Upanishads - Brahmavidya
Vedic (General)Atharva Veda110 Verses

Brahmavidya

Vedic (General)Atharva Veda

ព្រះគម្ពីរ Brahmavidyā Upanishad (ពាក់ព័ន្ធនឹង Atharvaveda) ជាញឹកញាប់ត្រូវបានចាត់ទុកថាជា Upanishad សម័យក្រោយ ដែលផ្តោតលើ “ព្រហ្មវិទ្យា” គឺចំណេះដឹងដើម្បីសេចក្តីរួចផុត។ វាបញ្ជាក់ថា មោក្ខៈកើតពីការយល់ដឹងដោយផ្ទាល់អំពីអភេទរវាង Ātman និង Brahman មិនមែនពីការចាត់ទុកពិធីកម្មខាងក្រៅជាគោលដៅចុងក្រោយទេ។ ដូច្នេះ វាលើកទឹកចិត្តឲ្យមានការប្រែចិត្តទៅខាងក្នុងតាមរយៈ viveka (ការបែងចែកយល់ឃើញ), vairāgya (ការមិនជាប់ចិត្ត) និងការធ្វើសមាធិ។ អត្ថបទនេះពន្យល់ថា ការចងក្រង (bondage) មានឫសគល់ពី avidyā—ការយល់ច្រឡំថា រាងកាយ-ចិត្តគឺ “ខ្ញុំ”—ខណៈសេចក្តីរួចផុតគឺការទទួលស្គាល់ Ātman ជាសាក្សី-ចេតនា ដែលជាសាក្សីនៃស្ថានភាពភ្ញាក់ សុបិន និងដេកជ្រៅ។ គំនិត Brahman nirguṇa (លើសលក្ខណៈ) ត្រូវបានលើកឡើងយ៉ាងច្បាស់៖ លើសឈ្មោះ-រូប ប៉ុន្តែជាមូលដ្ឋាននៃបទពិសោធន៍ទាំងអស់។ វាក៏ផ្តល់សារៈសំខាន់ដល់ប្រពៃណីគ្រូ-សិស្ស ការស្តាប់-ពិចារណា-សមាធិ (śravaṇa–manana–nididhyāsana) និងស្មារតីសន្យាស/ការលះបង់ខាងក្នុង ព្រមទាំងសីលធម៌ ការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ និងស្ថិរភាពចិត្ត ដើម្បីឲ្យចំណេះដឹងក្លាយជាការយល់ឃើញដ៏មាំមួន។

Start Reading

Key Teachings

Brahmavidyā as liberating knowledge: realization of Ātman = Brahman

Avidyā (ignorance) as the root of bondage; jñāna (knowledge) as immediate means to mokṣa

Nirguṇa Brahman: the Self beyond name, form, and qualities, yet the witness of all states

Viveka and vairāgya: discernment and dispassion as prerequisites for stable realization

Saṃnyāsa/inner renunciation: relinquishing egoic ownership and ritualism as final ends

Yogic interiorization: sense-withdrawal, meditation, and mental steadiness supporting insight

Ethical foundations: truthfulness, non-harming, simplicity, and equanimity as supports for knowledge

The world as nāma-rūpa (name-form) appearing in consciousness; the Self as substratum

Guru–śiṣya transmission: knowledge ripens through instruction, reflection, and contemplation

Verses of the Brahmavidya

110 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.

Verse 1

अथ ब्रह्मविद्योपनिषदुच्यते ॥ प्रसादाद् ब्रह्मणस् तस्य विष्णोर् अद्भुतकर्मणः । रहस्यं ब्रह्मविद्याया ध्रुवाग्निं सम्प्रचक्षते ॥१॥

ឥឡូវនេះ គេប្រកាស ប្រាហ្មវិទ្យា ឧបនិសដ។ ដោយព្រះគុណនៃ ព្រហ្មនោះ—គឺព្រះវិṣṇុ ដែលកិច្ចការរបស់ព្រះអស្ចារ្យ—ពួកគេបកស្រាយអាថ៌កំបាំងនៃ ប្រាហ្មវិទ្យា ជា ‘ភ្លើងអចិន្ត្រៃយ៍’ (dhruvāgni)។

Brahmavidyā (knowledge of Brahman) as a revealed ‘rahasya’ and inner transformative principle

Verse 2

ॐ इत्येकाक्षरं ब्रह्म यदुक्तं ब्रह्मवादिभिः । शरीरं तस्य वक्ष्यामि स्थानं कालत्रयं तथा ॥२॥

‘អោំ’ ដែលជាព្យាង្គតែមួយ គឺ ព្រហ្មន៍ ដូចដែលអ្នកបកស្រាយព្រហ្មន៍បានប្រកាស។ ខ្ញុំនឹងពន្យល់អំពី ‘កាយ’ របស់វា ទីតាំងរបស់វា និងត្រីកាល (កាលបី) ផងដែរ។

Praṇava (Oṃ) as Brahman; sound-symbol (śabda-pratīka) for the Absolute

Verse 3

तत्र देवास्त्रयः प्रोक्ता लोका वेदास्त्रयोऽग्नयः । तिस्रो मात्रार्धमात्रा च त्र्यक्षरस्य शिवस्य तु ॥३॥

នៅក្នុងនោះ គេបានប្រកាសអំពីទេវតាបី; ព្រមទាំងលោកទាំងឡាយ វេទបី និងភ្លើងបូជាទាំងបី។ មានម៉ាត្រាបី និងកន្លះម៉ាត្រាផងដែរ ដែលជារបស់ព្រះសិវៈមានបីព្យាង្គ។

Triadic correspondences of Oṃ; mātrā/ardhamātrā doctrine pointing beyond the threefold to the transcendent

Verse 4

ऋग्वेदो गार्हपत्यं च पृथिवी ब्रह्म एव च । आकारस्य शरीरं तु व्याख्यातं ब्रह्मवादिभिः ॥४॥

ឫគ្វេទ, ភ្លើង Gārhapatya, ផែនដី និងព្រះព្រហ្មា​ផងដែរ—អ្នកបកស្រាយព្រហ្មន៍បានពន្យល់ថា ទាំងនេះជាកាយនៃសំឡេង ‘A’។

Pratīka-upāsanā: mapping the ‘A’ (ākāra) to cosmic/ritual correspondences

Verse 5

यजुर्वेदोऽन्तरिक्षं च दक्षिणाग्निस् तथैव च । विष्णुश् च भगवान् देव उकारः परिकीर्तितः ॥५॥

យជុរវេទ, អន្តរិក្ស (អាកាសមធ្យម), និងភ្លើង Dakṣiṇāgni ផងដែរ; ហើយព្រះវិṣṇុ ព្រះភគវាន ព្រះដេវដ៏ប្រសើរ—ទាំងនេះត្រូវបានប្រកាសថាជាសំឡេង ‘U’។

