Adhyaya 8
Purva BhagaFirst QuarterAdhyaya 8139 Verses

गङ्गामाहात्म्य — The Greatness of the Gaṅgā

សានកៈប្រាប់នារ៉ទៈអំពីរបៀបដែលភរិយារបស់ព្រះបាហុបម្រើព្រះឥសីអោរវៈ។ មហារីនីចាស់ព្យាយាមពុល ប៉ុន្តែដោយសេវាកម្មដល់សាធុ នាងក្មេងត្រូវបានការពារ ហើយបានប្រសូតសគរៈ (ឈ្មោះពីពុល gara ដែលត្រូវរំលាយ)។ អោរវៈធ្វើសំស្ការ និងបង្រៀនសគរៈរាជធម៌ និងអាវុធមានមន្ត្រ។ សគរៈស្វែងរកវង្សកុល ស្បថបំបាត់អ្នកលួចរាជ្យ ហើយទៅរកវសិષ્ઠៈ ដែលទាំងបង្រៀនឲ្យគោរពកម៌ និងអាត្មានមិនអាចបំផ្លាញបាន ដើម្បីបន្ថយកំហឹង។ ក្រោយបានអភិសេក សគរៈធ្វើអស្វមេធៈ; ឥន្ទ្រាលួចសេះលាក់ជិតកបិលៈនៅបាតាល។ កូនៗសគរៈជីកដី ទៅប្រឈមកបិលៈ ហើយត្រូវភ្លើងពីទស្សនៈរបស់គាត់ដុតជាផេះ។ អំសុមានដោយទាបខ្លួន និងសរសើរ ទទួលពរ ថាព្រះភគីរថៈនឹងនាំគង្គាចុះ មកសម្អាត និងដោះលែងបុព្វបុរស។ ចុងក្រោយរៀបរាប់វង្សដល់ភគីរថៈ និងអំណាចគង្គាដែលអាចលុបបណ្តាសា (សោដាសៈ)។

Shlokas

Verse 1

सनक उवाच । एवमौर्वाश्रमे ते द्वे बाहुभार्ये मुनीश्वर । चक्राते भक्तिभावेन शुश्रूषां प्रतिवासरम् 1. ॥ १ ॥

សនកៈបានមានពាក្យថា៖ ដូច្នេះហើយ ឱ មុនីឥស្វរ នៅអាស្រាមរបស់អោរវៈ ភរិយាទាំងពីររបស់បាហុបានបម្រើរៀងរាល់ថ្ងៃ ដោយចិត្តភក្តិ។

Verse 2

गते वर्षार्द्धके काले ज्येष्ठा राज्ञी तु या द्विज । तस्याः पापमतिर्जाता सपत्न्याः सम्पदं प्रति ॥ २ ॥

ពេលកន្លះរដូវវស្សាបានកន្លងផុតទៅ ឱ ព្រាហ្មណ៍ មហេសីច្បងនោះបានកើតចិត្តអាក្រក់ ចង់បំផ្លាញសម្បត្តិរុងរឿងរបស់មហេសីរួម។

Verse 3

ततस्तया गरो दत्तः कनिष्ठायै तु पापया । न स्वप्रभावं चक्रे वै गरो मुनिनिषेवया ॥ ३ ॥

បន្ទាប់មក ស្ត្រីបាបនោះបានផ្តល់ពុលដល់មហេសីក្មេងជាង។ ប៉ុន្តែពុលមិនបង្ហាញអំណាចរបស់វាទេ ព្រោះនាងស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលការបម្រើ និងសង្គមជាមួយមុនី។

Verse 4

भूलेपनादिभिः सम्यग्यतः सानुदिनं मुनेः । चकार सेवां तेनासौ जीर्णपुण्येन कर्मणा ॥ ४ ॥

ដោយសារភាពសាមញ្ញ និងគុណធម៌ទាបទន់ផ្សេងៗ គាត់បានក្លាយជាមនុស្សមានវិន័យល្អ ហើយរៀងរាល់ថ្ងៃបានបម្រើមុនី។ ដោយកម្មល្អចាស់កាលនោះ គាត់បានអនុវត្តសេវាភក្តិ។

Verse 5

ततो मासत्रयेऽतीते गरेण सहितं सुतम् । सुषाव सुशुभे काले शुश्रूषानष्टकिल्बिषा ॥ ५ ॥

បន្ទាប់មក កាលបីខែកន្លងផុតទៅ នាងបានសម្រាលកូនប្រុស នៅពេលល្អប្រសើរ ព្រមទាំងស្បូនភ្ជាប់; នាងដែលជាអ្នកបម្រើដោយភក្តិ បានរួចផុតពីបាប។

Verse 6

अहो सत्सङ्गतिर्लोके किं पापं न विनाशयेत् । न तदातिसुखं किं वा नराणां पुण्यकर्मणाम् ॥ ६ ॥

អហោ! ក្នុងលោកនេះ តើមានបាបអ្វីដែលសត្សង្គ—ការសង្គមជាមួយអ្នកសុចរិត—មិនអាចបំផ្លាញបាន? ហើយសម្រាប់មនុស្ស តើមានសុខអ្វីលើសពីបុណ្យកើតពីកិច្ចការធម៌ទៀត?

Verse 7

ज्ञानाज्ञानकृतं पापं यच्चान्यत्कारितं परैः । तत्सर्वं नाशयत्याशु परिचर्या महात्मनाम् ॥ ७ ॥

បាបដែលបានប្រព្រឹត្តដោយដឹងឬមិនដឹង ហើយទោសផ្សេងៗដែលកើតឡើងដោយសារអ្នកដទៃ ក៏ត្រូវបានបំផ្លាញយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយសេវាបម្រើដោយភក្តីចំពោះសន្តមហាត្មា។

Verse 8

जडोऽपि याति पूज्यत्वं सत्सङ्गाज्जगतीतले । कलामात्रोऽपि शीतांशुः शम्भुना स्वीकृतो यथा ॥ ८ ॥

សូម្បីតែមនុស្សមិនឆ្លាត ក៏អាចក្លាយជាអ្នកគួរឲ្យគោរពលើផែនដីនេះ ដោយសារសត្សង្គៈ—ការរួមស្និទ្ធជាមួយអ្នកសុចរិត ដូចព្រះចន្ទដែលមានតែភាគតូចមួយ (កលា) ក៏ត្រូវបានសម្ភូ (សិវៈ) ទទួលយក។

Verse 9

सत्सङ्गतिः परामृद्धिं ददाति हि नृणां सदा । इहामुत्र च विप्रेन्द्र सन्तः पूज्यतमास्ततः ॥ ९ ॥

សត្សង្គៈ—ការរួមស្និទ្ធជាមួយអ្នកសុចរិត—ផ្តល់សម្បត្តិដ៏ឧត្តមដល់មនុស្សជានិច្ច ទាំងក្នុងលោកនេះ និងលោកក្រោយ។ ដូច្នេះ ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ សន្តជនគឺគួរឲ្យគោរពបំផុត។

Verse 10

अहो महद्गुणान्वक्तुं कः समर्थो मुनीश्वर । गर्भं प्राप्तो गरो जीर्णो मासत्रयमहोऽदभुतम् ॥ १० ॥

អហោ! ឱ មុនីឥશ્વរ ព្រះអម្ចាស់នៃមុនីទាំងឡាយ អ្នកណាអាចពោលពេញលេញអំពីគុណធម៌ដ៏មហិមាទាំងនេះបាន? ពិសសម្លាប់មនុស្សមួយ បានចូលដល់គភ៌ ហើយត្រូវបានរំលាយអស់រយៈបីខែ—អស្ចារ្យណាស់!

Verse 11

गरेण सहितं पुत्रं दृष्ट्वा तेजोनिधिर्मुनिः । जातकर्म चकारासौ तन्नाम सगरेति च ॥ ११ ॥

ពេលឃើញកូនប្រុសដែលភ្ជាប់មកជាមួយពិស (gara) មុនីអ្នកជាឃ្លាំងនៃពន្លឺវិញ្ញាណ បានធ្វើពិធីជាតកកម្ម (jātakarma) ហើយដាក់ឈ្មោះគាត់ថា «សគរ» (Sagara)។

Verse 12

पुपोष सगरं बालं तन्माता प्रीतिपूर्वकम् । चौलोपवीतकर्माणि तथा चक्रे मुनीश्वरः ॥ १२ ॥

ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ម្តាយបានចិញ្ចឹមកុមារ សគរ ដោយក្តីពេញចិត្ត; ហើយមុនីឥស្វរ ក៏បានធ្វើពិធីចូលា (កោរសក់) និងពិធីអុបនយនៈ ពាក់ខ្សែស័ក្តិសិទ្ធិ ដល់គាត់ផងដែរ។

Verse 13

शास्त्राण्यध्यापयामास राजयोग्यानि मन्त्रवित् । समर्थं सगरं दृष्ट्वा किंचिदुद्भिन्नशैशवम् ॥ १३ ॥

បន្ទាប់មក អ្នកដឹងមន្តស័ក្តិសិទ្ធិ បានបង្រៀនសគរ នូវសាស្ត្រដែលសមស្របសម្រាប់រាជកិច្ច; ពេលឃើញគាត់មានសមត្ថភាព ហើយវ័យកុមារភាពទើបចាប់ផ្តើមរីកលូតលាស់ ក៏ណែនាំតាមសមគួរ។

Verse 14

मन्त्रवत्सर्वशस्त्रास्त्रं दत्तवान्स मुनीश्वरः । सगरः शिक्षितस्तेन सम्यगौर्वर्षिणा मुने ॥ १४ ॥

មុនីឥស្វរនោះ បានប្រទានអាវុធ និងអាស្រ្តទាំងអស់ ដែលមានអានុភាពដោយមន្ត; ដូច្នេះ សគរ ត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាលយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ដោយមុនី អោរវៈ ឱ មុនី។

