Atharvaveda Kanda 1 Anuvaka 2 in Malayalam

Various Rishis

Kanda 110 Suktas42 Mantras

Anuvaka 2

പ്രാഥമിക വിഷയം: തടസ്സം, രോഗം, ദുര്ഭാഗ്യം, ശത്രുതാപൂർണ്ണ ആക്രമണം എന്നിവ നീക്കി സ്ഥിരതയും സമൃദ്ധിയും സ്ഥാപിക്കുന്ന സംരക്ഷണപരവും പുനഃസ്ഥാപകവുമായ ആഥർവണിക കർമ്മങ്ങൾ. ഉപവിഷയങ്ങൾ: പ്രസവതടസ്സം തുറന്ന് സുരക്ഷിത പ്രസവം; ക്ഷയരോഗം (യക്ഷ്മ)യും വേദനകളും ശമിപ്പിക്കൽ–ചികിത്സ; മായാജാലം/അഭിചാരം, ദൈത്യ/ഭൂതബാധ എന്നിവയുടെ അപസരണം; ഗൃഹസൗഭാഗ്യവും വധുവിന്റെ കാന്തി (വർചസ്); സമൃദ്ധിയുടെ സംഗമവും വർധനയും (പൗഷ്ടിക); ക്ഷിപണി/ആയുധ പ്രതിഘാതവും യുദ്ധദോഷ നിവാരണവും; സ്ഥിരീകരണം.

Kinds of charm

Bhaishajya (healing): 3Shantika (pacifying): 3Paushtika (prosperity): 2Abhicharika (against foes): 1

Suktas in Anuvaka 2

Sukta 11

ഈ സൂക്തം പ്രസവത്തിലെ തടസ്സം നീക്കി പ്രസവം പൂർത്തിയാക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു അഥർവണിക പ്രസവമന്ത്രമാണ്. ‘അടഞ്ഞത് തുറക്കുന്ന’ ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ പ്രവർത്തകരായി ദിക്കുകളെയും ദേവന്മാരെയും അഭിസംബോധന ചെയ്ത്, ആകാശ–ഭൂമിയിലെ എല്ലാ ദിശകളുടെയും സമഗ്രതയെ പ്രസവത്തിന്റെ ദേഹിക യാഥാർഥ്യങ്ങളുമായി ചേർക്കുന്നു—ഗർഭാശയദ്വാരം തുറക്കുക, തടസ്സം പുറത്താക്കുക, അപര/പ്ലാസെന്റ താഴേക്ക് ഇറങ്ങി പുറത്തുവരിക—ഇങ്ങനെ ജനനം വേഗത്തിൽ, സുരക്ഷിതമായി, ഒന്നും കുടുങ്ങാതെ/തങ്ങാതെ നടക്കണമെന്ന പ്രാർത്ഥനയാണ് ഇതിൽ പ്രകടമാകുന്നത്.

Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras lineages; specific r̥ṣi attribution depends on anukramaṇī tradition). | Devata: Pradiśas (the Quarters) and Devāḥ (the Gods) as collective agents of delivery. | 6 Mantras

Sukta 12

ഈ നാല് ഋക്കുകളുള്ള ചികിത്സാ–ശാന്തി സൂക്തം വ്യാപകമായ രോഗങ്ങളെ (പ്രത്യേകിച്ച് യക്ഷ്മ/ക്ഷയം), തലവേദന, ചുമ, കൂടാതെ അവയവ–സന്ധികളിലെ കീറിപ്പിടിക്കുന്ന വേദന എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമിടുന്നു. കൊടുങ്കാറ്റുപോലെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ശക്തിയെ ആഹ്വാനിക്കുകയും, ഔഷധസസ്യങ്ങളുടെയും പർവതങ്ങളുടെയും പുനഃസ്ഥാപക ശേഷികളെ വിളിച്ചുവരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം ‘ശം’ (ക്ഷേമം/ശാന്തി) എന്ന സമഗ്ര സൂത്രത്തിലൂടെ മേൽഭാഗവും കീഴ്ഭാഗവും, നാല് അവയവങ്ങളും, മുഴുവൻ ശരീരവും മുഴുവനായി ക്ഷേമം വിതരണം ചെയ്ത് സ്ഥാപിക്കുന്നു. രോഗങ്ങളെ കൃത്യമായി പേരെടുത്ത് അവയെ അതിക്രമകാരികളായ ഏജന്റുകളെന്നപോലെ പുറത്താക്കുകയും, എല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ശരീരസമ്പൂർണതകൊണ്ട് രോഗിയെ മുദ്രവയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിലാണ് ഈ സൂക്തത്തിന്റെ ശക്തി.

