എല്ലാ അക്ഷരങ്ങളാലും പഞ്ചാംഗ-കല്പന (അഞ്ചംഗ വിന്യാസം) നിർമ്മിക്കണം।

Verse 67

ध्यायेत्कल्पद्रुमूलाश्रितमणिविलसद्दिव्यसिंहासनस्थं मेघश्यामं पिशंगांशुकमतिसुभगं शंखरेत्रे कराभ्याम् ॥ ६७ ॥

കൽപദ്രുമത്തിന്റെ മൂലത്തിൻ കീഴിൽ ആശ്രിതമായ മണിവിളങ്ങുന്ന ദിവ്യ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന, മേഘശ്യാമവർണ്ണനായ, അത്യന്തം മനോഹരനായ, പിശംഗവസ്ത്രധാരിയായ, ഇരുകൈകളിലും ശംഖവും ചക്രവും ധരിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രഭുവിനെ ധ്യാനിക്കണം।

Verse 68

बिभ्राणं गोसहस्रैर्वृतममरपतिं प्रौढहस्तैककुंभप्रश्चोतत्सौधधारास्नपितमभिनवांभोजपत्राभनेत्रम् ॥ ६८ ॥

അവൻ ദേവാധിപതിയെ ദർശിച്ചു—ആയിരക്കണക്കിന് പശുക്കൾ ചുറ്റിനിന്നു, ഉയർന്ന സൗധത്തിൽ നിന്നൊഴുകുന്ന ജലധാരകളാൽ അഭിഷേകിതനായി, ശക്തമായ കൈ ഒരേയൊരു കുംഭം മറിച്ച് വെള്ളം ഒഴുക്കുമ്പോൾ; അവന്റെ കണ്ണുകൾ പുതുതായി വിരിഞ്ഞ താമരപ്പത്രങ്ങളുപോലെ ആയിരുന്നു।

Verse 69

रविलक्षं जपेन्मंत्रं दुग्धैर्हुत्वा दशांशतः । यजेच्च पूर्ववद्गोष्ठस्थितं वा प्रतिमादिषु ॥ ६९ ॥

മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം; പിന്നെ അതിന്റെ പത്തിലൊന്ന് എണ്ണത്തിന് തുല്യമായി പാലുകൊണ്ട് ഹോമം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് മുൻവിധിപോലെ പൂജ നടത്തണം—ഗോഷ്ഠത്തിൽ (ഗോശാലയിൽ) സ്ഥാപിത ദേവതയെയോ, പ്രതിമാദി പ്രതിഷ്ഠിത രൂപങ്ങളെയോ।

Verse 70

पूर्वोक्ते वैष्णवे पीठे मूर्तिं संकल्प्य मूलतः । तत्रावाह्य यजेत्कृष्णं गुरुपूजनपूर्वकम् ॥ ७० ॥

മുൻപറഞ്ഞ വൈഷ്ണവ പീഠത്തിൽ മൂർത്തിയെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിന്നുതന്നെ മനസ്സിൽ സംकल्पിക്കണം; തുടർന്ന് അവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണനെ ആവാഹനം ചെയ്ത്, ഗുരുപൂജയോടെ ആരംഭിച്ച്, അവനെ പൂജിക്കണം।

Verse 71

रुक्मिणीं सत्यभामां च पार्श्वयोरिंद्रमग्रतः । पृष्ठतः सुरभिं चेष्ट्वा केसरेष्वंगपूजनम् ॥ ७१ ॥

ഇരുവശങ്ങളിലും രുക്മിണിയെയും സത്യഭാമയെയും സ്ഥാപിച്ച്, മുൻവശത്ത് ഇന്ദ്രനെയും, പിന്നിൽ സുരഭിയെയും ക്രമപ്പെടുത്തണം. തുടർന്ന് കുങ്കുമപ്പൂ (കേസരം) നാരുകളാൽ അങ്കപൂജ നടത്തണം।

Verse 72

कालिं द्याद्या महिष्योऽष्टौ वसुपत्रेषु संस्थिताः । पीठकोणेषु बद्ध्वादिकिंकणीं च तथा पुनः ॥ ७२ ॥

കാളിയെ സ്ഥാപിക്കണം; തുടർന്ന് വസുക്കളുടെ താമരപ്പത്രങ്ങളിൽ സ്ഥിതമായ എട്ട് മഹിഷികളെ (എരുമ-പശുക്കൾ) ന്യാസം ചെയ്യണം. പീഠത്തിന്റെ കോണുകളിൽ ചെറിയ കിങ്കിണികൾ (മണികൾ) കെട്ടി, പിന്നെയും അടുത്ത ക്രമം തുടരണം।

Verse 73

दामानि पृष्ठयोर्वेणुं पुरः श्रीवत्सकौस्तुभौ । अग्रतो वनमासादिर्दिक्ष्वष्टसु तथा स्थिताः ॥ ७३ ॥

ഭഗവാന്റെ പൃഷ്ഠഭാഗത്ത് മാലകൾ തൂങ്ങുന്നു; അവിടെയേ വേണുവും സ്ഥിതമാണ്. മുൻവശത്ത് ശ്രീവത്സചിഹ്നവും കൗസ്തുഭമണിയും ദീപ്തമാണ്; കൂടാതെ അഗ്രഭാഗത്ത് വനമാല മുതലായ അലങ്കാരങ്ങൾ അഷ്ടദിക്കുകളിലും ക്രമമായി വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് ധ്യാനിക്കണം.

Verse 74

पांचजन्यं गदा चक्रं वसुदेवश्च देवकी । नंदगोपो यशोदा च सगोगोपालगोपिकाः ॥ ७४ ॥

പാഞ്ചജന്യ ശംഖം, ഗദയും ചക്രവും; വസുദേവനും ദേവകിയും; നന്ദഗോപനും യശോദയും—ഗോവുകളും ഗോപാലന്മാരും ഗോപികമാരും സഹിതം—ഇവയെല്ലാം ഭഗവാന്റെ ദിവ്യപരികരമായി സ്മരിക്കണം.

Verse 75

इंद्राद्याश्च स्थिता बाह्ये वज्राद्याश्च ततः परम् । कुमुदः कुमुदाक्षश्च पुंडरीकोऽथ वामनः ॥ ७५ ॥

ഇന്ദ്രാദി ദേവന്മാർ ബാഹ്യവലയത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; അവരുടെ അപ്പുറം വജ്രാദി (ആയുധദേവതകൾ) ഉണ്ട്. തുടർന്ന് കുമുദൻ, കുമുദാക്ഷൻ, പുണ്ഡരീകൻ, പിന്നെ വാമനൻ എന്നു സ്മരിക്കണം.

Verse 76

शंकुकर्णः सर्वनेत्रः सुमुखः सुप्रतिष्टितः । विष्वक्सेनश्च संपूज्यः स्वात्मा चार्च्यस्ततः परम् ॥ ७६ ॥

ശങ്കുകർണ്ണൻ, സർവനേത്രൻ, സുമുഖൻ, സുപ്രതിഷ്ഠിതൻ, വിഷ്വക്സേനൻ—ഇവരെല്ലാം വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം; തുടർന്ന് പരമമായി സ്വന്തം ആത്മസ്വരൂപത്തെയും അർച്ചിക്കണം.