Verse 15

बभूव बलवान्धर्मी कृतज्ञो गुणवान्सुधीः । धर्मज्ञः सोऽपि सगरो मुनेरमिततेजसः । समित्कुशाम्बुपुष्पादि प्रत्यहं समुपानयत् ॥ १५ ॥

សគរ ក៏ក្លាយជាមនុស្សមានកម្លាំង មានធម៌ ដឹងគុណ មានគុណធម៌ និងប្រាជ្ញា—ជាអ្នកយល់ដឹងធម៌។ ហើយរៀងរាល់ថ្ងៃ គាត់នាំយកដល់មុនីមានតេជៈមិនអាចវាស់បាន នូវគ្រឿងបូជា ដូចជា ឈើឥន្ធនៈ ស្មៅគុសា ទឹក ផ្កា និងអ្វីៗផ្សេងទៀត។

Verse 16

स कदाचिद्गुणनिधिः प्रणिपत्य स्वमातरम् । उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा सगरो विनयान्वितः ॥ १६ ॥

ម្តងមួយ សគរ—ជាគុណនិធិដ៏ធំ—បានក្រាបបង្គំម្តាយរបស់ខ្លួន; បន្ទាប់មក ដោយដៃប្រណម្យ និងចិត្តពោរពេញដោយវិន័យ គាត់បាននិយាយទៅកាន់នាង។

Verse 17

सगर उवाच । मातर्गतः पिता कुत्र किं नामा कस्य वंशजः । तत्सर्वं मे समाचक्ष्व श्रोतुं कौतूहलं मम ॥ १७ ॥

សគរ បានមានព្រះវាចា៖ «ឪពុករបស់ខ្ញុំទៅទីណា? ព្រះនាមអ្វី? ជាវង្សជាតិរបស់អ្នកណា? សូមប្រាប់ខ្ញុំទាំងអស់ឲ្យពេញលេញ ព្រោះចិត្តខ្ញុំចង់ស្តាប់យ៉ាងខ្លាំង»។

Verse 18

पित्रा विहीना ये लोके जीवन्तोऽपि मृतोपमाः ॥ १८ ॥

អ្នកណាដែលនៅក្នុងលោកនេះ ខ្វះឪពុក ទោះនៅរស់ក៏ដូចជាមនុស្សស្លាប់ដែរ។

Verse 19

दरिद्रो ऽपि पिता यस्य ह्यास्ते स धनदोपमः । यस्य माता पिता नास्ति सुखं तस्य न विद्यते ॥ १९ ॥

ទោះឪពុកក្រីក្រក៏ដោយ បើឪពុកនៅរស់ កូននោះប្រៀបដូចអ្នកមានទ្រព្យ។ តែអ្នកណាដែលគ្មានទាំងម្តាយទាំងឪពុក សុខមិនមានសម្រាប់គេឡើយ។

Verse 20

धर्महीनो यथा मूर्खः परत्रेह च निन्दितः । मातापितृविहीनस्य अज्ञस्याप्यविवेकिनः । अपुत्रस्य वृथा जन्म ऋणग्रस्तस्य चैव हि ॥ २० ॥

អ្នកដែលគ្មានធម៌ ប្រៀបដូចមនុស្សល្ងង់ ត្រូវគេបន្ទោសទាំងនៅទីនេះ និងនៅលោកក្រោយ។ ដូចគ្នានេះដែរ អ្នកដែលខ្វះម្តាយឪពុក ជាមនុស្សអវិជ្ជា និងខ្វះការវិនិច្ឆ័យ។ កំណើតរបស់អ្នកគ្មានកូនប្រុស ក៏ឥតប្រយោជន៍; ហើយជីវិតរបស់អ្នកដែលត្រូវបំណុលសង្កត់សង្កិន ក៏ដូចគ្នា។

Verse 21

चन्द्र हीना यथा रात्रिः पद्महीनं यथा सरः । पतिहीना यथा नारी पितृहीनस्तथा शिशुः ॥ २१ ॥

ដូចយប់ដែលគ្មានព្រះចន្ទ ដូចស្រះដែលគ្មានផ្កាឈូក ដូចស្ត្រីដែលគ្មានប្តី កុមារដែលគ្មានឪពុកក៏ដូច្នោះដែរ។

Verse 22

धर्महीनो यथा जन्तुः कर्महीनो यथा गृही । पशुहीनो यथा वैश्यस्तथा पित्रा विनार्भकः ॥ २२ ॥

ដូចសត្វដែលគ្មានធម៌ គឺឥតតម្លៃ; ដូចគ្រួសារបុរសដែលគ្មានកិច្ចធម៌តាមវិន័យ គឺទទេ; ដូចវៃស្យៈដែលគ្មានគោ គឺខ្វះជីវិតភាព—ដូច្នេះកុមារដែលគ្មានបិតា ក៏កំព្រាដែរ។

Verse 23

सत्यहीनं यथा वाक्यं साधुहीना यथा सभा । तपो यथा दयाहीनं तथा पित्रा विनार्भकः ॥ २३ ॥

ដូចពាក្យដែលគ្មានសច្ចៈ គឺឥតតម្លៃ; ដូចសភាដែលគ្មានសាធុជន គឺទទេ; ដូចតបៈដែលគ្មានមេត្តា គឺស្ងួតស្រព—ដូច្នេះកុមារដែលគ្មានបិតា ក៏កំព្រាដែរ។

Verse 24

वृक्षहीनं यथारण्यं जलहीना यथा नदी । वेगहीनो यथा वाजी तथा पित्रा विनार्भकः ॥ २४ ॥

ដូចព្រៃដែលគ្មានដើមឈើ ដូចទន្លេដែលគ្មានទឹក ដូចសេះដែលគ្មានល្បឿន—ដូច្នេះកុមារដែលគ្មានបិតា ក៏ឥតទីពឹង។

Verse 25

यथा लघुतरो लोके मातर्याच्ञापरो नरः । तथा पित्रा विहीनस्तु बहुदुःखान्वितःसुतः ॥ २५ ॥

ដូចបុរសម្នាក់ក្នុងលោក ដែលមិនគោរពបង្គាប់មាតា ត្រូវគេមើលថាទាបថោក—ដូច្នេះកូនប្រុសដែលខ្វះបិតា នឹងរងទុក្ខជាច្រើនប្រការ។

Verse 26

इतीरितं सुतेनैषा श्रुत्वा निःश्वस्य दुःखिता । संपृष्टं तद्यथावृत्तं सर्वं तस्मै न्यवेदयत् ॥ २६ ॥

នាងបានឮពាក្យដែលកូនប្រុសនិយាយដូច្នោះ ហើយដកដង្ហើមវែងដោយទុក្ខ; ពេលគេសួរ នាងបានប្រាប់គាត់អំពីរឿងទាំងអស់ តាមដែលបានកើតឡើងពិតប្រាកដ។

Verse 27

तच्छ्रुत्वा सगरः क्रुद्धः कोपसंरक्तलोचनः । हनिष्यामीत्यरातीन्स प्रतिज्ञामकरोत्तदा ॥ २७ ॥

លឺដូច្នោះ សគរ ក្សត្រ កើតកំហឹងខ្លាំង ភ្នែកក្រហមដោយកំហឹង ហើយបានធ្វើព្រះបន្ទូលសច្ចា​ថា «ខ្ញុំនឹងសម្លាប់សត្រូវទាំងឡាយ»។

Verse 28

प्रदक्षिणीकृत्य मुनिं जननीं च प्रणम्य सः । प्रस्थापितः प्रतस्थे च तेनैव मुनिना तदा ॥ २८ ॥

បន្ទាប់មក គាត់បានដើរប្រទក្សិណជុំវិញមុនី ហើយគោរពបង្គំទាំងមុនី និងមាតា រួចចេញដំណើរ ដោយមុនីនោះផ្ទាល់បានប្រគល់បេសកកម្មឲ្យនៅពេលនោះ។

Verse 29

और्वाश्रमाद्विनिष्क्रान्तः सगरः सत्यवाक् शुचिः । वसिष्ठं स्वकुलाचार्यं प्राप्तः प्रीतिसमन्वितः ॥ २९ ॥

ចាកចេញពីអាស្រមរបស់ អោរវៈ សគរ—អ្នកនិយាយសច្ចៈ និងបរិសុទ្ធ—បានទៅជួប វសិષ્ઠៈ គ្រូបង្រៀននៃវង្សក្សត្ររបស់ខ្លួន ដោយពោរពេញដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ និងការគោរព។

Verse 30

प्रणम्य गुरवे तस्मै वशिष्ठाय महात्मने । सर्वं विज्ञापयामास ज्ञानदृष्ट्या विजानते ॥ ३० ॥

សគរ បានបង្គំគ្រូដ៏មហាត្មា វសិષ્ઠៈ ហើយបានទូលបញ្ជាក់រឿងទាំងអស់ដោយលម្អិត ដល់ព្រះគ្រូដែលដឹងគ្រប់យ៉ាងដោយទស្សនៈនៃចំណេះដឹងវិញ្ញាណ។

Verse 31

एन्द्रा स्त्रं वारुणं ब्राह्ममाग्नेयं सगरो नृपः । तेनैव मुनिनाऽवाप खड्गं वज्रोपमं धनुः ॥ ३१ ॥

សគរ ក្សត្រ បានទទួលអាវុធឥន្ទ្រា អាវុធវរុណា អាវុធព្រហ្មា និងអាវុធអគ្នេយ៍; ហើយពីមុនីនោះផ្ទាល់ ក៏បានទទួលដាវ និងធ្នូដូចវជ្រៈដ៏រឹងមាំ។

Verse 32

ततस्तेनाभ्यनुज्ञातः सगरः सौमनस्यवान् । आशीर्भिरर्चितः सद्यः प्रतस्थे प्रणिपत्य तम् ॥ ३२ ॥

