Adhyaya 40

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे एकोनचत्वारिंशो ऽध्यायः शक्र उवाच तिष्ये मायामसूयां च वधं चैव तपस्विनाम् साधयन्ति नरास्तत्र तमसा व्याकुलेन्द्रियाः

ഇങ്ങനെ ശ്രീലിംഗമഹാപുരാണത്തിന്റെ പൂർവഭാഗത്തിൽ നാല്പതാം അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു. ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) പറഞ്ഞു—തിഷ്യ (കലി) യുഗത്തിൽ തമസ്സാൽ കലങ്ങിയ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുള്ള മനുഷ്യർ മായ, അസൂയ, കൂടാതെ തപസ്വികളുടെ വധം വരെ നടത്തുന്നു।

Verse 2

कलौ प्रमादको रोगः सततं क्षुद्भयानि च अनावृष्टिभयं घोरं देशानां च विपर्ययः

കലിയുഗത്തിൽ പ്രമാദം എന്ന രോഗം നിരന്തരം പടരുന്നു; വിശപ്പിന്റെ ഭയം വീണ്ടും വീണ്ടും ഉയരുന്നു. അനാവൃഷ്ടിയുടെ ഭീകര ഭയം ഉണ്ടാകും; ദേശങ്ങളിൽ ക്രമം മറിഞ്ഞുപോകും।

Verse 3

न प्रामाण्यं श्रुतेरस्ति नृणां चाधर्मसेवनम् अधार्मिकास्त्वनाचारा महाकोपाल्पचेतसः

മനുഷ്യരിൽ ശ്രുതി (വേദ)യുടെ പ്രാമാണ്യം നിലനിൽക്കില്ല; അവർ അധർമ്മം ആചരിക്കുന്നു. അധാർമ്മികർ സദാചാരരഹിതർ—മഹാകോപികളും അല്പബുദ്ധിയുമുള്ളവർ।

Verse 4

अनृतं ब्रुवते लुब्धास् तिष्ये जाताश् च दुष्प्रजाः दुरिष्टैर्दुरधीतैश् च दुराचारैर्दुरागमैः

തിഷ്യ (കലി) യുഗത്തിൽ ജനിച്ച ലോഭികൾ അസത്യം പറയുന്നു; ദുഷ്ടപ്രജയും ജനിക്കുന്നു. ദുരിഷ്ടങ്ങൾ, ദുരധീതം, ദുരാചാരം, ദുരാഗമം (കുമാർഗം) എന്നിവകൊണ്ട് അവർ നിറയുന്നു।

Verse 5

विप्राणां कर्म दोषेण प्रजानां जायते भयम् नाधीयन्ते तदा वेदान् न यजन्ति द्विजातयः

വിപ്രന്മാരുടെ കർമ്മദോഷം മൂലം പ്രജകളിൽ ഭയം ജനിക്കുന്നു. അപ്പോൾ ദ്വിജർ വേദാധ്യയനം ചെയ്യുകയില്ല; യജ്ഞവും നടത്തുകയില്ല.

Verse 6

उत्सीदन्ति नराश्चैव क्षत्रियाश् च विशः क्रमात् शूद्राणां मन्त्रयोगेन संबन्धो ब्राह्मणैः सह

ക്രമേണ ജനങ്ങൾ—ക്ഷത്രിയരും വൈശ്യരും പോലും—അവനതിയിലേക്കു പോകുന്നു. മന്ത്രങ്ങളുടെ (അയോഗ്യ) പ്രയോഗം മൂലം ശൂദ്രർ ബ്രാഹ്മണരുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നു.

Verse 7

भवतीह कलौ तस्मिञ् शयनासनभोजनैः राजानः शूद्रभूयिष्ठा ब्राह्मणान् बाधयन्ति ते

ആ കലിയുഗത്തിൽ ശയനം, ആസനം, ഭോജനം മുതലായ കാര്യങ്ങളിലും ശൂദ്രപ്രായ സ്വഭാവമുള്ള രാജാക്കന്മാർ ബ്രാഹ്മണരെ പീഡിപ്പിക്കും.

Verse 8

भ्रूणहत्या वीरहत्या प्रजायन्ते प्रजासु वै शूद्राश् च ब्राह्मणाचाराः शूद्राचाराश् च ब्राह्मणाः

പ്രജകളിൽ ഭ്രൂണഹത്യയും വീരഹത്യയും പോലുള്ള പാപങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. ആചാരം മറിഞ്ഞുപോകുന്നു—ശൂദ്രർ ബ്രാഹ്മണാചാരം സ്വീകരിക്കുന്നു, ബ്രാഹ്മണർ ശൂദ്രാചാരത്തിലേക്ക് വീഴുന്നു.

Verse 9

राजवृत्तिस्थिताश् चौराश् चौराचाराश् च पार्थिवाः एकपत्न्यो न शिष्यन्ति वर्धिष्यन्त्यभिसारिकाः

കള്ളർ രാജവൃത്തിയിൽ നിലകൊള്ളും; രാജാക്കന്മാർ കള്ളരുടെ ആചാരം സ്വീകരിക്കും. ഏകപതിവ്രതസ്ത്രീകൾ നിയന്ത്രിതരായി നിലനിൽക്കുകയില്ല; രഹസ്യ പരപുരുഷബന്ധങ്ങൾ വർധിക്കും.

Verse 10

वर्णाश्रमप्रतिष्ठानो जायते नृषु सर्वतः तदा स्वल्पफला भूमिः क्वचिच्चापि महाफला

സകല മനുഷ്യരിലും വർണ്ണാശ്രമപ്രതിഷ്ഠ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, ഭൂമി ചിലിടങ്ങളിൽ അല്പഫലവും ചിലിടങ്ങളിൽ മഹാഫലവും നൽകുന്നു—പതി-സ്വരൂപനായ പ്രഭു ധരിക്കുന്ന ധർമ്മസാമ്യപ്രകാരം।

Verse 11

अरक्षितारो हर्तारः पार्थिवाश् च शिलाशन शूद्रा वै ज्ञानिनः सर्वे ब्राह्मणैरभिवन्दिताः

കലിയുഗത്തിൽ രാജാക്കന്മാർ രക്ഷകരല്ല; കൊള്ളക്കാരായിരിക്കും; ശിലാഭോജികളെന്നപോലെ ജീവിക്കും. ശൂദ്രന്മാരെയാകും എല്ലാവരും ജ്ഞാനികളെന്ന് കരുതുക; ബ്രാഹ്മണരും അവരെ അഭിവന്ദിക്കും।

Verse 12

अक्षत्रियाश् च राजानो विप्राः शूद्रोपजीविनः आसनस्था द्विजान्दृष्ट्वा न चलन्त्यल्पबुद्धयः

ക്ഷത്രിയധർമ്മമില്ലാത്ത രാജാക്കന്മാരും ശൂദ്രോപജീവിയായ ബ്രാഹ്മണരും—ആസനത്തിൽ ഇരുന്ന് ദ്വിജരെ കണ്ടിട്ടും എഴുന്നേൽക്കില്ല; അവർ അല്പബുദ്ധികൾ. ശൈവദൃഷ്ടിയിൽ ഇത് പാശബന്ധിതാചാരലക്ഷണം; ധർമ്മാവമാനത്തിൽ പാശം ദൃഢമാകുന്നു।