Verse 77

एककालं त्रिकालं वा यो गोविंदं यजेन्नरः । स चिरायुर्निरातंको धनधान्यपतिर्भवेत् ॥ ७७ ॥

ഒരു നേരമോ മൂന്നു നേരമോ ഗോവിന്ദനെ ആരാധിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ ദീർഘായുസ്സുള്ളവനായി, രോഗ-ആപത്തുകളില്ലാതെ, ധനധാന്യങ്ങളുടെ അധിപതിയായി ഭവിക്കും.

Verse 78

स्मृतिः सद्यान्विता चक्री दक्षकर्णयुतोधरा । नाथाय हृदयांतोऽयं वसुवर्णो महामनुः ॥ ७८ ॥

സ്മൃതി ഉടൻ പ്രയോഗ്യമാണ്; അത് ചക്രധാരിണി, കഴിവുള്ള ‘വലത്-ചെവി’യോടുകൂടിയതും ധാരകശക്തിയുള്ളതുമാണ്. വസുവർണ്ണനാമ മഹാമനു ഹൃദയാന്തരത്തിൽ നാഥനോട് സമർപ്പിതൻ.

Verse 79

मुनिर्ब्रह्मास्य गायत्री छंदः कृष्णोऽस्य देवता । वर्णद्वंद्वैश्च सर्वेण पंचांगान्यस्य कल्पयेत् ॥ ७९ ॥

ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി ബ്രഹ്മാവാണ്; ഛന്ദസ് ഗായത്രി; ദേവത ശ്രീകൃഷ്ണൻ. കൂടാതെ എല്ലാ വർണ്ണ-ദ്വന്ദ്വങ്ങളാലും ഇതിന്റെ പഞ്ചാംഗം (അഞ്ചു അംശങ്ങൾ) നിർണ്ണയിക്കണം.

Verse 80

पंचवर्षमतिलोलमंगणे धावमानमतिचंचलेक्षणम् । किंकिणीवलयहारनूपुरै रंजितं नमत गोपबालकम् ॥ ८० ॥

മുറ്റത്ത് ഏകദേശം അഞ്ചുവയസ്സുള്ള അതിചഞ്ചലനായ ഗോപബാലൻ ഓടിക്കളിക്കുന്നു; അവന്റെ കണ്ണുകൾ കുസൃതിയോടെ ചലിക്കുന്നു. കിങ്കിണി, വള, ഹാരം, നൂപുരം എന്നിവയുടെ ഝംഝണിയാൽ എല്ലാവരെയും രസിപ്പിക്കുന്ന ആ ഗോപാലനെ നമസ്കരിക്കൂ.

Verse 81

एवं ध्यात्वा जपेदष्टलक्षं मंत्री दशांशतः । ब्रह्मवृक्षसमिद्भिश्च जुहुयात्पायसेन वा ॥ ८१ ॥

ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രസാധകൻ എട്ട് ലക്ഷം ജപം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് അതിന്റെ ദശാംശം ബ്രഹ്മവൃക്ഷത്തിന്റെ സമിധകളാൽ അല്ലെങ്കിൽ പായസത്താൽ ഹോമം ചെയ്യണം.

Verse 82

प्रागुक्ते वैष्णवे पीठे मूर्तिं संकल्प्य मूलतः । तत्रावाह्यार्चयेत्कृष्णं मंत्री वै स्थिरमानसः ॥ ८२ ॥

മുമ്പ് പറഞ്ഞ വൈഷ്ണവ പീഠത്തിൽ, അടിത്തറ മുതൽ തന്നെ മൂർത്തിയെ മനസ്സിൽ സംकल्पിച്ച്, സ്ഥിരമനസ്സുള്ള മന്ത്രജ്ഞൻ അവിടെ ശ്രീകൃഷ്ണനെ ആവാഹനം ചെയ്ത് ആരാധിക്കണം.

Verse 83

केसरेषु चतुर्दिक्षु विदिक्ष्वंगानि पूजयेत् । वासुदेवं बलं दिक्षु प्रद्युम्नमनिरुद्धकम् ॥ ८३ ॥

പൂജാ-യന്ത്രത്തിലെ പദ്മദളങ്ങളുടെ നാലുദിക്കുകളിലും വിദിക്കുകളിലും അങ്ങങ്ങളെ പൂജിക്കണം. ദിക്കുകളിൽ വാസുദേവനും ബലനും, അതുപോലെ പ്രദ്യുമ്നനും അനിരുദ്ധനും സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 84

विदिक्षु रुक्मिणीसत्यभामे वै लक्ष्यणर्क्षजे । लोकेशान्सायुधान्बाह्ये एवं सिद्धो भवेन्मनुः ॥ ८४ ॥

വിദിക്കുകളിൽ രുക്മിണിയും സത്യഭാമയും, കൂടാതെ ലക്ഷണയും അർക്ക്ഷജയും സ്ഥാപിക്കണം. പുറംപരിധിയിൽ ആയുധധാരികളായ ലോകേശന്മാരെ (ലോകപാലന്മാരെ) സ്ഥാപിക്കുമ്പോൾ साधകൻ സിദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 85

तारः श्रीभुवनाकामो ङेंतं श्रीकृष्णमीरयेत् । श्रीगोविंदं ततः प्रोच्य गोपीजनपदं ततः ॥ ८५ ॥

ആദ്യം താരക അക്ഷരം ജപിച്ച്, പിന്നെ ‘ശ്രീഭുവനകാമ’ എന്നു ഉച്ചരിക്കണം. തുടർന്ന് ‘ശ്രീകൃഷ്ണ’ എന്നു, പിന്നെ ‘ശ്രീഗോവിന്ദ’ എന്നു, അവസാനം ‘ഗോപീജനപദ’ എന്നു പറയണം.

Verse 86

वल्लभाय ततः पद्मात्रयं तत्वाक्षरो मनुः । मुन्यादिकं च पूर्वोक्तं सिद्धगोपालकं स्मरेत् ॥ ८६ ॥

അതിനുശേഷം വല്ലഭനുവേണ്ടി പദ്മത്രയം ധ്യാനിച്ച്, ‘തത്ത്വ’ അക്ഷരമയമായ മന്ത്ര-മനുവിനെ ജപിക്കണം. മുൻപ് പറഞ്ഞ മുന്യാദികളെ സ്മരിച്ചു, ഭക്തിയോടെ സിദ്ധ-ഗോപാലനെ ധ്യാനിക്കണം.

Verse 87

माधवीमंडपासीनौ गरुडेनाभिपालितौ । दिव्यक्रीडासु निरतौ रामकृष्णौ स्मरन् जपेत् ॥ ८७ ॥

മാധവീ വള്ളികളുടെ മണ്ഡപത്തിൽ ആസീനരായി, ഗരുഡൻ കാത്തുരക്ഷിക്കുന്നവരായി, ദിവ്യക്രീഡകളിൽ നിരതരായ രാമകൃഷ്ണരെ സ്മരിച്ചുകൊണ്ട് ജപിക്കണം.