Rishi: Atharvanic tradition (hymn-level attribution varies by anukramaṇī; commonly Atharvan/Angiras-type) | Devata: Śam/Śānti (personified well-being; pacificatory power rather than a single theonym) | 4 Mantras

Sukta 13

AV 1.13 ഒരു ചെറുതായ ശാന്തികരമായ ഭൈഷജ്യ–രക്ഷാ സൂക്തമാണ്. ഇതിൽ ‘പ്രവതോ നാപാത്’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന, സാന്ദ്രവും അപകടകരമാകാവുന്നതുമായ തപസ് (അഗ്നിസദൃശമായ ഉഷ്ണം) ഒരു വ്യക്തിപര ശക്തിയായി, അതിന്റെ ആയുധസദൃശമായ ‘ക്ഷിപണി’ ഭാവത്തോടുകൂടി അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു. ആവർത്തിച്ചുള്ള നമസ് (വണക്കം)യും അതിന്റെ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന കോസ്മിക ആസനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സ്തുതിയും വഴി ആ ശക്തിയെ ശമിപ്പിച്ച്, ശരീരക്ഷേമം, ഗൃഹസുരക്ഷ, കുട്ടികളുടെ സംരക്ഷണം എന്നിവയിലേക്കു തിരിച്ചു വിടുന്നു.

Rishi: Atharvanic tradition (Anukramaṇī attribution for AV 1.13 commonly places it in Atharvan/Angiras milieu; verse-level r̥ṣi not securely isolable here) | Devata: Tapas-bearing ‘Nāpāt’ (a fiery/ascetic power addressed as a personal agent; often interpreted in the orbit of Agni-like potency) | 4 Mantras

Sukta 14

AV 1.14 വിവാഹത്തിന്റെ വാതിൽക്കൽ നിൽക്കുന്ന ഒരു കന്യകയ്ക്കായുള്ള ഗൃഹാശീർവാദ സൂക്തമാണ്. ഭഗൻ ഭാഗ്യം വിഭജിച്ച് നൽകുന്നതിലൂടെ വർചസ്‌ (ദീപ്തമായ ആകർഷണം, സാമൂഹിക തിളക്കം) അവൾക്കു ‘നിശ്ചയിച്ച്’ പകർന്നുനൽകുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം. കൂടാതെ വധുവിനെ ജന്മകുടുംബത്തിൽ നിന്ന് ഭർത്താവിന്റെ വീട്ടിലേക്കുള്ള മാറ്റം ആചാരപരമായി നിയന്ത്രിച്ച്, അവളെ പുതിയ ഗൃഹത്തിൽ ഉറപ്പിച്ച് ബന്ധിപ്പിക്കുകയും, പിതൃപുരുഷന്മാരുടെ പിന്തുണയും ദീർഘകാല സ്ഥിരതയും ആഹ്വാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.

Rishi: Atharvanic tradition (exact ṛṣi attribution varies by anukramaṇī; commonly treated as an Atharvan/Angiras-type domestic benediction). | Devata: Bhaga (as distributor of fortune) with the operative power of Várchas (splendour). | 4 Mantras

Sukta 15

ഈ പൗഷ്ടിക സൂക്തം സമൃദ്ധിയെ ഏകാഗ്രമാക്കാൻ നദികളും കാറ്റുകളും ചിറകുള്ള സഞ്ചാരികളും എന്ന പ്രകൃതിപ്രവാഹങ്ങളെ യജമാനന്റെ അടുക്കലേക്ക് ഒന്നിച്ചു ചേരുകയും “ഒരുമിച്ച് ഒഴുകുകയും” ചെയ്യാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ഏകീകരിക്കുന്ന ഹവിസ്സിലൂടെ അംഗീകരിക്കുന്ന സ്വർഗ്ഗലോകത്തെ പ്രസാദിപ്പിച്ച്, ധനം, പശുസമ്പത്ത്, ശുഭലാഭം എന്നിവ ഒഴുകി വന്ന് സ്വന്തം സ്ഥലത്ത് തന്നെ ഉറച്ചുനില്ക്കുന്നവിധം വരുത്തുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം.

