Adhyaya 58: The Kurma-Form of Narayana: Mapping Bharata through Nakshatras, Regions, and Planetary Afflictions

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणेऽथ नद्यादिवर्णन नाम सप्तपञ्चाशोऽध्यायः । अष्टपञ्चाशोऽध्यायः—५८ । क्रौष्टुकिरुवाच भगवन् कथितं सम्यक् भवता भारतं मम । सरितः पर्वता देशा ये च तत्र वसन्ति वै ॥

ഇങ്ങനെ ശ്രീമാർക്കണ്ഡേയപുരാണത്തിൽ ‘നദിവർണ്ണനാദി’ എന്ന പേരുള്ള അൻപത്തേഴാം അധ്യായം സമാപ്തമായി; ഇനി അൻപത്തെട്ടാം അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു. ക്രൗഷ്ടുകി പറഞ്ഞു—ഹേ ഭഗവൻ! ഭാരതഭൂമി—അതിന്റെ നദികൾ, പർവതങ്ങൾ, ജനപദങ്ങൾ, അവിടെ വസിക്കുന്നവരെ നിങ്ങൾ എനിക്ക് യഥാവിധി വിവരിച്ചു.

Verse 2

किन्तु कूर्मस्त्वया पूर्वं भारते भगवान् हरिः । कथितस्तस्य संस्थानं श्रोतुमिच्छाम्यशेषतः ॥

എന്നാൽ മുമ്പ് നിങ്ങൾ ഭാരതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കൂർമൻ—ഭഗവാൻ ഹരി—എന്നതിനെ പരാമർശിച്ചു. ആ കൂർമന്റെ രൂപവും വ്യാപ്തിയും അവശേഷമില്ലാതെ കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

Verse 3

कथं स संस्थितो देवः कूर्मरूपी जनार्दनः । शुभाशुभं मनुष्याणां व्यज्यते च ततः कथम् । यथामुखं यथापादन्तस्य तद्ब्रूह्यशेषतः ॥

ആ ഭഗവാൻ ജനാർദനൻ കൂർമരൂപത്തിൽ എങ്ങനെ പ്രതിഷ്ഠിതനായി നിലകൊള്ളുന്നു? അതിൽ നിന്നു മനുഷ്യർക്കുള്ള ശുഭവും അശുഭവും ആയ ഫലങ്ങൾ എങ്ങനെ സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു? അവന്റെ മുഖദിശാനുസരിച്ചും പാദവ്യാപ്തിയനുസരിച്ചും എല്ലാം സമഗ്രമായി വിശദീകരിക്കൂ।

Verse 4

मार्कण्डेय उवाच प्राङ्मुखो भगवान् देवः कूर्मरूपी व्यवस्थितः । आक्रम्य भारतं वर्षं नवभेदमिदं द्विज ॥

മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ആ ഭഗവാൻ കൂർമരൂപത്തിൽ കിഴക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു. ഹേ ദ്വിജാ, ഭാരതവർഷത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ഈ ഒൻപതു വിധ വിഭജനം ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 5

नवधा संस्थितान्यस्य नक्षत्राणि समन्ततः । विषयाश्च द्विजश्रेष्ठ ये सम्यक् तान्निबोध मे ॥

അവന്റെ ചുറ്റുമെല്ലാം നക്ഷത്രങ്ങൾ ഒൻപതു രീതിയിൽ വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്നു. ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഏത് ഏത് വിഷയങ്ങൾ/പ്രദേശങ്ങളാണുള്ളത്, അവയെ എന്നിൽ നിന്നു യഥാവിധി ശരിയായി ഗ്രഹിക്കൂ।

Verse 6

वेदमन्त्राः विमाण्डव्याः शाल्वनीपास्तथा शकाः । उज्जिहानास्तथा वत्स घोषसंख्यास्तथा खसाः ॥

(ആ ജനങ്ങൾ/പ്രദേശങ്ങൾ:) വേദമന്ത്രർ, വിമാണ്ഡവ്യർ, ശാൽവനീപർ, ശകർ; അതുപോലെ ഉജ്ജിഹാനർ; കൂടാതെ, ഹേ പ്രിയനേ, ഘോഷസംഖ്യർ എന്നും ഖസർ എന്നും.

Verse 7

मध्ये सारस्वता मत्स्याः शूरसेनाः समाथुराः । धर्मारण्याः ज्योतिषिकाः गौरग्रीवा गुडाश्मकाः ॥

മധ്യഭാഗത്ത് സാരസ്വതർ, മത്സ്യർ, ശൂരസേനർ, മഥുരാവാസികൾ എന്നിവരുണ്ട്. (കൂടാതെ) ധർമാരണ്യർ, ജ്യോതിഷികർ, ഗൗരഗ്രീവർ, ഗുഡാശ്മകർ എന്നിവരും ഉണ്ട്।

Verse 8

कालकोटिसपाषण्डाः पारियात्रनिवासिनः । कापिङ्गलाः कुरुर्बाह्यस्तथैवोडुम्बरा जनाः ॥

കാലകോടികളും പാഷണ്ഡരും, പാരിയാത്രദേശവാസികളും; കാപിംഗലരും; ബാഹ്യപ്രദേശത്തിലെ കുരുക്കളും; കൂടാതെ ഉഡുംബരന്മാർ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന ജനങ്ങളും (അവിടെ) വസിക്കുന്നു.

Verse 9

वैदेहकाः सपाञ्चालाः संकेताḥ कङ्कमारुताः । गजाह्वयाश्च कूर्मस्य जलमध्यानिवासिनः ॥

വൈദേഹകർ പാഞ്ചാലരോടൊപ്പം; സംകേതരും കങ്കമാരുതരും; കൂടാതെ ഗജാഹ്വയരും—ഇവരെല്ലാം കൂർമത്തിന്റെ മദ്ധ്യജലത്തിൽ വസിക്കുന്നു.