Verse 13

ताडयन्ति द्विजेन्द्रांश् च शूद्रा वै स्वल्पबुद्धयः आस्ये निधाय वै हस्तं कर्णं शूद्रस्य वै द्विजाः

അല്പബുദ്ധിയുള്ള ശൂദ്രർ ദ്വിജേന്ദ്രന്മാരെയും അടിക്കും; ദ്വിജർ കൈ വായിൽ വെച്ച് ശൂദ്രന്റെ ചെവിയിൽ രഹസ്യമായി സംസാരിക്കും।

Verse 14

नीचस्येव तदा वाक्यं वदन्ति विनयेन तम् उच्चासनस्थान् शूद्रांश् च द्विजमध्ये द्विजर्षभ

അപ്പോൾ, ഹേ ദ്വിജവൃഷഭാ, അവനെ നീചനെന്നപോലെ കരുതി വിനയത്തോടെ വാക്കുകൾ പറയും—പ്രത്യേകിച്ച് ദ്വിജമധ്യേ ഉയർന്ന ആസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ശൂദ്രന്മാരോടു।

Verse 15

ज्ञात्वा न हिंसते राजा कलौ कालवशेन तु पुष्पैश् च वासितैश्चैव तथान्यैर् मङ्गलैः शुभैः

ധർമ്മം അറിഞ്ഞ രാജാവ് ഹിംസ ചെയ്യുകയില്ല; എന്നാൽ കലിയുഗത്തിൽ കാലത്തിന്റെ വശമായി പുഷ്പങ്ങളും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും മറ്റ് ശുഭമംഗളകർമ്മങ്ങളും കൊണ്ട് ക്ഷേമം നിലനിർത്തുന്നു।

Verse 16

शूद्रानभ्यर्चयन्त्यल्पश्रुतभाग्यबलान्विताः न प्रेक्षन्ते गर्विताश् च शूद्रा द्विजवरान् द्विज

ഹേ ദ്വിജാ! അല്പശ്രുതവും അല്പഭാഗ്യവും ദുർബലബലവും ഉള്ള ശൂദ്രർ യഥോചിത ആദരം അർപ്പിക്കില്ല; അഹങ്കാരത്തോടെ അവർ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജരെ നോക്കുകയും ചെയ്യില്ല।

Verse 17

सेवावसरम् आलोक्य द्वारे तिष्ठन्ति वै द्विजाः वाहनस्थान् समावृत्य शूद्राञ्शूद्रोपजीविनः

സേവാവസരം നോക്കി ദ്വിജർ വാതിലിൽ നിൽക്കും; വാഹനസ്ഥലങ്ങൾ കൈവശപ്പെടുത്തി ശൂദ്രരും ശൂദ്രോപജീവികളും അവിടെ തന്നെ നിലകൊള്ളും।

Verse 18

सेवन्ते ब्राह्मणास्तत्र स्तुवन्ति स्तुतिभिः कलौ तपोयज्ञफलानां च विक्रेतारो द्विजोत्तमाः

കലിയുഗത്തിൽ അവിടെ ബ്രാഹ്മണർ ആശ്രയം തേടി സേവയിൽ ഏർപ്പെട്ടു സ്തുതികളാൽ പുകഴ്ത്തി ജീവിക്കും; ദ്വിജോത്തമരും തപസിന്റെയും യജ്ഞഫലത്തിന്റെയും വിൽപ്പനക്കാരാകും।

Verse 19

यतयश् च भविष्यन्ति बहवो ऽस्मिन्कलौ युगे पुरुषाल्पं बहुस्त्रीकं युगान्ते समुपस्थिते

ഈ കലിയുഗത്തിൽ അനേകം യതികൾ (സന്ന്യാസികൾ) ഉണ്ടാകും; യുഗാന്തം അടുത്തുവരുമ്പോൾ പുരുഷർ കുറയും, സ്ത്രീകൾ കൂടുതലാകും।

Verse 20

निन्दन्ति वेदविद्यां च द्विजाः कर्माणि वै कलौ कलौ देवो महादेवः शङ्करो नीललोहितः

കലിയുഗത്തിൽ ദ്വിജർ വേദവിദ്യയും വിധികർമങ്ങളും നിന്ദിക്കുന്നു. എങ്കിലും കലിയിൽ ദേവൻ സ്വയം മഹാദേവൻ—ശങ്കരൻ, നീലലോഹിതൻ; ബന്ധിതജീവമായ പശുവിന് അവൻ തന്നെയാണ് പതി, ധർമ്മക്ഷയത്തിൽ ഉറച്ച ശരണം.

Verse 21

प्रकाशते प्रतिष्ठार्थं धर्मस्य विकृताकृतिः ये तं विप्रा निषेवन्ते येन केनापि शङ्करम्

ധർമ്മപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കായി ഒരു രൂപം പ്രകാശിക്കുന്നു—വികൃതമായി തോന്നിയാലും തത്ത്വവിരോധമല്ല. ആ (തത്ത്വം) ആശ്രയിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണർ ഏതു മാർഗ്ഗത്തിലായാലും ഒടുവിൽ ശങ്കരന്റെ ശരണത്തിലേ എത്തും.

Verse 22

कलिदोषान् विनिर्जित्य प्रयान्ति परमं पदम् श्वापदप्रबलत्वं च गवां चैव परिक्षयः

കലിയിലെ ദോഷങ്ങളെ ജയിച്ച് ജീവികൾ പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു. ആ കാലത്ത് ക്രൂരമൃഗങ്ങളുടെ ശക്തി വർധിക്കും; പശുക്കളുടെ ക്ഷയവും നാശവും സംഭവിക്കും.

Verse 23

साधूनां विनिवृत्तिश् च वेद्या तस्मिन्युगक्षये तदा सूक्ष्मो महोदर्को दुर्लभो दानमूलवान्

യുഗക്ഷയത്തിൽ സാദുക്കളുടെ നിവൃത്തിയ്‌ (വൈരാഗ്യം) അറിയേണ്ടതാണ്. അപ്പോൾ ദാനമൂലമായ, സൂക്ഷ്മമെങ്കിലും മഹാപ്രകാശകമായ വിവേകം—ദുർലഭം—ഉദ്ഭവിച്ച് പശു (ജീവൻ)യെ പാശത്തിൽ നിന്ന് തിരിച്ച് പതി ശിവനിലേക്കു നയിക്കുന്നു.

Verse 24

चातुराश्रमशैथिल्ये धर्मः प्रतिचलिष्यति अरक्षितारो हर्तारो बलिभागस्य पार्थिवाः

ചാതുരാശ്രമശാസനം ശിഥിലമായാൽ ധർമ്മം കുലുങ്ങും. രക്ഷകരാകേണ്ട രാജാക്കന്മാർ അരക്ഷകരായി, കൊള്ളക്കാരായി മാറി ബലിഭാഗം (നികുതി/അർപ്പണം) കവർന്നെടുക്കും.

Verse 25

युगान्तेषु भविष्यन्ति स्वरक्षणपरायणाः अट्टशूला जनपदाः शिवशूलाश्चतुष्पथाः

യുഗാന്തങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ എല്ലാവരും സ്വരക്ഷണത്തിൽ മാത്രം പരായണരാകും. ജനപദങ്ങൾ ത്രിശൂലങ്ങളാൽ നിറയും; ചതുഷ്പഥങ്ങളിൽ ശിവത്രിശൂലചിഹ്നങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും—ഭയഹിംസയുടെ യുഗലക്ഷണം.