Rishi: Atharvanic tradition (general; specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī traditions for early AV hymns) | Devata: Prosperity through converging natural powers (rivers, winds, winged beings) and the accepting heavenly realm; effectively a paustika collective invocation rather than a single named deity. | 4 Mantras

Sukta 16

AV 1.16 ഒരു സംക്ഷിപ്ത അപോത്രോപായിക സ്തുതിയാണ്; മന്ത്രശക്തി നിറച്ച മാധ്യമമായി സീസം (lead) ഉപയോഗിച്ച് യാതു—ശത്രുത്വമുള്ള മന്ത്രവാദവും ദൈത്യപീഡനവും—പുറത്താക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. ഈ ചാരത്തിന്റെ അധികാരം വരുണൻ, അഗ്നി, ഇന്ദ്രൻ എന്നിവരുടെ അധീനതയിൽ സ്ഥാപിക്കുകയും, ശക്തിയാർജ്ജിച്ച ‘ഇത്’ (ഇദം)—തയ്യാറാക്കിയ താലിസ്മാൻ/ഔഷധം—വിഷ്കന്ധം, ഭോജകർ (അത്രിണ്) എന്നിവരെയും പിശാച-കുലങ്ങളെയും ജയിക്കുന്നു എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം സംരക്ഷണഭീഷണി: പശുക്കൾക്കും കുതിരകൾക്കും മനുഷ്യർക്കും ഹാനി ചെയ്യുന്ന ഏതു ജീവിയെയും സീസംകൊണ്ട് ആചാരപരമായി ‘കുത്തി’, അത് വീരഹന്താവാകാതിരിപ്പാൻ ചെയ്യണമെന്നതാണ്.

Rishi: Atharvanic tradition (seer not securely individualized for this single verse in common indices) | Devata: Lead as apotropaic power (material devatā) under the authority of Varuṇa, Agni, and Indra; functional devatā: yātucātana (expulsion of yātu). | 4 Mantras

Sukta 17

AV 1.17 സംക്ഷിപ്തമായ ഒരു അഥർവണീയ രക്ഷാമന്ത്രമാണ്; സംരക്ഷണം ഉറച്ചതായി സ്ഥാപിക്കാനും, സളളപ്പെട്ടതോ സ്ഥലം മാറിയതോ ഭീഷണിയിലായതോ ആയ ശരീര/ഘടനാ ക്രമം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. ഇത് എല്ലാ സ്ഥാനങ്ങളിലും (താഴെ–ദൂരം/പുറം–മധ്യം) സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്ന ശക്തിയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച്, നാഡീ-മാർഗങ്ങളും അവയവങ്ങളും “ക്രമത്തിലാക്കുന്നു”; അവസാനം സികാതാവതീയും ഉന്നത ധനുസ്സും എന്ന രൂപത്തിൽ വ്യക്തമായ പരിവേഷ്ടിത സംരക്ഷണവലയം എറിഞ്ഞ്, സംരക്ഷിത സ്ഥലം ലയിക്കാതെയും ക്ഷേമം ദൃഢമായി നിലനില്ക്കാതെയും ചെയ്യുന്നു.

Rishi: Atharvanic tradition (specific ṛṣi attribution varies by anukramaṇī; commonly Atharvan/Angiras-type for protective hymns). | Devata: Protective power personified as Sikātāvatī and the Bow (Dhanuḥ), with Bṛhatī as magnified might. | 4 Mantras

