Sukta 12
Rishi: Traditionally aligned with RV-style Agni liturgy; AV attribution varies by anukramaṇī tradition (often Angiras/Atharvanic transmission for this kanda).
Devata: Agni (with the Vasus as accompanying deities).
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (RV-liturgical style; AV often preserves RV meters in such sequences).
അഥർവവേദത്തിൽ ഉൾക്കൊള്ളപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഋഗ്വേദശൈലിയിലുള്ള അഗ്നി-ലിതുര്ജിയാണിത്; ജാതവേദസായ അഗ്നിയെ ജ്വലിപ്പിച്ച് മനുഷ്യവാസസ്ഥാനത്തിൽ അവനെ ഹോതാവായും ദിവ്യദൂതനായും പ്രതിഷ്ഠിക്കാനാണ് ഇത് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. വസുക്കളോടൊപ്പം അഗ്നിയെ ആഹ്വാനിക്കുകയും കർമ്മത്തെ ഋതവുമായി ഏകീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെ, ഹവിസുകൾ ദേവന്മാരിലേക്കു ഫലപ്രദമായി “വഹിക്കപ്പെടുന്നു”; യാഗക്രമം തടസ്സമില്ലാതെ പുരോഗമിക്കുന്നു; യജമാനന് സമൃദ്ധിയും ക്രമവും ലഭിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
ऋतस्य यज्ञः। समि॑द्धो अ॒द्य मनु॑षो दुरो॒णे दे॒वो दे॒वान् य॑जसि जातवेदः । आ च॒ वह॑ मित्रमहश्चिकि॒त्वान्त्वं दू॒तः क॒विर॑सि॒ प्रचे॑ताः
യജ്ഞം ഋതത്തിന്റേതാണ്. ഇന്ന് മനുഷ്യന്റെ ഗൃഹത്തിൽ ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെട്ടവനായി, ഹേ ജാതവേദസ്, നീ ദേവനായിട്ടും ദേവന്മാരെ യജ്ഞത്തിലൂടെ ആരാധിക്കുന്നു. ദിവസങ്ങളെ അറിയുന്നവനേ, മിത്രനെയും ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക; നീ ദൂതൻ, കവി, പ്രചേതാഃ (മുൻകരുതലുള്ളവൻ) ആകുന്നു.
Mantra 2
तनू॑नपात् प॒थ ऋ॒तस्य॒ याना॒न् मध्वा॑ सम॒ञ्जन्त्स्व॑दया सुजिह्व । मन्मा॑नि धी॒भिरु॒त य॒ज्ञमृ॒न्धन् दे॑व॒त्रा च॑ कृणुह्यध्व॒रं नः
ഹേ തനൂനപാത്, ഋതത്തിന്റെ പഥങ്ങൾ—ഋതയാത്രകൾ—മധുരതയാൽ ചേർത്ത് അവയെ രുചികരമാക്കുക, ഹേ സുജിഹ്വ (സുന്ദരജിഹ്വൻ). ധീ (അന്തര്ദൃഷ്ടി)കളാൽ ഞങ്ങളുടെ മന്ത്രസ്തുതികളെ വർധിപ്പിക്ക; യജ്ഞത്തെയും സമൃദ്ധമാക്കുക; ഞങ്ങളുടെ അധ്വരം ദേവത്രാ—ദേവന്മാരിലേക്കു—പോകുന്നതാക്കുക.
Mantra 3
आ॒जुह्वा॑न॒ ईड्यो॒ बन्द्य॒श्चा या॑ह्यग्ने॒ वसु॑भिः स॒जोषाः॑ । त्वं दे॒वाना॑मसि यह्व॒ होता॒ स ए॑नान् यक्षीषि॒तो यजी॑यान्
ആജുഹ്വാന (ആഹുതി അർപ്പിച്ച്), ഈഡ്യവും ബന്ദ്യവും (സ്തുതിക്കും വന്ദനത്തിനും യോഗ്യൻ) ആയ നീ, ഹേ അഗ്നേ, വസുക്കളോടൊപ്പം സജോഷാഃ (ഏകമനസ്സോടെ) ഇവിടെ വരിക. നീ ദേവന്മാരുടെ യഹ്വ ഹോതാ (ഉത്സാഹിയായ ഹോതൃ) ആകുന്നു; ഇവിടെ നിന്ന് നീ ഇവർക്കായി യജിക്കുക—കൂടുതൽ യജീയാൻ (അത്യന്തം യജ്ഞാർഹ) ആയ ദേവന്മാർക്കായി.