Verse 26

प्रमदाः केशशूलिन्यो भविष्यन्ति कलौ युगे चित्रवर्षी तदा देवो यदा प्राहुर्युगक्षयम्

കലിയുഗത്തിൽ സ്ത്രീകൾ രൂക്ഷരും കലഹപ്രിയരുമാകും, അവരുടെ കേശം തന്നെ ശൂലമായതുപോലെ. യുഗക്ഷയം പ്രഖ്യാപിക്കുമ്പോൾ ദേവൻ വിചിത്രവർണ്ണമഴകൾ അയക്കും—പാശബന്ധനഭാരത്തിൽ യുഗം തകർന്നുപോകുന്ന അശുഭലക്ഷണം.

Verse 27

सर्वे वणिग्जनाश्चापि भविष्यन्त्यधमे युगे कुशीलचर्याः पाषण्डैर् वृथारूपैः समावृताः

ആ അധമ യുഗത്തിൽ വണികജനങ്ങളും ദുഷ്ചര്യയിൽ പതിക്കും. പൊള്ളയായ ബാഹ്യരൂപമുള്ള പാഷണ്ഡ വഞ്ചകർ മൂടി ധർമ്മം മറഞ്ഞുപോകും.

Verse 28

बहुयाजनको लोको भविष्यति परस्परम् नाव्याहृतक्रूरवाक्यो नार्जवी नानसूयकः

ജനങ്ങൾ പരസ്പരം അനേകം യാഗയജ്ഞങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടും; എങ്കിലും ക്രൂരവാക്കുകൾ പറയുന്നത് നിർത്തുകയില്ല. അവരിൽ നേരായ്മയില്ല, അസൂയാരാഹിത്യവും ഇല്ല—അന്തര്ദോഷങ്ങളുടെ പാശത്തിൽ ബന്ധിതരായി, ശിവഭക്തിയാൽ ശുദ്ധരാകുകയില്ല.

Verse 29

न कृते प्रतिकर्ता च युगक्षीणे भविष्यति निन्दकाश्चैव पतिता युगान्तस्य च लक्षणम्

യുഗം ക്ഷീണിക്കുമ്പോൾ കൃതക്രമത്തിലും ശരിയാക്കുന്നവൻ ആരും ഉണ്ടാകില്ല. നിന്ദകർ പതിതരാകും—ഇവയാണ് യുഗാന്തലക്ഷണങ്ങൾ.

Verse 30

नृपशून्या वसुमती न च धान्यधनावृता मण्डलानि भविष्यन्ति देशेषु नगरेषु च

ഭൂമി ധർമ്മനിഷ്ഠ രാജാക്കന്മാരില്ലാതെ ശൂന്യമാകും; ധാന്യധനങ്ങളാൽ മൂടപ്പെടുകയില്ല. ദേശങ്ങളിലും നഗരങ്ങളിലും അത്തരം രാജ്യങ്ങൾ ഉണ്ടാകും.

Verse 31

अल्पोदका चाल्पफला भविष्यति वसुंधरा गोप्तारश्चाप्यगोप्तारः सम्भविष्यन्त्यशासनाः

ഭൂമിയിൽ ജലം കുറയും; ഫലവും കുറയും. രക്ഷകരെന്നു പറയുന്നവർ യഥാർത്ഥ രക്ഷകരല്ല; ശാസനരഹിത ഭരണാധികാരികൾ ഉദിക്കും.

Verse 32

हर्तारः परवित्तानां परदारप्रधर्षकाः कामात्मानो दुरात्मानो ह्य् अधमाः साहसप्रियाः

പരധനം കവർന്നെടുക്കുന്നവർ, പരസ്ത്രീയെ അപമാനിക്കുന്നവർ, കാമവശരും ദുഷ്ടഹൃദയരും—ഇവർ അധമർ; ധിക്കാരപരമായ അതിക്രമത്തിൽ രമിക്കും.

Verse 33

प्रनष्टचेष्टनाः पुंसो मुक्तकेशाश् च शूलिनः जनाः षोडशवर्षाश् च प्रजायन्ते युगक्षये

യുഗക്ഷയത്തിൽ പുരുഷന്മാരുടെ സദാചാരചേഷ്ട നശിക്കും; ജനങ്ങൾ അഴിച്ചുവിട്ട മുടിയോടെയും ആയുധങ്ങളോടെയും കാണപ്പെടും; സന്തതി ജനിക്കുന്നത് যেন പതിനാറു വർഷം മാത്രം ആയുസ്സുള്ളതുപോലെ ആയിരിക്കും.

Verse 34

शुक्लदन्ताजिनाक्षाश् च मुण्डाः काषायवाससः शूद्रा धर्मं चरिष्यन्ति युगान्ते समुपस्थिते

യുഗാന്തം അടുത്തുവരുമ്പോൾ ശൂദ്രരും തപസ്വികളുടെ അടയാളങ്ങൾ ധരിക്കും—വെളുത്ത ദന്തം, മൃഗചർമ്മം, രുദ്രാക്ഷ; മുണ്ഡിത ശിരസ്സും കാഷായ വസ്ത്രവും ധരിച്ചു ‘ധർമ്മം’ ആചരിക്കും.

Verse 35

सस्यचौरा भविष्यन्ति दृढचैलाभिलाषिणः चौराश्चोरस्वहर्तारो हर्तुर्हर्ता तथापरः

ജനങ്ങൾ ധാന്യചോറന്മാരാകും; കട്ടിയുള്ളതും വിലയേറിയതുമായ വസ്ത്രങ്ങൾക്കു മോഹിക്കും. ചോർ ചോറിന്റെ ധനം കവർന്നെടുക്കും; ഒരു കള്ളൻ മറ്റൊരു കള്ളനെ കൊള്ളയടിക്കും; മറ്റൊരാൾ കൊള്ളയടിക്കപ്പെട്ടതും കൊള്ളയടിക്കും.

Verse 36

योग्यकर्मण्युपरते लोके निष्क्रियतां गते कीटमूषकसर्पाश् च धर्षयिष्यन्ति मानवान्

ലോകം യോജ്യകർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച് നിർക്രിയതയിൽ വീണാൽ, കീടങ്ങളും എലികളും പാമ്പുകളും പോലും മനുഷ്യരെ ഉപദ്രവിച്ച് കീഴടക്കും.

Verse 37

सुभिक्षं क्षेममारोग्यं सामर्थ्यं दुर्लभं तदा कौशिकीं प्रतिपत्स्यन्ते देशान्क्षुद्भयपीडिताः

അപ്പോൾ ഭക്ഷ്യസമൃദ്ധി, ക്ഷേമം, ആരോഗ്യം, ശേഷി എന്നിവ ദുർലഭമാകും; ക്ഷുധാഭയത്തിൽ പീഡിതമായ ദേശങ്ങൾ രക്ഷയും പുനഃസ്ഥാപനവും തേടി കൗശികിയെ ശരണം പ്രാപിക്കും.

Verse 38

दुःखेनाभिप्लुतानां च परमायुः शतं तदा दृश्यन्ते न च दृश्यन्ते वेदाः कलियुगे ऽखिलाः

കലിയുഗത്തിൽ ജീവികൾ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങും; അപ്പോൾ പരമായുസ്സും നൂറു വർഷം മാത്രം. വേദങ്ങൾ മുഴുവനായി കാണപ്പെടുമെങ്കിലും, അർത്ഥം മറഞ്ഞതിനാൽ കാണാത്തതുപോലെ തോന്നും.