Pratīka-upāsanā: ‘U’ (ukāra) as sustaining/mediating principle mapped to cosmic and ritual domains

Verse 6

सामवेदस्तथा द्यौश्चाहवनीयस्तथैव च । ईश्वरः परमो देवो मकारः परिकीर्तितः ॥६॥

សាមវេទ និងមេឃ (dyu) ហើយក៏ដូចគ្នា ភ្លើងបូជា āhavanīya—ព្យាង្គ «ma» ត្រូវបានប្រកាសថាជា Īśvara ព្រះដ៏អធិបតី និងទេវតាខ្ពស់បំផុត។

Brahman/Īśvara as Praṇava (Oṁ)

Verse 7

सूर्यमण्डलमध्येऽथ ह्यकारः शङ्खमध्यगः । उकारश्चन्द्रसंकाशस्तस्य मध्ये व्यवस्थितः ॥ मकारस्त्वग्निसंकाशो विधूमो विद्युतोपमः । तिस्रो मात्रास्तथा ज्ञेया सोमसूर्याग्निरूपिणः ॥७-८॥

បន្ទាប់មក នៅកណ្ដាលវង់ព្រះអាទិត្យ ព្យាង្គ «a» ដូចជាស្ថិតនៅកណ្ដាលសង្ខ (សំបកខ្យង)។ នៅក្នុងនោះ ព្យាង្គ «u» ភ្លឺដូចព្រះច័ន្ទ។ ព្យាង្គ «m» ភ្លឺដូចភ្លើង គ្មានផ្សែង ប្រៀបដូចរន្ទះ។ ដូច្នេះ មាត្រាទាំងបី គួរដឹងថាមានរូបជាសោម (ព្រះច័ន្ទ) ព្រះអាទិត្យ និងអគ្គី។

Praṇava-upāsanā; saguṇa Brahman symbolism

Verse 8

सूर्यमण्डलमध्येऽथ ह्यकारः शङ्खमध्यगः । उकारश्चन्द्रसंकाशस्तस्य मध्ये व्यवस्थितः ॥ मकारस्त्वग्निसंकाशो विधूमो विद्युतोपमः । तिस्रो मात्रास्तथा ज्ञेया सोमसूर्याग्निरूपिणः ॥७-८॥

បន្ទាប់មក នៅកណ្ដាលវង់ព្រះអាទិត្យ ព្យាង្គ «a» ដូចជាស្ថិតនៅកណ្ដាលសង្ខ (សំបកខ្យង)។ នៅក្នុងនោះ ព្យាង្គ «u» ភ្លឺដូចព្រះច័ន្ទ។ ព្យាង្គ «m» ភ្លឺដូចភ្លើង គ្មានផ្សែង ប្រៀបដូចរន្ទះ។ ដូច្នេះ មាត្រាទាំងបី គួរដឹងថាមានរូបជាសោម (ព្រះច័ន្ទ) ព្រះអាទិត្យ និងអគ្គី។

Praṇava-upāsanā; triadic manifestation within Oṁ

Verse 9

शिखा तु दीपसंकाशा तस्मिन्नुपरि वर्तते । अर्धमात्रा तथा ज्ञेया प्रणवस्योपरि स्थिता ॥९॥

នៅលើនោះ មានអណ្តាតភ្លើង (śikhā) ដូចពន្លឺចង្កៀង កំពុងចលនា; នោះគួរដឹងថាជា អರ್ಧមាត្រា (កន្លះមាត្រា) ស្ថិតនៅលើប្រṇវ (praṇava)។

Turīya/ardhamātrā; transcendence beyond sound

Verse 10

पद्मसूत्रनिभा सूक्ष्मा शिखा सा दृश्यते परा । सा नाडी सूर्यसंकाशा सूर्यं भित्त्वा तथापरा ॥ द्विसप्ततिसहस्राणि नाडीं भित्त्वा च मूर्धनि । वरदः सर्वभूतानां सर्वं व्याप्यावतिष्ठति ॥१०-११॥

អណ្តាតភ្លើងដ៏ប្រសើរនោះ ត្រូវបានឃើញ—ល្អិតណាស់ ដូចខ្សែសរសៃផ្កាឈូក។ នាឌីនោះភ្លឺដូចព្រះអាទិត្យ; បន្ទាប់ពីច្រេះកាត់ព្រះអាទិត្យ វាក៏លើសពីនោះទៅទៀត។ ក្រោយច្រេះកាត់នាឌីចំនួន ៧២,០០០ ហើយ (ទៅដល់) កំពូលក្បាល ព្រះអង្គអ្នកប្រទានពរ​ដល់សត្វទាំងអស់ ដែលស្របពេញគ្រប់ទី ក៏ស្ថិតនៅ ដោយគ្របដណ្តប់សព្វវត្ថុ។

Nāḍī/inner light (jyotis) leading to realization of the all-pervading Brahman

Verse 11

पद्मसूत्रनिभा सूक्ष्मा शिखा सा दृश्यते परा । सा नाडी सूर्यसंकाशा सूर्यं भित्त्वा तथापरा ॥ द्विसप्ततिसहस्राणि नाडीं भित्त्वा च मूर्धनि । वरदः सर्वभूतानां सर्वं व्याप्यावतिष्ठति ॥१०–११॥

មានការមើលឃើញ «សិខា» (អណ្តាតភ្លើង) ដ៏ល្អិត និងខ្ពស់បំផុត ដូចខ្សែសរសៃផ្កាឈូក។ នាឌីនោះភ្លឺរលោងដូចព្រះអាទិត្យ; ពេលឆ្លងកាត់ព្រះអាទិត្យហើយ ក៏នៅលើសពីនោះទៀត។ ក្រោយឆ្លងកាត់នាឌីចំនួន៧២,០០០ ហើយទៅដល់កំពូលក្បាល អ្នកប្រទានពរ​ដល់សត្វទាំងអស់ ដែលពេញលេញគ្របដណ្តប់សព្វវត្ថុ នឹងស្ថិតស្ថេរនៅទីនោះ។

Brahman/Ātman realization through suṣumṇā and ascent to the crown (mūrdhan)

Verse 12

कांस्यघण्टानिनादस्तु यथा लीयति शान्तये । ओङ्कारस्तु तथा योज्यः शान्तये सर्वमिच्छता ॥ यस्मिन्विलीयते शब्दस्तत्परं ब्रह्म गीयते । धियं हि लीयते ब्रह्म सोऽमृतत्वाय कल्पते ॥१२–१३॥