បន្ទាប់មក ព្រះសគរ បានទទួលអនុញ្ញាតពីព្រះមហាអ្នកប្រាជ្ញនោះ ហើយមានចិត្តរីករាយយ៉ាងខ្លាំង។ គាត់បានគោរពដោយពាក្យពរជ័យ ហើយកោតក្រាបបង្គំជាទីគោរព រួចចេញដំណើរភ្លាមៗ។

Verse 33

एकेनैव तु चापेन स शूरः परिपन्थिनः । सपुत्रपौत्रान्सगणानकरोत्स्वर्गवासिनः ॥ ३३ ॥

តែវីរបុរសនោះ ប្រើតែធ្នូមួយប៉ុណ្ណោះ ក៏បានបញ្ជូនពួកចោរលួចផ្លូវ—រួមទាំងកូន ចៅ និងបរិវារទាំងអស់—ឲ្យទៅជាអ្នកស្នាក់នៅសួគ៌។

Verse 34

तच्चापमुक्तबाणाग्निसंतप्तास्तदरातयः । केचिद्विनष्टा संत्रस्तास्तथा चान्ये प्रदुद्रुवुः ॥ ३४ ॥

ពួកសត្រូវទាំងនោះ ត្រូវបានកម្តៅឆេះដោយភ្លើងនៃព្រួញដែលបាញ់ចេញពីធ្នូនោះ ហើយរអាក់រអួលចិត្តយ៉ាងខ្លាំង៖ ខ្លះត្រូវបំផ្លាញ ខ្លះភ័យខ្លាច ហើយខ្លះទៀតរត់គេចខ្លួនទៅគ្រប់ទិស។

Verse 35

केचिद्विशीर्णकेशाश्च वल्मीकोपरि संस्थिताः । तृणान्यभक्षयन्केचिन्नग्नाश्च विविशुर्जलम् ॥ ३५ ॥

ខ្លះមានសក់រញ៉េរញ៉ៃ អង្គុយលើគំនរមាន់ដី; ខ្លះញ៉ាំតែស្មៅ; ហើយខ្លះទៀតអាក្រាតកាយ ចូលទៅក្នុងទឹក។

Verse 36

शकाश्च यवनाश्चैव तथा चान्ये महीभृतः । सत्वरं शरणं जग्मुर्वशिष्ठं प्राणलोलुपाः ॥ ३६ ॥

ពួកសកៈ និងយវនៈ ព្រមទាំងស្តេចដែនដីផ្សេងៗទៀត ដោយចង់រក្សាជីវិតរបស់ខ្លួន យ៉ាងប្រញាប់បានទៅសុំជ្រកកោននៅព្រះវសិષ્ઠ។

Verse 37

जितक्षितिर्बाहुपुत्रो रिपून्गुरुसमीपगान् । चारैर्विज्ञातवान्सद्यः प्राप्तश्चाचार्यसन्निधिम् ॥ ३७ ॥

ជិតក្សិតិ កូនប្រុសរបស់ បាហុ បានដឹងភ្លាមៗតាមរយៈចារកម្មអំពីសត្រូវដែលបានមកជិតគ្រូបង្រៀនរបស់គាត់ ហើយបានទៅដល់វត្តមានគ្រូភ្លាមៗ។

Verse 38

तमागतं बाहुसुतं निशम्य मुनिर्वशिष्ठः शरणागतांस्तान् । त्रातुं च शिष्याभिहितं च कर्तुं विचारयामास तदा क्षणेन ॥ ३८ ॥

ពេលបានឮថា កូនប្រុសបាហុ បានមកដល់ មុនី វសិષ્ઠៈ ឃើញអ្នកទាំងនោះដែលបានមកសុំជ្រកកោន ក៏គិតពិចារណាភ្លាមៗថា តើត្រូវការពារពួកគេយ៉ាងដូចម្តេច និងត្រូវបំពេញអ្វីដែលសិស្សបានស្នើសុំយ៉ាងដូចម្តេច។

Verse 39

चकार मुण्डाञ्शबरान्यवनांल्लम्बमूर्द्धजान् । अन्धांश्च श्मश्रुलान्सर्वान्मुण्डान्वेदबहिष्कृतान् ॥ ३९ ॥

ព្រះមុនីបានធ្វើឲ្យពួកសាបរៈ និងយវនៈ កោរសក់ទាំងក្បាល ទុកសក់វែងត្រឹមកំពូលក្បាល; ហើយអ្នកដទៃទាំងអស់ ត្រូវបានធ្វើឲ្យខ្វាក់ មានពុកមាត់ និងកោរសក់ ហើយត្រូវបានបណ្តេញចេញពីវេដៈ។

Verse 40

वसिष्ठमुनिना तेन हतप्रायान्निरीक्ष्य सः । प्रहसन्प्राह सगरः स्वगुरुं तपसो निधिम् ॥ ४० ॥

ព្រះសಗರៈ ឃើញពួកនោះស្ទើរតែវិនាសដោយមុនី វសិષ્ઠៈ នោះ ក៏ញញឹម ហើយទូលទៅកាន់គ្រូរបស់ខ្លួន—វសិષ્ઠៈ អ្នកជាគ خزានា នៃតបស្យា។

Verse 41

सगर उवाच । भो भो गुरो दुराचारानेतान्ररक्षसि तान्वृथा । सर्वथाहं हनिष्यामि मत्पितुर्देशहारकान् ॥ ४१ ॥

សಗರៈ បានទូលថា៖ «ឱ គ្រូដ៏គួរគោរព! អ្នកការពារពួកមនុស្សអាក្រក់ទាំងនេះដោយឥតប្រយោជន៍។ ទោះយ៉ាងណា ខ្ញុំនឹងសម្លាប់ពួកអ្នកលួចយកដែនដី ដែលបានឆក់យករាជ្យរបស់ឪពុកខ្ញុំជាមិនខាន»។

Verse 42

उपेक्षेत समर्थः सन्धर्मस्य परिपन्थिनः । स एव सर्वनाशाय हेतुभूतो न संशयः ॥ ४२ ॥

បុគ្គលមានសមត្ថភាព បើមើលរំលងអ្នករារាំងធម្មៈពិត នោះខ្លួនឯងក្លាយជាមូលហេតុនៃវិនាសសព្វយ៉ាង—មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 43

बान्धवं प्रथमं मत्वा दुर्जनाः सकलं जगत् । त एव बलहीनाश्चेद्भजन्तेऽत्यन्तसाधुताम् ॥ ४३ ॥

មនុស្សអាក្រក់ ដោយចាត់ទុកសាច់ញាតិខ្លួនជាមុនសិន ហើយវាស់វែងពិភពលោកទាំងមូលតាមនោះ; តែពេលពួកគេអស់កម្លាំង វិញក្លែងធ្វើជាសន្តបរិសុទ្ធយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 44

अहो मायाकृतं कर्म खलाः कश्मलचेतसः । तावत्कुर्वन्ति कार्याणि यावत्स्यात्प्रबलं बलम् ॥ ४४ ॥

អហោ! នេះហើយជាកិរិយាកម្មដែលមាយាបោកបញ្ឆោតរបស់មនុស្សអាក្រក់ ចិត្តកខ្វក់; ពួកគេធ្វើផែនការរបស់ខ្លួនតែដល់ពេលកម្លាំងនៅតែខ្លាំងប៉ុណ្ណោះ។

Verse 45

दासभावं च शत्रूणां वारस्त्रीणां च सौहृदम् । साधुभावं च सर्पाणां श्रेयस्कामो न विश्वसेत् ॥ ४५ ॥

អ្នកប្រាថ្នាសេចក្តីប្រសើរ មិនគួរជឿលើការបង្ហាញខ្លួនជាទាសរបស់សត្រូវ សេចក្តីស្នេហារបស់នារីលក់ស្នេហ៍ ឬភាពទន់ភ្លន់របស់ពស់ឡើយ។

Verse 46

प्रहासं कुर्वते नित्यं यान्दन्तान्दर्शयन्खलाः । तानेव दर्शयन्त्याशु स्वसामर्थ्यविपर्यये ॥ ४६ ॥

មនុស្សអាក្រក់តែងសើចចំអកជានិច្ច បង្ហាញធ្មេញក្នុងសំណើច; តែពេលសមត្ថភាពខ្លួនប្រែប្រួលធ្លាក់ចុះ ពួកគេត្រូវបានបង្ខំឲ្យបង្ហាញធ្មេញដដែលនោះយ៉ាងឆាប់ ក្នុងភាពអស់សង្ឃឹម។

Verse 47

पिशुना जिह्वया पूर्वं परुषं प्रवदन्ति च । अतीव करुणं वाक्यं वदन्त्येव तथाबलाः ॥ ४७ ॥

ដោយអណ្ដាតបង្កាច់បង្ខូច ពួកគេនិយាយពាក្យរឹងមុនសិន ហើយបន្ទាប់មក ដោយចិត្តទន់ខ្សោយ ក៏និយាយពាក្យដូចជាមេត្តាករុណាខ្លាំងណាស់ផងដែរ។

Verse 48

श्रेयस्कामो भवेद्यस्तु नीतिशास्त्रार्थकोविदः । साधुत्वं समभावं च खलानां नैव विश्वसेत् ॥ ४८ ॥

អ្នកណាដែលប្រាថ្នាសេចក្តីល្អពិត គួរតែឈ្លាសវៃក្នុងការយល់អត្ថន័យនៃសាស្ត្រនីតិ និងរាជនីតិ ហើយមិនគួរជឿលើ «សេចក្តីល្អ» ឬ «ចិត្តស្មើ» ដែលមនុស្សអាក្រក់បង្ហាញឡើយ។

Verse 49

दुर्जनं प्रणतिं यान्तं मित्रं कैतवशीलिनम् । दुष्टां भार्यां च विश्वस्तो मृत एव न संशयः ॥ ४९ ॥

អ្នកណាដែលជឿលើមនុស្សអាក្រក់ ទោះបីគេមកកោតគោរពក៏ដោយ; ជឿលើមិត្តដែលមានចរិតបោកបញ្ឆោត; និងជឿលើភរិយាខូច—មនុស្សនោះដូចជាស្លាប់ហើយ មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 50