Verse 39

उत्सीदन्ति तदा यज्ञाः केवलाधर्मपीडिताः काषायिणो ऽप्यनिर्ग्रन्थाः कापालीबहुलास्त्विह

അപ്പോൾ യജ്ഞങ്ങൾ അധർമ്മത്തിന്റെ പീഡനത്താൽ മാത്രം ക്ഷയിക്കും. കാഷായവസ്ത്രധാരികളും ഉള്ളിൽ നിയന്ത്രണമില്ലാതെ ഇരിക്കും; ഈ ലോകത്ത് കാപാലികൾ അനേകരാകും.

Verse 40

वेदविक्रयिणश्चान्ये तीर्थविक्रयिणः परे वर्णाश्रमाणां ये चान्ये पाषण्डाः परिपन्थिनः

ചിലർ വേദത്തെ വ്യാപാരമാക്കുന്നു, ചിലർ തീർത്ഥപ്രവേശം വിൽക്കുന്നു; പിന്നെയും ചില പാഷണ്ഡർ—സന്മാർഗ്ഗത്തിന്റെ വിരോധികൾ—വർണാശ്രമധർമ്മത്തിന്റെ ശാസനങ്ങളെ മലിനമാക്കുന്നു।

Verse 41

उत्पद्यन्ते तदा ते वै सम्प्राप्ते तु कलौ युगे अधीयन्ते तदा वेदाञ् शूद्रा धर्मार्थकोविदाः

കലിയുഗം പൂർണ്ണമായി എത്തിയാൽ അവർ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു—ശൂദ്രർ വേദങ്ങൾ അധ്യയനം ചെയ്ത് ധർമ്മവും അർത്ഥവും എന്ന ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടുന്നു।

Verse 42

यजन्ते चाश्वमेधेन राजानः शूद्रयोनयः स्त्रीबालगोवधं कृत्वा हत्वा चैव परस्परम्

ശൂദ്രയോനിയിൽ ജനിച്ച രാജാക്കന്മാർ അശ്വമേധയാഗം നടത്തും; എന്നാൽ സ്ത്രീ, ബാലൻ, ഗോവധം ചെയ്തു, പരസ്പരം കൊല്ലുകയും ചെയ്തിട്ടും, തങ്ങളേ യജമാനരെന്ന് അവകാശപ്പെടും।

Verse 43

उपद्रवांस्तथान्योन्यं साधयन्ति तदा प्रजाः दुःखप्रभूतमल्पायुर् देहोत्सादः सरोगता

അപ്പോൾ ജനങ്ങൾ പരസ്പരം വിരോധിച്ച് ഉപദ്രവങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി ദുരന്തങ്ങൾ വരുത്തുന്നു. ആയുസ്സ് കുറയും, ദുഃഖം വർധിക്കും, ദേഹം ക്ഷയിക്കും, രോഗങ്ങൾ വ്യാപിക്കും।

Verse 44

अधर्माभिनिवेशित्वात् तमोवृत्तं कलौ स्मृतम् प्रजासु ब्रह्महत्यादि तदा वै सम्प्रवर्तते

അധർമ്മത്തിൽ ദൃഢമായ ആസക്തിയാൽ കലിയെ തമോഗുണപ്രധാനമായ യുഗമെന്ന് സ്മരിക്കുന്നു. അപ്പോൾ ജനങ്ങളിൽ ബ്രഹ്മഹത്യ മുതലായ പാപങ്ങൾ സത്യമായും വ്യാപകമായി നടക്കുന്നു।

Verse 45

तस्मादायुर्बलं रूपं कलिं प्राप्य प्रहीयते तदा त्वल्पेन कालेन सिद्धिं गच्छन्ति मानवाः

അതുകൊണ്ട് കലിയുഗം വന്നപ്പോൾ ആയുസ്സും ബലവും ദേഹസൗന്ദര്യവും ക്ഷയിക്കുന്നു. എങ്കിലും അതേ യുഗത്തിൽ പതി—ഭഗവാൻ ശിവൻ—നോടുള്ള ഏകാഗ്രഭക്തിയും, പശുവിനെ ബന്ധിക്കുന്ന പാശങ്ങളെ ഛേദിക്കുന്ന അനുഷ്ഠാനശാസനങ്ങളും കൊണ്ട് മനുഷ്യർ അല്പകാലത്തിൽ തന്നെ സിദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 46

धन्या धर्मं चरिष्यन्ति युगान्ते द्विजसत्तमाः श्रुतिस्मृत्युदितं धर्मं ये चरन्त्यनसूयकाः

യുഗാന്തത്തിൽ ശ്രുതി-സ്മൃതിയിൽ പ്രസ്താവിച്ച ധർമ്മം അസൂയയില്ലാതെ ആചരിക്കുന്ന ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജർ ധന്യരാണ്. അത്തരം ആചാരം ശൈവശുദ്ധിയുടെ മാർഗമായി, പശുവിന്റെ പാശങ്ങളെ ശിഥിലമാക്കി ആത്മാവിനെ പതി ശിവനിലേക്കു തിരിക്കുന്നു.

Verse 47

त्रेतायां वार्षिको धर्मो द्वापरे मासिकः स्मृतः यथाक्लेशं चरन्प्राज्ञस् तदह्ना प्राप्नुते कलौ

ത്രേതായുഗത്തിൽ ധർമ്മഫലം വർഷകാല അനുഷ്ഠാനത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്നു; ദ്വാപരത്തിൽ അത് മാസകാലമെന്നു സ്മൃതി പറയുന്നു. എന്നാൽ കലിയുഗത്തിൽ ജ്ഞാനി തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ക്ലേശമില്ലാതെ ആചരിച്ചാൽ അതേ ഫലം ഒരുദിവസംകൊണ്ട് നേടുന്നു; ഇങ്ങനെ പതി ശിവൻ പാശബന്ധിത പശുവിന് മോക്ഷോന്മുഖ പുണ്യം സുലഭമാക്കുന്നു.

Verse 48

संध्यांश एषा कलियुगावस्था संध्यांशं तु निबोध मे युगे युगे च हीयन्ते त्रींस्त्रीन्पादांस्तु सिद्धयः

ഇത് കലിയുഗാവസ്ഥയുടെ സന്ധ്യാംശമാണ്; ആ സന്ധ്യാംശം എന്നിൽ നിന്ന് ഗ്രഹിക്കൂ. യുഗം യുഗമായി സിദ്ധികൾ ക്രമേണ മൂന്ന് മൂന്ന് പാദങ്ങളായി ക്ഷയിക്കുന്നു.

Verse 49

युगस्वभावाः संध्यास्तु तिष्ठन्तीह तु पादशः संध्यास्वभावाः स्वांशेषु पादशस्ते प्रतिष्ठिताः

ഇവിടെ സന്ധ്യാകാലങ്ങൾ യുഗസ്വഭാവം ധരിച്ചു പാദം പാദമായി നിലകൊള്ളുന്നു; അതുപോലെ യുഗങ്ങളും തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ അംശങ്ങളിൽ സന്ധ്യാസ്വഭാവം ധരിച്ചു പാദം പാദമായി സ്ഥാപിതമാണ്.