Verse 10

कृत्तिका रोहिणी सौम्या एतेषां मध्यवासिनाम् । नक्षत्रत्रितयं विप्र शुभाशुभविपाकदम् ॥

ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! മദ്ധ്യവാസികൾക്കായി കൃത്തിക, രോഹിണി, സൗമ്യാ എന്ന നക്ഷത്രത്രയം ശുഭാശുഭ ഫലങ്ങളുടെ പരിപാകം നൽകുന്നു.

Verse 11

वृषध्वजोऽञ्जनश्चैव जम्ब्वाख्यो मानवाचलः । शूर्पकर्णो व्याघ्रमुखः खर्मकः करवटाशनः ॥

(അവിടെ) വൃഷധ്വജനും അഞ്ജനനും; ജംബ്വാഖ്യനും മാനവാചലനും; ശൂർപകർണ്ണൻ, വ്യാഘ്രമുഖൻ, ഖർമകൻ, കരവടാശനൻ (എന്നിവരും ഉണ്ട്).

Verse 12

तथा चन्द्रेश्वराश्चैव खशाश्च मगधास्तथा । गिरयो मैथिलाः शुभ्रास्तथा वदनदन्तुराः ॥

അതുപോലെ ചന്ദ്രേശ്വരർ, ഖസർ, മഗധർ; പർവ്വതവാസികൾ; പ്രകാശമുള്ള (ഗൗര) മൈഥിലർ; കൂടാതെ വദനദന്തുരർ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നവരും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 13

प्राग्ज्योतिषाः सलौहित्याः सामुद्राः पुरुषादकाः । पूर्णोत्कटो भद्रगौरस्तथोदयगिरिर्द्विज ॥

ഹേ ദ്വിജാ! പ്രാജ്യോതിഷർ, സലൗഹിത്യർ, സാമുദ്രർ, ‘പുരുഷാദക’ എന്ന ജനപദങ്ങൾ ഉണ്ട്; കൂടാതെ പൂർണോത്കട, ഭദ്രഗൗര, ഉദയഗിരി എന്നീ ദേശങ്ങളും ഉണ്ട്।

Verse 14

कशायाः मेखलामुष्टास्ताम्रलिप्तैकपादपाः । वर्धमानाः कोशलाश्च मुखे कूर्मस्य संस्थिताः ॥

കശായർ, മേഖലാമുഷ്ടർ, താമ്രലിപ്തർ, ഏകപാദപർ, വർധമാനർ, കോശലർ—ഇവരെല്ലാം വിശ്വകൂർമത്തിന്റെ മുഖപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു।

Verse 15

रौद्रः पुनर्वसुः पुष्यो नक्षत्रत्रितयं मुखे । पादे तु दक्षिणे देशाः क्रौष्टुके वदतः शृणु ॥

രൗദ്രം, പുനർവസു, പുഷ്യ—ഈ നക്ഷത്രത്രയം മുഖപ്രദേശത്താണ്. ഇനി കേൾക്കുക; ഞാൻ പറയുന്നതുപോലെ, ക്രൗഷ്ടുക വിഭാഗത്തിൽ ദക്ഷിണ പാദത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ദേശങ്ങളെ।

Verse 16

कलिङ्गवङ्गजठराः कोशलाः मूषिकास्तथा । चेदयश्चोर्ध्वकर्णाश्च मत्स्याद्या विन्ध्यवासिनः ॥

കലിംഗർ, വംഗർ, ജഠരർ, കോശലർ, മൂഷികർ; ചേദി, ഊർധ്വകർണർ, മത്സ്യർ എന്നിവരും വിന്ധ്യപ്രദേശത്ത് വസിക്കുന്ന മറ്റു ജനങ്ങളും।

Verse 17

विदर्भा नारिकेलाश्च धर्मद्वीपास्तथैलिकाः । व्याघ्रग्रीवा महाग्रीवास्त्रैपुराः श्मश्रुधारिणः ॥

വിദർഭർ, നാരികേലർ, ധർമ്മദ്വീപർ, ഐലികർ; വ്യാഘ്രഗ്രീവർ, മഹാഗ്രീവർ, ത്രൈപുരർ—ഇവർ താടി ധരിക്കുന്നവർ ആകുന്നു।

Verse 18

कैष्किन्ध्याः हैमकूटाश्च निषधाः कटकस्थलाः । दशार्णाहारिका नग्ना निषादाः काकुलालकाः ॥

കൈഷ്കിന്ധ്യർ, ഹൈമകൂടർ, നിഷധർ, കടകാശ്ഥലർ; അതുപോലെ ദശാർണർ, ഹാരികർ, നഗ്നർ, നിഷാദർ, കാകുലാലകർ എന്നിവരും ഇവിടെ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 19

तथैव पर्णशबराः पादे वै पूर्वदक्षिणे । आश्लेषर्क्षं तथा पैत्र्यं फाल्गुण्यः प्रथदमास्तथा ॥

അതുപോലെ കിഴക്ക്-തെക്ക് പാദത്തിൽ പർണശബരർ വസിക്കുന്നു. ആശ്ലേഷാ, ആർക്ഷ, പൈത്ര്യ; കൂടാതെ ഫാൽഗുനികളും പ്രഥദാമകളും ഈ ക്രമത്തിൽ നിയുക്തമാണ്.