Mantra 4
प्रा॒चीनं॑ ब॒र्हिः प्र॒दिशा॑ पृथि॒व्या वस्तो॑र॒स्या वृ॑ज्यते॒ अग्रे॒ अह्ना॑म्। व्युऽप्रथते वित॒रं वरी॑यो दे॒वेभ्यो॒ अदि॑तये स्यो॒नम्
കിഴക്കോട്ടു പവിത്രമായ ബർഹി (കുശപ്പുല്ല്) വിരിക്കുന്നു—ഭൂമിയുടെ കിഴക്കുമുഖ പ്രദേശത്ത്, നമ്മുടെ ഈ വാസസ്ഥാനത്ത്, ദിവസങ്ങളുടെ ആരംഭത്തിൽ. അത് കൂടുതൽ വിശാലമായി, കൂടുതൽ വ്യാപകമായി പരക്കുന്നു—ദേവന്മാർക്കും അദിതിക്കും, സുഖകരമായ ശയനമായി, ശുഭമായ ഇരിപ്പിടമായി.
Mantra 5
व्यच॑स्वतीरुर्वि॒या वि श्र॑यन्तां॒ पति॑भ्यो॒ न जन॑यः॒ शुम्भ॑मानाः । देवी॑र्द्वारो बृहतीर्विश्वमिन्वा दे॒वेभ्यो॑ भवत सुप्राय॒णाः
വിശാലമായി തുറക്കുന്ന, വ്യാപകമായ—അവ വേർപിരിഞ്ഞു നില്ക്കട്ടെ, ഭർത്താക്കന്മാർക്കായി അലങ്കരിക്കുന്ന ഭാര്യമാരെപ്പോലെ. ഹേ ദേവീ ദ്വാരങ്ങളേ, മഹത്തായവയും സർവ്വത്തെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവയും ആയ നിങ്ങള്, ദേവന്മാർക്ക് സുഖപ്രവേശം (സുപ്രായണ) ആയി മാറുക.
Mantra 6
आ सुष्वय॑न्ती यज॒ते उ॒पाके॑ उ॒षासा॒नक्ता॑ सदतां॒ नि योनौ॑ । दि॒व्ये योष॑णे बृह॒ती सु॑रु॒क्मे अधि॒ श्रियं॑ शुक्र॒पिशं॒ दधा॑ने
ഇവിടെ വരിക—മധുരമായി മുഴങ്ങുന്നവളായി, യാഗത്തിനടുത്തേക്ക്; ഉഷസ്സും രാത്രിയും തങ്ങളുടെ യോനി (ആസനം)യിൽ ഇരിക്കട്ടെ. ദിവ്യയായ യുവതിയുടെ വാസസ്ഥാനത്ത്—മഹത്തായതും സ്വർണ്ണശോഭയുള്ളതുമായ—അവർ ശ്രീ (തേജസ്) ധരിച്ച്, പ്രകാശമുള്ള അലങ്കാരത്തോടെ ദീപ്തരാകട്ടെ.
Mantra 7
दैव्या॒ होता॑रा प्रथ॒मा सुवाचा॒ मिमा॑ना य॒ज्ञं मनु॑षो॒ यज॑ध्यै । प्र॒चो॒दय॑न्ता वि॒दथे॑षु का॒रू प्रा॒चीनं॒ ज्योतिः॑ प्र॒दिशा॑ दि॒शन्ता॑
രണ്ട് ദൈവ്യ ഹോതാരന്മാർ—അഗ്രഗണ്യർ, സുമധുരവാക്യർ—മനുഷ്യൻ (മനു) യജിക്കേണ്ടതിനായി യജ്ഞത്തെ അളന്ന് ക്രമപ്പെടുത്തുന്നു. വിദഥങ്ങളിൽ കവിയെ പ്രചോദിപ്പിക്കുകയും, മുൻദിശയിൽ കിഴക്കോട്ടുള്ള ജ്യോതിയെ കാണിച്ചുതരുകയും ചെയ്യുന്നു.