Verse 88

पूजनं पूर्ववच्चास्य कर्तव्यं वैष्णवोत्तमैः । चक्री मुनिस्वरोपेतः सर्गी चैकाक्षरो मनुः ॥ ८८ ॥

മുന്‍പ് പറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം തന്നെ ശ്രേഷ്ഠ വൈഷ്ണവര്‍ അവന്റെ പൂജ നടത്തണം. ചിഹ്നം ചക്രം; സ്വരം മുനിസ്വരസഹിതം; ‘സര്‍ഗീ’ ധ്യാന്യന്‍; മന്ത്രം ഏകാക്ഷരി.

Verse 89

कृष्णेति द्व्यक्षरः प्रोक्तः कामादिः स्यात्त्रिवर्णकः । सैव ङेंतो युगार्णः स्यात्कृष्णाय नम इत्यपि ॥ ८९ ॥

‘കൃഷ്ണ’ എന്ന നാമം ദ്വ്യക്ഷരമാണെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ‘കാമ’ത്തോടെ ആരംഭിക്കുന്ന ബീജം ത്രിവർണകം. അതേ ദത്തിവാചക (ങേ-അന്ത) രൂപത്തിൽ ‘കൃഷ്ണായ നമഃ’ എന്ന ദ്വിപദമന്ത്രവും ആകുന്നു.

Verse 90

पंचाक्षरश्च कृष्णाय कामरुद्धस्तथा परः । गोपालायाग्निजायांतो रसवर्णः प्रकीर्तितः ॥ ९० ॥

‘കൃഷ്ണായ’ എന്നത് പഞ്ചാക്ഷരമന്ത്രം. കാമനിരോധകമായ മറ്റൊരു മന്ത്രം പരമമെന്ന് പറയുന്നു. ‘ഗോപാലായ’ ചേർത്ത് ‘അഗ്നിജായാന്ത’ കൊണ്ട് അവസാനിക്കുന്ന സൂത്രം ‘രസവർണം’ എന്നു പ്രഖ്യാതം.

Verse 91

कामः कृष्णपदं ङेंतं वह्निजायांतकः परः । कृष्णगोविंदकौ ङेंतौ सप्तार्णः सर्वसिद्धिदः ॥ ९१ ॥

‘കാമ’ എന്ന ബീജം ‘കൃഷ്ണ’ പദത്തിന്റെ ങേ-അന്ത രൂപം. പരമ ശബ്ദം ‘വഹ്നിജായാന്തക’. ‘കൃഷ്ണ’യും ‘ഗോവിന്ദ’യും ങേ-അന്തമായി ചേർന്നാൽ സപ്താർണ മന്ത്രം; അത് സർവ്വസിദ്ധി നൽകുന്നു.

Verse 92

श्रीशक्तिकामाः कृष्णाय कामः सप्ताक्षरः परः । कृष्णगोविंदकौ ङेंतौ हृदंतोऽन्यो नवाक्षरः ॥ ९२ ॥

ശ്രീ, ശക്തി, കാമം എന്നിവ ആഗ്രഹിക്കുന്നവര്‍ക്കായി പരമ സപ്താക്ഷരമന്ത്രം—‘കൃഷ്ണായ കാമഃ’. കൂടാതെ ‘ങേം’ ബീജം മുന്‍വെച്ച്, ‘കൃഷ്ണ’ ‘ഗോവിന്ദ’ ങേ-അന്ത രൂപങ്ങളായി, അവസാനം ‘ഹൃദ്’ ചേർന്ന മറ്റൊരു നവാക്ഷരമന്ത്രം.

Verse 93

ङेंतौ च कृष्णगोविंदौ तथा कामः पुटः परः । कामः शार्ङ्गी धरासंस्थो मन्विंद्वाढ्यश्च मन्मथः ॥ ९३ ॥

അവൻ ‘ങേന്തൗ’ എന്ന പേരിലും പ്രസിദ്ധൻ; അവൻ തന്നേ കൃഷ്ണനും ഗോവിന്ദനും; അതുപോലെ കാമൻ, പുടൻ, പരൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. അവൻ ശാർങ്ഗധനുസ്സധാരി, ഭൂമിയിൽ സ്ഥാപിതൻ, മന്വിന്ദ്വാഢ്യൻ, മന്മഥൻ.

Verse 94

श्यामलांगाय हृदयं दशार्णः सर्वसिद्धिदः । बालांते वपुषे कृष्णायाग्निजायांतिमोऽपरः ॥ ९४ ॥

ശ്യാമലാംഗനായ പ്രഭുവിന് ഹൃദയമന്ത്രം ദശാർണ (ദശാക്ഷരി) മന്ത്രമാണ്; അത് സർവ്വസിദ്ധി നൽകുന്നു. ബാലരൂപത്തിന്റെ അവസാനം അഗ്നികന്യ ‘കൃഷ്ണാ’യ്ക്കായി അന്തിമമായ അധികമന്ത്രം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.

Verse 95

द्विठांते बालवपुषे कामः कृष्णाय संवदेत् । ततो ध्यायन्स्वहृदये गोपीजनमनोहरम् ॥ ९५ ॥

ദ്വിവിധവിധിയുടെ അവസാനം കാമൻ (ഉപാസകൻ) ബാലരൂപനായ കൃഷ്ണനെ അഭിസംബോധന ചെയ്യണം. തുടർന്ന് സ്വന്തം ഹൃദയത്തിൽ ധ്യാനിച്ച് ഗോപീജനമനോഹരനായ പ്രഭുവിനെ ചിന്തിക്കണം.

Verse 96

श्रीवृन्दाविपिनप्रतोलिषु नमत्संफुल्लवल्लीततिष्वंतर्जालविघट्टैनः सुरभिणा वातेन संसेविते । कालिंदीपुलिने विहारिणमथो राधैकजीवातुकं वंदे नन्दकिशोरमिंदुवदनं स्निग्धांबुदाडंबरम् ॥ ९६ ॥

ശ്രീവൃന്ദാവനവിപിനത്തിലെ വഴികളിൽ പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞ വള്ളികളുടെ നിരകളുടെ അന്തർജാലം ഇളക്കുന്ന സുഗന്ധവായുവാൽ സേവിതനായി; കാലിന്ദീതീരത്ത് വിഹരിക്കുന്നവനായി; രാധയേ ഏകജീവാതുവായ—ചന്ദ്രമുഖനും സ്നിഗ്ധ മഴമേഘവൈഭവമുള്ള നന്ദകിശോരനെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.

Verse 97

पूर्वाक्तवर्त्मना पूजा ज्ञेया ह्येषां मुनीश्वर । देवकीसुतवर्णांते गोविंदपदमुच्चरेत् ॥ ९७ ॥

ഹേ മുനീശ്വരാ, ഇവരുടെ പൂജ മുൻപറഞ്ഞ ക്രമപ്രകാരം തന്നെയെന്ന് അറിയണം. ‘ദേവകീസുത’ എന്ന നാമോച്ചാരണത്തിന്റെ അവസാനം ‘ഗോവിന്ദ’ പദം ഉച്ചരിക്കണം.