Verse 20

नक्षत्रत्रितयं पादमाश्रितं पूर्वदक्षिणम् । लङ्का कालाजिनाश्चैव शैलिका निकटास्तथा ॥

കിഴക്ക്-തെക്ക് പാദത്തിന് നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഒരു ത്രയം നിയോഗിച്ചതായി പറയുന്നു. അവിടെ ലങ്കാ, കാലാജിനർ, ശൈലികർ, നികടർ എന്നിവരും (പരാമർശിക്കുന്നു).

Verse 21

महेन्द्रमलयाद्रौ च दुर्दुरे च वसन्ति ये । कर्कोटकवने ये च भृगुकच्छाः सकोङ्कणाः ॥

മഹേന്ദ്ര, മലയം, ദുര്ദുരം എന്നീ പർവതങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവരും, കർക്കോടക വനത്തിൽ പാർക്കുന്നവരുമായവരിൽ ഭൃഗുകച്ഛരും കൊങ്കണരും ഉൾപ്പെടുന്നു.

Verse 22

सर्वाश्चैव तथाभीराः वेण्यास्तीरनिवासिनः । अवन्तयो दासपुरास्तथैवाकणिनो जनाः ॥

അതുപോലെ എല്ലാ ആഭീരരും; നദീതീരങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന വേണ്യരും; അവന്തി, ദാസപുരം, കൂടാതെ ‘ആകണിന’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന ജനങ്ങളും (ഇവിടെ ഉൾപ്പെടുന്നു).

Verse 23

महाराष्ट्राः सकर्णाटाः गोनर्दाश्चित्रकूटकाः । चोलाः कोलगिराश्चैव क्रौञ्चद्वीपजटाधराः ॥

ഇവിടെ മഹാരാഷ്ട്രർ കർണാടകർക്കൊപ്പം, ഗോണർദരും ചിത്രകൂടവാസികളും, ചോളരും കോലഗിരിജനങ്ങളും, കൂടാതെ ക്രൗഞ്ചദ്വീപിലെ ജടാധാരികളും പരിഗണിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു।

Verse 24

कावेरी ऋष्यमूकस्था नासिक्याश्चैव ये जनाः । शङ्खशुक्त्यादिवैदूर्यशैलप्रान्तचराश्च ये ॥

കാവേരി പ്രദേശവാസികൾ, ഋഷ്യമൂകത്തിൽ പാർക്കുന്നവർ, നാശിക്യജനങ്ങൾ, കൂടാതെ ശംഖ്-മുത്ത് മുതലായവയ്ക്ക് പ്രസിദ്ധമായ വൈദൂര്യപർവതങ്ങളുടെ അതിരുകളിൽ താമസിക്കുന്നവരും ഇവിടെ എണ്ണപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു।

Verse 25

तथा वारिचराः कोलाः चर्मपट्टनिवासिनः । गणबाह्याः पराः कृष्णा द्वीपवास निवासिनः ॥

അതുപോലെ ജലമാർഗങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന കോലർ, ചർമപട്ടയിൽ പാർക്കുന്നവർ, അംഗീകൃത ഗണ/സമൂഹങ്ങൾക്ക് പുറത്തുള്ളവർ, ദൂരസ്ഥ കൃഷ്ണവർണ്ണ ജനങ്ങൾ, കൂടാതെ ദ്വീപവാസികളും പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു।

Verse 26

सूर्याद्रौ कुमुदाद्रौ च ते वसन्ति तथा जनाः । औखावनाः सपिशिकास्तथा ये कर्मनायकाः ॥

അവർ സൂര്യാദ്രിയിലും കുമുദാദ്രിയിലും വസിക്കുന്നു; അതുപോലെ ഔഖാവനർ, സപീശികർ, കൂടാതെ ‘കർമനായക’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നവരും ഇവിടെ എണ്ണപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു।

Verse 27

तक्षिणाः कौरुषा ये च ऋषिकास्तापसाश्रमाः । ऋषभाः सिहलाश्चैव तथा काञ्चीनिवासिनः ॥

തക്ഷിണരും കൌരുഷരും, തപോവന ആശ്രമങ്ങളിൽ പാർക്കുന്ന ഋഷികർ, ഋഷഭർ, സിംഹലർ (ശ്രീലങ്ക), കൂടാതെ കാഞ്ചിയിലെ നിവാസികളും ഇവിടെ എണ്ണപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു।

Verse 28

तिलङ्गा कुञ्जारदरीकच्छवासाश्च ये जनाः । ताम्रपर्णो तथा कुक्षिरिति कूर्मस्य दक्षिणः ॥

തിലംഗർ, കുഞ്ജരദരീ (ആന-താഴ്വര)യിലെ കച്ചപ്രദേശത്ത് വസിക്കുന്ന ജനങ്ങൾ, കൂടാതെ താമ്രപർണീ ദേശവും ‘കുക്ഷി’യും—ഇവയാണ് കൂർമ (ആമ-ആകൃതി) വിഭജനത്തിലെ ദക്ഷിണഭാഗം।

Verse 29

फाल्गुन्यश्चोत्तरा हस्ता चित्रा चर्क्षत्रयं द्विज । कूर्मस्य दक्षिणे कुक्षौ बाह्यपादस्तथापरम् ॥

ഹേ ദ്വിജാ! ഉത്തരാഫാൽഗുനി, ഹസ്താ, ചിത്രാ—ഈ മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ കൂർമത്തിന്റെ ദക്ഷിണ ‘കുക്ഷി’യിൽ സ്ഥാപിതം; മറ്റിടത്ത് ബാഹ്യ പാദം നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 30