Verse 50

प्रमिति एवं संध्यांशके काले सम्प्राप्ते तु युगान्तिके तेषां शास्ता ह्यसाधूनां भूतानां निधनोत्थितः

ഇങ്ങനെ യുഗാന്തത്തിലെ സന്ധ്യാംശകാലം എത്തിയപ്പോൾ, ആ അധർമ്മഭൂതങ്ങളുടെ ശാസ്താവ് ഉദിച്ചുയർന്നു; പശുപതി പ്രഭുവിന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം അവരെ നശിപ്പിച്ച് ധർമ്മം പുനഃസ്ഥാപിച്ചു।

Verse 51

गोत्रे ऽस्मिन्वै चन्द्रमसो नाम्ना प्रमितिरुच्यते मानवस्य तु सो ऽंशेन पूर्वं स्वायंभुवे ऽन्तरे

ഈ ഗോത്രത്തിൽ ‘ചന്ദ്രമസ്’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ പ്രമിതി എന്ന പ്രജാപതി ഉണ്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അവൻ മനുവിന്റെ അംശമായി മുൻപ് സ്വായംഭുവ മന്വന്തരത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു।

Verse 52

समाः स विंशतिः पूर्णाः पर्यटन्वै वसुंधराम् अनुकर्षन् स वै सेनां सवाजिरथकुञ्जराम्

അവൻ പൂർണ്ണമായ ഇരുപത് വർഷം ഭൂമിയിലുടനീളം സഞ്ചരിച്ചു; മുന്നേറുമ്പോൾ കുതിര, രഥ, ഗജങ്ങളോടുകൂടിയ തന്റെ സൈന്യത്തെ കൂടെ കൊണ്ടുപോയി।

Verse 53

प्रगृहीतायुधैर्विप्रैः शतशो ऽथ सहस्रशः स तदा तैः परिवृतो म्लेच्छान् हन्ति सहस्रशः

അപ്പോൾ ആയുധധാരികളായ നൂറുകളും ആയിരങ്ങളും ബ്രാഹ്മണന്മാർ ചുറ്റിനിന്നപ്പോൾ, അവൻ മ്ലേച്ഛരെ ആയിരങ്ങളായി സംഹരിച്ചു—പശുപതി ശിവന്റെ സേവയായി, പാശബന്ധിത ജീവികളുടെ വിമോചനാർത്ഥം ധർമ്മരക്ഷയ്ക്കായി।

Verse 54

स हत्वा सर्वशश्चैव राज्ञस्ताञ्शूद्रयोनिजान् पाखण्डांस्तु ततः सर्वान् निःशेषं कृतवान् प्रभुः

അവൻ ശൂദ്രയോനിയിൽ ജനിച്ച ആ രാജാക്കളെ എല്ലാതരത്തിലും വധിച്ചു; പിന്നെ എല്ലാ പാഷണ്ഡരെയും നിശ്ശേഷം ഇല്ലാതാക്കി. ഇങ്ങനെ പ്രഭു ശിവധർമ്മത്തെ താങ്ങുന്ന ക്രമം പുനഃസ്ഥാപിച്ചു।

Verse 55

नात्यर्थं धार्मिका ये च तान् सर्वान् हन्ति सर्वतः वर्णव्यत्यासजाताश् च ये च ताननुजीविनः

ധർമ്മത്തിൽ യഥാർത്ഥമായി സ്ഥാപിതരല്ലാത്തവരെ അവൻ എല്ലാദിക്കിലും സംഹരിക്കുന്നു; വർണവ്യത്യാസത്തിൽ ജനിച്ചവരെയും അവരെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്നവരെയും കൂടി നശിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 56

प्रवृत्तचक्रो बलवान् म्लेच्छानामन्तकृत्स तु अधृष्यः सर्वभूतानां चचाराथ वसुंधराम्

ചക്രം പ്രവർത്തിപ്പിച്ച് ആ ബലവാൻ—മ്ലേച്ഛരുടെ അന്തകർത്താവ്—സകലഭൂതങ്ങൾക്കും അജേയനായി ഭൂമിയിലുടനീളം സഞ്ചരിച്ചു, ധർമ്മശക്തിയായി ലോകം വ്യാപിച്ചു।

Verse 57

मानवस्य तु सो ऽंशेन देवस्येह विजज्ञिवान् पूर्वजन्मनि विष्णोस्तु प्रमितिर्नाम वीर्यवान्

ഇവിടെ അവൻ തന്റെ മാനവാംശത്തിന്റെ ഭാഗമായി ദേവസ്വരൂപനായി അറിയപ്പെട്ടു; മുൻജന്മത്തിൽ വിഷ്ണുസംബന്ധിയായ ‘പ്രമിതി’ എന്ന വീര്യവാനായിരുന്നു അവൻ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 58

गोत्रतो वै चन्द्रमसः पूर्णे कलियुगे प्रभुः द्वात्रिंशे ऽभ्युदिते वर्षे प्रक्रान्तो विंशतिः समाः

ചന്ദ്രഗോത്രഗണനപ്രകാരം, പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞ കലിയുഗത്തിൽ പ്രഭുവിനെക്കുറിച്ച്—മുപ്പത്തിരണ്ടാം വർഷം ഉദിച്ചപ്പോൾ അവൻ ഇരുപത് വർഷം പിന്നിട്ടിരുന്നു എന്നു പറയുന്നു।

Verse 59

विनिघ्नन्सर्वभूतानि शतशो ऽथ सहस्रशः कृत्वा बीजावशेषां तु पृथिवीं क्रूरकर्मणः

ആ ക്രൂരകർമ്മി സകലഭൂതങ്ങളെയും നൂറുകളായി, പിന്നെ ആയിരങ്ങളായി വധിച്ചു; ഭൂമിയെ വെറും ‘ബീജാവശേഷം’—ഭാവിസൃഷ്ടിയുടെ സാധ്യതമാത്രം—ആക്കി മാറ്റി।

Verse 60

परस्परनिमित्तेन कोपेनाकस्मिकेन तु स साधयित्वा वृषलान् प्रायशस् तान् अधार्मिकान्

പരസ്പരപ്രേരണയിൽ നിന്നുയർന്ന അപ്രതീക്ഷിത കോപത്തിൽ, അവൻ അധാർമ്മികരായ നീചജനങ്ങളെ വീണ്ടും വീണ്ടും കീഴടക്കി ദമിപ്പിച്ചു।

Verse 61

गङ्गायमुनयोर्मध्ये स्थितिं प्राप्तः सहानुगः ततो व्यतीते काले तु सामात्यः सहसैनिकः

അവൻ അനുചരങ്ങളോടുകൂടെ ഗംഗാ–യമുനകളുടെ മദ്ധ്യദേശത്ത് വാസം സ്ഥാപിച്ചു; കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ മന്ത്രിമാരും സൈന്യവും സഹിതം അവിടെ തന്നെയിരുന്നു।

Verse 62

उत्साद्य पार्थिवान् सर्वान् म्लेच्छांश्चैव सहस्रशः तत्र संध्यांशके काले सम्प्राप्ते तु युगान्तिके

എല്ലാ ഭൂപതികളെയും തകർത്തും, ആയിരക്കണക്കിന് മ്ലേച്ഛസമൂഹങ്ങളെയും നശിപ്പിച്ചും, യുഗാന്തത്തിന്റെ സന്ധ്യാംശകാലം എത്തിയപ്പോൾ (പ്രളയത്തിന്റെ നിഴൽ) അടുത്തുവരുന്നു।