Verse 98

वासुदेवपदं प्रोच्य संबृद्ध्यंतं जगत्पतिंम् । देहि मे तनयं पश्चात्कृष्ण त्वामहमीरयेत् ॥ ९८ ॥

വാസുദേവന്റെ പവിത്ര നാമം ഉച്ചരിച്ച്, ജഗത്പതി സർവ്വവൃദ്ധികരനായ പ്രഭുവിനെ സ്തുതിക്കുന്നു. ഹേ കൃഷ്ണാ, എനിക്ക് ഒരു പുത്രനെ ദയചെയ്യുക; പിന്നെ ഞാൻ നിന്നെ കീർത്തിച്ചു പുകഴ്ത്തും.

Verse 99

शरणं गत इत्यंतो मन्त्रो द्वात्रिंशदक्षरः । नारदोऽस्य मुनिश्छंदो गायत्री चाप्यनुष्टुभम् । देवः सुतप्रदः कृष्णः पादैः सर्वेण चांगकम् ॥ ९९ ॥

“ശരണം ഗത” എന്നു അവസാനിക്കുന്ന ഈ മന്ത്രം മുപ്പത്തിരണ്ട് അക്ഷരങ്ങളുള്ളതാണ്. ഇതിന്റെ ഋഷി മുനി നാരദൻ; ഛന്ദസ് ഗായത്രിയും അനുഷ്ടുപ്പും. അധിദേവത പുത്രപ്രദനായ ശ്രീകൃഷ്ണൻ; ഇതിന്റെ എല്ലാ പാദങ്ങളും ചേർന്ന് ഇതിന്റെ അങ്കങ്ങളാകുന്നു.

Verse 100

विजयेन युतो रथस्थितः प्रसमानीय समुद्रमध्यतः । प्रददत्तनयान् द्विजन्मने स्मरणीयो वसुदेवनन्दनः ॥ १०० ॥

വിജയസമ്പന്നനായി രഥസ്ഥനായ വസുദേവനന്ദനൻ—എപ്പോഴും സ്മരണീയൻ—സമുദ്രമദ്ധ്യത്തിൽ നിന്ന് (അവരെ) സുരക്ഷിതമായി കൊണ്ടുവന്ന് ബ്രാഹ്മണന് ശുഭമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകി.

Verse 101

लक्षं जपोऽयुतं होमस्तलैर्मधुरसंप्लुतैः । अर्चा पूर्वोदिते पीठे अंगलोकेश्वरायुधैः ॥ १०१ ॥

മധുരദ്രവ്യങ്ങളിൽ നനച്ച സ്രുവകളാൽ ഒരു ലക്ഷം ജപവും പത്തായിരം ഹോമവും ചെയ്യണം. മുൻപ് പറഞ്ഞ പീഠത്തിൽ അങ്കദേവതകൾ, ലോകപാലകർ, ദിവ്യായുധങ്ങൾ എന്നിവയോടുകൂടി അർച്ച നടത്തണം.

Verse 102

एवं सिद्धे मनौ मंत्री वंध्यायामपि पुत्रवान् । तारो माया ततः सांतसेंदुष्वांतश्च सर्ववान् ॥ १०२ ॥

ഇങ്ങനെ മന്ത്രം സിദ്ധിയായാൽ മന്ത്രിക്ക് മന്ത്രൈശ്വര്യം ലഭിക്കുന്നു; വന്ധ്യയായ സ്ത്രീയിൽ നിന്നുപോലും അവൻ പുത്രനെ നേടുന്നു. തുടർന്ന് ‘താര’ ‘മായാ’ എന്ന ശക്തികൾ, പിന്നെ ‘സാന്ത’, ‘സെന്ദുഷ്വാന്ത’ മുതലായ സിദ്ധികൾ ലഭിച്ച്, അവസാനം സർവ്വസമ്പന്നനാകുന്നു.

Verse 103

सोऽहं वह्निप्रियांतोऽयं मंत्रो वस्वक्षरः परः । पंचब्रह्मात्मकस्यास्य मंत्रस्य मुनि सत्तमः ॥ १०३ ॥

‘സോ’ഹം’ കൊണ്ട് ആരംഭിച്ച് ‘വഹ്നിപ്രിയാ’യിൽ അവസാനിക്കുന്ന ഈ പരമമന്ത്രം അഷ്ടാക്ഷരമാണ്. പഞ്ചബ്രഹ്മാത്മകമായ ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി മുനിശ്രേഷ്ഠൻ.

Verse 104

ऋषिर्ब्रह्मा च परमा गायत्रीछंद ईरितम् । परंज्योतिः परं ब्रह्म देवता परिकीर्तितम् ॥ १०४ ॥

ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി ബ്രഹ്മാവാണെന്നും പരമ ഛന്ദസ് ഗായത്രിയാണെന്നും പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. ദേവതയായി പരംജ്യോതി—പരബ്രഹ്മം—എന്ന് കീർത്തിക്കുന്നു.

Verse 105

प्रणवो बीजमाख्यातं स्वाहा शक्तिरुदाहृता । स्वाहेति हृदयं प्रोक्तं सोऽहं वेति शिरो मतम् ॥ १०५ ॥

പ്രണവമായ ‘ഓം’ ബീജമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു; ‘സ്വാഹാ’ ശക്തിയെന്ന് ഉച്ഛരിക്കുന്നു. ‘സ്വാഹാ’ ഹൃദയമെന്നും ‘സോ’ഹം’ ശിരസ്സെന്നും കരുതുന്നു.

Verse 106

हंसश्चेति शिखा प्रोक्ता हृल्लेखा कवचं स्मृतम् । प्रणवो नेत्रमाख्यातमस्त्रं हरिहरेति च ॥ १०६ ॥

‘ഹംസഃ’ ശിഖയായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു; ‘ഹൃല്ലേഖാ’ കവചമായി സ്മരിക്കുന്നു. പ്രണവ ‘ഓം’ നേത്രരക്ഷ, ‘ഹരി-ഹര’ അസ്ത്രമന്ത്രമായും പറയുന്നു.

Verse 107

स ब्रह्मा स शिवो विप्र स हरिः सैव देवराट् । स सर्वरूपः सर्वाख्यः सोऽक्षरः परमः स्वराट् ॥ १०७ ॥

ഹേ വിപ്രാ! അവൻ തന്നെയാണ് ബ്രഹ്മാ, അവൻ തന്നെയാണ് ശിവൻ, അവൻ തന്നെയാണ് ഹരി; അവൻ തന്നെയാണ് ദേവരാജൻ. അവൻ സർവരൂപൻ, സർവനാമധാരി; അവൻ അക്ഷയൻ—പരമ സ്വരാട് പ്രഭു.