कम्बोजाः पहलवाश्चैव तथैव वहवामुखाः । तथा च सिन्धुसौवीराः सानर्ता वनितामुखाः ॥

കാംബോജർ, പഹ്ലവർ, അതുപോലെ വഹവാമുഖർ; കൂടാതെ സിന്ധു-സൗവീരർ, ആനർത്തർ, വനിതാമുഖർ—ഇവരും ഇവിടെ പരികീർത്തിതരാണ്।

Verse 31

द्रावणाः मार्गिकाः शूद्रा कर्णप्राधेयवर्वराः । किराताः पारदाः पाण्ड्यास्तथा पारशवाः कलाः ॥

ദ്രാവണർ, മാർഗികർ, ശൂദ്രർ, കർണപ്രാധേയർ, വർവരർ; കിരാതർ, പാരദർ, പാണ്ഡ്യർ, കൂടാതെ പാരശവർയും കലരും—ഇവരും പരികീർത്തിതരാണ്।

Verse 32

धूर्तका हैमगिरिकाः सिन्धुकालकवैरताः । सौराष्ट्रा दरदाश्चैव द्राविडाश्च महार्णवाः ॥

ധൂർത്തകർ, ഹൈമഗിരികർ (ഹിമാലയ പർവ്വതവാസികൾ), സിന്ധുകാലകർയും വൈരടരും; സൗരാഷ്ട്രർ, ദാരദർ; കൂടാതെ ദ്രാവിഡരും മഹാർണവരും—ഇവരും പരികീർത്തിതരാണ്।

Verse 33

एते जनपदाः पादे स्थिताः वै दक्षिणेऽपरे । स्वात्यो विशाखा मैत्रञ्च नक्षत्रत्रयमेव च ॥

ഈ ജനപദങ്ങൾ കൂർമ-രചനയുടെ തെക്കൻ, ബാഹ്യ പാദത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതേ പ്രദേശത്ത് സ്വാതി, വിശാഖ, മൈത്ര (അനുരാധ) എന്ന ചന്ദ്രനക്ഷത്രത്രയവും ഉണ്ട്.

Verse 34

मणिमेघः क्षुराद्रिश्च खञ्जनोऽस्तगिरिस्तथा । अपरान्तिका हैहयाश्च शान्तिका विप्रशस्तकाः ॥

മണിമേഘം, ക്ഷുരാദ്രി, ഖഞ്ജന, അസ്തഗിരി; കൂടാതെ അപരാന്തികർ, ഹൈഹയർ, ശാന്തികർ, വിപ്രശസ്തകർ—ഇവർ ആ ദിക്കിലെ ജനങ്ങളും പ്രദേശങ്ങളും ആയി കീര്ത്തിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 35

कौङ्कणाः पञ्चनदका वामना ह्यवरास्तथा । तारक्षुरा ह्यङ्गतकाḥ कर्कराः शाल्मवेश्मकाः ॥

കൗങ്കണർ, പഞ്ചനദകർ, വാമനർ, അവരർ; കൂടാതെ താരക്ഷുരർ, അങ്ങതകർ, കർക്കരർ, ശാൽമവേശ്മകർ—ഇവരും അവിടെ പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.

Verse 36

गुरुस्विराः फल्गुणका वेणुमत्याञ्च ये जनाः । तथा फल्गुलुका घोरा गुरूहाश्च कलास्तथा ॥

ഗുരുസ്വിരർ, ഫൽഗുണകർ, വേണുമതിയിലെ ജനങ്ങൾ; അതുപോലെ ഫൽഗുലുകർ, ഘോരർ, ഗുരുഹർ, കലർ—ഇവരും നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 37

एकेक्षणा वाजिकेशा दीर्घग्रीवाः सचूलिकाः । अश्वकेशास्तथा पुच्छे जनाḥ कूर्मस्य संस्थिताः ॥

ഏകേക്ഷണർ, വാജികേശർ, ദീർഘഗ്രീവർ, സചൂലികർ, അശ്വകേശർ—ഈ ജനങ്ങൾ കൂർമ (വിശ്വ-കച്ഛപ)ത്തിന്റെ വാൽഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 38

ऐन्द्रं मूलं तथाषाढा नक्षत्रत्रयमेव च । माण्डव्याश्चण्डखाराश्च अश्वकालानतास्तथा ॥

അതുപോലെ ചന്ദ്രനക്ഷത്രങ്ങളുടെ ത്രയം—ഐന്ദ്രം, മൂലം, ആഷാഢാ. കൂടാതെ മാണ്ഡവ്യർ, ചണ്ഡഖാരർ, അതുപോലെ അശ്വകാലാനത (ജനപദങ്ങൾ/പ്രദേശങ്ങൾ) എന്നും പരാമർശിക്കുന്നു.

Verse 39

कुन्यतालडहाश्चैव स्त्रीबाह्या बालिक्रास्तथा । नृसिंहा वेणुमत्याञ्च बलावस्थास्तथापरे ॥

കുന്യതാലഢഹർ, സ്ത്രീബാഹ്യർ, ബാലിക്രർ; നൃസിംഹർ; വേണുമതിയിലെ ജനങ്ങൾ; കൂടാതെ ബലാവസ്ഥർ മുതലായ മറ്റു വിഭാഗങ്ങളും (പട്ടികയിൽ) ഉൾപ്പെടുന്നു.

Verse 40

धर्मबद्धास्तथालूका उरुकर्मस्थिताः जनाः । वामपादे जनाः पार्श्वे स्थिताः कूर्मस्य भागुरे ॥

ധർമബദ്ധർ, ആലൂകർ, ഉരുകർമയിൽ സ്ഥാപിതരായ ജനങ്ങൾ—ഇവർ കൂർമത്തിന്റെ പാർശ്വത്ത്, ഇടത് പാദത്തിൽ, ഭാഗുര ഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

Verse 41

आषाढश्रवणे चैव धनिष्ठा यत्र संस्थिता । कैलासो हिमवांश्चैव धनुष्मान् वसुमांस्तथा ॥

ആഷാഢാ, ശ്രവണ, ധനിഷ്ഠാ നക്ഷത്രങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നിടത്ത്—കൈലാസം, ഹിമവാൻ, ധനുഷ്മാൻ, വസുമാൻ എന്നീ (പർവ്വത/പ്രദേശങ്ങൾ)യും ഉണ്ട്.