Verse 63

बेहविओउर् ओफ़् पेओप्ले दुरिन्ग् युगान्त स्थितास्वल्पावशिष्टासु प्रजास्विह क्वचित्क्वचित् अप्रग्रहास्ततस्ता वै लोभाविष्टास्तु कृत्स्नशः

യുഗാന്തത്തിൽ ജീവികളുടെ ചെറിയ ശേഷിപ്പുമാത്രം ബാക്കിയിരിക്കുമ്പോൾ, ചിലിടങ്ങളിൽ ആളുകൾ സ്വയംനിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെടുന്നു; പിന്നെ അവർ മുഴുവനായി ലാഭലോഭത്തിൽ മുങ്ങി അന്തർനിയന്ത്രണമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു। ഇങ്ങനെ പാശബന്ധിത കലാപത്തിൽ പശു-ജീവൻ പതി ശിവനെ മറന്ന് ആഗ്രഹബന്ധനങ്ങളാൽ നയിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 64

उपहिंसन्ति चान्योन्यं प्रणिपत्य परस्परम् अराजके युगवशात् संशये समुपस्थिते

യുഗവശാൽ രാജാവില്ലായ്മയും സംശയവും ഉയർന്നപ്പോൾ, ആളുകൾ പുറമേ പരസ്പരം നമസ്കരിച്ചാലും ഉള്ളിൽ ഒരുമറ്റൊരാളെ ഉപദ്രവിക്കുന്നു।

Verse 65

प्रजास्ता वै ततः सर्वाः परस्परभयार्दिताः व्याकुलाश् च परिभ्रान्तास् त्यक्त्वा दारान् गृहाणि च

അപ്പോൾ എല്ലാ പ്രജകളും പരസ്പരഭയത്തിൽ പീഡിതരായി വ്യാകുലരായി ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ അലഞ്ഞു; ഭാര്യകളെയും വീടുകളെയും പോലും ഉപേക്ഷിച്ചു।

Verse 66

स्वान्प्राणान् अनपेक्षन्तो निष्कारुण्याः सुदुःखिताः नष्टे श्रौते स्मार्तधर्मे परस्परहतास्तदा

ശ്രൗതകർമ്മങ്ങളും സ്മാർത്താചാരധർമ്മവും നശിച്ചപ്പോൾ, ജനങ്ങൾ സ്വന്തം ജീവനും പരിഗണിക്കാതെ കരുണയറ്റവരായി അത്യന്തം ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി പരസ്പരം വധിച്ചു।

Verse 67

निर्मर्यादा निराक्रान्ता निःस्नेहा निरपत्रपाः नष्टे धर्मे प्रतिहताः ह्रस्वकाः पञ्चविंशकाः

ധർമ്മം നശിക്കുമ്പോൾ ജനങ്ങൾ നിയന്ത്രണമില്ലാത്തവരായി, അശാസിതരായി, സ്നേഹരഹിതരായി, ലജ്ജയില്ലാത്തവരായി മാറുന്നു. ധർമ്മക്ഷയത്തിൽ സദാചാരം തടസ്സപ്പെടുന്നു; ഉയരവും ബലവും കുറയുകയും ആയുസ്സ് വെറും ഇരുപത്തിയഞ്ച് വർഷമാകുകയും ചെയ്യുന്നു।

Verse 68

हित्वा पुत्रांश् च दारांश् च विवादव्याकुलेन्द्रियाः अनावृष्टिहताश्चैव वार्तामुत्सृज्य दूरतः

മഴയില്ലായ്മയിൽ പീഡിതരായി, കലഹം മൂലം ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വ്യാകുലമായപ്പോൾ അവർ പുത്രന്മാരെയും ഭാര്യകളെയും പോലും ഉപേക്ഷിച്ച്, ഉപജീവനം വിട്ട് ദൂരത്തേക്ക് പോകുന്നു।

Verse 69

प्रत्यन्तानुपसेवन्ते हित्वा जनपदान् स्वकान् सरित्सागरकूपांस्ते सेवन्ते पर्वतांस् तथा

സ്വജനപദങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് അവർ അതിരപ്രദേശങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നു; നദികളും സമുദ്രങ്ങളും കിണറുകളും വിട്ട് പർവതങ്ങളിലും അഭയം തേടുന്നു।

Verse 70

मधुमांसैर्मूलफलैर् वर्तयन्ति सुदुःखिताः चीरपत्राजिनधरा निष्क्रिया निष्परिग्रहाः

അത്യന്തം ദുഃഖിതരായി അവർ തേൻ, മാംസം, കിഴങ്ങുകൾ, ഫലങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് ജീവനം നയിക്കുന്നു. തൊലി-വസ്ത്രം, ഇലകൾ, മാൻതോൽ എന്നിവ ധരിച്ചു, ലോകപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്ന് വിരക്തരായി, പരിഗ്രഹരഹിതരായി, പശുവിന്റെ പാശബന്ധം ശിഥിലമാക്കാൻ തപസ്സോടെ പതി ശിവനിലേക്കു തിരിയുന്നു.

Verse 71

वर्णाश्रमपरिभ्रष्टाः संकटं घोरमास्थिताः एवं कष्टमनुप्राप्ता अल्पशेषाः प्रजास्तदा

വർണാശ്രമധർമ്മങ്ങളിൽ നിന്ന് വഴുതിപ്പോയ ജനങ്ങൾ ഭീകരമായ ദുരന്തത്തിൽ അകപ്പെട്ടു. ഇങ്ങനെ കഷ്ടത്തിൽ പീഡിതരായപ്പോൾ അന്ന് ജീവികൾ അൽപശേഷമായി—ചെറുതായൊരു അവശിഷ്ടം മാത്രം ശേഷിച്ചു.

Verse 72

जराव्याधिक्षुधाविष्टा दुःखान्निर्वेदमानसाः विचारणा तु निर्वेदात् साम्यावस्था विचारणा

ജര, വ്യാധി, ക്ഷുധ എന്നിവകൊണ്ട് പീഡിതരായി, ദുഃഖം മൂലം അവരുടെ മനസ്സിൽ നിർവേദം ഉണരുന്നു. ആ നിർവേദത്തിൽ നിന്നാണ് സത്യമായ വിചാരണ (വിവേകം) ജനിക്കുന്നത്; അതേ വിചാരണ പാക്വമായി സാമ്യാവസ്ഥ—സമത്വം—എന്ന നിലയിലേക്കെത്തുന്നു.

Verse 73

साम्यावस्थात्मको बोधः संबोधाद्धर्मशीलता अरूपशमयुक्तास्तु कलिशिष्टा हि वै स्वयम्

ബോധം സാമ്യാവസ്ഥ—അന്തരസമത്വം—എന്ന സ്വഭാവമുള്ളതാണ്; സമ്യക് സംബോധത്തിൽ നിന്ന് ധർമ്മശീലത ജനിക്കുന്നു. എന്നാൽ കലിയാൽ മുദ്രിതരായവർ സ്വയം അരൂപ-ശമത്തിൽ ആസക്തരായി, വെറും അടക്കലിനെയാണ് മോക്ഷമെന്ന് കരുതുന്നു.

Verse 74

अहोरात्रात्तदा तासां युगं तु परिवर्तते चित्तसंमोहनं कृत्वा तासां वै सुप्तमत्तवत्

അപ്പോൾ അവരുടെ കാര്യത്തിൽ ഒരു പകലും രാത്രിയും ഉള്ളിൽ തന്നെ യുഗം മാറിപ്പോയി. ചിത്തം മോഹിപ്പിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ അവർ ഉറങ്ങുന്നവരെയോ മത്തന്മാരെയോ പോലെ ആയി.