Mantra 8
आ नो॑ यज्ञं भार॑ती॒ तूय॑मे॒त्विडा॑ मनु॒ष्वदि॒ह चे॒तय॑न्ती । ति॒स्रो दे॒वीर्ब॒र्हिरेदं स्यो॒नं सर॑स्वतीः॒ स्वप॑सः सदन्ताम्
ഭാരതീ ദേവി നമ്മുടെ യജ്ഞത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ വരട്ടെ; ഇളാ, മനുവിന്റെ രീതിപോലെ, ഇവിടെ (യാഗത്തെ) ജാഗ്രതപ്പെടുത്തട്ടെ. ഈ സുഖകരവും മംഗളകരവും ആയ ബർഹിഷിൽ മൂന്ന് ദേവിമാർ ഇരിക്കട്ടെ—സരസ്വതിമാർ, ശുഭകർമ്മശക്തിയുള്ളവർ (സ്വപസഃ).
Mantra 9
य इ॒मे द्यावा॑पृथि॒वी जनि॑त्री रू॒पैरपिं॑श॒द् भुव॑नानि॒ विश्वा॑ । तम॒द्य हो॑तरिषि॒तो यजी॑यान् दे॒वं त्वष्टा॑रमि॒हय॑क्षि वि॒द्वान्
രൂപങ്ങളാൽ ഈ രണ്ട് ജനിത്രികളായ ദ്യാവാ–പൃഥിവിയെ രൂപപ്പെടുത്തി, എല്ലാ ഭുവനങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ചവനെ—അവനെ ഇന്ന്, ഹോതൃ, പ്രേരിതനായി, അതിപൂജ്യനായ ദേവൻ ത്വഷ്ടാവിനെ ഇവിടെ യജ്ഞത്തിൽ, അറിവോടെ, ആരാധിക്ക।
Mantra 10
उ॒पाव॑सृज॒ त्मन्या॑ सम॒ञ्जन् दे॒वानां॒ पाथ॑ ऋतु॒था ह॒वींषि॑ । वन॒स्पतिः॑ शमि॒ता दे॒वो अ॒ग्निः स्वद॑न्तु ह॒व्यं मधु॑ना घृ॒तेन॑
സ്വശക്തിയാൽ മുന്നോട്ടുവിടുക; ദേവന്മാരുടെ പാതയെ ഋതുപ്രകാരം ക്രമപ്പെടുത്തി, കാലാനുസൃതമായി ഹവീംഷികളെ (ആഹുതികളെ) പ്രചരിപ്പിക്കുക। വനസ്പതിയുടെ അധിപൻ, ശമിതാ, ദേവ അഗ്നി—അവർ മധുവും ഘൃതവും ചേർത്ത് ഈ ഹവ്യം രുചിച്ച് സ്വീകരിക്കട്ടെ।
Mantra 11
स॒द्यो जा॒तो व्यऽमिमीत य॒ज्ञम॒ग्निर्दे॒वाना॑मभवत् पुरो॒गाः । अ॒स्य होतुः॑ प्र॒शिष्यृ॒तस्य॑ वा॒चि स्वाहा॑कृतं ह॒विर॑दन्तु दे॒वाः
പുതുതായി ജനിച്ചവൻ ഉടൻ തന്നെ യജ്ഞത്തെ അളന്ന് ക്രമപ്പെടുത്തി; അഗ്നി ദേവന്മാരുടെ പുരോഗാമിയായി. ഈ സുസംസ്കൃത ഹോതൃയുടെ വാക്കിൽ ‘സ്വാഹാ’യാൽ ഉറപ്പിച്ച ഹവിയെ ദേവന്മാർ ഭുജിക്കട്ടെ।
Frequently Asked Questions
It is used to establish the sacred fire and begin a rite by inviting Agni (with the Vasus) to carry offerings and bring divine presence so the ritual succeeds and yields prosperity.
The Vasus represent a stable, wealth-bearing divine cohort; invoking Agni together with them frames the rite as well-founded and prosperity-oriented, not merely a private fire act.
It means the oblation has been properly transferred and “made valid” by the svāhā formula, so the gods may accept and consume it through correct priestly speech.
Ask anything about Sukta 12 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.