
Rishi: Traditionally Atharvanic seers; the verse itself cites Atharvans, Kaśyapa, Kaṇva, Agastya as precedent authorities
Devata: Oṣadhi (the Herb) as personified healer; secondarily anti-rākṣasa power
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
AV 4.37 ഒരു ഭൈഷജ്യ-സൂക്തമാണ്; ഇതിൽ ഔഷധിയെ ജീവിക്കുന്ന, വ്യക്തീകൃത ചികിത്സകയായി ശക്തിപ്പെടുത്തി, കൃമി (പുഴു/പരാന്നജീവി)കളെയും രോഗത്തിന്റെ രാക്ഷസസദൃശ ഏജൻസികളെയും നശിപ്പിക്കുന്നു. അതിന്റെ ഫലപ്രാപ്തി പൂർവ്വപരമ്പരാപ്രമാണത്തിൽ—അഥർവന്മാരും പ്രശസ്ത ഋഷിമാരായ (കശ്യപ, കണ്വ, അഗസ്ത്യ)—ആധാരപ്പെടുത്തി, തുടർന്ന് ശക്തമായ രക്ഷോഘ്ന വചനമായി ഉയർന്ന്, പ്രത്യേകിച്ച് കാമവശീകരണവും ഗൃഹകലഹവും/ഗൃഹവ്യത്യയവും സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഗന്ധർവ–അപ്സരാ സ്വാധീനങ്ങളെ പുറത്താക്കുന്നു.
Mantra 1
कृमिनाशनम्। त्वया॒ पूर्व॒मथ॑र्वाणो ज॒घ्नू रक्षां॑स्योषधे । त्वया॑ जघान क॒श्यप॒स्त्वया॒ कण्वो॑ अ॒गस्त्यः॑
നീ കൃമി-നാശിനിയാണ്. ഓ ഔഷധേ, പൂർവ്വകാലത്ത് അഥർവണർ നിനക്കൊണ്ടു രാക്ഷസന്മാരെ സംഹരിച്ചു; നിനക്കൊണ്ടു കശ്യപൻ സംഹരിച്ചു, നിനക്കൊണ്ടു കണ്വൻ, അഗസ്ത്യൻ (സംഹരിച്ചു).
Mantra 2
त्वया॑ व॒यम॑प्स॒रसो॑ गन्ध॒र्वांस्चा॑तयामहे । अज॑शृ॒ङ्ग्यज॒ रक्षः॒ सर्वा॑न् ग॒न्धेन॑ नाशय
നിനക്കൊണ്ടു ഞങ്ങൾ അപ്സരസ്സുകളെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും അകറ്റുന്നു. ഓ അജാശൃംഗീ, ഓ ആടുകൊമ്പുള്ളവളേ, നിന്റെ സുഗന്ധംകൊണ്ടു എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരെയും നശിപ്പിക്ക.
Mantra 3
न॒दीं य॑न्त्वप्स॒रसो॒ऽपां ता॒रम॑वश्व॒सम्। गु॒ल्गु॒लूः पीला॑ नल॒द्यौ॒३क्षग॑न्धिः प्रमन्द॒नी। तत् परे॑ताप्सरसः॒ प्रति॑बुद्धा अभूतन
നദിയിലേക്കു അപ്സരസ്സുകൾ—ജലത്തിലെവർ—പോകട്ടെ; അശുഭനായ താറം (തോണിക്കാരൻ/കടത്തുകാരൻ) എന്നവന്റെ അടുക്കൽ. ഗുഗ്ഗുലു, പീലാ, നലദാ-ദ്യൗക്ഷങ്ങളുടെ സുഗന്ധം, മോഹിപ്പിക്കുന്ന ‘പ്രമന്ദനീ’—അവിടേക്കു പോകുവിൻ, ഹേ അപ്സരസ്സുകളേ; കണ്ടെത്തപ്പെട്ടും ഉണർത്തപ്പെട്ടും, അങ്ങനെ തന്നേ ആയിത്തീരുവിൻ.