Verse 75

भाविनो ऽर्थस्य च बलात् ततः कृतमवर्तत प्रवृत्ते तु ततस्तस्मिन् पुनः कृतयुगे तु वै

ഭാവിയിൽ സംഭവിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രബലബലത്താൽ അപ്പോൾ കൃത—സത്യയുഗത്തിന്റെ ക്രമം വീണ്ടും പ്രവൃത്തിയായി. ആ നിയതപ്രവാഹം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ കൃതയുഗം പുനരുദ്ഭവിച്ചു.

Verse 76

उत्पन्नाः कलिशिष्टास्तु प्रजाः कार्तयुगास्तदा तिष्ठन्ति चेह ये सिद्धा अदृष्टा विचरन्ति च

അപ്പോൾ കലിയുഗത്തിലും കൃതയുഗശുദ്ധിയുടെ അവശിഷ്ടം ധരിച്ച പ്രജകൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. കൂടാതെ ഇവിടെ ചില സിദ്ധർ നിലകൊണ്ട്, അദൃശ്യമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു.

Verse 77

सप्त सप्तर्षिभिश्चैव तत्र ते तु व्यवस्थिताः ब्रह्मक्षत्रविशः शूद्रा बीजार्थं ये स्मृता इह

അവിടെ ഏഴ് (വിഭാഗങ്ങൾ) സപ്തർഷികളോടുകൂടി യഥാവിധി സ്ഥാപിതരായി. ബ്രാഹ്മണൻ, ക്ഷത്രിയൻ, വൈശ്യൻ, ശൂദ്രൻ—ഇവർ ഇവിടെ സൃഷ്ടിവികാസത്തിനുള്ള ബീജതത്ത്വമായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 78

कलिजैः सह ते सर्वे निर्विशेषास्तदाभवन् तेषां सप्तर्षयो धर्मं कथयन्तीतरे ऽपि च

അപ്പോൾ കലിജരോടുകൂടെ അവർ എല്ലാവരും നിർവിശേഷമായി—ഭേദമില്ലാത്തവരായി. അവരുടെ നന്മയ്ക്കായി സപ്തർഷികൾ ധർമ്മം ഉപദേശിക്കുന്നു; മറ്റുള്ളവരും അതേ പറയുന്നു.

Verse 79

वर्णाश्रमाचारयुतं श्रौतं स्मार्तं द्विधा तु यम् ततस्तेषु क्रियावत्सु वर्धन्ते वै प्रजाः कृते

വർണാശ്രമാചാരങ്ങളോടുകൂടിയ ധർമ്മം രണ്ടുവിധം—ശ്രൗതവും സ്മാർത്തവും. കൃതയുഗത്തിൽ ജനങ്ങൾ ആ ക്രിയകളിൽ സ്ഥിരരായിരിക്കുമ്പോൾ പ്രജകൾ നിശ്ചയമായും വർധിച്ചു പുഷ്ടിയാകും.

Verse 80

श्रौतस्मार्तकृतानां च धर्मे सप्तर्षिदर्शिते केचिद्धर्मव्यवस्थार्थं तिष्ठन्तीह युगक्षये

ശ്രുതി‑സ്മൃതികളിൽ പ്രതിപാദിതവും സപ്തർഷികൾ ദർശിപ്പിച്ചതുമായ ധർമ്മത്തിൽ, ചില മഹർഷിമാർ യുഗാന്ത്യത്തിലും ഇവിടെ നിലകൊണ്ട് ധർമ്മവ്യവസ്ഥ സംരക്ഷിക്കുകയും പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു।

Verse 81

मन्वन्तराधिकारेषु तिष्ठन्ति मुनयस्तु वै यथा दावप्रदग्धेषु तृणेष्विह ततः क्षितौ

മന്വന്തരങ്ങളുടെ അധികാരപരിധികളിൽ മുനിമാർ നിശ്ചയമായും നിലകൊള്ളുന്നു; കാട്ടുതീയിൽ കരിഞ്ഞ പുല്ലിലും ഭൂമിയിൽ കുറെ ശേഷിക്കുന്നതുപോലെ, അവർ തപസ്സിലും പതി (ശിവ)‑ഭക്തിയിലും സ്ഥാപിതരായി കാലപരിവർത്തനങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നു।

Verse 82

वनानां प्रथमं वृष्ट्या तेषां मूलेषु संभवः तथा कार्तयुगानां तु कलिजेष्विह संभवः

മഴയാൽ വനങ്ങൾ ആദ്യം തങ്ങളുടെ വേരുകളിൽ നിന്നുതന്നെ ഉദ്ഭവിക്കുന്നതുപോലെ, കൃതയുഗവും ഇവിടെ കലിയുടെ ഉള്ളിൽ നിന്നുതന്നെ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു—യുഗചക്രവും സൃഷ്ടിവിസ്താരവും നിയന്ത്രിക്കുന്ന പതി (ശിവ)യുടെ നിയമപ്രകാരം।

Verse 83

एवं युगाद्युगस्येह संतानं तु परस्परम् वर्तते ह व्यवच्छेदाद् यावन्मन्वन्तरक्षयः

ഇങ്ങനെ ഇവിടെ യുഗത്തിനു ശേഷം യുഗം പരസ്പരക്രമത്തിൽ, നിശ്ചിത വിഭജനങ്ങളോടെ തുടരുന്നു—മന്വന്തരക്ഷയം വരെയും. ഈ കാലപ്രവാഹത്തിൽ പതി—ശിവൻ—അപരിവർത്ത്യമായ അധാരം; പശുക്കൾ (ജീവാത്മാക്കൾ) കർമപാശങ്ങളിൽ ബന്ധിതരായി വീണ്ടും വീണ്ടും ചക്രങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു।

Verse 84

सुखमायुर्बलं रूपं धर्मो ऽर्थः काम एव च युगेष्वेतानि हीयन्ते त्रींस्त्रीन् पादान् क्रमेण तु

സുഖം, ആയുസ്സ്, ബലം, രൂപം, ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം—ഇവ എല്ലാം യുഗങ്ങളിലായി ക്രമേണ കുറയുന്നു; ഓരോ യുഗത്തിലും മൂന്ന്‑മൂന്ന് പാദങ്ങളായി ഹ്രാസം സംഭവിക്കുന്നു।

Verse 85

ससंध्यांशेषु हीयन्ते युगानां धर्मसिद्धयः इत्येषा प्रतिसिद्धिर्वै कीर्तितैषा क्रमेण तु

യുഗങ്ങളുടെ സന്ധ്യാംശങ്ങളിൽ ധർമ്മസിദ്ധികൾ ക്രമേണ ക്ഷയിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ പ്രതിസിദ്ധി—ശുദ്ധീകരണമായ വിശദീകരണം—ക്രമമായി പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 86

चतुर्युगानां सर्वेषाम् अनेनैव तु साधनम् युग = हऺहेरे ज़ेइतेइन्हेइतेन् एषा चतुर्युगावृत्तिर् आ सहस्राद् गुणीकृता

ഇതേ മാനദണ്ഡം കൊണ്ടുതന്നെ നാലു യുഗങ്ങളുടെയും കണക്കുകൂട്ടൽ സ്ഥാപിതമാകുന്നു. ഈ ചതുര്യുഗാവർത്തം ആയിരം മടങ്ങാക്കിയാൽ, ഉയർന്ന കാലഘടകങ്ങളുടെ മാനമായി മാറുന്നു.