Verse 42

क्रौञ्चाः कुरुवकाः चैव क्षुद्रवीणाश्च ये जनाः । रसालयाः सकैकेयाः भोगप्रस्थाः सयामुनाः ॥

ക്രൗഞ്ചർ, കുരുവകർ, ക്ഷുദ്രവീണർ—ആ ജനങ്ങൾ; രസാലയർ കൈകേയരോടൊപ്പം; കൂടാതെ ഭോഗപ്രസ്ഥർ യാമുനരോടൊപ്പം (ഇവിടെ) പരാമർശിക്കുന്നു.

Verse 43

अन्तर्द्वोपास्त्रिगर्ताश्च अग्नीjyāḥ सार्दनाः जनाः । तथैवाश्वमुखाः प्राप्ताश्चिविडाः केशधारिणः ॥

അന്തര്ദ്വീപർ, ത്രിഗർത്തർ, അഗ്നീജ്യർ, സാർദനർ; അതുപോലെ അശ്വമുഖർ, ചിവിഡർ, കേശധാരികൾ (ജടാധാരികൾ) എന്നും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 44

दासेरका वाटधानाः शवधानास्तथैव च । पुष्कलाधमकैरातास्तथा तक्षशिलाश्रयाः ॥

ദാസേരകർ, വാടധാനർ, അതുപോലെ ശാവധാനർ; കൂടാതെ പുഷ്കലർ, അധമ-കിരാതർ, തക്ഷശിലാ പരിസരവാസികളും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 45

अम्बाला मालवा मद्रा वेणुकाः सवदन्तिकाः । पिङ्गला मानकलहा हूणाः कोहलकाश्च तथा ॥

അംബാലർ, മാലവർ, മദ്രർ, വേണുകർ, സവദന്തികർ; പിംഗലർ, മാനകലഹർ, ഹൂണർ, കോഹലകർ എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 46

माण्डव्या भूतियुवकाः शातका हेमतारकाः । यशोमत्याः सगान्धाराः खरसागरराशयः ॥

മാണ്ഡവ്യർ, ഭൂതിയുവകർ, ശാടകർ, ഹേമതാരകർ; ഗന്ധാരരോടൊപ്പം യശോമത്യർയും ഖര-സാഗര-രാശയരും എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 47

यौधेया दासमेयाश्च राजन्याः श्यामकास्तथा । क्षेमधूर्ताश्च कूर्मस्य वामकुक्षिमुपाश्रिताः ॥

യൗധേയർ, ദാസമേയർ, രാജന്യർ, ശ്യാമകർ; കൂടാതെ കൂർമന്റെ വാമ-കുക്ഷിയിൽ വസിക്കുന്ന ക്ഷേമധൂർത്തരും പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 48

वारुणञ्चात्र नक्षत्रं तत्र प्रौष्ठपदाद्वयम् । येन किन्नरराज्यञ्च पशुपालं सकीचकम् ॥

ഇവിടെ വരുണബന്ധമുള്ള നക്ഷത്രവും, അവിടെ പ്രോഷ്ഠപദാ-യുഗ്മവും ഉണ്ട്; ഇതിലൂടെ കിന്നരരുടെ ലോകവും, കീചകരോടുകൂടിയ ഗോപാലരുടെ ദേശവും സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 49

काश्मीरकं तथा राष्ट्रमभिसारजनस्तथा । दवदास्त्वङ्गनाश्चैव कुलटा वनराष्ट्रकाः ॥

കാശ്മീരും, രാഷ്ട്രദേശവും; അതുപോലെ അഭിസാരജനങ്ങളും; ദവദാസർ, അങ്ഗനർ, കുലടർ, വനരാഷ്ട്രകർ എന്നിവരും (ഉള്ളവർ)।

Verse 50

सैरिष्ठा ब्रह्मपुरकास्तथैव वनवाह्यकाः । किरातकौशिका नन्दा जनाः पह्णवलोलनाः ॥

സൈരിഷ്ഠർ, ബ്രഹ്മപുരകർ, അതുപോലെ വനവാഹ്യകർ; കിരാത-കൗശികർ, നന്ദർ, ‘പഹ്ണവലോലന’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന ജനങ്ങൾ।

Verse 51

दार्वादा मरकाश्चैव कुरटाश्चान्नदारकाः । एकपादा खशा घोषाः स्वर्गभौमानवद्यकाः ॥

ദാർവാദർ, മരകർ, കുറടർ, അന്നദാരകർ; ഏകപാദർ, ഖശർ, ഘോഷർ, സ്വർഗ്ഗഭൗമർ, അനവദ്യകർ എന്നിവരും।

Verse 52

तथा सयवना हिङ्गाश्चीरप्रावरणाश्च ये । त्रिनेत्राः पौरवाश्चैव गन्धर्वाश्च द्विजोत्तम ॥

അതുപോലെ സയവനരും ഹിങ്ങരും, വൽക്കലവസ്ത്രം ധരിക്കുന്നവരും; ത്രിനേത്രജനങ്ങൾ, പൗരവർ, ഗന്ധർവരും കൂടെ—ഹേ ദ്വിജോത്തമാ।

