
Rishi: Atharvanic tradition (rakṣoghna seer; specific r̥ṣi not stated in the provided excerpt)
Devata: Rakṣas/Piśāca/Kravyād (as adversaries); the effective agent is the mantra’s ‘sahas’ (coercive power)
Chandas: Anuṣṭubh (probable; common for AV apotropaic verses)
AV 4.36 ഒരു രക്ഷോഘ്ന–അഭിചാരിക സൂക്തമാണ്; അമാവാസി രാത്രിയിൽ പ്രത്യേകിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്ന രക്ഷസ്സുകൾ, പിശാചുകൾ, ക്രവ്യാദുകൾ തുടങ്ങിയ രാത്രിചര ഭീഷണികളിൽ നിന്ന് ഗൃഹപരിധിയെ ദൃഢമായി സംരക്ഷിക്കുന്നു. അഗ്നി വൈശ്വാനരന്റെ ദഹനശക്തിയാൽ അവരെ പുറത്താക്കുകയും, മന്ത്രത്തിന്റെ ‘സഹസ്’ (ബലപ്രയോഗകരമായ മന്ത്രബലം) കൊണ്ട് കീഴടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അവസാനം നിരൃതിയിലൂടെ ബന്ധിച്ച് നാശത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്നതിലൂടെ, എല്ലാ വൈരിസമീപനങ്ങളെയും ദഹിപ്പിച്ച് അടക്കി നിയന്ത്രിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.
Mantra 1
सत्यौजा अग्निः। तान्त्स॒त्यौजाः॒ प्र द॑हत्व॒ग्निर्वै॑श्वान॒रोवृषा॑ । यो नो॑ दुर॒स्याद् दिप्सा॒च्चाथो॒ यो नो॑ अराति॒यात्
അഗ്നി സത്യൗജസ്സാണ്. സത്യൗജനായ വൈശ്വാനരൻ, വൃഷഭനായ അഗ്നി—ഞങ്ങൾക്ക് ദോഷം ചെയ്യാൻ നോക്കുന്നവനെയും, ഹാനി വരുത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനെയും, വൈരത്തോടെ ഞങ്ങളോടു എതിർന്നു വരുന്നവനെയും—ദഹിപ്പിച്ചു നീക്കട്ടെ.
Mantra 2
यो नो॒ दिप्स॒ददि॑प्सतो॒ दिप्स॑तो॒ यश्च॒ दिप्स॑ति । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ दंष्ट्र॑योर॒ग्नेरपि॑ दधामि॒ तम्
ഞങ്ങളെ ദോഷപ്പെടുത്താൻ ആരെങ്കിലും ശ്രമിക്കുന്നുവോ—ശ്രമിക്കാത്തവനായാലും, ശ്രമിക്കുന്നവനായാലും—മറ്റു ദോഷപ്പെടുത്തുന്നവൻ ആരായാലും, അവനെ ഞാൻ വൈശ്വാനര അഗ്നിയുടെ ദംഷ്ട്രകളിൽ (കടിയുന്ന പല്ലുകളുടെ കുടുക്കിൽ) വെക്കുന്നു.
Mantra 3
य आ॑ग॒रे मृ॒गय॑न्ते प्रतिक्रो॒शेऽमावा॒स्ये। क्र॒व्यादो॑ अ॒न्यान् दिप्स॑तः॒ सर्वां॒स्तान्त्सह॑सा सहे
ആരാണ് വീട്ടുവളപ്പിൽ വേട്ടയാടി അലഞ്ഞുനടക്കുന്നത്—അലാറം-വിളിയിലും അമാവാസി രാത്രിയിലും—മറ്റുള്ള മനുഷ്യരെ ഇരയായി ആഗ്രഹിക്കുന്ന ആ ക്രവ്യാദർ (മാംസഭോജികൾ) എല്ലാവരെയും ഞാൻ എന്റെ ശക്തിയാൽ തന്നെ പൂർണ്ണമായി കീഴടക്കുന്നു.
Mantra 4
सहे॑ पिशा॒चान्त्सह॑सैषां॒ द्रवि॑णं ददे । सर्वा॑न् दुरस्य॒तो ह॑न्मि॒ सं म॒ आकू॑तिरृद्यताम्
ഞാൻ പിശാചുകളെ ശക്തിയാൽ കീഴടക്കുന്നു; അവരുടെ ദ്രവിണം (സമ്പത്ത്) ഞാൻ എനിക്കായി ഏറ്റെടുക്കുന്നു. ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള എല്ലാവരെയും ഞാൻ പ്രഹരിച്ച് തകർക്കുന്നു; എന്റെ ആകൂതി (സങ്കൽപ്പം) ഒന്നായി ചേർന്ന് സിദ്ധിയിലേക്കെത്തട്ടെ.