ដូចសំឡេងកង្វក់នៃកណ្ដឹងសំរឹទ្ធិដែលស្រកស្ងប់ ហើយរលាយចូលទៅក្នុងភាពស្ងាត់ ដើម្បីសន្តិភាពយ៉ាងណា អ្នកប្រាថ្នាសន្តិភាពពេញលេញ គួរប្រើ «អោង្គការ» (Oṅkāra) ដើម្បីសន្តិភាពយ៉ាងនោះ។ អ្វីដែលសំឡេងរលាយបាត់ទៅក្នុងនោះ ត្រូវបានសរសើរថាជា ព្រះព្រហ្ម (Brahman) ខ្ពស់បំផុត; ពិតប្រាកដណាស់ ពេលចិត្ត (dhi) រលាយចូលក្នុងព្រះព្រហ្ម មនុស្សនោះក្លាយជាសមស្របសម្រាប់អមតភាព។

Oṃ (Praṇava) as upāsanā leading to mind-dissolution (laya) in Brahman and amṛtatva

Verse 13

कांस्यघण्टानिनादस्तु यथा लीयति शान्तये । ओङ्कारस्तु तथा योज्यः शान्तये सर्वमिच्छता ॥ यस्मिन्विलीयते शब्दस्तत्परं ब्रह्म गीयते । धियं हि लीयते ब्रह्म सोऽमृतत्वाय कल्पते ॥१२–१३॥

ដូចសំឡេងកង្វក់នៃកណ្ដឹងសំរឹទ្ធិដែលស្រកស្ងប់ ហើយរលាយចូលទៅក្នុងភាពស្ងាត់ ដើម្បីសន្តិភាពយ៉ាងណា អ្នកប្រាថ្នាសន្តិភាពពេញលេញ គួរប្រើ «អោង្គការ» (Oṅkāra) ដើម្បីសន្តិភាពយ៉ាងនោះ។ អ្វីដែលសំឡេងរលាយបាត់ទៅក្នុងនោះ ត្រូវបានសរសើរថាជា ព្រះព្រហ្ម (Brahman) ខ្ពស់បំផុត; ពិតប្រាកដណាស់ ពេលចិត្ត (dhi) រលាយចូលក្នុងព្រះព្រហ្ម មនុស្សនោះក្លាយជាសមស្របសម្រាប់អមតភាព។

Praṇava-upāsanā; laya of sound and mind into Brahman

Verse 14

वायुः प्राणस्तथाकाशस्त्रिविधो जीवसंज्ञकः । स जीवः प्राण इत्युक्तो वालाग्रशतकल्पितः ॥१४॥

វាយុ (ខ្យល់), ប្រាណ (prāṇa) និង អាកាស (ākāśa)—ត្រីភាគនេះត្រូវហៅថា ជីវៈ (jīva)។ ជីវៈនោះត្រូវបាននិយាយថាជា ប្រាណ ហើយត្រូវបានគិតថាល្អិតដូចមួយភាគរយនៃចុងសក់។

Jīva as subtle principle (prāṇa) within the subtle body; sūkṣmatva of the individual self’s empirical locus

Verse 15

नाभिस्थाने स्थितं विश्वं शुद्धतत्त्वं सुनिर्मलम् । आदित्यमिव दीप्यन्तं रश्मिभिश्चाखिलं शिवम् ॥१५॥

នៅតំបន់ផ្ចិត (នាភិ) មានសកលលោក (viśva) ស្ថិតនៅ—ជាតត្តវៈបរិសុទ្ធ ស្អាតឥតមន្ទិល—ភ្លឺរលោងដូចព្រះអាទិត្យ ហើយជាសិវៈ (śiva) អមដោយមង្គល ដោយកាំរស្មីរបស់វាគ្របដណ្តប់សព្វទី។

Microcosm–macrocosm (piṇḍa–brahmāṇḍa) contemplation; inner solar Brahman as pure tattva

Verse 16

सकारं च हकारं च जीवो जपति सर्वदा । नाभिरन्ध्राद्विनिष्क्रान्तं विषयव्याप्तिवर्जितम् ॥१६॥

ជីវាត្មា សូត្រជាប្រចាំនូវព្យាង្គ ‘ស’ និង ‘ហ’។ តត្ត្វៈដែលលេចចេញពីរន្ធនៅផ្ចិត គ្មានការរីករាលដាលចូលទៅក្នុងវត្ថុអារម្មណ៍នៃឥន្ទ្រីយ៍ទាំងឡាយ។

Hamsa-ajapa-japa; prāṇa as a support for ātma-jñāna; withdrawal from viṣaya (sense-objects)

Verse 17

तेनेदं निष्कलं विद्यात् क्षीरात् सर्पिर्यथा तथा । कारणेनात्मना युक्तः प्राणायामैश्च पञ्चभिः ॥ चतुष्कला समायुक्तो भ्राम्यते च हृदिस्थितः । गोलकस्तु यदा देहे क्षीरदण्डेन वा हतः ॥ एतस्मिन् वसते शीघ्रम् अ...

ដោយវិធីនោះ គួរដឹងអាត្មានេះថា «គ្មានផ្នែក» ដូចជាខ្លាញ់សុទ្ធ (សរីរ) ដែលបានពីទឹកដោះគោ។ ពេលភ្ជាប់ជាមួយអាត្មាការណ និងប្រាណាយាមៈទាំងប្រាំ មាន «កលា» បួនគ្រប់គ្រាន់ វារវល់ចល័ត ខណៈស្ថិតនៅក្នុងបេះដូង។ តែពេល «គោលក» ក្នុងកាយត្រូវបានវាយដោយឈើកូរទឹកដោះ នោះ «មហាខគ»—បក្សីដ៏ធំ—ស្នាក់នៅទីនោះយ៉ាងឆាប់រហ័ស មិនឈប់សម្រាក; ត្រាបណ្តោះដែលជីវៈនៅដកដង្ហើម ត្រាបណ្តោះនោះវាបានឈានដល់ភាពគ្មានផ្នែក។

Niṣkala ātman/Brahman; prāṇāyāma as upāya; hṛdaya as inner seat; jīva-to-nirvikalpa transition

Verse 18

तेनेदं निष्कलं विद्यात् क्षीरात् सर्पिर्यथा तथा । कारणेनात्मना युक्तः प्राणायामैश्च पञ्चभिः ॥ चतुष्कला समायुक्तो भ्राम्यते च हृदिस्थितः । गोलकस्तु यदा देहे क्षीरदण्डेन वा हतः ॥ एतस्मिन् वसते शीघ्रम् अ...