Mantra 4
यत्रा॑श्व॒त्था न्य॒ग्रोधा॑ महावृ॒क्षाः शि॑ख॒ण्डिनः॑ । तत् परे॑ताप्सरसः॒ प्रति॑बुद्धा अभूतन
അശ്വത്ഥവും ന്യഗ്രോധവും—ശിഖരങ്ങളുള്ള മഹാവൃക്ഷങ്ങൾ—നിൽക്കുന്നിടത്തേക്ക് തന്നെ പുറപ്പെട്ടുപോകുവിൻ, ഹേ അപ്സരസ്സുകളേ; കണ്ടെത്തപ്പെട്ടും ഉണർത്തപ്പെട്ടും, അങ്ങനെ തന്നെയാകുവിൻ.
Mantra 5
यत्र॑ वः प्रे॒ङ्खा हरि॑ता॒ अर्जु॑ना उ॒त यत्रा॑घा॒ताः क॑र्क॒र्यः सं॒वद॑न्ति । तत् परे॑ताप्सरसः॒ प्रति॑बुद्धा अभूतन
അർജുനവൃക്ഷങ്ങൾക്കിടയിൽ നിങ്ങളുടെ പച്ച ഊഞ്ഞാലുകൾ എവിടെയുണ്ടോ, അടിക്കപ്പെട്ട കർക്കരികൾ ഒരുമിച്ചു മുഴങ്ങുന്നിടം എവിടെയാണോ—അവിടേക്കു തന്നെ പുറപ്പെട്ടുപോകുവിൻ, ഹേ അപ്സരസ്സുകളേ; കണ്ടെത്തപ്പെട്ടും ഉണർത്തപ്പെട്ടും, അങ്ങനെ തന്നെയാകുവിൻ.
Mantra 6
एयम॑ग॒न्नोष॑धीनां वी॒रुधां॑ वी॒र्याऽवती । अ॒ज॒शृ॒ङ्ग्यऽराट॒की ती॑क्ष्णशृ॒ङ्गी व्यृऽषतु
ഇവിടെ ഔഷധികളിലും വീരുധകളിലും ശക്തിയുള്ള, ബലസമ്പന്നയായ (ഔഷധി) വന്നിരിക്കുന്നു—അജശൃംഗീ, അരാടകീ, തീക്ഷ്ണശൃംഗീ; അവൾ (ദോഷം/രോഗം) പുറത്തേക്ക് തള്ളി, ദൂരത്തേക്ക് അകറ്റട്ടെ.
Mantra 7
आ॒नृत्य॑तः शिख॒ण्डिनो॑ गन्ध॒र्वस्या॑प्सराप॒तेः । भि॒नद्मि॑ मु॒ष्कावपि॑ यामि॒ शेपः॑
ശിഖാധാരികൾ നൃത്തം ചെയ്യുമ്പോൾ—അപ്സരസ്സുകളുടെ പതി ഗന്ധർവ്വൻ—അവന്റെ വൃഷണങ്ങളെ ഞാൻ പിളർത്തുന്നു; അതെ, അവന്റെ ശിശ്നത്തെയും ഞാൻ ആക്രമിക്കുന്നു.
Mantra 8
भी॒मा इन्द्र॑स्य हे॒तयः॑ श॒तमृ॒ष्टीर॑य॒स्मयीः॑ । ताभि॑र्हविर॒दान् ग॑न्ध॒र्वान॑वका॒दान् व्यृऽषतु
ഇന്ദ്രന്റെ പ്രക്ഷേപാസ്ത്രങ്ങൾ ഭയങ്കരമാണ്—ഇരുമ്പുകൊണ്ടുള്ള, നൂറു മൂർച്ചകളുള്ളവ. അവകൊണ്ട് ഹവിഷ്ഭോജികളായ ഗന്ധർവന്മാരെയും, അവകാദാ-ഭോജികളെയും, പിളർത്തി ചിതറിക്കളയട്ടെ.