Verse 108

एवं ध्यात्वा जपेदष्टलक्षहोमो दशांशतः । पूजाप्रणवपीठेऽस्य सांगावरणकैर्मता ॥ १०८ ॥

ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് എട്ട് ലക്ഷം ജപം ചെയ്യണം; അതിന്റെ ദശാംശം ഹോമമായി ആചരിക്കണം. ഈ മന്ത്ര-ദേവതയുടെ പൂജ പ്രണവ-പീഠത്തിൽ (ഓം-പീഠം), ഷഡംഗങ്ങളും ആവരണ ദേവതകളും സഹിതം വിധിപൂർവ്വം നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 109

एवं सिद्धे मनौ ज्ञानं साधकेंद्रस्य नारद । जायते तत्त्वमस्यादिवाक्योक्तं निर्विकल्पकम् ॥ १०९ ॥

ഹേ നാരദ, ഇങ്ങനെ മനസ് സിദ്ധമായാൽ, সাধകരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനിൽ ‘തത്ത്വമസി’ മുതലായ മഹാവാക്യങ്ങൾ ഉപദേശിക്കുന്ന നിർവികൽപ ജ്ഞാനം ഉദിക്കുന്നു.

Verse 110

कामो ङेंतो हृषीकेशो हृदयांतो गजाक्षरः । ऋषिर्ब्रह्मास्य गायत्री छंदो गायत्रमीरितम् ॥ ११० ॥

ഇതിന്റ ആദി (ബീജം) ‘കാമ’, അന്തം ‘ഹൃഷീകേശ’; ഹൃദയത്തിൽ ‘ഗജ’ അക്ഷരം നിക്ഷിപ്തം. ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി ബ്രഹ്മാ, ഛന്ദസ് ഗായത്രി എന്നു പ്രസിദ്ധം.

Verse 111

देवता तु हृषीकेशो विनियोगोऽखिलाप्तये । कामो बीजं तथायेति शक्तिरस्य ह्युदाहृता ॥ १११ ॥

ദേവത ഹൃഷീകേശൻ; വിനിയോഗം സർവ്വലാഭപ്രാപ്തിക്കായി. ‘കാമ’ ബീജം, ‘തഥാ’ ശക്തി എന്നു പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 112

बीजेनैव षडंगानि कृत्वा ध्यानं समाचरेत् । पुरुषोत्तममंत्रोक्तं सर्वं वास्य प्रकीर्तितम् ॥ ११२ ॥

ബീജാക്ഷരത്താൽ തന്നെ ഷഡംഗങ്ങൾ (ന്യാസാദി) നിർവഹിച്ചു, തുടർന്ന് ധ്യാനം യഥാവിധി ആചരിക്കണം. ഇതെല്ലാം പുരുഷോത്തമ-മന്ത്രത്തിൽ ഉപദേശിച്ചതനുസരിച്ച് പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 113

लक्षं जपोऽयुतं होमो घृतेनैव प्रकीर्तितः । तर्पणं सर्वकामाप्त्यै प्रोक्तं संमोहिनीसुमैः ॥ ११३ ॥

ഒരു ലക്ഷം ജപം വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; പത്തായിരം ആഹുതികളുള്ള ഹോമവും ഘൃതം മാത്രമുപയോഗിച്ച് ചെയ്യണമെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു. സംമോഹിനീ പുഷ്പങ്ങളാൽ സർവകാമപ്രാപ്തിക്കായി തർപ്പണവും ഉപദേശിച്ചു.

Verse 114

श्रीबीजं शक्तिरापेति बीजेनैव षडंकस्तथा । त्रैलोक्यमोहनः शब्दो नमोंऽतो मनुरीरितः ॥ ११४ ॥

‘ശ്രീ’ ബീജം ശക്തിയെ ആഹ്വാനിക്കുന്നു; അതേ ബീജംകൊണ്ടുതന്നെ ഷഡംഗ (മന്ത്രദേഹം)യും സ്ഥാപിതമാകുന്നു. തുടർന്ന് ത്രൈലോക്യമോഹന ശബ്ദം ‘നമഃ’ അന്തമുള്ള മന്ത്രമായി ഉപദേശിച്ചു.

Verse 115

ऋषिर्ब्रह्मा च गायत्री छन्दः श्रीधरदेवता । श्रीबीजं शक्तिरापेति बीजेनैव षडंगकम् ॥ ११५ ॥

ഈ (മന്ത്ര/വിധി)യുടെ ഋഷി ബ്രഹ്മാവാണ്; ഛന്ദസ് ഗായത്രി; ദേവത ശ്രീധരൻ (വിഷ്ണു). ശക്തി ‘ശ്രീ’ ബീജമാണ്; അതേ ബീജംകൊണ്ടുതന്നെ ഷഡംഗവും സ്ഥാപിതമാകുന്നു.

Verse 116

पुरुषोत्तमवद्ध्यानपूजादिकमिहोदितः । लक्षं जपस्तथा होम आज्येनैव दशांशतः ॥ ११६ ॥

ഇവിടെ പുരുഷോത്തമനെപ്പോലെ ധ്യാനം, പൂജ മുതലായ ആചാരങ്ങൾ വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഒരു ലക്ഷം ജപം ചെയ്ത്, അതിന്റെ ദശാംശം എണ്ണത്തിൽ ഘൃതം മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഹോമം ചെയ്യണം.

Verse 117

सुगंधश्वेतपुष्पैस्तु पूजां होमादिकं चरेत् । एवं कृते तु विप्रेन्द्र साक्षात्स्याच्छ्रीधरः स्वयम् ॥ ११७ ॥

സുഗന്ധമുള്ള വെളുത്ത പുഷ്പങ്ങളാൽ പൂജയും ഹോമാദി കർമങ്ങളും ആചരിക്കണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ, ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ, ശ്രീധരൻ സ്വയം സാക്ഷാത് പ്രത്യക്ഷനാകും.

Verse 118

अच्युतानन्तगोविंदपदं ङेंतं नमोंतिमम् । मंत्रोऽस्य शौनकऋषिर्विराट् छंदः प्रकीर्तितम् ॥ ११८ ॥

അച്യുതൻ‑അനന്തൻ‑ഗോവിന്ദൻ എന്നവരുടെ പാദാശ്രിതമായ ഈ പരമ ‘നമോ’‑മന്ത്രം അറിയേണ്ടതാണ്. ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി ശൗനകൻ; ഛന്ദസ് വിരാട് എന്നു പ്രസിദ്ധം.

Verse 119

एषां पराशरव्यासनारदा ऋषयः स्मृताः । विराट् छन्दः समाख्यातं परब्रह्मात्मको हरिः ॥ ११९ ॥

ഇവയ്ക്കായി പരാശരൻ, വ്യാസൻ, നാരദൻ എന്നിവർ ഋഷികളായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; ഛന്ദസ് വിരാട് എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു; പരബ്രഹ്മസ്വരൂപനായ ഹരിയാണ് അധിദേവത.

Verse 120

देवताबीजशक्ती तु पूर्वोक्ते साधकैर्मते । शंखचक्रधरं देवं चतुर्बाहुं किरीटिनम् ॥ १२० ॥

മുമ്പ് പറഞ്ഞ സാധകമതപ്രകാരം ദേവതാ‑ബീജ‑ശക്തിയെ ശംഖ‑ചക്രധാരി, ചതുര്ബാഹു, കിരീടധാരി ആയ ദേവനായി ധ്യാനിക്കണം.