ដោយវិធីនោះ គួរដឹងអាត្មានេះថា «គ្មានផ្នែក» ដូចជាខ្លាញ់សុទ្ធ (សរីរ) ដែលបានពីទឹកដោះគោ។ ពេលភ្ជាប់ជាមួយអាត្មាការណ និងប្រាណាយាមៈទាំងប្រាំ មាន «កលា» បួនគ្រប់គ្រាន់ វារវល់ចល័ត ខណៈស្ថិតនៅក្នុងបេះដូង។ តែពេល «គោលក» ក្នុងកាយត្រូវបានវាយដោយឈើកូរទឹកដោះ នោះ «មហាខគ»—បក្សីដ៏ធំ—ស្នាក់នៅទីនោះយ៉ាងឆាប់រហ័ស មិនឈប់សម្រាក; ត្រាបណ្តោះដែលជីវៈនៅដកដង្ហើម ត្រាបណ្តោះនោះវាបានឈានដល់ភាពគ្មានផ្នែក។

Niṣkala Brahman; yogic method as auxiliary (sādhana) to knowledge

Verse 19

तेनेदं निष्कलं विद्यात् क्षीरात् सर्पिर्यथा तथा । कारणेनात्मना युक्तः प्राणायामैश्च पञ्चभिः ॥ चतुष्कला समायुक्तो भ्राम्यते च हृदिस्थितः । गोलकस्तु यदा देहे क्षीरदण्डेन वा हतः ॥ एतस्मिन् वसते शीघ्रम् अ...

ដោយវិធីនោះ គួរដឹងអាត្មានេះថា «គ្មានផ្នែក» ដូចជាខ្លាញ់សុទ្ធ (សរីរ) ដែលបានពីទឹកដោះគោ។ ពេលភ្ជាប់ជាមួយអាត្មាការណ និងប្រាណាយាមៈទាំងប្រាំ មាន «កលា» បួនគ្រប់គ្រាន់ វារវល់ចល័ត ខណៈស្ថិតនៅក្នុងបេះដូង។ តែពេល «គោលក» ក្នុងកាយត្រូវបានវាយដោយឈើកូរទឹកដោះ នោះ «មហាខគ»—បក្សីដ៏ធំ—ស្នាក់នៅទីនោះយ៉ាងឆាប់រហ័ស មិនឈប់សម្រាក; ត្រាបណ្តោះដែលជីវៈនៅដកដង្ហើម ត្រាបណ្តោះនោះវាបានឈានដល់ភាពគ្មានផ្នែក។

Niṣkala realization; transformation of jīva-identification through sādhana

Verse 20

नभस्थं निष्कलं ध्यात्वा मुच्यते भवबन्धनात् । अनाहतध्वनियुतं हंसं यो वेद हृद्गतम् ॥ स्वप्रकाशचिदानन्दं स हंस इति गीयते । रेचकं पूरकं मुक्त्वा कुम्भकेन स्थितः सुधीः ॥ नाभिकन्दे समौ कृत्वा प्राणापानौ समा...

ដោយសមាធិលើតត្ត្វៈ «គ្មានផ្នែក» ដែលស្ថិតនៅក្នុងអាកាស (នភា) មនុស្សនឹងរួចផុតពីចំណងនៃភវៈ។ អ្នកណាដឹង «ហំស» ដែលស្ថិតនៅក្នុងបេះដូង ប្រកបដោយសំឡេងអនាហត (សំឡេងមិនត្រូវប៉ះទង្គិច) អ្នកនោះគេហៅថា ជាចិត្តដឹងខ្លួនឯងភ្លឺចែងចាំង និងអានន្ទ; នោះហើយហៅថា «ហំស»។ លះរេចក និងពូរកក បណ្ឌិតឈរមាំក្នុងកុម្ភក។ ធ្វើប្រាណ និងអបានឲ្យស្មើគ្នានៅកន្ទផ្ចិត ដាក់ចិត្តមួយ ហើយផឹករសអម្រឹតដែលស្ថិតនៅក្បាល ដោយសមាធិប្រកបដោយការគោរព។ គាត់សមាធិលើមហាទេវៈមានរាងដូចភ្លើងចង្កៀង កំពុងភ្លឺឆេះនៅកណ្ដាលផ្ចិត; បន្ទាប់ពីអភិសេកដោយអម្រឹត អ្នកណាជប «ហំស ហំស» សម្រាប់អ្នកនោះលើលោកនេះ មិនមានចាស់ មរណៈ ជំងឺ និងអ្វីៗដូច្នោះឡើយ។ ដូច្នេះគួរធ្វើរៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីទទួលបានអណិមា និងវិភូតិ/សិទ្ធិផ្សេងៗ។

Niṣkala Brahman; hṛdaya-ākāśa; anāhata-nāda; kumbhaka; amṛta; mokṣa (with siddhi motifs)

Verse 21

नभस्थं निष्कलं ध्यात्वा मुच्यते भवबन्धनात्। अनाहतध्वनियुतं हंसं यो वेद हृद्गतम्॥ स्वप्रकाशचिदानन्दं स हंस इति गीयते। रेचकं पूरकं मुक्त्वा कुम्भकेन स्थितः सुधीः॥ नाभिकन्दे समौ कृत्वा प्राणापानौ समाहितः...

ដោយសមាធិលើអង្គព្រះដ៏គ្មានផ្នែក (និស្កល) ដែលស្ថិតនៅក្នុងអាកាស/លំហ នោះមនុស្សបានរួចផុតពីចំណងនៃភវៈ។ អ្នកណាដឹង “ហំស” ដែលស្ថិតក្នុងបេះដូង មានសំឡេងអណាហត (សំឡេងមិនត្រូវប៉ះទង្គិច) — អង្គនោះត្រូវបានសរសើរថា ជាចិត្ត-អានន្ទ ដ៏ភ្លឺដោយខ្លួនឯង។ បោះបង់ការដកដង្ហើមចេញ និងចូល ហើយអ្នកប្រាជ្ញស្ថិតក្នុងកុម្ភកៈ។ ធ្វើឲ្យប្រាណ និងអបាន ស្មើគ្នានៅគល់ផ្ចិត ដោយចិត្តប្រមូលផ្តុំ គាត់ផឹករសអម្រឹតនៅក្បាល ដោយសមាធិប្រកបដោយក្តីគោរព។ គាត់សមាធិលើមហាទេវៈដូចចង្កៀង កំពុងភ្លឺនៅកណ្ដាលផ្ចិត; ហើយដូចជាប្រោសអម្រឹត អ្នកណាចប “ហំស ហំស” នោះលើលោកនេះមិនមានចាស់ ស្លាប់ ជំងឺ និងអ្វីៗដូច្នោះឡើយ។ ដូច្នេះគួរអនុវត្តរៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីទទួលបានវិភូតិ ដូចជា អណិមា ជាដើម។

Moksha through inner Haṃsa (Ātman/Brahman) realization; prāṇa-sādhana as an aid

Verse 22

नभस्थं निष्कलं ध्यात्वा मुच्यते भवबन्धनात्। अनाहतध्वनियुतं हंसं यो वेद हृद्गतम्॥ स्वप्रकाशचिदानन्दं स हंस इति गीयते। रेचकं पूरकं मुक्त्वा कुम्भकेन स्थितः सुधीः॥ नाभिकन्दे समौ कृत्वा प्राणापानौ समाहितः...