मा रक्ष तस्मादेतान्वै गोरूपव्याघ्रकर्मिणः । हत्वैतानखिलान् दुष्टांस्त्वत्प्रसादान्महीं भजे ॥ ५० ॥

ដូច្នេះ កុំការពារពួកនេះឡើយ—រូបរាងដូចគោ តែកិច្ចការដូចខ្លា។ សម្លាប់មនុស្សអាក្រក់ទាំងអស់នេះចោល; ដោយព្រះគុណរបស់អ្នក ខ្ញុំនឹងគ្រប់គ្រង និងរីករាយលើផែនដី។

Verse 51

वशिष्ठस्तद्वचः श्रुत्वा सुप्रीतो मुनिसत्तमः । कराभ्यां सगरस्याङ्गं स्पृशन्निदमुवाच ह ॥ ५१ ॥

វសិષ્ઠ—មហាមុនីដ៏ប្រសើរបំផុត—បានឮពាក្យនោះហើយ ពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ គាត់ប៉ះរាងកាយសគរ ដោយដៃទាំងពីរ ហើយនិយាយដូចតទៅ។

Verse 52

वसिष्ठ उवाच । साधु साधु महाभाग सत्यं वदसि सुव्रत । तथापि मद्वचः श्रुत्वा परां शान्तिं लभिष्यसि ॥ ५२ ॥

ព្រះវសិដ្ឋ មាន​ព្រះ​បន្ទូល​ថា៖ «ល្អ​ហើយ ល្អ​ហើយ ឱ​អ្នក​មាន​សំណាង​អើយ អ្នក​និយាយ​ពិត​មែន ឱ​អ្នក​មាន​ការ​តាំង​ចិត្ត​ខ្ជាប់ខ្ជួន។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី ពេល​បាន​ឮ​ពាក្យ​របស់​ខ្ញុំ អ្នក​នឹង​ទទួល​បាន​សេចក្ដី​ស្ងប់​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់»។

Verse 53

मयैते निहताः पूर्वं त्वत्प्रतिज्ञाविरोधिनः । हतानां हनने कीर्तिः का समुत्पद्यते वद ॥ ५३ ॥

ខ្ញុំ​បាន​សម្លាប់​គូ​ប្រជែង​ទាំង​នេះ​ដែល​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​តាំង​ចិត្ត​របស់​អ្នក​រួច​ហើយ។ ចូរ​ប្រាប់​ខ្ញុំ​មក តើ​កិត្តិយស​អ្វី​ទៅ​ដែល​អាច​កើត​ឡើង​ពី​ការ​សម្លាប់​អ្នក​ដែល​ស្លាប់​រួច​ទៅ​ហើយ​នោះ?

Verse 54

भूमीश जन्तवः सर्वे कर्मपाशेन यन्त्रिताः । तथापि पापैर्निहताः किमर्थं हंसि तान्पुनः ॥ ५४ ॥

ឱ​ម្ចាស់​នៃ​ផែនដី​អើយ សត្វ​លោក​ទាំង​ឡាយ​ត្រូវ​បាន​ចង​ភ្ជាប់ និង​ដឹក​នាំ​ដោយ​ចំណង​នៃ​កម្ម​របស់​ខ្លួន។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី ពេល​ពួក​គេ​ត្រូវ​បាន​វាយ​ប្រហារ​ដោយ​អំពើ​បាប​របស់​ខ្លួន​រួច​ហើយ ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​អ្នក​សម្លាប់​ពួក​គេ​ម្ដង​ទៀត?

Verse 55

देहस्तु पापजनितः पूर्वमेवैनसा हतः । आत्मा ह्यभेद्यः पूर्णत्वाच्छास्त्राणामेष निश्चयः ॥ ५५ ॥

រាងកាយ​កើត​ចេញ​ពី​អំពើ​បាប ហើយ​ពិត​ជា​ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ​ដោយ​អកុសល​នោះ​រួច​ទៅ​ហើយ។ ប៉ុន្តែ​ព្រលឹង (អាត្មា) គឺ​មិន​អាច​បំបែក​បាន​ឡើយ ព្រោះ​វា​បរិបូរណ៍ នេះ​គឺ​ជា​សេចក្ដី​សន្និដ្ឋាន​ដ៏​ជាក់លាក់​នៃ​គម្ពីរ។

Verse 56

स्वकर्मफलभोगानां हेतुमात्रा हि जन्तवः । कर्माणि दैवमूलानि दैवाधीनमिदं जगत् ॥ ५६ ॥

សត្វ​លោក​គ្រាន់​តែ​ជា​ហេតុ​នៃ​ឧបករណ៍​សម្រាប់​ទទួល​ផល​នៃ​អំពើ​របស់​ខ្លួន​ប៉ុណ្ណោះ។ អំពើ​ទាំង​ឡាយ​មាន​ឫស​គល់​នៅ​ក្នុង​វាសនា ហើយ​ពិភពលោក​ទាំង​មូល​នេះ​ត្រូវ​បាន​គ្រប់គ្រង​ដោយ​វាសនា។

Verse 57

यस्माद् दैवं हि साधुनां रक्षिता दुष्टशिक्षिता । ततो नरैरस्वतन्त्रैः किं कार्यं साध्यते वद ॥ ५७ ॥

ព្រោះព្រះដៃវៈ (ព្រះបំណងដ៏ទេវ) នោះឯង ការពារអ្នកសុចរិត និងបង្រៀនវិន័យអ្នកអាក្រក់; ដូច្នេះ សូមប្រាប់ខ្ញុំថា មនុស្សដែលមិនមានឯករាជ្យពិតប្រាកដ នឹងសម្រេចកិច្ចការអ្វីបាន?

Verse 58

शरीरं पापसंभूतं पापेनैव प्रवर्तते । पापमूलमिदं ज्ञात्वा कथं हन्तुं समुद्यतः ॥ ५८ ॥

រាងកាយនេះកើតពីបាប ហើយដំណើរការដោយបាបតែប៉ុណ្ណោះ។ ដឹងថាជីវិតជាប់រាងកាយនេះមានបាបជាមូលដ្ឋានហើយ តើមនុស្សនឹងក្លាហានចេញទៅសម្លាប់អ្នកដទៃដូចម្តេច?

Verse 59

आत्मा शुद्धोऽपि देहस्थो देहीति प्रोच्यते बुधैः । तस्मादिदं वपुर्भूप पापमूलं न संशयः ॥ ५९ ॥

ទោះបីអាត្មា (ព្រះវិញ្ញាណ) សុទ្ធសាធក៏ដោយ ពេលស្ថិតនៅក្នុងរាងកាយ បណ្ឌិតហៅថា “សត្វមានរាងកាយ”។ ដូច្នេះ ព្រះមហាក្សត្រា រាងកាយនេះជាមូលដ្ឋាននៃបាប ពុំមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 60

पापमूलवपुर्हन्तुः का कीर्तिस्तव बाहुज । भविष्यतीति निश्चित्य नैतान्हिंसीस्ततः सुत ॥ ६० ॥

ឱ អ្នកមានដៃខ្លាំង! កិត្តិយសអ្វីនឹងកើតមានដល់អ្នក ក្នុងនាមជាអ្នកសម្លាប់សត្វ ដែលសភាពរបស់វាមានបាបជាមូល? ដឹងច្បាស់ថាកេរ្តិ៍ឈ្មោះបែបនោះនឹងតាមមក ដូច្នេះ កូនអើយ កុំបង្កអំពើហិង្សាលើពួកវា។

Verse 61

इति श्रुत्वा गुरोर्वाक्यं विरराम स कोपतः । स्पृशन्करेण सगरं नन्दनं मुनयस्तदा ॥ ६१ ॥

ពេលបានស្តាប់ពាក្យគ្រូ (គុរុ) ដូច្នេះ គាត់បានបញ្ឈប់កំហឹង។ បន្ទាប់មក ព្រះមុនីទាំងឡាយបានដាក់ដៃប៉ះលើក្រឡានៃ នន្ទនៈ។

Verse 62

अथाथर्वनिधिस्तस्य सगरस्य महात्मनः । राज्याभिषेकं कृतवान्मुनिभिः सह सुव्रतैः ॥ ६२ ॥

បន្ទាប់មក អថර්វនិធិ ជាមួយនឹងមុនីមានវ្រតល្អ បានធ្វើពិធីអភិសេករាជ្យ (ពិធីរាជាភិសេក) ដល់ព្រះបាទ សគរ មហាត្មា។

Verse 63

भार्याद्वयं च तस्यासीत्केशिनी सुमतिस्तथा । काश्यपस्य विदर्भस्य तनये मुनिसत्तम ॥ ६३ ॥

ឱ មុនីប្រសើរបំផុត! ព្រះអង្គមានព្រះមហេសីពីររូប គឺ កេសិនី និង សុមតិ ជាបុត្រីទាំងពីររបស់ កាស្យបៈ នៃ វិទರ್ಭ។

Verse 64

राज्ये प्रतिष्ठिते दृष्ट्वा मुनिरौर्वस्तपोनिधिः । वनादागत्य राजानं संभाष्य स्वाश्रमं ययौ ॥ ६४ ॥

ពេលឃើញថារាជ្យបានតាំងមាំរឹងហើយ មុនី អោរវៈ អ្នកសម្បូរតបៈ ដូចសមុទ្រ បានចេញពីព្រៃមក សន្ទនាជាមួយព្រះរាជា ហើយត្រឡប់ទៅអាស្រមរបស់ខ្លួនវិញ។

Verse 65

कदाचित्तस्य भूपस्य भार्याभ्यां प्रार्थितो मुनिः । वरं ददावपत्यार्थमौर्वो भार्गवमन्त्रवित् ॥ ६५ ॥

ម្តងមួយ ព្រះមហេសីទាំងពីររបស់ព្រះបាទនោះ បានអង្វរមុនី អោរវៈ អ្នកចេះមន្ត្រ ភារគវៈ ឲ្យប្រទានពរ ដើម្បីទទួលបានព្រះរាជបុត្រ។