Verse 53

पूर्वोत्तरन्तु कूर्मस्य पदामेते समाश्रिताः । रेवत्यश्चाश्विदैवत्यं याम्यञ्चर्क्षमिति त्रयम् ॥

ഈ മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ—രേവതി, അശ്വിനിദേവതയുള്ള അശ്വിനി, കൂടാതെ യാമ്യം അഥവാ ഭരണി—വിശ്വകൂർമ്മത്തിന്റെ കിഴക്കും വടക്കും പാദങ്ങളിൽ സ്ഥിതമാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു।

Verse 54

तत्र पादे समाख्यातं पाकाय मुनिसत्तम । देशेष्वेतेषु चैतानि नक्षत्राण्यपि वै द्विज ॥

ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! ആ പാദത്തിൽ ‘പാക’ (ഫലനിർണ്ണയം/പ്രവചനാർത്ഥം) വേണ്ടി ഇത് വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഹേ ദ്വിജാ! ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ സത്യമായും ഈ നക്ഷത്രങ്ങളേ പ്രവർത്തിക്കുന്നവയായി ഗ്രഹിക്കണം।

Verse 55

एतत्पीडा अमी देशाः पीड्यन्ते ये क्रमोदिताः । यान्ति चाभ्युदयं विप्र ग्रहैः सम्यगवस्थितैः ॥

ഇത്തരത്തിലുള്ള പീഡകളാൽ ക്രമമായി എണ്ണിപ്പറഞ്ഞ ഈ പ്രദേശങ്ങൾ പീഡിതമാകുന്നു; ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! ഗ്രഹങ്ങൾ ശരിയായി സ്ഥിതിചെയ്താൽ അവ സമൃദ്ധിയും പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 56

यस्यर्क्षस्य पतिर्यो वै ग्रहस्तद्भावितो भयम् । तद्देशस्य मुनिश्रेष्ठ तदुत्कर्षे शुभागमः ॥

ഏത് നക്ഷത്രത്തിനും ഏത് ഗ്രഹമാണ് അധിപതിയോ—ആ ഗ്രഹം പ്രതികൂലാവസ്ഥയിൽ ആകുമ്പോൾ ആ പ്രദേശത്തിന് ഭയം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു, ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ; എന്നാൽ അത് ഉന്നത/ബലവത്തായാൽ ശുഭഫലങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു।

Verse 57

प्रत्येकं देशसामान्यं नक्षत्रग्रहसम्भवम् । भयं लोकस्य भवति शोभनं वा द्विजोत्तम ॥

ഓരോ പ്രദേശത്തിനും നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും ജനിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പൊതുനിമിത്തം ഉണ്ടാകുന്നു; അത് ജനങ്ങൾക്ക് ഭയമായോ അല്ലെങ്കിൽ ശുഭമായോ മാറുന്നു, ഹേ ദ്വിജോത്തമാ।

Verse 58

स्वर्क्षैरशोभनैरजन्तोः सामान्यं इति भीतिदम् । ग्रहैर्भवति पीडोत्थमल्पायासमशोभनम् ॥

സ്വന്തമായ അശുഭ നക്ഷത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യനിൽ പൊതുവായ ഭയം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നു; എന്നാൽ ഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്ന് അല്പപ്രയാസത്തിൽ തന്നെ ക്ലേശജന്യമായ അശുഭഫലം അനിവാര്യമായി വരുന്നു।

Verse 59

तथैव शोभनः पाकः दुःस्थितैश्च तथा ग्रहैः । अल्पोपकाराय नृणां देशज्ञैश्चात्मनो बुधैः ॥

അതുപോലെ ഗ്രഹങ്ങൾ ദുഷ്ടസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ ജനങ്ങൾക്ക് ശുഭ ‘പാക’ (ശുഭ മുൻസൂചന) പോലും അല്പഫലമേ നൽകൂ; ദേശദിശകൾ അറിയുന്ന സ്വവിവേകമുള്ള പണ്ഡിതർ ഇതു ഗ്രഹിക്കുന്നു।

Verse 60

द्रव्ये गोष्ठेऽथ भृत्येषु सुहृत्सु तनयेषु वा । भार्यायाञ्च गृहे दुष्ठे भयं पुण्यवतां नृणाम् ॥

ഒരാളുടെ ഭാവം/ഗൃഹത്തിൽ ഗ്രഹം ദുഷ്ടസ്ഥാനത്ത് നിൽക്കുമ്പോൾ ധനം, പശുസമ്പത്ത്/കൂട്ടങ്ങൾ, സേവകർ, സുഹൃത്തുകൾ, പുത്രന്മാർ, കൂടാതെ ഭാര്യ—ഇവയെക്കുറിച്ചും പുണ്യവാന്മാർക്കും ഭയം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു।

Verse 61

आत्मन्यथाल्पपुण्यानां सर्वत्रैवातिपापिनाम् । नैकत्रापि ह्यपापानां भयमस्ति कदाचन ॥

ഇങ്ങനെ അല്പപുണ്യമുള്ളവർക്കും മഹാപാപികൾക്കും എല്ലായിടത്തും, സ്വയം സംബന്ധിച്ചും ഭയം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; എന്നാൽ നിഷ്പാപർക്കു ഒരിക്കലും ഭയം ഇല്ല, ഒരിടത്തിലും ഇല്ല।

Verse 62

दिग्देशजनसामान्यं नृपसामान्यमात्मजम् । नक्षत्रग्रहसामान्यं नरो भुङ्क्ते शुभाशुभम् ॥

മനുഷ്യൻ ദിക്കുകൾ, പ്രദേശങ്ങൾ, ജനസമൂഹങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പൊതുപ്രഭാവങ്ങളാൽ; രാജാവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രഭാവങ്ങളാൽ; തന്റെ സന്തതിയാൽ; കൂടാതെ നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും ഗ്രഹങ്ങളുടെയും പൊതുപ്രഭാവങ്ങളാൽ ശുഭാശുഭ ഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു।

Verse 63

परस्पराभिरक्षा च ग्रहादौस्थ्येन जायते । एतेभ्य एव विप्रेन्द्र ! शुभहानिस्तथाशुभैः ॥

ഗ്രഹാദികൾ പ്രതികൂലാവസ്ഥയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ ജനങ്ങളിൽ പരസ്പര സംരക്ഷണപ്രവണത ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. അതേ യോഗങ്ങളിൽ നിന്നുതന്നെ, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ, ശുഭഹാനിയും അശുഭപ്രഭാവങ്ങളാൽ പീഡയും സംഭവിക്കുന്നു.