ដោយសមាធិលើអង្គព្រះដ៏គ្មានផ្នែក ដែលស្ថិតនៅក្នុងលំហ នោះបានរួចផុតពីចំណងនៃការក្លាយជាភវៈ។ អ្នកណាដឹងហំសនៅក្នុងបេះដូង ប្រកបដោយសំឡេងអណាហត—អង្គនោះគឺជាចិត្ត-អានន្ទ ដ៏ភ្លឺដោយខ្លួនឯង ហើយត្រូវបានច្រៀងថា “ហំស”។ បោះបង់ដង្ហើមចេញ និងចូល អ្នកប្រាជ្ញស្ថិតក្នុងកុម្ភកៈ។ ធ្វើឲ្យប្រាណ និងអបាន ស្មើគ្នានៅគល់ផ្ចិត ដោយចិត្តតែមួយ គាត់ផឹករសអម្រឹតនៅក្បាល ដោយសមាធិអមដោយក្តីគោរព។ សមាធិលើមហាទេវៈដូចចង្កៀង កំពុងភ្លឺនៅកណ្ដាលផ្ចិត ហើយដូចជាច្រាស់អម្រឹត អ្នកណាចប “ហំស ហំស” នោះមិនមានចាស់ ស្លាប់ ជំងឺ និងអ្វីៗដូច្នោះលើផែនដី។ ដូច្នេះគួរធ្វើរៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីទទួលបានសិទ្ធិចាប់ពីអណិមា។

Ātman as self-luminous cit-ānanda; liberation aided by yogic upāsanā

Verse 23

नभस्थं निष्कलं ध्यात्वा मुच्यते भवबन्धनात्। अनाहतध्वनियुतं हंसं यो वेद हृद्गतम्॥ स्वप्रकाशचिदानन्दं स हंस इति गीयते। रेचकं पूरकं मुक्त्वा कुम्भकेन स्थितः सुधीः॥ नाभिकन्दे समौ कृत्वा प्राणापानौ समाहितः...

ការសមាធិលើអង្គព្រះដ៏គ្មានផ្នែក ដែលស្ថិតនៅក្នុងលំហ នាំឲ្យរួចផុតពីចំណងសំសារ។ អ្នកណាដឹង “ហំស” ក្នុងបេះដូង ប្រកបដោយសំឡេងអណាហត—អង្គនោះត្រូវបានហៅថា ជាចិត្ត-អានន្ទ ដ៏ភ្លឺដោយខ្លួនឯង។ បោះបង់ដង្ហើមចេញ និងចូល អ្នកមានវិវេកស្ថិតក្នុងកុម្ភកៈ។ បន្ទាប់ពីធ្វើឲ្យប្រាណ និងអបាន ស្មើគ្នានៅគល់ផ្ចិត ដោយចិត្តប្រមូលផ្តុំ គាត់ផឹករសនេកតារ/អម្រឹតនៅក្បាល ដោយសមាធិអមដោយក្តីគោរព។ គាត់សមាធិលើមហាទេវៈមានរូបដូចចង្កៀង កំពុងភ្លឺនៅកណ្ដាលផ្ចិត; ហើយដូចជាច្រាស់អម្រឹត អ្នកណាចប “ហំស ហំស” នោះមិនមានចាស់ ស្លាប់ ជំងឺ និងអ្វីៗដូច្នោះក្នុងលោក។ ដូច្នេះគួរអនុវត្តរៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីទទួលបានអណិមា និងវិភូតិផ្សេងៗ។

Brahman/Ātman as svaprakāśa-cid-ānanda; saṃsāra-bandha release

Verse 24

नभस्थं निष्कलं ध्यात्वा मुच्यते भवबन्धनात्। अनाहतध्वनियुतं हंसं यो वेद हृद्गतम्॥ स्वप्रकाशचिदानन्दं स हंस इति गीयते। रेचकं पूरकं मुक्त्वा कुम्भकेन स्थितः सुधीः॥ नाभिकन्दे समौ कृत्वा प्राणापानौ समाहितः...

ដោយសមាធិលើអង្គព្រះដ៏គ្មានផ្នែក ដែលស្ថិតនៅក្នុងលំហ នោះបានរួចផុតពីចំណងនៃអត្តភាពលោកិយ។ អ្នកណាដឹង “ហំស” ក្នុងបេះដូង ប្រកបដោយសំឡេងអណាហត—អង្គនោះត្រូវបានប្រកាសថា ជាចិត្ត និងអានន្ទ ដ៏ភ្លឺដោយខ្លួនឯង។ បោះបង់ដង្ហើមចេញ និងចូល អ្នកប្រាជ្ញស្ថិតក្នុងការកាន់ដង្ហើម (កុម្ភកៈ)។ ធ្វើឲ្យប្រាណ និងអបាន ស្មើគ្នានៅគល់ផ្ចិត ហើយប្រមូលចិត្តឲ្យមូលមួយ បន្ទាប់មកផឹករសអម្រឹតនៅក្បាល ដោយសមាធិអមដោយក្តីគោរព។ សមាធិលើមហាទេវៈក្នុងរូបចង្កៀង កំពុងភ្លឺនៅកណ្ដាលផ្ចិត; ហើយដូចជាច្រាស់អម្រឹត អ្នកណាចប “ហំស ហំស” នោះមិនមានចាស់ ស្លាប់ ជំងឺ និងអ្វីៗដូច្នោះលើផែនដី។ ដូច្នេះគួរអនុវត្តរៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីអណិមា និងសមិទ្ធផលផ្សេងៗ។

Upāsanā on Haṃsa (Ātman) culminating in mokṣa; prāṇa as a support for knowledge

Verse 25

ईश्वरत्वमवाप्नोति सदाभ्यासरतः पुमान्। बहवो नैकमार्गेण प्राप्ता नित्यत्वमागताः॥२५॥

បុរសដែលរីករាយក្នុងការអនុវត្តជាប្រចាំ (អភ្យាស) នឹងទទួលបាន អីស្វរត្វ (īśvaratva) គឺសភាពជាម្ចាស់/អធិបតេយ្យខាងវិញ្ញាណ។ មនុស្សជាច្រើនបានឈានដល់ និត្យត្វ (nityatva) គឺភាពអមតៈ/ភាពអចិន្ត្រៃយ៍ តាមផ្លូវមិនមែនតែមួយ។

Abhyāsa (steady practice) as a means toward īśvaratva and nityatva; mokṣa/immortality

Verse 26

हंसविद्यामृते लोके नास्ति नित्यत्वसाधनम् । यो ददाति महाविद्यां हंसाख्यां पारमेश्वरीम् ॥

ក្នុងលោកនេះ ក្រៅពី ហংসវិទ្យា មិនមានមធ្យោបាយណាដើម្បីសម្រេចការយល់ដឹងអំពីភាពអមតៈនិរន្តរភាពឡើយ។ អ្នកណាដែលប្រទាន មហាវិទ្យា ឈ្មោះ ‘ហংস’ ដែលជាព្រះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ និងទេវភាព—

