Rig Veda 7.39.3: Mandala 7, Sukta 39, Mantra 3

Sukta 7.39

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Vasus / Viśve Devāḥ (with messenger motif often linked to Agni)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

ज्मया अत्र वसवो रन्त देवा उरावन्तरिक्षे मर्जयन्त शुभ्राः । अर्वाक्पथ उरुज्रयः कृणुध्वं श्रोता दूतस्य जग्मुषो नो अस्य ॥

Transliteration

jmayā́ átra vásavo ranta devā́ urā́v antárikṣe marjayanta śubhrā́ḥ | arvā́k pathá uru-jráyaḥ kṛṇudhvaṃ śrótā dūtásya jagmúṣo no asyá ||

Translation

Here on the earth-plane may the Vasus, the gods, take delight; shining, they purify in the wide mid-world. Make broad the downward path for us, O wide-striding ones; hear the messenger who has come to you from us.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ज्मया: on/with the earth; on the ground
• ज्मया: अधिकारण (स्थान/आधार-अर्थे) अथवा करण (सह/साधन-अर्थे)
• Type: Noun
• Root: ज्मि-/ज्मन् (प्रातिपदिक; ‘भूमि/पृथ्वी’)

• अत्र: here
• अत्र: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)

• वसवः: the Vasus (a class of gods)
• वसवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• रन्त: rejoiced; took delight
• रन्त: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: रम् (धातु)

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ (वसवः के विशेषण/अप्पोज़िशन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• उराव्: in the wide (expanse)
• उराव्: अधिकारण
• Type: Adjective
• Root: उरु (प्रातिपदिक)

• अन्तरिक्षे: in the mid-air; atmosphere
• अन्तरिक्षे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: अन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)

• मर्जयन्त: they cleansed; they made bright
• मर्जयन्त: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मृज् (धातु)

• शुभ्राः: bright; shining
• शुभ्राः: कर्तृ (देवाः/वसवः के विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ्र (प्रातिपदिक)

• अर्वाक्: hither; towards us
• अर्वाक्: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अर्वाक् (अव्यय/उपसर्गार्थक)

• पथः: paths; ways
• पथः: कर्म
• Type: Noun
• Root: पथ्/पथ (प्रातिपदिक)

• उरुज्रयः: wide-going; far-ranging
• उरुज्रयः: कर्तृ (आह्वानिताः ‘you’ के विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उरु-ज्रय (समास; उरु ‘wide’ + ज्रय ‘running/going’)

• कृणुध्वम्: make; prepare
• कृणुध्वम्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• श्रोत: hear; listen
• श्रोत: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)

• दूतस्य: of the messenger
• दूतस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)

• जग्मुषः: who has come; having arrived
• जग्मुषः: सम्बन्ध (दूतस्य विशेषण)
• Type: Participle
• Root: गम् (धातु) → जग्मुस् (कृदन्त/परिपूर्ण)

• नः: of us; our
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अस्य: of this; of him
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)