Sukta 18

AV 1.18 ഒരു സംക്ഷിപ്തമായ ആഥർവണിക ചാർമ്മമാണ്; ഇത് അലക്ഷ്മി (ദുര്ഭാഗ്യം/ദാരിദ്ര്യം), അരാതി (വൈരപരമായ തടസ്സവും ദാനമില്ലായ്മയും), കൂടാതെ ശരീരത്തിൽ ഒട്ടിപ്പിടിക്കുന്ന ഏതൊരു ‘ഘോര’ ആന്തരിക പീഡയും പുറത്താക്കുന്നു. അശുദ്ധിയെ “ഊതി അകറ്റി” വ്യക്തിയുടെ അവയവങ്ങളിലും രൂപത്തിലും നിന്നു കർമവിധിപൂർവം മറ്റിടത്തേക്ക് മാറ്റിവെക്കുന്നതിലൂടെ, ഈ സൂക്തം ഒരേസമയം ഭദ്രാ/ശ്രീ—ഗൃഹസഫലതക്കും സന്താനസമൃദ്ധിക്കും പിന്തുണയാകുന്ന മംഗളസൗഭാഗ്യം—ആകർഷിക്കുന്നു. പ്രവർത്തകശക്തി വാക് (മന്ത്രവാക്യം) ആണു; സവിതാവിന്റെയും അനുബന്ധ ദേവതകളുടെയും പിന്തുണയോടെ അവർ ദോഷത്തെ അകറ്റി, നല്ല ഭാഗ്യത്തെ പ്രവർത്തനത്തിലാക്കുന്നു.

Rishi: Atharvanic tradition (often attributed broadly to Atharvan/Angiras circles for alakṣmī-expulsion hymns; specific r̥ṣi assignment depends on anukramaṇī). | Devata: Alakṣmī (as the expelled misfortune) and Bhadrā/Śrī (as the attracted auspicious fortune); also the abstract power of Arāti as obstruction. | 4 Mantras

Sukta 19

ഈ സംക്ഷിപ്ത അപോത്രോപായിക സൂക്തം ആയുധങ്ങളെ വഴിതെറ്റിക്കുന്ന ഒരു രക്ഷാമന്ത്രമാണ്. ശത്രുവിന്റെ വില്ലാളികളും ‘അതിയായി കുത്തിപ്പൊളിക്കുന്നവരും’ യജമാനനെ/രക്ഷിതനെ കണ്ടെത്താതെ പരാജയപ്പെടട്ടെ; എല്ലാ ക്ഷിപണങ്ങളും വഴിമാറി ഹാനിയില്ലാതെ നിലത്തുവീഴട്ടെ എന്നു ഇത് അപേക്ഷിക്കുന്നു. ദൈവികവും മാനുഷികവും ആയ അമ്പുകളോട് ആജ്ഞാപിച്ച്, സംരക്ഷിതനെ വിട്ടുമാറി ശത്രുക്കളെയേ അടിക്കുവാൻ നിർദേശിച്ച് ശത്രുവിന്റെ ആക്രമണം അവരിലേക്കുതന്നെ തിരിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രനെ (ഒരു മന്ത്രത്തിൽ വില്ലാളിയായി രുദ്രനെയും) പാതയും ഗതിയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന ദൈവമായി ആഹ്വാനിച്ച്, സംരക്ഷണം വെറും ഒഴിഞ്ഞുമാറലല്ല, പവിത്ര ആജ്ഞയുടെ ഫലമാണെന്ന് സ്ഥാപിക്കുന്നു.

Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted under Atharvan/Āṅgirasa provenance for protective charms; specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī tradition). | Devata: Indra (as protector and deflector of weapons); secondarily the ‘missiles’ as the object being controlled. | 4 Mantras