Verse 121

सर्वैरप्यायुधैर्युक्तं गरुडोपरि संस्थितम् । सनकादिमुनींद्रैस्तु सर्वदेवैरुपासितम् ॥ १२१ ॥

അവൻ എല്ലാ ദിവ്യായുധങ്ങളാലും യുക്തനായി ഗരുഡന്റെ മേൽ ആസീനനാണ്; സനകാദി മുനീന്ദ്രന്മാരും സർവ്വദേവന്മാരും അവനെ ഉപാസിക്കുന്നു.

Verse 122

श्रीभूमिसहितं देवमुदयादित्यसन्निभम् । प्रातरुद्यत्सहस्रांशुमंडलोपमकुंडलम् ॥ १२२ ॥

ശ്രീ (ലക്ഷ്മി)യും ഭൂദേവിയും സഹിതനായ ആ ദേവനെ ഉപാസിക്കണം; അവൻ ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തൻ; അവന്റെ കുണ്ഡലങ്ങൾ പ്രഭാതത്തിലെ സഹസ്രകിരണ സൂര്യമണ്ഡലത്തോട് ഉപമിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 123

सर्वलोकस्य रक्षार्थमनन्तं नित्यमेव हि । अभयं वरदं देवं प्रयच्छंतं मुदान्वितम् ॥ १२३ ॥

സകല ലോകങ്ങളുടെ രക്ഷയ്ക്കായി നിത്യനായ അനന്തദേവനെ ധ്യാനിക്കണം; ആനന്ദമയനായ പ്രഭു അഭയവും വരങ്ങളും പ്രസാദിക്കുന്നു।

Verse 124

एवं ध्यात्वा र्चयेत्पीठे वैष्णवे सुसमाहितः । आद्यावरणसंगैः स्याच्चक्रशंखगदासिभिः ॥ १२४ ॥

ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് പൂർണ്ണ ഏകാഗ്രതയോടെ വൈഷ്ണവ പീഠത്തിൽ അർച്ചന ചെയ്യണം; ആദ്യ ആവരണത്തിൽ ചക്രം, ശംഖം, ഗദ, ഖഡ്ഗം എന്നീ ചിഹ്നങ്ങൾ സഹവർത്തികളാകട്ടെ।

Verse 125

मुशलाढ्यधनुः पाशांकुशैः प्रोक्तं द्वितीयकम् । सनकादिकशाक्तेयव्यासनारदशौनकैः ॥ १२५ ॥

രണ്ടാമത്തേതു മുശലം, ധനുസ്സ്, പാശം, അങ്കുശം എന്നിവ ധരിച്ചതായി പ്രസ്താവിക്കുന്നു; ഇത് സനകാദി ഋഷികളും ശാക്തേയൻ, വ്യാസൻ, നാരദൻ, ശൗനകൻ എന്നിവരും ഉപദേശിച്ചു।

Verse 126

तृतीयं लोकपालैस्तु चतुर्थं परिकीर्तितम् । लक्षं जपो दशांशेन घृतेन हवनं स्मृतम् ॥ १२६ ॥

മൂന്നാമത്തെ ഘട്ടം ലോകപാലന്മാരോടൊപ്പം എന്നും, നാലാമത്തേതും അതുപോലെ എന്നും പറയുന്നു; ഒരു ലക്ഷം ജപം ചെയ്യണം, അതിന്റെ പത്തിലൊന്നായി നെയ്യോടെ ഹോമം നിർദേശിക്കുന്നു।

Verse 127

एवं सिद्धे मनौ मंत्री प्रयोगानप्युपाचरेत् । श्रीवृक्षमूले देवेशं ध्यायन्वैरोगिणं स्मरन् ॥ १२७ ॥

ഇങ്ങനെ മന്ത്രം സിദ്ധമായാൽ മന്ത്രിയെ അതിന്റെ പ്രയോഗങ്ങളും ആചരിക്കണം; ശ്രീവൃക്ഷത്തിന്റെ വേരിൽ ദേവേശനെ ധ്യാനിച്ച്, അവനെ രോഗനാശകനായി സ്മരിക്കണം।

Verse 128

स्पृष्ट्वा जप्त्वायुतं साध्यं स्मृत्वा वा मनसा द्विज । रोगिणां रोगनिर्मुक्तिं कुर्यान्मंत्री तु मंडलात् ॥ १२८ ॥

ഹേ ദ്വിജാ! രോഗിയെ സ്പർശിച്ച് വിധിപൂർവ്വം മന്ത്രം പത്തായിരം പ്രാവശ്യം ജപിക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ മനസ്സിൽ മാത്രം സ്മരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, മണ്ഡലത്തിനുള്ളിൽ നിലകൊള്ളുന്ന മന്ത്രസാധകൻ രോഗിയെ രോഗമുക്തനാക്കും।

Verse 129

कन्यार्थी जुहुयाल्लाजैर्बिल्वैश्चापि धनाप्तये । वस्त्रार्थी गन्धकुसुमैरारोग्याय तिलैर्हुनेत् ॥ १२९ ॥

കന്യയെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ലാജ (വറുത്ത നെല്ല്) കൊണ്ട് ഹോമം ചെയ്യുക; ധനലാഭത്തിനായി ബിൽവഫലവും അർപ്പിക്കുക. വസ്ത്രം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ സുഗന്ധപുഷ്പങ്ങളാൽ ആഹുതി നൽകുക; ആരോഗ്യത്തിനായി എള്ളുകൊണ്ട് ഹോമം ചെയ്യുക।

Verse 130

रविवारे जले स्थित्वा नाभिमात्रे जपेत्तु यः । अष्टोत्तरसहस्रं वै स ज्वरं नाशयेद् ध्रुवम् ॥ १३० ॥

ഞായറാഴ്ച വെള്ളത്തിൽ നാഭിവരെ നിന്നുകൊണ്ട് ആയിരത്തി എട്ട് പ്രാവശ്യം ജപിക്കുന്നവൻ, തീർച്ചയായും ജ്വരം നശിപ്പിക്കും।

Verse 131

विवाहार्थं जपेन्मासं शशिमण्डलमध्यगम् । ध्यात्वा कृष्णं लभेत्कन्यां वांछितां चापि नारद ॥ १३१ ॥

ഹേ നാരദാ! വിവാഹാർത്ഥം ഒരു മാസം ജപം ചെയ്ത്, ചന്ദ്രമണ്ഡലത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന പ്രഭുവിനെ ധ്യാനിക്കണം. ശ്രീകൃഷ്ണനെ ധ്യാനിച്ചാൽ ഇഷ്ടമായ കന്യയെ ലഭിക്കും।

Verse 132

वसुदेवपदं प्रोच्य निगडच्छेदशब्दतः । वासुदेवाय वर्मास्त्रे स्वाहांतो मनुरीरितः ॥ १३२ ॥

‘നിഗഡച്ഛേദ’ അഥവാ ബന്ധനം മുറിക്കുന്നവൻ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ നിന്നുള്ള ‘വസുദേവ’ പദം ഉച്ചരിച്ച്—‘വാസുദേവായ വർമ്മാസ്ത്രേ’—എന്ന് ‘സ്വാഹാ’യോടെ അവസാനിക്കുന്ന മന്ത്രം ഉപദേശിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 133

नारदोऽस्य ऋषिश्छन्दो गायत्री कृष्णदेवता । वर्म बीजं शिरः शक्तिरन्यत्सर्वं दशार्णवत् ॥ १३३ ॥

ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി നാരദൻ, ഛന്ദസ് ഗായത്രി, ദേവത ശ്രീകൃഷ്ണൻ. ബീജം ‘വർമ’, ശക്തി ‘ശിരഃ’; ശേഷമുള്ളത് എല്ലാം ദശാർണ (ദശാക്ഷര) മന്ത്രത്തേതുപോലെ അറിയുക।

Verse 134

बालः पवनदीर्घैदुयुक्तो झिंटीशयुर्जलम् । अत्रिर्व्यासाय हृदयं मनुरष्टाक्षरोऽवतु ॥ १३४ ॥

ബാലസ്വരൂപനായ പ്രഭു, പവനത്തിന്റെ ദീർഘശ്വാസത്തോടു യുക്തൻ; ഝിംടീശയുര്ജലം; അത്രി; വ്യാസനു അർപ്പിച്ച ഹൃദയം—ഈ അഷ്ടാക്ഷര മന്ത്രം ഞങ്ങളെ കാക്കട്ടെ।

Verse 135

ब्राह्मानुष्टुप् मुनिश्छन्दो देवः सत्यवतीसुतः । आद्यं बीजं नमः शक्तिदीर्घाढ्यो नादिनांगकम् ॥ १३५ ॥

ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഛന്ദസ് ബ്രാഹ്മാനുഷ്ടുപ്, ഋഷി മുനി; ദേവത സത്യവതീസുതൻ വ്യാസൻ. ബീജം ആദ്യം അക്ഷരം; ‘നമഃ’ ദീർഘസ്വരയുക്ത ശക്തി; അങ്ങം നാദബന്ധിതം।

Verse 136

व्याख्यामुद्रिकया लसत्करतलं सद्योगपीठस्थितं वामे जानुतले दधानमपरं हस्तं सुविद्यानिधिम् । विप्रव्रातवृतं प्रसन्नमनसं पाथोरुहांगद्युतिं पाराशर्यमतीव पुण्यचरितं व्यासं स्मरेत्सिद्धये ॥ १३६ ॥

സിദ്ധിക്കായി പാരാശര്യനായ വ്യാസനെ സ്മരിക്കണം—വ്യാഖ്യാമുദ്രയാൽ ദീപ്തമായ കരതലം ഉള്ളവൻ, ശ്രേഷ്ഠ യോഗപീഠത്തിൽ ആസീനൻ; ഇടത് മുട്ടിന്മേൽ മറ്റുകൈ വച്ചിരിക്കുന്നവൻ, അത് സുവിദ്യയുടെ നിധിപോലെ; ബ്രാഹ്മണവൃന്ദം ചുറ്റിനിൽക്കുന്നവൻ, പ്രസന്നമനസ്സുള്ളവൻ, പദ്മസമാന ദേഹകാന്തിയുള്ളവൻ, അത്യന്തം പുണ്യചരിതൻ।

Verse 137

जपेदष्टसहस्राणि पायसैर्होममाचरेत् । पूर्वोक्तपीठे व्यासस्य पूर्वमंगानि पूजयेत् ॥ १३७ ॥

എട്ടായിരം പ്രാവശ്യം ജപം ചെയ്യുകയും പായസത്തോടെ ഹോമം ആചരിക്കുകയും വേണം. മുൻപ് പറഞ്ഞ പീഠത്തിൽ ആദ്യം വ്യാസന്റെ മുൻഅംഗങ്ങളെ പൂജിക്കണം।

Verse 138

प्राच्यादिषु यजेत्पैलं वैशंपायनजैमिनी । सुमंप्तुं कोणभागेषु श्रीशुकं रोमहर्षणम् ॥ १३८ ॥

കിഴക്കാദി ദിക്കുകളിൽ പൈലനോടുകൂടെ യജനമാചരിക്കണം; വൈശമ്പായനനും ജൈമിനിയും കൂടെയും ആരാധിക്കണം. ഇടക്കുള്ള കോണപ്രദേശങ്ങളിൽ സുമന്തുവിനെ, അതുപോലെ ശ്രീശുകനെയും രോമഹർഷണനെയും പൂജിക്കണം.

Verse 139

उग्रश्रवसमन्यांश्च मुनीन्सेंद्रादिकाययुधान् । एवं सिद्धमनुर्मंत्री कवित्वं शोभनाः प्रजाः ॥ १३९ ॥

ഉഗ്രശ്രവസ് മുതലായ മുനിമാരെയും, ഇന്ദ്രാദികളുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള യോദ്ധാസമൂഹങ്ങളെയും അവൻ അനുകൂലമാക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ സിദ്ധമന്ത്രസമ്പന്നനായി വാക്പാടവം, കവിത്വശക്തി, ശോഭന ജനസമൂഹം എന്നിവ ലഭിക്കുന്നു.

Verse 140

व्याख्यानशक्तिं कीर्तिं च लभते संपदां चयम् । नृसिंहो माधवो दृष्टो लोहितो निगमादिमः ॥ १४० ॥

അവന് വ്യാഖ്യാനശക്തിയും കീർത്തിയും സമ്പത്തിന്റെ സമാഹാരവും ലഭിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ നൃസിംഹസ്വരൂപനായ മാധവൻ ലോഹിതവർണ്ണനായി, വേദങ്ങളുടെ ആദിസ്രോതസ്സായ പരമദേവനായി ദർശിതനാകുന്നു.

Verse 141

कृशानुजाया पञ्चार्णो मनुर्विषहरः परः । अनंतपंक्तिपक्षीन्द्रा मुनिश्छन्दः सुरा मताः ॥ १४१ ॥

കൃശാനുവിന്റെ പുത്രിക്കായി ‘വിഷഹര’ എന്ന പരമ പഞ്ചാക്ഷരമന്ത്രം ഉപദേശിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ ഋഷി അനന്തപങ്ക്തി, ഛന്ദസ് പക്ഷീന്ദ്രാ, ദേവതകൾ സുരന്മാർ എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.

Verse 142

तारवह्निप्रिये बीजशक्ती मन्त्रस्य कीर्तिते । ज्वलज्वल महामंत्री स्वाहा हृदयमीरितम् ॥ १४२ ॥

ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ബീജവും ശക്തിയും ‘താരാ’, ‘വഹ്നി’, ‘പ്രിയാ’ എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു. ഹൃദയമന്ത്രം ഇങ്ങനെ ഉപദേശിക്കുന്നു— “ജ്വല ജ്വല, മഹാമന്ത്രശക്തേ, സ്വാഹാ.”

Verse 143

गरुडेति पदस्यांते चूडाननशुचिप्रिया । शिरोमन्त्रो गरुडतः शिखे स्वाहा शिखा मनुः ॥ १४३ ॥

മന്ത്രത്തിന്റെ അവസാനം ‘ഗരുഡ’ എന്ന പദം ചേർക്കണം. ‘ചൂഡാനന-ശുചി-പ്രിയാ’ എന്നത് ശിരോമന്ത്രം; അത് ശിരസ്സിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം. ‘ഗരുഡ’ മുതൽ ‘സ്വാഹാ’ വരെ ശിഖാമന്ത്രം; ശിഖയിൽ ന്യാസത്തിൽ പ്രയോഗിക്കണം.