Verse 64

यदेतत्कूर्मसंस्थानं नक्षत्रेषु मयोदितम् । एतत्तु देशसामान्यमशुभं शुभमेव च ॥

നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ഞാൻ വിവരിച്ച ‘കൂർമാകാര’ (ആമയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള) വിന്യാസം ഒരു പ്രദേശത്തിനുള്ള പൊതുസൂചനയാണ്; അത് അശുഭവും ശുഭവും രണ്ടിനെയും സൂചിപ്പിക്കാൻ കഴിയും.

Verse 65

तस्माद्विज्ञाय देशर्क्षं ग्रहपीडां तथात्मनः । कुर्वोत शान्तिं मेधावी लोकवादांश्च सत्तम ॥

അതുകൊണ്ട് പ്രദേശത്തിന്റെ നക്ഷത്രലക്ഷണവും സ്വന്തം ഗ്രഹപീഡയും നിർണ്ണയിച്ച് ജ്ഞാനി ശാന്തികർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കണം; കൂടാതെ, ഹേ നരശ്രേഷ്ഠ, ലോകവാദങ്ങൾ (ജനങ്ങളിൽ കേൾക്കുന്ന ശകുനവാർത്തകൾ)യും പരിഗണിക്കണം.

Verse 66

आकाशाद्देवतानाञ्च दैत्यादीनाञ्च दौर्‍हृदाः । पृथ्व्यां पतन्ति ते लोके लोकवादाः इति श्रुताः ॥

ദേവന്മാരുടെയും ദൈത്യാദികളുടെയും വൈമനസ്യം/അശാന്തി മൂലം ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ ഭൂമിയിലേക്കു വീഴുന്നു; ലോകത്തിൽ ഇവ ‘ലോകവാദങ്ങൾ’ എന്നായി കേൾക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 67

तां तथैव बुधः कुर्यात् लोकवादान्न हापयेत् । तेषान्तत्करणान्नॄणां युक्तो दुष्टागमक्षयः ॥

അതുപോലെ ജ്ഞാനി യഥോചിതമായി പ്രവർത്തിക്കണം; ലോകവാദങ്ങളെ അവഗണിക്കരുത്. അവ അനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നവർക്ക് വരാനിരിക്കുന്ന ദുഃഖം യഥാവിധി നശിക്കുകയോ ശമിക്കുകയോ ചെയ്യും.

Verse 68

शुभोदयम् प्रहाणिं च पापानां द्विजसत्तम । प्रज्ञाहानिं प्रकुर्व्युस्‍ते द्रव्यादीनाञ्च कुर्वते ॥

ഹേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, പാപപ്രഭാവങ്ങൾ ശുഭോദയവും സമൃദ്ധിയും നശിപ്പിക്കുന്നു; അവ ബുദ്ധിനാശവും ധനാദികളുടെ നഷ്ടവും വരുത്തുന്നു।

Verse 69

तस्माच्छान्तिपरः प्राज्ञो लोकवादरतस्तथा । लोकवादांश्च शान्तींश्च ग्रहपीडासु कारयेत् ॥

അതുകൊണ്ട് ജ്ഞാനി ശാന്തികർമങ്ങളിൽ ഭക്തനായി ഇരിക്കണം; ലോകവാദങ്ങൾ (ശകുനാചാരങ്ങൾ) സംബന്ധിച്ചും ജാഗ്രത പുലർത്തണം; ഗ്രഹപീഡാകാലത്ത് ലോകവാദങ്ങളും ശാന്തികളും—ഇരണ്ടും നടത്തിക്കൊള്ളണം।

Verse 70

अद्रोहानुपवासांश्च शस्तं चैत्यादिवन्दनम् । जपं होमं तथा दानं स्नानं क्रोधादिवर्जनम् ॥

അഹിംസയും ഉപവാസങ്ങളും; ദേവാലയാദി പുണ്യസ്ഥാനങ്ങളുടെ യഥാവിധി പൂജ; ജപം, ഹോമം, ദാനം, സ്നാനം, കൂടാതെ ക്രോധാദി ദോഷങ്ങൾ ഒഴിവാക്കൽ—(ഇവയാണ് ഉപദേശ്യം)।

Verse 71

अद्रोहः सर्वभूतेषु मैत्रीं कुर्याच्च पण्डितः । वर्जयेदसतीं वाचमतिवादांस्तथैव च ॥

പണ്ഡിതൻ എല്ലാ ജീവികളോടും അഹിംസകനായി മൈത്രിഭാവം വളർത്തണം; അസത്യ/അശുദ്ധ വാക്കുകൾ ഒഴിവാക്കി, അത്യധികം സംസാരിക്കുന്നതും വർജിക്കണം।