Sukta 20

AV 1.20 ഒരു അഥർവണീയ അപോത്രോപൈക (ദോഷനിവാരണ/പ്രതിരോധ) സൂക്തമാണ്. ഇതിൽ മിത്ര–വരുൺനെ—പ്രത്യേകിച്ച് വരുൺനെ—ആശ്രയിച്ച്, യജമാനനോട് വിരോധമായി ഉയർത്തിയ “യുദ്ധഹത്യ” (വധ)യും ദുഷ്ടമനസ്സുള്ള ശത്രുതാപരമായ ആക്രമണവും അകറ്റാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു. അപകടം സമീപത്തുനിന്നോ ദൂരത്തുനിന്നോ, ഏതു ദിശയിൽ നിന്നുമോ എറിഞ്ഞുവിട്ടതുപോലെ ചിത്രീകരിച്ച്, അതിനെ “ചുറ്റി മാറ്റി അകലെ” തുരത്താൻ ആജ്ഞാപിക്കുന്നു; കൂടാതെ ശർമൻ (ആശ്രയം/രക്ഷാകവചം) എന്ന സംരക്ഷണവലയവും പരാജയമില്ലായ്മയുടെ ഉറപ്പും സ്ഥാപിക്കുന്നു. ശത്രുക്കളെ ശിക്ഷിക്കുന്നവരായും, മിത്രപക്ഷം കൊല്ലപ്പെടാതെയും യജമാനൻ കീഴടക്കപ്പെടാതെയും ഇരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന വിപുലമായ അഭയത്തിന്റെ ദാതാക്കളായും, ഋതത്തെ കാക്കുന്ന പരമാധികാര ദേവതകളെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നതിലാണ് ഈ സൂക്തത്തിന്റെ ശക്തി.

Rishi: Atharvanic tradition (hymn addressed to Mitra–Varuṇa; specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī traditions for early AV hymns) | Devata: Mitra–Varuṇa | 4 Mantras

Inside Anuvaka 2

The theme

Protective and restorative Atharvanic rites that remove blockage, illness, misfortune, and hostile aggression while installing stability and prosperity.

Threads through it

Obstetric opening and safe delivery
Healing–pacification of wasting disease and pains
Apotropaic expulsion of sorcery and demonic affliction
Household fortune and bridal radiance (varcas)
Prosperity-convergence and increase (paustika)
Missile/weapon deflection and war-evil averting
Stabilization, fixing-in-place, and re-integration

Who it serves

Childbirth assistance, recovery from illness and pain, safeguarding home and person from curses/sorcery and enemies, securing marriage-fortune and social radiance, attracting prosperity, and preventing violence.

The deities

Dik (Quarters/Directions)opener
Viśve Devāḥ (All Gods)restorer
Pravato Nāpāt (tapas-personified power)protector
Bhagabestower
Agniprotector
Varuṇaprotector
Mitra–Varuṇaprotector
Vāyu (Wind)purifier
Āpaḥ / Nadyaḥ (Waters/Rivers)bestower

What it heals

Obstructed or delayed childbirth (need to ‘open’ and complete delivery)Sukta 1.11
Wasting illness (yakṣma) and diffuse disease-afflictionSukta 1.12
Headache, cough, and tearing limb/joint painSukta 1.12
Dangerous inner heat/tapas needing propitiation and containmentSukta 1.13
Misfortune/poverty (alakṣmī) and hostile obstruction (arāti)Sukta 1.18
Hostile sorcery/demonic affliction (yātu) directed at the clientSukta 1.16
Instability, loosening, displacement—need to ‘fix’ protection and restore orderSukta 1.17
Threat from weapons, arrows, and hostile archers (missile harm)Sukta 1.19
Warlike slaughter/violent aggression raised against the client (vadhá)Sukta 1.20
Marriage-threshold vulnerability; need for varcas (radiance) and auspicious allotmentSukta 1.14
Prosperity and resource-flow attraction (bringing currents together)Sukta 1.15

Frequently Asked Questions

What unifies the hymns of Atharvaveda 1.2 (Kanda 1, Anuvaka 2)?

They function as practical rites for removing blockage and harm—opening childbirth, pacifying illness and dangerous powers, driving off misfortune and sorcery, and installing protection, stability, and prosperity.

Which sūktas here are primarily healing (bhaiṣajya) versus protection (śāntika)?

Healing is concentrated in 1.11 (childbirth opening), 1.12 (yakṣma/pains), and 1.13 (tapas pacification). Protection dominates 1.16–1.20 (anti-sorcery, stabilization, misfortune-removal, weapon-deflection, and anti-violence).

Which deities are most prominent in this anuvaka and why?

Varuṇa (alone and with Mitra) is central as a guardian against hostile aggression and disorder (1.16, 1.20). The Quarters and All Gods ‘open’ and complete delivery (1.11), Bhaga assigns fortune and varcas (1.14), and wind/waters imagery supports purification and prosperity-flow (1.12, 1.15).

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App