Verse 66

क्षणं ध्यानस्थितो भूत्वा त्रिकालज्ञो मुनीश्वरः । केशिनीं सुमतिं चैव इदमाह प्रहर्षयन् ॥ ६६ ॥

មុនីឥស្វរៈ អ្នកដឹងអតីត បច្ចុប្បន្ន អនាគត បានស្ថិតក្នុងសមាធិមួយភ្លែត ហើយដោយសេចក្តីរីករាយ បានមានព្រះវាចាដល់ កេសិនី និង សុមតិ ដូច្នេះ។

Verse 67

और्व उवाच । एका वंशधरं चैकमन्या षडयुतानि च । अपत्यार्थं महाभागे वृणुतां च यथेप्सितम् ॥ ६७ ॥

ឱរវៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱនារីមានភាគ្យល្អ មេគោមួយនឹងប្រទានអ្នកស្នងវង្សតែមួយ; មេគោមួយទៀតនឹងប្រទានកូនប្រុសប្រាំមួយពាន់។ ដើម្បីកូនចៅ សូមជ្រើសតាមព្រះហឫទ័យ»។

Verse 68

अथ श्रुत्वा वचस्तस्य मुनेरौर्वस्य नारद । केशिन्येकं सुतं वव्रे वंशसन्तानकारणम् ॥ ६८ ॥

ឱ នារទៈ ពេលបានស្តាប់ព្រះវាចារបស់មុនីអោរវៈ នាងកេសិនីបានសុំកូនប្រុសតែមួយ ដើម្បីឲ្យវង្សត្រកូលបន្តទៅមុខ។

Verse 69

तथा षष्टिसहस्राणि सुमत्या ह्यभवन्सुताः । नाम्नासमंजाः केशिन्यास्तनयो मुनिसत्तम ॥ ६९ ॥

ដូច្នេះ ពីនាងសុមតីបានកើតកូនប្រុសហុកសិបពាន់; ហើយកូនប្រុសរបស់នាងកេសិនីមាននាមថា សមញ្ជៈ—ឱ មុនីប្រសើរបំផុត។

Verse 70

असमंजास्तु कर्माणि चकारोन्मत्तचेष्टितः । तं दृष्ट्वा सागराः सर्वे ह्यासन्दुर्वृत्तचेतसः ॥ ७० ॥

តែ អសមញ្ជៈបានប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់គួរឲ្យអាម៉ាស់ ដូចមនុស្សវិលវល់។ ឃើញគាត់ហើយ កូនប្រុសទាំងអស់របស់សគរ ក៏ក្លាយចិត្តអាក្រក់ដែរ។

Verse 71

तद्बालभावं संदुष्टं ज्ञात्वा बाहुसुतो नृपः । चिन्तयामास विधिवत्पुत्रकर्म विगर्हितम् ॥ ७१ ॥

ព្រះរាជា កូនប្រុសរបស់បាហុ ដឹងថា ចរិតកុមារនោះបានខូចខាតហើយ ក៏ពិចារណាតាមធម៌អំពីវិធីគួរធ្វើចំពោះកូនប្រុស—ទោះជារឿងគួរឲ្យអៀនក៏ដោយ។

Verse 72

अहो कष्टतरा लोके दुर्जनानां हि संगतिः । कारुकैस्ताड्यते वह्निरयः संयोगमात्रतः ॥ ७२ ॥

អូហ៍! ក្នុងលោកនេះ ការស្និទ្ធស្នាលជាមួយមនុស្សអាក្រក់ គឺឈឺចាប់យ៉ាងខ្លាំង; សូម្បីតែភ្លើង ក៏ត្រូវជាងវាយបុក ដោយសារតែប៉ះពាល់នឹងដែកប៉ុណ្ណោះ។

Verse 73

अंशुमान्नाम तनयो बभूव ह्यसमंजसः । शास्त्रज्ञो गुणवान्धर्मी पितामहहिते रतः ॥ ७३ ॥

អសមញ្ជស មានកូនប្រុសម្នាក់ឈ្មោះ អំសុមាន; គាត់ជាអ្នកដឹងគម្ពីរ មានគុណធម៌ ប្រព្រឹត្តតាមធម៌ និងខិតខំដើម្បីប្រយោជន៍ដល់ជីតាធំរបស់គាត់។

Verse 74

दुर्वृत्ताः सागराः सर्वे लोकोपद्र वकारिणः । अनुष्ठानवतां नित्यमन्तराया भवन्ति ते ॥ ७४ ॥

សមុទ្រទាំងអស់មានសភាពកាចសាហាវ បង្កការរំខានដល់លោក; ចំពោះអ្នកប្រកាន់ពិធីធម៌ ពួកវាក្លាយជាឧបសគ្គជានិច្ចលើផ្លូវអនុវត្ត។

Verse 75

हुतानि यानि यज्ञेषु हवींषि विधिवद् द्विजैः । बुभुजे तानि सर्वाणि निराकृत्य दिवौकसः ॥ ७५ ॥

បូជាអ្វីៗដែលព្រះទ្វិជៈបានថ្វាយក្នុងយញ្ញៈតាមវិធីត្រឹមត្រូវ គាត់បានលេបបរិភោគទាំងអស់ ដោយរុញច្រានទេវតានៅស្ថានសួគ៌ចេញ។

Verse 76

स्वर्गादाहृत्य सततं रम्भाद्या देवयोषितः । भजन्ति सागरास्ता वै कचग्रहबलात्कृताः ॥ ७६ ॥

គាត់នាំនារីទេវតា រម្ភា និងអ្នកដទៃៗ ចុះពីសួគ៌ជានិច្ច; សមុទ្រទាំងឡាយពិតជាស្និទ្ធស្នាលជាមួយពួកនាង ដោយត្រូវបង្ខំដោយអំណាចនៃ កចគ្រាហ។

Verse 77

पारिजातादिवृक्षाणां पुष्पाण्याहृत्य ते खलाः । भूषयन्ति स्वदेहानि मद्यपानपरायणाः ॥ ७७ ॥

បុរសអាក្រក់ទាំងនោះ ដែលញៀនស្រា បានបេះផ្កាពីដើមឈើបំពេញបំណង ដូចជា បារីជាតា ហើយយកមកតុបតែងតែរូបកាយខ្លួនឯងប៉ុណ្ណោះ។

Verse 78

साधुवृत्तीः समाजह्रुः सदाचाराननाशयन् । मित्रैश्च योद्धुमारब्धा बलिनोऽत्यन्तपापिनः ॥ ७८ ॥

បុរសមានអំពើបាបខ្លាំង និងមានអំណាចទាំងនោះ បានលួចយកជីវភាពរបស់អ្នកសុចរិត បំផ្លាញសីលធម៌ល្អ ហើយជាមួយមិត្តរួម បានចាប់ផ្តើមធ្វើសង្គ្រាម។

Verse 79

एतद् दृष्ट्वातितुःखार्ता देवा इन्द्र पुरोगमाः । विचारं परमं चक्रुरेतेषां नाशहेतवे ॥ ७९ ॥

ព្រះទេវតាទាំងឡាយ ដោយទុក្ខសោកយ៉ាងខ្លាំង ហើយមានព្រះឥន្ទ្រជាមុខ បានឃើញហេតុនោះ ក៏ប្រជុំគ្នាពិចារណាខ្ពស់បំផុត ដើម្បីស្វែងរកមធ្យោបាយបំផ្លាញសត្រូវទាំងនោះ។

Verse 80

निश्चित्य विबुधाः सर्वे पातालान्तरगोचरम् । कपिलं देवदेवेशं ययुः प्रच्छन्नरूपिणः ॥ ८० ॥

ព្រះទេវតាទាំងអស់ បានសម្រេចថា កបិលា ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា កំពុងធ្វើដំណើរនៅក្នុងតំបន់ខាងក្នុងនៃបាតាលា ដូច្នេះពួកគេបានទៅរកព្រះអង្គ ដោយបម្លែងជារូបរាងលាក់លៀម។

Verse 81

ध्यायन्तमात्मनात्मानं परानन्दैकविग्रहम् । प्रणम्य दण्डवद् भूमौ तुष्टुवुस्त्रिदशास्ततः ॥ ८१ ॥

ព្រះទេវតាទាំងឡាយបានឃើញព្រះអង្គ កំពុងសមាធិលើអាត្មានៃអាត្មា រូបកាយជាសុភមង្គលដ៏ខ្ពស់បរិសុទ្ធតែមួយ; ពួកគេបានក្រាបដូចដំបងលើដី ហើយចាប់ផ្តើមសរសើរព្រះអង្គ។

Verse 82

देवा ऊचुः । नमस्ते योगिने तुभ्यं सांख्ययोगरताय च । नररूपप्रतिच्छन्नजिष्णवे विष्णवे नमः ॥ ८२ ॥

ព្រះទេវាទាំងឡាយមានព្រះវាចា៖ សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ ព្រះយោគីដ៏អធិឋាន; សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអង្គ អ្នករីករាយក្នុងសាំងខ្យ និងយោគ។ សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះវិષ્ણុ ព្រះអម្ចាស់ជ័យជំនះជានិច្ច ដែលលាក់ខ្លួនក្រោមរូបមនុស្ស។

Verse 83

नमः परेशभक्ताय लोकानुग्रहहेतवे । संसारारण्यदावाग्ने धर्मपालनसेतवे ॥ ८३ ॥

សូមនមស្ការ​ដល់អ្នកបម្រើព្រះបរមេស្វរ ដែលប្រព្រឹត្តដើម្បីអនុគ្រោះដល់លោកទាំងឡាយ—ដូចភ្លើងឆេះព្រៃក្នុងព្រៃសង្សារ—ហើយជាស្ពានសម្រាប់ការពារ និងលើកតម្កើងធម៌។