Moksha (nityatva) through Brahmavidyā; Guru-śiṣya transmission

Verse 27

तस्य दास्यं सदा कुर्यात् प्रज्ञया परया सह । शुभं वाऽशुभमन्यद्वा यदुक्तं गुरुणा भुवि ॥

សិស្សគួរបម្រើគាត់ (គ្រូនោះ) ជានិច្ច ដោយរួមជាមួយប្រាជ្ញាខ្ពស់បំផុត។ អ្វីក៏ដោយដែលគ្រូបាននិយាយនៅលើផែនដីនេះ—មង្គល ឬអមង្គល ឬអ្វីផ្សេងទៀត—

Guru-bhakti and śiṣya-śuśrūṣā as auxiliaries to jñāna; śraddhā and obedience in sādhanā

Verse 28

तत्कुर्यादविचारेण शिष्यः सन्तोषसंयुतः । हंसविद्यामिमां लब्ध्वा गुरुशुश्रूषया नरः ॥

សិស្សដែលមានសន្តោស គួរធ្វើតាមសេចក្តីណែនាំនោះដោយមិនពិចារណាអះអាងជជែកវែកញែក។ បានទទួល ហংসវិទ្យា នេះតាមរយៈការបម្រើគ្រូហើយ មនុស្សនោះ—

Santoṣa, śiṣya-dharma, and the disciplined assimilation of liberating knowledge

Verse 29

आत्मानमात्मना साक्षाद् ब्रह्म बुद्ध्वा सुनिश्चलम् । देहजात्यादिसम्बन्धान् वर्णाश्रमसमन्वितान् ॥

ដោយដឹងអាត្មា ដោយអាត្មាផ្ទាល់ ដោយប្រកបដោយការយល់ឃើញជាក់ស្តែងថា ជាព្រហ្មន៍—មាំមួនមិនរអិលរអួល—(គួរលះបង់) ការចងពាក់ដែលចាប់ផ្តើមពីរាងកាយ និងកំណើត រួមទាំងទំនាក់ទំនងតាម វណ្ណៈ និង អាស្រម។

Atman = Brahman; de-identification from upādhis (body, jāti, varṇāśrama)

Verse 30

वेदशास्त्राणि चान्यानि पदपांसुमिव त्यजेत् । गुरुभक्तिं सदा कुर्याच्छ्रेयसे भूयसे नरः ॥

គួរលះបង់ វេទ និងសាស្ត្រផ្សេងៗ ដូចធូលីលើបាតជើង។ ដើម្បីសេចក្តីប្រសើរខ្ពស់បំផុត និងប្រយោជន៍ដ៏ធំធេង មនុស្សគួរធ្វើ គុរុភក្តិ ជានិច្ច។

Śāstra as pramāṇa and its transcendence after realization; Guru-bhakti; śreyas

Verse 31

गुरुरेव हरिः साक्षान्नान्य इत्यब्रवीच्छ्रुतिः ॥३१॥

ស្រុតិបានប្រកាសថា «គ្រូប៉ុណ្ណោះជាព្រះហរិ (វិෂ្ណុ) ដោយផ្ទាល់; មិនមានអ្នកដទៃទៀតឡើយ»

Guru-tattva; Brahmavidyā transmitted through śruti and ācārya

Verse 32

श्रुत्या यदुक्तं परमार्थमेव तत्संशयो नात्र ततः समस्तम् । श्रुत्या विरोधे न भवेत्प्रमाणं भवेदनर्थाय विना प्रमाणम् ॥३२॥

អ្វីដែលស្រុតិបានបញ្ជាក់ គឺជាបរមារថៈ—សច្ចៈខ្ពស់បំផុត; មិនមានសង្ស័យនៅទីនេះទេ—ដូច្នេះចូរទទួលយកទាំងស្រុង។ បើផ្ទុយនឹងស្រុតិ នោះមិនមានប្រមាណ (មធ្យោបាយចំណេះដឹងត្រឹមត្រូវ) ឡើយ; គ្មានប្រមាណ នឹងនាំទៅកាន់អនរថៈ គឺកំហុស និងវិបត្តិ។

Śruti-pramāṇya (scriptural authority) and pramāṇa theory in Vedānta

Verse 33

देहस्थः सकलो ज्ञेयो निष्कलो देहवर्जितः । आप्तोपदेशगम्योऽसौ सर्वतः समवस्थितः ॥३३॥

នៅពេលស្ថិតក្នុងរាងកាយ គេគួរដឹងថា ជា ‘សកល’ ដូចជាមានផ្នែក/គុណលក្ខណៈ; ប៉ុន្តែពិតប្រាកដទ្រង់ជា ‘និષ្កល’ គ្មានផ្នែក លើសពីរាងកាយ។ ទ្រង់អាចដឹងបានតាមអុបទេសពីអាប្ត (អំណាចជឿទុកចិត្ត) ហើយស្ថិតស្មើគ្នាទូទាំងទិសទាំងអស់។

Ātman/Brahman as niṣkala (partless) yet appearing as sakala through upādhis; ācāryopadeśa

Verse 34

हंसहंसेति यो ब्रूयाद्धंसो ब्रह्मा हरिः शिवः । गुरुवक्त्रात्तु लभ्येत प्रत्यक्षं सर्वतोमुखम् ॥३४॥

អ្នកណាដែលបញ្ចេញពាក្យ «ហំស ហំស»—ហំសនោះឯងគឺព្រះព្រហ្មា ព្រះហរិ និងព្រះសិវៈ។ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានទទួលពីមាត់គ្រូ: សច្ចៈដែលប្រទាក់ដោយផ្ទាល់ មានមុខនៅគ្រប់ទិស។

Haṃsa/ajapā-japa; unity of deities in Brahman; guru-upadeśa; pratyakṣa (immediate) Self

Verse 35

तिलेषु च यथा तैलं पुष्पे गन्ध इवाश्रितः । पुरुषस्य शरीरेऽस्मिन् स बाह्याभ्यन्तरे तथा ॥३५॥

ដូចប្រេងដែលស្ថិតនៅក្នុងគ្រាប់ល្ង និងដូចក្លិនក្រអូបដែលអាស្រ័យនៅក្នុងផ្កា ដូច្នោះក្នុងរាងកាយរបស់បុរសនេះ ‘នោះ’ (អាត្មាន) ក៏ស្ថិតដូចគ្នា ទាំងខាងក្រៅ និងខាងក្នុង។

Immanence of Ātman/Brahman; antaryāmin; pervasion (vyāpti)

Verse 36

उल्काहस्तो यथालोके द्रव्यमालोक्य तां त्यजेत् । ज्ञानेन ज्ञेयमालोक्य पश्चाज्ज्ञानं परित्यजेत् ॥३६॥