Verse 72

ग्रहपूजां च कुर्वोत सर्वपीडासु मानवः । एवं शाम्यन्त्यशेषाणि घोराणि द्विजसत्तम ॥

എല്ലാ പീഡകളിലും ഗ്രഹങ്ങളുടെ പൂജ നടത്തണം. ഇങ്ങനെ, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, എല്ലാ ഭയങ്കര ദുരിതങ്ങളും ശമിക്കുന്നു।

Verse 73

प्रयतानां मनुष्याणां ग्रहर्क्षोत्थान्यशेषतः । एष कूर्मो मया ख्यातो भारते भगवान् विभुः ॥

ശ്രമശീലരും সাধനാപരരുമായ ജനങ്ങൾക്കായി ഗ്രഹങ്ങളാലും നക്ഷത്രങ്ങളാലും ഉദ്ഭവിക്കുന്ന ഫലങ്ങളെ ഞാൻ പൂർണ്ണമായി വിശദീകരിച്ചു. ഇങ്ങനെ ഭാരതത്തിൽ മഹാബലവാനായ കൂർമരൂപനായ ഭഗവാനെ ഞാൻ വർണ്ണിച്ചു.

Verse 74

नारायणो ह्यचिन्त्यात्मा यत्र सर्वं प्रतिष्ठितम् । तत्र देवाः स्थिताः सर्वे प्रतिनक्षत्रसंश्रयाः ॥

അചിന്ത്യസ്വഭാവനായ നാരായണനാണ് എല്ലാം സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്ന അധിഷ്ഠാനം. അവിടെ എല്ലാ ദേവന്മാരും വസിച്ച്, തത്തത്ത നക്ഷത്രങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ആശ്രയം സ്വീകരിക്കുന്നു.

Verse 75

तथा मध्ये हुतवहः पृथ्वी सोमश्च वै द्विज । मेषादयस्त्रयो मध्ये मुखे द्वौ मिथुनादिकौ ॥

ഹേ ദ്വിജാ! മദ്ധ്യത്തിൽ അഗ്നി, ഭൂമി, സോമൻ എന്നിവരാണ്. മദ്ധ്യത്തിൽ മേടം മുതൽ ആരംഭിക്കുന്ന മൂന്ന് രാശികൾ; വായ്മുഖത്ത് മിഥുനം മുതൽ ആരംഭിക്കുന്ന രണ്ട് രാശികൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

Verse 76

प्राग्दक्षिणे तथा पादे कर्कसिंहौ व्यवस्थितौ । सिंहकन्यातुलाश्चैव कुक्षौ राशैत्रयं स्थितम् ॥

മുൻ-വലത് പാദത്തിൽ കർക്കടകവും സിംഹവും ഉണ്ട്. ഉദരത്തിൽ സിംഹം, കന്നി, തുലാം—ഈ മൂന്ന് രാശികളും ഒരുമിച്ച് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

Verse 77

तुलाथ वृश्चिकाश्चोभौ पादे दक्षिणपश्चिमे । पृष्ठे च वृश्चिकेनैव सह धन्वी व्यवस्थितः ॥

തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് പാദത്തിൽ തുലാംയും വൃശ്ചികവും ഉണ്ട്. പിന്നിൽ വൃശ്ചികത്തോടൊപ്പം ധനുസ്സും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

Verse 78

वायव्ये चास्य वै पादे धनुर्ग्राहादिकं त्रयम् । कुम्भमीनौ तथैवास्य उत्तरां कुक्षिमाश्रितौ ॥

ആ (കൂർമത്തിന്റെ) വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പാദത്തിൽ ധനുസ്സാദി ത്രയം—ധനുസ്സ്, മകരം, കുംഭം—സ്ഥിതമാണ്. അതുപോലെ അതിന്റെ വടക്കൻ ഉദരത്തിൽ കുംഭവും മീനവും സ്ഥിതിക്കുന്നു.

Verse 79

मीनमेषौ द्विजश्रेष्ठ ! पादे पूर्वोत्तरे स्थितौ । कूर्मे देशास्तथर्क्षाणि देशेष्वेतेषु वै द्विज ॥

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! മീനവും മേഷവും ഈശാന്യ പാദത്തിൽ സ്ഥിതമാണ്. ഇങ്ങനെ (വിശ്വ) കൂർമത്തിൽ പ്രദേശങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും—ഹേ ദ്വിജാ—ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ വിഭജിതമായി വിന്യസിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 80

राशयश्च तथर्क्षेषु ग्रहराशिष्ववस्थिताः । तस्माद् ग्रहर्क्षपीडासु देशपीडां विनिर्दिशेत् ॥

രാശികൾ നക്ഷത്രങ്ങളിലുമുണ്ട്; ഗ്രഹങ്ങൾ രാശികളിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്. അതിനാൽ ഗ്രഹ-നക്ഷത്ര പീഡ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അതിനനുസരിച്ച പ്രദേശത്തിന്റെ പീഡ നിർണയിക്കണം.

Verse 81

तत्र स्त्रात्वा प्रकुर्वोत दानहोमादिकं विधिम् । स एष वैष्णवः पादो ब्रह्मा मध्ये ग्रहस्य यः । नारायणाख्योऽचिन्त्यात्मा कारणं जगतः प्रभुः ॥

അവിടെ സ്നാനാദി (ശുദ്ധികർമ്മം) നിർവഹിച്ചു, വിധിപൂർവം ദാനം, ഹോമം മുതലായ കർമങ്ങൾ ആചരിക്കണം. ഇതാണ് വൈഷ്ണവ പാദം. ഗ്രഹമണ്ഡലത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ സ്ഥിതമായ ബ്രഹ്മതത്ത്വം അചിന്ത്യസ്വഭാവമുള്ള, ജഗത്കാരണഭൂതനായ പ്രഭു ‘നാരായണൻ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.