Verse 84

महते वीतरागाय तुभ्यं भूयो नमो नमः । सागरैः पीडितानस्मांस्त्रायस्व शरणागतान् ॥ ८४ ॥

សូមនមស្ការ​ម្តងហើយម្តងទៀត​ដល់ព្រះអង្គ ដ៏មហិមា និងឥតជាប់ចិត្ត។ យើងខ្ញុំដែលត្រូវទឹកសមុទ្របង្ខិតបង្ខំ បានមកសុំជ្រកកោន; សូមព្រះអង្គសង្គ្រោះ និងការពារ​យើងខ្ញុំ។

Verse 85

कपिल उवाच । ये तु नाशमिहेच्छंतिं यशोबलधनायुषाम् । त एव लोकान्बाधन्ते नात्राश्चर्यं सुरोत्तमाः ॥ ८५ ॥

កបិលមានព្រះវាចា៖ អ្នកណាដែលនៅក្នុងលោកនេះ ប្រាថ្នាឲ្យកេរ្តិ៍ឈ្មោះ កម្លាំង ទ្រព្យសម្បត្តិ និងអាយុយឺនយូរ វិនាស—មនុស្សបែបនោះតែប៉ុណ្ណោះដែលរំខាន និងបង្កទុក្ខដល់លោកទាំងឡាយ។ មិនមានអ្វីគួរអស្ចារ្យទេ ឱ ព្រះទេវដ៏ប្រសើរ។

Verse 86

यस्तु बाधितुमिच्छेत जनान्निरपराधिनः । तं विद्यात्सर्वलोकेषु पापभोगरतं सुराः ॥ ८६ ॥

ប៉ុន្តែ អ្នកណាដែលចង់រំខានមនុស្សដែលគ្មានកំហុស—សូមដឹងថា មនុស្សនោះ នៅក្នុងលោកទាំងអស់ ជាអ្នករីករាយក្នុងការទទួលផលបាប (ការសោយទុក្ខបាប) ឱ ព្រះទេវាទាំងឡាយ។

Verse 87

कर्मणा मनसा वाचा यस्त्वन्यान्बाधते सदा । तं हन्ति दैवमेवाशु नात्र कार्या विचारणा ॥ ८७ ॥

អ្នកណាដែលតែងតែបៀតបៀនអ្នកដទៃ ដោយកាយ ដោយចិត្ត ឬដោយពាក្យសម្តី—វាសនាផ្ទាល់នឹងវាយប្រហារគាត់យ៉ាងឆាប់រហ័ស; មិនចាំបាច់ពិចារណាអ្វីទៀតឡើយ។

Verse 88

अल्पैरहोभिरेवैते नाशमेष्यन्ति सागराः । इत्युक्ते मुनिना तेन कपिलेन महात्मना । प्रणम्य तं यथान्यायं गता नाकं दिवौकसः ॥ ८८ ॥

ពេលមហាមុនី កបិលា មានព្រះចិត្តធំ បានប្រកាសថា «ក្នុងប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ មហាសមុទ្រទាំងនេះនឹងទៅដល់ការបំផ្លាញ» ពួកទេវតានៅស្វರ್ಗបានគោរពបង្គំតាមពិធីសមរម្យ ហើយចាកទៅកាន់ស្វರ್ಗ។

Verse 89

अत्रान्तरे तु सगरो वसिष्ठाद्यैर्महर्षिभिः । आरेभे हयमेधाख्यं यज्ञं कर्त्तुमनुत्तमम् ॥ ८९ ॥

នៅចន្លោះនោះ ព្រះបាទ សគរ ជាមួយមហាឥសីជាច្រើន ដឹកនាំដោយ វសិષ્ઠ បានចាប់ផ្តើមធ្វើយញ្ញដ៏អស្ចារ្យឥតប្រៀប ដោយឈ្មោះ អશ્વមេធ។

Verse 90

तद्यज्ञे योजितं सप्तिमपहृत्य सुरेश्वरः । पाताले स्थापयामास कपिलो यत्र तिष्ठति ॥ ९० ॥

ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា បានលួចយកសេះបូជាដែលបានកំណត់សម្រាប់យញ្ញនោះ ហើយយកទៅដាក់នៅបាតាល ដែលជាទីស្នាក់របស់ កបិលា។

Verse 91

गूढविग्रहशक्रेण हृतमश्वं तु सागराः । अन्वेष्टुं बभ्रमुर्लोकान् भूरादींश्च सुविस्मिताः ॥ ९१ ॥

ពេលឥន្ទ្រា (សក្រនៅក្នុងរូបលាក់) លួចយកសេះបូជានោះ កូនៗរបស់សគរ បានភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ហើយដើររកសេះតាមលោកទាំងឡាយ ចាប់ពីភូ (លោកមនុស្ស) ទៅមុខទៀត។

Verse 92

अदृष्टसप्तयस्ते च पातालं गन्तुमुद्यताः । चख्नुर्महीतलं सर्वमेकैको योजनं पृथक् ॥ ९२ ॥

ហើយបុត្រាទាំងប្រាំពីរនោះ ដែលបានលាក់បាត់ពីភ្នែក ហើយប៉ងចុះទៅបាតាលៈ បានជីកកាត់ផ្ទៃដីទាំងមូល ដោយម្នាក់ៗជីកដាច់ដោយឡែក មួយយោជនៈម្នាក់។

Verse 93

मृत्तिकां खनितां ते चोदधितीरे समाकिरन् । तद्द्वारेण गताः सर्वे पातालं सगरात्मजाः ॥ ९३ ॥

ពួកគេបានយកដីដែលជីកបានទៅកកកុញនៅឆ្នេរសមុទ្រ ហើយតាមរន្ធនោះឯង បុត្រាទាំងអស់របស់សគរ បានចូលទៅកាន់បាតាលៈ។

Verse 94

विचिन्वन्ति हयं तत्र मदोन्मत्ता विचेतसः ॥ ९४ ॥

នៅទីនោះ ពួកគេស្វែងរកសេះ ប៉ុន្តែដោយមោទនភាពធ្វើឲ្យស្រវឹង ចិត្តវង្វេង ហើយបានបាត់បង់ការវិនិច្ឆ័យទាំងស្រុង។

Verse 95

तत्रापश्यन्महात्मानं कोटिसूर्यसमप्रभम् । कपिलं ध्याननिरतं वाजिनं च तदन्तिके ॥ ९५ ॥

នៅទីនោះ គាត់បានឃើញមហាត្មា កបិលៈ ពន្លឺដូចព្រះអាទិត្យរាប់កោដិ កំពុងជ្រមុជក្នុងសមាធិ; ហើយនៅជិតគាត់ ក៏ឃើញសេះមួយផងដែរ។

Verse 96

ततः सर्वे तु संरब्धा मुनिं दृष्ट्वाऽतिवेगतः । हन्तुमुद्युक्तमनसो विद्र वन्तः समासदन् ॥ ९६ ॥

បន្ទាប់មក ពួកគេទាំងអស់ក៏ខឹងក្រហាយ ពេលឃើញមុនីនោះ បានរត់ប្រញាប់មកដោយល្បឿនខ្លាំង ចិត្តប៉ងសម្លាប់ ហើយចូលទៅជិតព័ទ្ធជុំវិញគាត់។

Verse 97

हन्यतां हन्यतामेष वध्यतां वध्यतामयम् । गृह्यतां गृह्यतामाशु इत्यूचुस्ते परस्परम् ॥ ९७ ॥

«សម្លាប់វាទៅ! សម្លាប់វាទៅ! ឱ្យវាស្លាប់ទៅ! ចាប់វាឱ្យលឿន!» ពួកគេស្រែកដាក់គ្នាទៅវិញទៅមកដូច្នេះ។

Verse 98

हृताश्वं साधुभावेन बकवद्ध्य्नातत्परम् । सन्ति चाहो खला लोके कुर्वन्त्याडम्बरं महत् ॥ ९८ ॥

ដោយធ្វើពុតជាអ្នកមានសីលធម៌ គេបានបោកបញ្ឆោត Hṛtāśva ដូចសត្វក្រៀល។ ឱ! ក្នុងលោកនេះមានមនុស្សអាក្រក់ដែលសម្តែងធម៌ក្លែងក្លាយ។

Verse 99

इत्युच्चरन्तो जहसुः कपिलं ते मुनीश्वरम् । समस्तेन्द्रि यसन्दोहं नियम्यात्मानमात्मनि ॥ ९९ ॥

ពោល​ដូច្នេះ​ហើយ ពួក​គេ​សើច​ចំអក​ឱ្យ​កាពីឡា ជា​កំពូល​ឥសី។ បន្ទាប់​មក លោក​បាន​ទប់​អារម្មណ៍​ទាំង​អស់ ហើយ​តាំង​ចិត្ត​ក្នុង​ព្រះ​បរម​អាត្មា។

Verse 100

आस्थितः कपिलस्तेषां तत्कर्म ज्ञातवान्नहि ॥ १०० ॥

កាពីឡា​នៅ​ទី​នោះ​ក្នុង​ចំណោម​ពួក​គេ ប៉ុន្តែ​លោក​មិន​បាន​ដឹង​ពី​ទង្វើ​នោះ​ឡើយ (ដោយ​សារ​ការ​តាំង​សមាធិ)។

Verse 101

आसन्नमृत्यवस्ते तु विनष्टमतयो मुनिम् । पद्भिः संताडयामासुर्बाहूं च जगृहुः परे ॥ १०१ ॥

ប៉ុន្តែ​ពួក​អ្នក​ដែល​មាន​ចិត្ត​អាក្រក់ ឃើញ​ឥសី​ជិត​ស្លាប់ ក៏​យក​ជើង​ទាត់ និង​ចាប់​ដៃ​លោក។

Verse 102

ततस्त्यक्तसमाधिस्तु स मुनिर्विस्मितस्तदा । उवाच भावगम्भीरं लोकोपद्र वकारिणः ॥ १०२ ॥

បន្ទាប់មក ព្រះមុនីនោះបានដកចេញពីសមាធិ ហើយភ្ញាក់ផ្អើលនៅពេលនោះ បានពោលពាក្យជ្រាលជ្រៅពីចិត្ត ដើម្បីបំបាត់ទុក្ខវេទនារបស់លោក។

Verse 103

एश्वर्यमदमत्तानां क्षुधितानां च कामिनाम् । अहंकारविमूढानां विवेको नैव जायते ॥ १०३ ॥

អ្នកដែលស្រវឹងដោយអំណាច និងសម្បត្តិ អ្នកដែលត្រូវឃ្លានបង្ខំ និងអ្នកដែលត្រូវកាមតណ្ហាគ្រប់គ្រង—ដោយអហង្គារធ្វើឲ្យវង្វេង—មិនកើតមានវិវេកពិតឡើយ។

Verse 104

निधेराधारमात्रेण मही ज्वलति सर्वदा । तदेव मानवा भुक्त्वा ज्वलन्तीति किमद्भुतम् ॥ १०४ ॥

ដោយគ្រាន់តែស្ថិតលើទ្រព្យក្តៅភ្លើងនៅក្រោមដី ផែនដីតែងតែឆេះ; ដូច្នេះ មនុស្សបរិភោគវាដដែលហើយឆេះក្នុងខ្លួន តើមានអ្វីគួរអស្ចារ្យ?