Verse 87

ब्रह्मणस्तदहः प्रोक्तं रात्रिश्चैतावती स्मृता अनार्जवं जडीभावो भूतानाम् आ युगक्षयात्

ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ‘ദിനം’ പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടു; ‘രാത്രി’യും അതേ അളവെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. യുഗക്ഷയം വരെയും ജീവികൾ അനാർജവത്തിലും ജഡീഭാവത്തിലും പതിക്കുന്നു.

Verse 88

एतदेव तु सर्वेषां युगानां लक्षणं स्मृतम् एषां चतुर्युगाणां च गुणिता ह्येकसप्ततिः

ഇതുതന്നെ എല്ലാ യുഗങ്ങളുടെയും ലക്ഷണമെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ചതുര്യുഗങ്ങളുടെ ആകെ എണ്ണം കൂട്ടിച്ചേർത്താൽ എഴുപത്തൊന്ന് എന്നു പറയുന്നു.

Verse 89

क्रमेण परिवृत्ता तु मनोरन्तरम् उच्यते चतुर्युगे यथैकस्मिन् भवतीह यदा तु यत्

ചക്രങ്ങൾ ക്രമമായി പരിവർത്തിതമാകുമ്പോൾ ആ ഇടവേളയെ ‘മന്വന്തര’മെന്ന് പറയുന്നു. ഒരു ചതുര്യുഗത്തിൽ ഏത് ഏത് സമയത്ത് സംഭവിക്കണമോ, അതുപോലെ ഇവിടെও യഥോചിതമായ അളവിൽ സംഭവിക്കുന്നു.

Verse 90

तथा चान्येषु भवति पुनस्तद्वै यथाक्रमम् सर्गे सर्गे यथा भेदा उत्पद्यन्ते तथैव तु

അതുപോലെ മറ്റു കല്പങ്ങളിലും ക്രമാനുസാരമായി അത് വീണ്ടും വീണ്ടും സംഭവിക്കുന്നു. ഓരോ സർഗ്ഗത്തിലും മുമ്പുപോലെ ഭേദങ്ങൾ വീണ്ടും ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.

Verse 91

पञ्चविंशत्परिमिता न न्यूना नाधिकास् तथा तथा कल्पा युगैः सार्धं भवन्ति सह लक्षणैः

കൽപ്പങ്ങൾ ഇരുപത്തിയഞ്ച് എന്ന അളവിലാണ്—കുറവുമല്ല, കൂടുതലുമല്ല. അവ യുഗങ്ങളോടൊപ്പം, തത്തുലക്ഷണങ്ങളോടുകൂടി, അതേവിധം സംഭവിക്കുന്നു.

Verse 92

मन्वन्तराणां सर्वेषाम् एतदेव तु लक्षणम्

എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളുടെയും ഇതുതന്നെയാണ് ഏക ലക്ഷണം.

Verse 93

यथा युगानां परिवर्तनानि चिरप्रवृत्तानि युगस्वभावात् तथा तु संतिष्ठति जीवलोकः क्षयोदयाभ्यां परिवर्तमानः

യുഗപരിവർത്തനങ്ങൾ യുഗസ്വഭാവം മൂലം ദീർഘകാലമായി തുടരുന്നതുപോലെ, ജീവലോകവും ക്ഷയവും ഉദയവും തമ്മിൽ ചക്രവത്കരിച്ച് നിലനിൽക്കുന്നു.

Verse 94

इत्येतल्लक्षणं प्रोक्तं युगानां वै समासतः अतीतानागतानां हि सर्वमन्वन्तरेषु वै

ഇങ്ങനെ യുഗങ്ങളുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ സംക്ഷേപമായി പ്രസ്താവിച്ചു—കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതും, അവ എല്ലാമന്വന്തരങ്ങളിലും സംഭവിക്കുന്നവയാണ്.

Verse 95

मन्वन्तरेण चैकेन सर्वाण्येवान्तराणि च व्याख्यातानि न संदेहः कल्पः कल्पेन चैव हि

ഒരു മന്വന്തരത്തെ മാത്രം വ്യാഖ്യാനിച്ചാൽ, ഇടയ്ക്കുള്ള എല്ലാ അന്തരങ്ങളും വ്യാഖ്യാനിച്ചതുപോലെ തന്നേ—ഇതിൽ സംശയമില്ല. കാരണം ഒരു കല്പം മറ്റൊരു കല്പത്തിന്റെ സമാനക്രമംകൊണ്ടു തന്നെ വ്യക്തമാകുന്നു.

Verse 96

अनागतेषु तद्वच्च तर्कः कार्यो विजानता मन्वन्तरेषु सर्वेषु अतीतानागतेष्विह

വരാനിരിക്കുന്ന മന്വന്തരങ്ങളിലും അതുപോലെ തന്നെയുള്ള തർക്കചിന്ത വിവേകി പ്രയോഗിക്കണം. കാരണം ഇവിടെ എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളിലും—ഭൂതവും ഭാവിയും—തത്ത്വം മനന-വിചാരത്തിലൂടെയാണ് ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നത്.

Verse 97

तुल्याभिमानिनः सर्वे नामरूपैर्भवन्त्युत देवा ह्यष्टविधा ये च ये च मन्वन्तरेश्वराः

അവർ എല്ലാവരും സമാന അഭിമാനം (സ്വഭാവബോധം) ഉള്ളവർ; എന്നാൽ നാമരൂപങ്ങളാൽ വ്യത്യസ്തരാകുന്നു. ഇവരാണ് അഷ്ടവിധ ദേവഗണങ്ങളും മന്വന്തരാധീശന്മാരും.

Verse 98

ऋषयो मनवश्चैव सर्वे तुल्यप्रयोजनाः एवं वर्णाश्रमाणां तु प्रविभागो युगे युगे

ഋഷികളും മനുക്കളും—എല്ലാവർക്കും ഒരേ ലക്ഷ്യം. അതുപോലെ വർണാശ്രമങ്ങളുടെ വിഭജനം ഓരോ യുഗത്തിലും പുതുതായി ക്രമീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 99

युगस्वभावश् च तथा विधत्ते वै तदा प्रभुः वर्णाश्रमविभागाश् च युगानि युगसिद्धयः

അപ്പോൾ പ്രഭു-പതി ഓരോ യുഗത്തിന്റെയും സ്വഭാവം യഥാവിധി നിശ്ചയിക്കുന്നു—വർണാശ്രമ വിഭജനങ്ങൾ, യുഗങ്ങളുടെ ക്രമം, കൂടാതെ യുഗാനുസൃത സിദ്ധികളും സ്ഥാപിക്കുന്നു.

Verse 100

युगानां परिमाणं ते कथितं हि प्रसङ्गतः वदामि देवीपुत्रत्वं पद्मयोनेः समासतः

ദേവി, പ്രസംഗക്രമത്തിൽ യുഗങ്ങളുടെ പരിമാണം നിനക്കു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇനി പതി ശിവന്റെ ദിവ്യക്രമത്തിൽ, പദ്മയോനി ബ്രഹ്മാവ് ‘ദേവീപുത്രൻ’ എന്നു പ്രസിദ്ധനായ കഥ സംക്ഷിപ്തമായി പറയുന്നു।