ដូចជាមនុស្សនៅក្នុងលោក កាន់ភ្លើងពិល បំភ្លឺវត្ថុឲ្យឃើញហើយ ក៏ទម្លាក់ភ្លើងពិលនោះចោល ដូច្នោះដែរ ដោយចំណេះដឹងបានបំភ្លឺអ្វីដែលគួរដឹងហើយ បន្ទាប់មកគួរលះបង់សូម្បីតែចំណេះដឹងនោះ។

Jnana leading to aparoksha-anubhava; transcendence of pramana (means of knowledge) after realization

Verse 37

पुष्पवत्सकलं विद्याद्गन्धस्तस्य तु निष्कलः । वृक्षस्तु सकलं विद्याच्छाया तस्य तु निष्कला ॥३७॥

គួរដឹងថា «មានផ្នែក» (សកល) ដូចផ្កា; ប៉ុន្តែក្លិនក្រអូបរបស់វា ពិតជាអ «គ្មានផ្នែក» (និស្កល)។ គួរដឹងថា «មានផ្នែក» ដូចដើមឈើ; ប៉ុន្តែស្រមោលរបស់វា ពិតជាគ្មានផ្នែក។

Sakala/niṣkala distinction; nirguṇa Brahman as partless essence underlying the manifest

Verse 38

निष्कलः सकलो भावः सर्वत्रैव व्यवस्थितः । उपायः सकलस्तद्वदुपेयश्चैव निष्कलः ॥३८॥

សភាព «គ្មានផ្នែក» និង «មានផ្នែក» តាំងស្ថិតនៅគ្រប់ទីកន្លែង។ មធ្យោបាយ (ឧបាយ) ជា «មានផ្នែក»; ហើយគោលដៅដែលត្រូវឈានដល់ (ឧពេយ) ពិតជាគ្មានផ្នែកដែរ។

Upāya–upeya distinction; saguṇa/ nirguṇa; means within duality culminating in non-dual realization

Verse 39

सकले सकलो भावो निष्कले निष्कलस्तथा । एकमात्रो द्विमात्रश्च त्रिमात्रश्चैव भेदतः ॥ अर्धमात्रा परा ज्ञेया तत ऊर्ध्वं परात्परम् । पञ्चधा पञ्चदैवत्यं सकलं परिपठ्यते ॥३९-४०॥

ក្នុង «មានផ្នែក» (សកល) មានសភាព «មានផ្នែក»; ក្នុង «គ្មានផ្នែក» (និស្កល) ក៏មានសភាព «គ្មានផ្នែក» ដូចគ្នា។ តាមការបែងចែក មានមាត្រា១ មាត្រា២ និងមាត្រា៣។ មាត្រាកន្លះ គួរដឹងថាជា «បរា» គឺអធិឧត្តម; លើសពីនោះ គឺ «បរាត្បរ» អធិឧត្តមលើសអធិឧត្តម។ «សកល» ដែលមានទេវតា៥ ត្រូវសូត្រជាប្រាំបែប។

Oṃkāra-vicāra (mātrā analysis), turīya/ardha-mātrā, transcendence from manifest to the beyond

Verse 40

सकले सकलो भावो निष्कले निष्कलस्तथा । एकमात्रो द्विमात्रश्च त्रिमात्रश्चैव भेदतः ॥ अर्धमात्रा परा ज्ञेया तत ऊर्ध्वं परात्परम् । पञ्चधा पञ्चदैवत्यं सकलं परिपठ्यते ॥३९-४०॥

ក្នុង «មានផ្នែក» (សកល) មានសភាព «មានផ្នែក»; ក្នុង «គ្មានផ្នែក» (និស្កល) ក៏មានសភាព «គ្មានផ្នែក» ដូចគ្នា។ តាមការបែងចែក មានមាត្រា១ មាត្រា២ និងមាត្រា៣។ មាត្រាកន្លះ គួរដឹងថាជា «បរា» គឺអធិឧត្តម; លើសពីនោះ គឺ «បរាត្បរ» អធិឧត្តមលើសអធិឧត្តម។ «សកល» ដែលមានទេវតា៥ ត្រូវសូត្រជាប្រាំបែប។

Oṃkāra-vicāra (mātrā analysis), turīya/ardha-mātrā, transcendence from manifest to the beyond

Verse 41

ब्रह्मणो हृदयस्थानं कण्ठे विष्णुः समाश्रितः । तालुमध्ये स्थितो रुद्रो ललाटस्थो महेश्वरः ॥४१॥

ទីតាំងស្ថិតនៃព្រហ្មន៍នៅក្នុងបេះដូង។ នៅបំពង់ក ព្រះវិษ្ណុស្ថិត; នៅកណ្ដាលមេឃមាត់ ព្រះរុទ្រៈស្ថិត; លើថ្ងាស ព្រះមហេស្វរ។

Brahman; internalization of deities (antar-yāga) and subtle-body loci

Verse 42

नासाग्रे अच्युतं विद्यात् तस्यान्ते तु परं पदम् । परत्वात् तु परं नास्तीत्येवं शास्त्रस्य निर्णयः ॥४२॥

គួរដឹងអច្យុតនៅចុងច្រមុះ; ហើយនៅចុងបំផុតនោះជាបរមបទ—ទីស្ថានដ៏ខ្ពស់បំផុត។ ព្រោះវាជាបរម, គ្មានអ្វីលើសពីវា—នេះជាការសម្រេចរបស់សាស្ត្រ។

Paramapada (supreme state); upāsanā leading to mokṣa

Verse 43

देहातीतं तु तं विद्यान् नासाग्रे द्वादशाङ्गुलम् । तदन्तं तं विजानीयात् तत्रस्थो व्यापयेत् प्रभुः ॥४३॥

គួរដឹង “នោះ” ថាលើសពីរាងកាយ (វាស់) ដប់ពីរអង្គុលី នៅចុងច្រមុះ។ គួរយល់ថា “នោះ” មានចុងបញ្ចប់នៅទីនោះ; ព្រះអម្ចាស់ស្ថិតនៅទីនោះ ហើយសាយភាយគ្រប់ទីកន្លែង។

Ātman/Brahman as dehātīta (beyond the body); pervasion (vyāpti)

Verse 44

मनोऽप्यन्यत्र निक्षिप्तं चक्षुरन्यत्र पातितम् । तथापि योगिनां योगो ह्यविच्छिन्नः प्रवर्तते ॥४४॥

ទោះបីចិត្តត្រូវដាក់នៅកន្លែងផ្សេង និងភ្នែកបោះទៅកន្លែងផ្សេងក៏ដោយ ក៏យោគៈរបស់យោគីទាំងឡាយនៅតែដំណើរការមិនដាច់ខាត។

Abhyāsa and steadiness (niṣṭhā); uninterrupted yoga (avicchinna-yoga)