Verse 105

किमत्र चित्रं सुजनं बाधन्ते यदि दुर्जनाः । महीरुहांश्चानुतटे पातयन्ति नदीरयाः ॥ १०५ ॥

នៅទីនេះមានអ្វីគួរអស្ចារ្យ បើមនុស្សអាក្រក់រំខានអ្នកល្អ? សូម្បីតែចរន្តទន្លេដែលហូរតាមច្រាំង ក៏អាចបណ្ដាលឲ្យដើមឈើធំៗដួលបាន។

Verse 106

यत्र श्रीर्यौवनं वापि शारदा वापि तिष्ठति । तत्राश्रीर्वृद्धता नित्यं मूर्खत्वं चापि जायते ॥ १०६ ॥

កន្លែងណាដែលស្រី (សម្បត្តិ) យោវន (យុវវ័យ) និងសារទា (ទេវីនៃវិជ្ជា) ស្ថិតនៅ ទីនោះអស្រី ការចាស់ជរាជានិច្ច និងសេចក្តីល្ងង់ខ្លៅ ក៏កើតឡើងផងដែរ (នៅពេលខ្វះវា)។

Verse 107

अहो कनकमाहात्म्यमाख्यातुं केन शक्यते । नामसाम्यदहो चित्रं धत्तूरोऽपि मदप्रदः ॥ १०७ ॥

អហោ! តើអ្នកណាអាចពណ៌នាព្រះមហិមារបស់មាសបានទាំងស្រុង? អស្ចារ្យណាស់ ការស្មើនាម—សូម្បីតែធត្តូរ៉ា ក៏ជាអ្នកផ្តល់ភាពស្រវឹង។

Verse 108

भवेद्यदि खलस्य श्रीः सैव लोकविनाशिनी । यथा सखाग्नेः पवनः पन्नगस्य यथा विषम् ॥ १०८ ॥

បើសេចក្តីសម្បត្តិមកដល់មនុស្សអាក្រក់ សម្បត្តិនោះឯងក្លាយជាអ្នកបំផ្លាញលោក—ដូចខ្យល់ជាមិត្តរបស់ភ្លើង និងដូចពិសជាសម្បត្តិរបស់ពស់។

Verse 109

अहो धनमदान्धस्तु पश्यन्नपि न पश्यति । यदि पश्यत्यात्महितं स पश्यति न संशयः ॥ १०९ ॥

អហោ! អ្នកដែលខ្វាក់ដោយមោទនភាពនៃទ្រព្យ មើលក៏ដូចមិនឃើញ។ តែអ្នកដែលឃើញអ្វីជាប្រយោជន៍ដល់អាត្មា គាត់ទើបឃើញពិត ដោយគ្មានសង្ស័យ។

Verse 110

इत्युक्त्वा कपिलः क्रुद्धो नेत्राभ्यां ससृजेऽनलम् । स वह्निः सागरान्सर्वान्भस्मसादकरोत्क्षणात् ॥ ११० ॥

និយាយដូច្នេះហើយ កបិលៈកំហឹង បានបញ្ចេញភ្លើងពីភ្នែកទាំងពីរ; ភ្លើងនោះក្នុងពេលភ្លាម បានបំផ្លាញកូនចៅសាគរាទាំងអស់ឲ្យក្លាយជាផេះ។

Verse 111

यन्नेत्रजानलं दृष्ट्वा पातालतलवासिनः । अकालप्रलयं मत्वा च्रुकुशुः शोकलालसाः ॥ १११ ॥

ឃើញភ្លើងដែលកើតពីភ្នែកនោះ អ្នករស់នៅក្នុងបាតាលលោក បានស្រែកយំ ដោយគិតថា ព្រះប្រល័យមកមុនកាល បានមកដល់ហើយ ពោរពេញដោយសោកស្តាយ និងភ័យភាន់។

Verse 112

तदग्नितापिताः सर्वे दन्दशूकाश्च राक्षसाः । सागरं विविशुः शीघ्रं सतां कोपो हि दुःसहः ॥ ११२ ॥

ត្រូវបានដុតដោយភ្លើងនោះ ពស់ទាំងអស់ និងរាក្សសទាំងឡាយ បានចូលទៅក្នុងសមុទ្រយ៉ាងរហ័ស ព្រោះកំហឹងរបស់អ្នកសុចរិត ពិតជាពិបាកទ្រាំ។

Verse 113

अथ तस्य महीपस्य समागम्याध्वरं तदा । देवदूत उवाचेदं सर्वं वृत्तं हि यक्षते ॥ ११३ ॥

បន្ទាប់មក នៅពេលនោះ ទេវទូតមួយបានមកដល់ពិធីយជ្ញារបស់ព្រះមហាក្សត្រ ហើយបាននិយាយថា «ខ្ញុំនឹងប្រាប់អំពីហេតុការណ៍ទាំងមូលដែលបានកើតឡើង»។

Verse 114

एतत्समाकर्ण्य वचः सगरःसर्ववित्प्रभुः । दैवेन शिक्षिता दुष्टा इत्युवाचातिहर्षितः ॥ ११४ ॥

ស្តាប់ពាក្យនោះ ស្ករៈរាជា—ព្រះអម្ចាស់ដ៏មានអំណាច និងដឹងគ្រប់យ៉ាង—បាននិយាយដោយសេចក្តីរីករាយយ៉ាងខ្លាំងថា «មនុស្សអាក្រក់នេះ ត្រូវបានវាសនាផ្ទាល់បង្រៀនហើយ»។

Verse 115

माता वा जनको वापि भ्राता वा तनयोऽपि वा । अधर्मं कुरुते यस्तु स एव रिपुरिष्यते ॥ ११५ ॥

ម្តាយឬឪពុក ក៏ដូចជាបងប្អូន ឬកូនប្រុសផងដែរ—អ្នកណាដែលប្រព្រឹត្តអធម៌ អ្នកនោះឯង គួរត្រូវចាត់ទុកថាជាសត្រូវ។

Verse 116

यस्त्वधर्मेषु निरतः सर्वलोकविरोधकृत् । तं रिपुं परमं विद्याच्छास्त्राणामेष निर्णयः ॥ ११६ ॥

តែអ្នកណាដែលជាប់ចិត្តក្នុងអធម៌ ហើយប្រព្រឹត្តប្រឆាំងនឹងមនុស្សទាំងលោក—ចូរដឹងថា អ្នកនោះជាសត្រូវដ៏ធំបំផុត; នេះជាការសម្រេចរបស់សាស្ត្រ។

Verse 117

सगरः पुत्रनाशेऽपि न शुशोच मुनीश्वरः । दुर्वृत्तनिधनं यस्मात्सतामुत्साहकारणम् ॥ ११७ ॥

ទោះបីបាត់បង់បុត្រទាំងឡាយ ក្សត្រ​សគរ​ដូចមុនីមហា មិនសោកស្តាយឡើយ; ព្រោះការបំផ្លាញអ្នកអាក្រក់ ជាមូលហេតុនាំឲ្យសត្ដបុរសមានកម្លាំងចិត្ត និងឧស្សាហ៍ឡើងវិញ។

Verse 118

यज्ञेष्वनधिकारत्वादपुत्राणामिति स्मृतेः । पौत्रं तमंशुमन्तं हि पुत्रत्वे कृतवान्प्रभुः ॥ ११८ ॥

ដោយសារស្ម្រឹតិបានប្រកាសថា អ្នកគ្មានកូនមិនមានសិទ្ធិក្នុងពិធីយជ្ញទេ ដូច្នេះព្រះអម្ចាស់បានទទួលចៅ អំសុមាន នោះជាកូនប្រុស។

Verse 119

असमञ्जस्सुतं तं तु सुधियं वाग्विदां वरम् । युयोज सारविद् भूयो ह्यश्वानयनकर्मणि ॥ ११९ ॥

ប៉ុន្តែបុត្ររបស់អសមញ្ជស នោះ—មានប្រាជ្ញា និងជាអ្នកពូកែវាចាខ្ពស់បំផុត—ត្រូវបានអ្នកជំនាញការបើករថសេះ តែងតាំងឡើងវិញឲ្យបំពេញភារកិច្ចនាំយក និងថែរក្សាសេះ។

Verse 120

स गतस्तद्बिलद्वारे दृष्ट्वा तं मुनिपुङ्गवम् । कपिलं तेजसां राशिं साष्टाङ्गं प्रणनाम ह ॥ १२० ॥

គាត់បានទៅដល់មាត់រូងនោះ ហើយឃើញមុនីអធិរាជ កបិល—ដូចជាគំនរពន្លឺតេជៈវិញ្ញាណ—ក៏ក្រាបបង្គំដោយអង្គប្រាំបី។