Mantra 5
ये दे॒वास्तेन॒ हास॑न्ते॒ सूर्ये॑ण मिमते ज॒वम्। न॒दीषु॒ पर्व॑तेषु॒ ये सं तैः प॒शुभि॑र्विदे
ആ ഉപായത്താൽ ജയോല്ലാസത്തോടെ ചിരിക്കുന്ന ദേവന്മാർ, സൂര്യനാൽ വേഗം അളന്ന് ക്രമപ്പെടുത്തുന്നവർ—നദികളിലുള്ളവർ, പർവതങ്ങളിലുള്ളവർ—അവരോടൊപ്പം, ആ പശുക്കളോടൊപ്പം, ഞാൻ കന്നുകാലിയും ജീവസമ്പത്തും നേടുന്നു.
Mantra 6
तप॑नो अस्मि पिशा॒चानां॑ व्या॒घ्रो गोम॑तामिव । श्वानः॑ सिं॒हमि॑व दृ॒ष्ट्वा ते न वि॑न्दन्ते॒ न्यञ्च॑नम्
ഞാൻ പിശാചന്മാരെ തപിപ്പിക്കുന്നവൻ (ദഹിപ്പിക്കുന്നവൻ) ആകുന്നു—ഗോമതന്മാരിൽ (ധനസമ്പന്നരിൽ) വ്യാഘ്രനെപ്പോലെ. നായകൾ സിംഹത്തെ കണ്ടാൽ എങ്ങനെ (ഭയത്തോടെ) നിൽക്കുമോ, അങ്ങനെ നിന്നെ കണ്ടാൽ അവർക്ക് ഒളിവിടവും കയറിപ്പോകാനുള്ള പ്രവേശനവും കണ്ടെത്താനാവില്ല.
Mantra 7
न पि॑शा॒चैः सं श॑क्नोमि॒ न स्ते॒नैर्न व॑न॒र्गुभिः॑ । पि॒शा॒चास्तस्मा॑न्नश्यन्ति॒ यम॒हं ग्राम॑मावि॒शे
ഞാൻ പിശാചന്മാരോടു കൂട്ടുകൂടുന്നില്ല; കള്ളന്മാരോടും അല്ല, വന-കള്ളന്മാരോടും (കാട്ടുകൊള്ളക്കാരോടും) അല്ല. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ഏതു ഗ്രാമത്തിൽ പ്രവേശിക്കുമോ, ആ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നു പിശാചന്മാർ നശിച്ചു (അകന്നു) പോകുന്നു.
Mantra 8
यं ग्राम॑मावि॒शत॑ इ॒दमु॒ग्रं सहो॒ मम॑ । पि॒शा॒चास्तस्मा॑न्नश्यन्ति॒ न पा॒पमुप॑ जानते
എന്തൊരു ഗ്രാമത്തിലേക്കാണ് എന്റെ ഈ ഉഗ്രവും പ്രബലവും ആയ സഹസ് (ശക്തി) പ്രവേശിക്കുന്നതോ, ആ സ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് പിശാചുകൾ അകന്നു നശിക്കുന്നു; പാപത്തോടേക്കും അവർ സമീപിക്കുകയില്ല.
Mantra 9
ये मा॑ क्रो॒धय॑न्ति लपि॒ता ह॒स्तिनं॑ म॒शका॑ इव । तान॒हं म॑न्ये॒ दुर्हि॑ता॒न् जने॒ अल्प॑शयूनिव
എന്നെ കോപിപ്പിക്കുന്നവർ—വെറുതെ പറ്റിപ്പറയുന്നവർ—മശകങ്ങൾ ആനയെ അലട്ടുന്നതുപോലെ; അവരെ ഞാൻ മനുഷ്യരിൽ ദുര്ഹിതർ (ദുഷ്ടമായി സ്ഥാപിതർ) എന്നു കരുതുന്നു, അല്പശയ്യാ-നിവാസമുള്ള ജീവികളെന്നപോലെ.
Mantra 10
अ॒भि तं निरृ॑तिर्धत्ता॒मश्व॑मिवाश्वाभि॒धान्या॑ । म॒ल्वो यो मह्यं॒ क्रुध्य॑ति॒ स उ॒ पाशा॒न्नमु॑च्यते
നിരൃതിയ് അവനെ പിടിച്ചടക്കട്ടെ—കുതിരയ്ക്കു മേൽ കുതിരക്കെട്ട് (ഹാൾട്ടർ) ഇടുന്നതുപോലെ. എന്നോടു ക്രോധിക്കുന്ന ആ മൽവ (മാലവ)ൻ സത്യമായും പാശത്തിൽ നിന്നു (കുരുക്കിൽ നിന്നു) മോചിതനാകുന്നില്ല.
It is used to protect the home from nocturnal threats—rakṣas, piśācas, kravyāds, and hostile prowlers—by burning them out through Agni and overpowering them through mantric force.
Amāvāsyā is treated as a liminal time when harmful beings and human malice are thought to move more freely; the hymn targets exactly that night-time vulnerability near the homestead.
Both: it begins as apotropaic protection (rakṣoghna) through Agni’s burning, and it culminates in a binding/constraint act by invoking Nirṛti’s noose so the adversary cannot escape restraint.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.