Verse 45

एतत्तु परमं गुह्यमेतत्तु परमं शुभम् । नातः परतरं किञ्चिन्नातः परतरं शुभम् ॥४५॥

នេះហើយជាអាថ៌កំបាំងដ៏ខ្ពស់បំផុត; នេះហើយជាមង្គលដ៏ខ្ពស់បំផុត។ គ្មានអ្វីណាខ្ពស់ជាងនេះទេ ហើយគ្មានមង្គលណាលើសពីនេះទេ។

Mokṣa as the highest good (niḥśreyasa); rahasya-jñāna (supreme secret)

Verse 46

शुद्धज्ञानामृतं प्राप्य परमाक्षरनिर्णयम् । गुह्याद्गुह्यतमं गोप्यं ग्रहणीयं प्रयत्नतः ॥४६॥

ក្រោយបានទទួលអម្រឹតនៃចំណេះដឹងបរិសុទ្ធ និងការប្រាកដច្បាស់អំពីអក្សរៈដ៏អស្ចារ្យ (អចិន្ត្រៃយ៍) នេះជាសម្ងាត់លាក់លៀមបំផុតក្នុងសម្ងាត់ទាំងឡាយ—គួរឲ្យរក្សាលាក់—គប្បីកាន់យកដោយការខិតខំប្រឹងប្រែង។

Brahma-jñāna (knowledge of the Akṣara/Brahman) and guhya-vidyā (esoteric transmission)

Verse 47

नापुत्राय प्रदातव्यं नाशिष्याय कदाचन । गुरुदेवाय भक्ताय नित्यं भक्तिपराय च ॥ प्रदातव्यमिदं शास्त्रं नेतरेभ्यः प्रदापयेत् । दातास्य नरकं याति सिद्ध्यते न कदाचन ॥४७-४८॥

សាស្ត្រនេះមិនគួរផ្តល់ឲ្យអ្នកគ្មានកូនប្រុស ហើយក៏មិនគួរផ្តល់ឲ្យអ្នកមិនមែនសិស្សឡើយ។ គប្បីផ្តល់ដល់អ្នកមានភក្តិដែលគោរពគ្រូដូចទេវតា និងអ្នកដែលតែងតែឧទ្ទិសខ្លួនក្នុងភក្តិ។ ការបង្រៀននេះគួរផ្តល់តែដល់អ្នកសមរម្យ មិនគួរប្រាប់ដល់អ្នកដទៃទេ។ អ្នកផ្តល់ឲ្យអ្នកមិនសមរម្យ នឹងទៅនរក; សម្រាប់គាត់ វិជ្ជានេះមិនសម្រេចឡើយ។

Adhikāra (eligibility), guru-śiṣya paramparā, responsible transmission of brahma-vidyā

Verse 48

नापुत्राय प्रदातव्यं नाशिष्याय कदाचन । गुरुदेवाय भक्ताय नित्यं भक्तिपराय च ॥ प्रदातव्यमिदं शास्त्रं नेतरेभ्यः प्रदापयेत् । दातास्य नरकं याति सिद्ध्यते न कदाचन ॥४७-४८॥

សាស្ត្រនេះមិនគួរផ្តល់ឲ្យអ្នកគ្មានកូនប្រុស ហើយក៏មិនគួរផ្តល់ឲ្យអ្នកមិនមែនសិស្សឡើយ។ គប្បីផ្តល់ដល់អ្នកមានភក្តិដែលគោរពគ្រូដូចទេវតា និងអ្នកដែលតែងតែឧទ្ទិសខ្លួនក្នុងភក្តិ។ ការបង្រៀននេះគួរផ្តល់តែដល់អ្នកសមរម្យ មិនគួរប្រាប់ដល់អ្នកដទៃទេ។ អ្នកផ្តល់ឲ្យអ្នកមិនសមរម្យ នឹងទៅនរក; សម្រាប់គាត់ វិជ្ជានេះមិនសម្រេចឡើយ។

Adhikāra (eligibility) and guarded dissemination of brahma-vidyā

Verse 49

गृहस्थो ब्रह्मचारी च वानप्रस्थश्च भिक्षुकः । यत्र तत्र स्थितो ज्ञानी परमाक्षरवित्सदा ॥ विषयी विषयासक्तो याति देहान्तरे शुभम् । ज्ञानादेवास्य शास्त्रस्य सर्वावस्थोऽपि मानवः ॥४९-५०॥

មិនថាជាគ្រហស្ថ ប្រាហ្មចារី វានប្រស្ថ ឬភិក្ខុ—នៅទីណាក៏ដោយ—អ្នកមានជ្ញាន (ជ្ញានី) គឺអ្នកដែលដឹងអក្សរៈដ៏អស្ចារ្យជានិច្ច។ តែអ្នកស្វែងរីករាយតាមអារម្មណ៍ ដែលជាប់ចិត្តនឹងវត្ថុទាំងឡាយ នឹងទៅកាន់រាងកាយផ្សេងទៀត (វង្វេងក្នុងសំសារ) ដើម្បីស្វែងរកអ្វីដែលគេយល់ថាល្អ។ ដោយចំណេះដឹងនៃសាស្ត្រនេះតែប៉ុណ្ណោះ មនុស្ស—ទោះស្ថិតក្នុងស្ថានភាពជីវិតណាក៏ដោយ—អាចឈានដល់គោលដៅ។

Jñāna as liberating across āśramas; saṃsāra through viṣaya-āsakti; mokṣa through Akṣara-jñāna

Verse 50

गृहस्थो ब्रह्मचारी च वानप्रस्थश्च भिक्षुकः । यत्र तत्र स्थितो ज्ञानी परमाक्षरवित्सदा ॥ विषयी विषयासक्तो याति देहान्तरे शुभम् । ज्ञानादेवास्य शास्त्रस्य सर्वावस्थोऽपि मानवः ॥४९-५०॥

មិនថាជាគ្រហស្ថ ប្រាហ្មចារី វានប្រស្ថ ឬភិក្ខុ—នៅទីណាក៏ដោយ—ជ្ញានីគឺអ្នកដែលដឹងអក្សរៈដ៏អស្ចារ្យជានិច្ច។ ចំណែកអ្នកស្វែងរីករាយតាមអារម្មណ៍ ដែលជាប់ចិត្តនឹងវត្ថុទាំងឡាយ នឹងទៅកាន់រាងកាយផ្សេងទៀត; ប៉ុន្តែដោយចំណេះដឹងនៃសាស្ត្រនេះតែប៉ុណ្ណោះ មនុស្ស—ទោះស្ថិតក្នុងស្ថានភាពជីវិតណាក៏ដោយ—អាចឈានដល់គោលដៅដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។

Mokṣa through jñāna; nondependence on external āśrama; bondage through attachment

Ask anything about the Brahmavidya Upanishad

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Upanishads in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App