Verse 144

गरुडेति पदं प्रोच्य प्रभंजययुगं वदेत् । प्रभेदययुगं पश्चाद्वित्रासय विमर्दय ॥ १४४ ॥

‘ഗരുഡ’ എന്നു ഉച്ചരിച്ച് ‘പ്രഭഞ്ജയ’ എന്ന യുഗ്മം രണ്ടുതവണ പറയണം. തുടർന്ന് ‘പ്രഭേദയ’ രണ്ടുതവണ, പിന്നെ ‘വിത്രാസയ’യും ‘വിമർദയ’യും ഉച്ചരിക്കണം.

Verse 145

प्रत्येकं द्विस्ततः स्वाहा कवचस्य मनुर्मतः । उग्ररूपधरांते तु सर्वविषहरेति च ॥ १४५ ॥

ഓരോ മന്ത്രവും ‘സ്വാഹാ’യോടെ അവസാനിപ്പിച്ച് ഇരുനൂറ് പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം—ഇതാണ് കവചമന്ത്രമായി വിധിക്കപ്പെട്ടത്. ഉഗ്രരൂപധാരിയുടെ മന്ത്രാന്തത്തിൽ ‘സർവവിഷഹരേ’ (എല്ലാ വിഷവും അകറ്റുന്നവനേ) എന്നും ചേർക്കണം.

Verse 146

भीषयद्वितयं प्रोच्य सर्वं दहदहेति च । भस्मीकुरु ततः स्वाहा नेत्रमन्त्रोऽयमीरितः ॥ १४६ ॥

‘ഭീഷയ’ എന്നതോടെ തുടങ്ങുന്ന രണ്ട് പദങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച് ‘സർവ്വം ദഹ ദഹ’ എന്നും പറയണം. തുടർന്ന് ‘ഭസ്മീകരു’ എന്ന് ചേർത്ത് അവസാനം ‘സ്വാഹാ’—ഇതാണ് നേത്രമന്ത്രമെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 147

अप्रतिहतवर्णांते बलाय प्रहतेति च । शासनांते तथा हुं फट् स्वाहास्त्रमनुरीरितः ॥ १४७ ॥

മന്ത്രത്തിന്റെ വർണ്ണാന്തത്തിൽ ‘അപ്രതിഹത’ ചേർക്കണം; കൂടാതെ ‘ബലായ’യും ‘പ്രഹത’യും ഉച്ചരിക്കണം. ആജ്ഞയുടെ അവസാനം ‘ഹും’, ‘ഫട്’, ‘സ്വാഹാ’ എന്നും—ഇതാണ് അസ്ത്രമന്ത്രമെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 148

पादे कटौ हृदि मुखे मूर्ध्निं वर्णान्प्रविन्यसेत् ॥ १४८ ॥

പാദങ്ങളിൽ, കടിയിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, മുഖത്തിൽ, ശിരസ്സിന്റെ മുകളിൽ അക്ഷരങ്ങളെ ശ്രദ്ധയോടെ ന്യാസം ചെയ്യണം।

Verse 149

तप्तस्वर्णनिभं फणींद्रनिकरैःक्लृप्तांग भूषंप्रभुं स्तर्तॄणां शमयन्तमुग्रमखिलं नॄणां विषं तत्क्षणात् । चंच्वग्रप्रचलद्भुजंगमभयं पाण्योर्वरं बिभ्रतं पक्षोच्चारितसामगीतममलं श्रीपक्षिराजं भजे ॥ १४९ ॥

തപ്തസ്വർണ്ണസദൃശമായി ദീപ്തനായ, ഫണീന്ദ്രസമൂഹങ്ങളെ ശരീരാഭരണമായി ധരിക്കുന്ന പ്രഭു; സർവ്വജനങ്ങളെയും പീഡിപ്പിക്കുന്ന ഉഗ്രവിഷത്തെ ക്ഷണത്തിൽ ശമിപ്പിച്ച് നശിപ്പിക്കുന്നവൻ; ചഞ്ച്വഗ്രത്തിൽ ചലിക്കുന്ന ഭുജംഗഭയം അകറ്റുന്ന അഭയവരം ഇരുകൈകളിലും ധരിക്കുന്നവൻ; ചിറകുകൾ ഉച്ചരിക്കുന്ന നിർമല സാമഗീതമുള്ള ശ്രീ പക്ഷിരാജ ഗരുഡനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു।

Verse 150

पञ्चलक्षं जपेन्मंत्रं दशांशं जुहुयात्तिलैः । पूजयेन्मातृकापीठे गरुडं वेदविग्रहम् ॥ १५० ॥

മന്ത്രം അഞ്ചുലക്ഷം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം; തുടർന്ന് അതിന്റെ ദശാംശം എള്ളുകൊണ്ട് ഹോമത്തിൽ ആഹുതിയായി അർപ്പിക്കണം। മാതൃകാപീഠത്തിൽ വേദവിഗ്രഹനായ ഗരുഡനെ പൂജിക്കണം।

Verse 151

चतुर्थ्यन्तः पक्षिराजः स्वाहा पीठमनुः स्मृतः । दृष्ट्वांगं कर्णिकामध्ये नागान्यंत्रेषु पूजयेत् ॥ १५१ ॥

ചതുര്ഥീവിഭക്ത്യന്തമായി ‘പക്ഷിരാജ’ എന്നു ചൊല്ലി, തുടർന്ന് ‘സ്വാഹാ’—ഇതാണ് പീഠമന്ത്രമെന്ന് സ്മൃതം. കർണികയുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ അങ്ങം സ്ഥാപിച്ച്/ധ്യാനിച്ച് യന്ത്രങ്ങളിൽ നാഗങ്ങളെ പൂജിക്കണം।

Verse 152

तद्बिहिर्लोकपालांश्च वज्राद्यैर्विलसत्करान् । एवं सिद्धमनुर्मंत्री नाशयेद्गरलद्वयम् । देहांते लभते चापिश्रीविष्णोः परमं पदम् ॥ १५२ ॥

അതിന്റെ പുറത്ത് വജ്രാദി ആയുധങ്ങളാൽ ദീപ്തമായ കൈകളുള്ള ലോകപാലകരെയും പൂജിക്കണം। ഇങ്ങനെ മന്ത്രം സിദ്ധമായാൽ സാധകൻ ദ്വിവിധ ഗരലം (വിഷം) നശിപ്പിക്കുകയും, ദേഹാന്തത്തിൽ ശ്രീവിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യും।

Verse 153

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे कृष्णादिमन्त्रभेदनिरूपणं नामैकाशीतितमोऽध्यायः ॥ ८१ ॥

ഇങ്ങനെ ശ്രീ ബൃഹന്നാരദീയപുരാണത്തിന്റെ പൂർവ്വഭാഗത്തിലെ ബൃഹദുപാഖ്യാനത്തിന്റെ തൃതീയപാദത്തിൽ ‘കൃഷ്ണാദി മന്ത്രഭേദനിരൂപണം’ എന്ന എൺപത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപ്തമായി ॥ ८१ ॥