Sukta 13
Rishi: Atharvanic tradition (Anukramaṇī attribution for AV 1.13 commonly places it in Atharvan/Angiras milieu; verse-level r̥ṣi not securely isolable here)
Devata: Tapas-bearing ‘Nāpāt’ (a fiery/ascetic power addressed as a personal agent; often interpreted in the orbit of Agni-like potency)
Chandas: Anuṣṭubh (4 pādas of ~8 syllables; with Vedic metrical flexibility)
AV 1.13 ഒരു ചെറുതായ ശാന്തികരമായ ഭൈഷജ്യ–രക്ഷാ സൂക്തമാണ്. ഇതിൽ ‘പ്രവതോ നാപാത്’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന, സാന്ദ്രവും അപകടകരമാകാവുന്നതുമായ തപസ് (അഗ്നിസദൃശമായ ഉഷ്ണം) ഒരു വ്യക്തിപര ശക്തിയായി, അതിന്റെ ആയുധസദൃശമായ ‘ക്ഷിപണി’ ഭാവത്തോടുകൂടി അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു. ആവർത്തിച്ചുള്ള നമസ് (വണക്കം)യും അതിന്റെ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന കോസ്മിക ആസനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സ്തുതിയും വഴി ആ ശക്തിയെ ശമിപ്പിച്ച്, ശരീരക്ഷേമം, ഗൃഹസുരക്ഷ, കുട്ടികളുടെ സംരക്ഷണം എന്നിവയിലേക്കു തിരിച്ചു വിടുന്നു.
Mantras
Mantra 1
विद्युत्। नम॑स्ते अस्तु वि॒द्युते॒ नम॑स्ते स्तनयि॒त्नवे । नम॑स्ते अ॒स्त्वश्म॑ने॒ येना॑ दू॒डाशे॒ अस्य॑सि
വിദ്യുത്—ഹേ വിദ്യുതേ, നിനക്കു നമസ്കാരം. ഹേ സ്തനയിത്നു (ഇടിമുഴക്കമുള്ളവനേ), നിനക്കു നമസ്കാരം. ഹേ അശ്മൻ (കല്ല്/വജ്രശില), നിനക്കു നമസ്കാരം—ഇതിനാൽ നീ ഈ ദൂḍāśa-യിൽ (ആഘാതം) എറിയുന്നു.
Mantra 2
नम॑स्ते प्रवतो नपा॒द्यत॒स्तपः॑ स॒मूह॑सि । मृ॒डया॑ नस्त॒नूभ्यो॒ मय॑स्तो॒केभ्य॑स्कृधि
ഹേ പ്രവതങ്ങളുടെ നപാത്, നിനക്കു നമസ്കാരം; നീ എവിടെ നിന്നാണ് നിന്റെ തപസ് (ഉഷ്ണതേജസ്) ശേഖരിക്കുന്നത്. ഞങ്ങളുടെ ശരീരങ്ങൾക്ക് കൃപ കാണിക്ക; ഞങ്ങളുടെ കുട്ടികൾക്ക് ക്ഷേമം വരുത്തുക.
Mantra 3
प्रव॑तो नपा॒न्नम॑ ए॒वास्तु॒ तुभ्यं॒ नम॑स्ते हे॒तये॒ तपु॑षे च कृण्मः । वि॒द्म ते॒ धाम॑ पर॒मं गुहा॒ यत् स॑मु॒द्रे अ॒न्तर्नि॑हि॑तासि॒ नाभिः॑
ഹേ നപാത് (സന്താനമേ), ഇറക്കങ്ങളിൽ നിന്നുമുതൽ നിനക്കു നമസ്കാരം—അതെ, നിനക്കു നമസ്കാരം. നിന്റെ ആയുധം (ഹേതി)ക്കും നിന്റെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന താപശക്തിക്കും ഞങ്ങൾ നമസ്കാരം അർപ്പിക്കുന്നു. നിന്റെ പരമധാമം ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു—അത് ഗുഹ്യസ്ഥാനത്തിലാണ്; സമുദ്രത്തിനുള്ളിൽ നീ നാഭിയായി (കേന്ദ്രമായി) നിഹിതനാണ്.
Mantra 4
यां त्वा॑ दे॒वा असृ॑जन्त॒ विश्व॒ इषुं॑ कृण्वा॒ना अस॑नाय धृ॒ष्णुम्। सा नो॑ मृड वि॒दथे॑ गृणा॒ना तस्यै॑ ते॒ नमो॑ अस्तु देवि
ഹേ ദേവീ, സർവ്വദേവന്മാർ നിന്നെ സൃഷ്ടിച്ച്—വധത്തിനായി എറിയപ്പെടുന്ന ധൃഷ്ണു (ധൈര്യവതി) ആയ ഇഷുവായി രൂപപ്പെടുത്തി പുറപ്പെടുവിച്ചു—ഞങ്ങൾ വിധിയിൽ നിന്നെ സ്തുതിഗാനം ചെയ്യുമ്പോൾ ഞങ്ങളോട് പ്രസന്നയാകണമേ. ആ ദേവിക്കു, നിനക്കു, നമസ്കാരം; ഹേ ദേവീ, നിനക്കു നമോ അസ്തു.
Frequently Asked Questions
He is a personified fiery potency—an ‘offspring’ associated with slopes/descents—who gathers tapas (burning heat). The hymn treats him as powerful and potentially dangerous unless honored and pacified.
It asks for mṛḍa (gracious relief) for the body (tanū) and welfare for children/offspring (toka), while ensuring the deity’s heat and weapon-force do not strike the household.
No specific substances are mentioned in the hymn. It primarily works through reverent namas, praise, and the redirection of ‘tapas’ and ‘missile’ power into protection; optional clean water may be used symbolically but is not required.
Ask anything about Sukta 13 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