Mantra 9
भी॒मा इन्द्र॑स्य हे॒तयः॑ श॒तमृ॒ष्टीर्हि॑र॒ण्ययीः॑ । ताभि॑र्हविर॒दान् ग॑न्ध॒र्वान॑वका॒दान् व्युऽषतु
ഇന്ദ്രന്റെ പ്രക്ഷേപാസ്ത്രങ്ങൾ ഭയങ്കരമാണ്—സ്വർണമയമായ, നൂറു മൂർച്ചകളുള്ളവ. അവകൊണ്ട് ഹവിഷ്ഭോജികളായ ഗന്ധർവന്മാരെയും, അവകാദാ-ഭോജികളെയും, ദഹിപ്പിച്ച് അകറ്റിക്കളയട്ടെ.
Mantra 10
अ॒व॒का॒दान॑भिशो॒चान॒प्सु ज्यो॑तय माम॒कान्। पि॒शा॒चान्त्सर्वा॑नोषधे॒ प्र मृ॑णीहि॒ सह॑स्व च
അവകാദാ-വാളർ, ജലങ്ങളിൽ കത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവർ—എന്റെവരായ അവരെ വെളിച്ചത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരിക. ഹേ ഔഷധേ, എല്ലാ പിശാചുകളെയും ഞെരിച്ച് തകർത്തു പുറത്താക്കി നശിപ്പിക്ക; നീയും ജയിക്ക, സഹിഷ്ണുതയോടെ നിലകൊൾ.
Mantra 11
स्वेवैकः॑ क॒पिरि॒वैकः॑ कुमा॒रः स॑र्वकेश॒कः । प्रियो दृश इ॑व भू॒त्वा ग॑न्ध॒र्वः स॑चते॒ स्त्रिय॑स्त॑मि॒तो ना॑शयामसि॒ ब्रह्म॑णा वी॒र्याऽवता
സ്വജനനെപ്പോലെ—ഒരുവൻ; കപിയെപ്പോലെ—ഒരുവൻ; യുവാവ്, സർവകേശവൻ. ദൃഷ്ടിക്ക് പ്രിയനായതുപോലെ ആയി ഗന്ധർവ്വൻ സ്ത്രീകളോട് ചേർന്നു പിടിക്കുന്നു. അവനെ ഞങ്ങൾ അന്ധകാരത്തിൽ നിന്ന് നശിപ്പിക്കുന്നു—ബ്രഹ്മണാൽ, ശക്തിയുള്ള വീര്യത്തോടെ.
Mantra 12
जा॒या इद् वो॑ अप्स॒रसो॒ गन्ध॑र्वाः॒ पत॑यो यू॒यम्। अप धावतामर्त्या॒ मर्त्या॒न् मा स॑चध्वम्
ഹേ അപ്സരസ്സുകളേ, ഭാര്യമാർ നിശ്ചയമായും നിങ്ങളുടെവരാണ്; ഹേ ഗന്ധർവ്വന്മാരേ, ഭർത്താക്കൾ നിങ്ങളാണ്. അകലെ ഓടിപ്പോകുവിൻ—അമരന്മാരേ—മർത്ത്യരിൽ നിന്ന്; മർത്ത്യരോട് ചേർന്നു പിടിക്കരുത്.
Both. It can denote actual intestinal/skin parasites, and also a broader category of invasive, unseen agents of wasting and disease that are treated as ‘worm-like’ intruders.
To establish authority and proven efficacy: the herb’s power is validated by ancestral precedent—what those seers accomplished is invoked as a guarantee for the present cure.
Because some afflictions are framed as possession-like or disruptive attachments (often erotic or household-disturbing). The hymn dismisses such beings from mortals and restores proper boundaries and pairing.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.