Verse 121

कृताञ्जलिपुटो भूत्वा विनयेनाग्रतः स्थितः । उवाच शान्तमनसं देवदेवं सनातनम् ॥ १२१ ॥

ដោយប្រណម្យដៃជាប់គ្នា គាត់ឈរនៅមុខដោយសុភាពរាបសារ ហើយបានទូលទៅកាន់ព្រះទេវទេវ សនាតនៈ—ព្រះអម្ចាស់បុរាណ ដែលមានព្រះហឫទ័យស្ងប់ស្ងាត់។

Verse 122

अंशुमानुवाच । दौःशील्यं यत्कृतं ब्रह्मन्मत्पितृव्यैः क्षमस्व तत् । परोपकारनिरताः क्षमासारा हि साधवः ॥ १२२ ॥

អંសុមានបាននិយាយ៖ «ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ សូមអភ័យទោសចំពោះអំពើអាក្រក់ដែលពូៗខាងឪពុករបស់ខ្ញុំបានប្រព្រឹត្ត។ ព្រោះអ្នកសុចរិតតែងខិតខំធ្វើប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃ ហើយការអត់ទោសជាសារសំខាន់នៃពួកគេ»។

Verse 123

दुर्जनेष्वपि सत्वेषु दयां कुर्वन्ति साधवः । नहि संहरते ज्योत्स्नां चन्द्र श्चाण्डालवेश्मनः ॥ १२३ ॥

សូម្បីតែចំពោះមនុស្សអាក្រក់ ក៏អ្នកសុចរិតនៅតែបង្ហាញមេត្តាករុណា។ ដូចព្រះចន្ទមិនដែលលាក់ពន្លឺចន្ទពីផ្ទះរបស់ចណ្ឌាលឡើយ។

Verse 124

बाध्यमानोऽपि सुजनः सर्वेषां सुखकृद् भवेत् । ददाति परमां तुष्टिं भक्ष्यमाणोऽमरैः शशी ॥ १२४ ॥

ទោះត្រូវគេបង្ខិតបង្ខំក៏ដោយ មនុស្សល្អគួរតែជាអ្នកបង្កើតសុខសាន្តសម្រាប់មនុស្សទាំងអស់។ ដូចព្រះចន្ទ ទោះត្រូវអមរទេវតា “ញ៉ាំ” នៅពេលគ្រាស ក៏នៅតែផ្តល់សេចក្តីរីករាយដ៏លើសលប់។

Verse 125

दारितश्छिन्न एवापि ह्यामोदेनैव चन्दनः । सौरभं कुरुते सर्वं तथैव सुजनो जनः ॥ १२५ ॥

ទោះត្រូវបំបែក និងកាត់ចេញ ក៏ឈើចន្ទនៈនៅតែបញ្ចេញក្លិនក្រអូបដោយសភាពធម្មជាតិរបស់វា។ ដូចគ្នានេះ មនុស្សសុចរិត ទោះជួបគ្រោះថ្នាក់ ឬទុក្ខលំបាក ក៏នាំមកនូវសេចក្តីល្អដល់មនុស្សទាំងអស់។

Verse 126

क्षान्त्या च तपसाचारैस्तद्गुणज्ञा मुनीश्वराः । सञ्जातं शासितुं लोकांस्त्वां विदुः पुरुषोत्तम ॥ १२६ ॥

ដោយសារការអត់ធ្មត់របស់ព្រះអង្គ និងការអនុវត្តតបស្យា និងសីលាចារ្យដ៏ត្រឹមត្រូវ ព្រះមុនីដ៏អធិរាជ—អ្នកដឹងគុណធម៌ដ៏ទេវភាពរបស់ព្រះអង្គ—បានស្គាល់ព្រះអង្គ ឱ បុរសោត្តម ថាជាព្រះដែលបានបង្ហាញមក ដើម្បីគ្រប់គ្រង និងគាំទ្រពិភពលោកទាំងឡាយ។

Verse 127

नमो ब्रह्मन्मुने तुभ्यं नमस्ते ब्रह्ममूर्त्तये । नमो ब्रह्मण्यशीलाय ब्रह्मध्यानपराय च ॥ १२७ ॥

សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះមុនី អ្នកស្ថិតក្នុង​ព្រះព្រហ្ម; សូមនមស្ការ​ដល់អ្នក ដែលរូបសម្បត្តិ​ជា​ព្រះព្រហ្ម។ សូមនមស្ការ​ដល់អ្នក ដែលសីលធម៌​បម្រើ​ព្រះព្រហ្ម និងចិត្តមូលមួយ​ក្នុងសមាធិ​លើ​ព្រះព្រហ្ម។

Verse 128

इति स्तुतो मुनिस्तेन प्रसन्नवदनस्तदा । वरं वरय चेत्याह प्रसन्नोऽस्मि तवानघ ॥ १२८ ॥

ដូច្នេះ ពេលគេបានសរសើរដល់មុនីនោះ មុនីបានមានព្រះមុខស្ងប់ស្ងាត់ ហើយមានព្រះវាចា៖ «ចូរជ្រើសពរ មួយ; ខ្ញុំពេញព្រះហឫទ័យចំពោះអ្នក ឱ អ្នកគ្មានបាប»។

Verse 129

एवमुक्ते तु मुनिना ह्यंशुमान्प्रणिपत्य तम् । प्रापयास्मत्पितॄन्ब्राह्मं लोकमित्यभ्यभाषत ॥ १२९ ॥

ពេលមុនីបានមានព្រះវាចាដូច្នោះ អಂសុមានបានក្រាបបង្គំចុះ ហើយទូលថា៖ «សូមព្រះអង្គនាំបុព្វបុរសរបស់យើង ទៅកាន់លោកព្រហ្ម (Brahmaloka)»។

Verse 130

ततस्तस्यातिसंतुष्टो मुनिः प्रोवाच सादरम् । गङ्गामानीय पौत्रस्ते नयिष्यति पितॄन्दिवम् ॥ १३० ॥

បន្ទាប់មក មុនីបានពេញព្រះហឫទ័យយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះគាត់ ហើយមានព្រះវាចាដោយក្តីគោរពថា៖ «ដោយនាំយកទន្លេគង្គា មក ចៅប្រុសរបស់អ្នក នឹងនាំបុព្វបុរសទៅស្ថានសួគ៌»។

Verse 131

त्वत्पौत्रेण समानीता गङ्गा पुण्यजला नदी । कृत्वैतान्धूतपापान्वै नयिष्यति परं पदम् ॥ १३१ ॥

ទន្លេគង្គា ដែលជាទន្លេនៃទឹកបរិសុទ្ធ នឹងត្រូវចៅប្រុសរបស់អ្នកនាំមក។ នាងនឹងលាងសម្អាតបាបរបស់ពួកគេឲ្យអស់ ហើយនាំបុព្វបុរសទាំងនោះ ទៅកាន់ស្ថានដ៏លើសលប់។

Verse 132

प्रापयैनं हयं वत्स यतः स्यात्पूर्णमध्वरम् । पितामहान्तिकं प्राप्य साश्वं वृत्तं न्यवेदयत् ॥ १३२ ॥

«កូនអើយ ចូរបញ្ជូនសេះយញ្ញនេះទៅមុខ ដើម្បីឲ្យពិធីអធ្វរៈបានបញ្ចប់ពេញលេញ»។ ពេលទៅដល់ព្រះបិតាមហា (ព្រះព្រហ្ម) គាត់បានទូលរាយការណ៍អំពីហេតុការណ៍ទាំងមូល ព្រមទាំងសេះ។

Verse 133

सगरस्तेन पशुना तं यज्ञं ब्राह्मणैः सह । विधाय तपसा विष्णुमाराध्याप पदं हरेः ॥ १३३ ॥

ដោយសត្វបូជានោះឯង សគរ ព្រមជាមួយព្រះព្រាហ្មណ៍ បានបញ្ចប់យញ្ញ; ហើយដោយតបស្យា គាត់បានអារាធនាព្រះវិષ્ણុ និងឈានដល់ស្ថានបរិសុទ្ធរបស់ព្រះហរិ។

Verse 134

जज्ञे ह्यंशुमतः पुत्रो दिलीप इति विश्रुतः । तस्माद्भगीरथो जातो यो गङ्गामानयद्दिवः ॥ १३४ ॥

ពិតប្រាកដណាស់ ពីអಂសុមត បានកើតកូនប្រុសម្នាក់ល្បីឈ្មោះថា ទិលីប។ ពីគាត់បានកើត ភគីរថ—អ្នកដែលនាំទន្លេគង្គាចុះមកពីស្ថានសួគ៌។

Verse 135

भगीरथस्य तपसा तुष्टो ब्रह्मा ददौ मुने । गङ्गां भगीरथायाथ चिन्तयामास धारणे ॥ १३५ ॥

ដោយតបស្យារបស់ភគីរថ ព្រះព្រហ្មបានពេញព្រះហឫទ័យ ហើយប្រទានទន្លេគង្គាឲ្យគាត់ ឱ មុនី។ បន្ទាប់មក ភគីរថបានគិតពិចារណាអំពីរបៀបដើម្បីទប់ទល់ និងទ្រទ្រង់នាងលើផែនដី។

Verse 136

ततश्च शिवमाराध्य तद्द्वारा स्वर्णदीं भुवम् । आनीय तज्जलैः स्पृष्ट्वा पूतान्निन्ये दिवं पितॄन् ॥ १३६ ॥

បន្ទាប់មក គាត់បានអារាធនាព្រះសិវៈ; ដោយព្រះគុណរបស់ព្រះសិវៈ គាត់បាននាំទន្លេស្វರ್ಣទិ (Svarṇadī) មកកាន់ផែនដី។ ដោយទឹកនោះប៉ះពាល់បុព្វបុរស គាត់បានបរិសុទ្ធពួកពិត្រ និងនាំពួកគេឡើងសួគ៌។

Verse 137

भगीरथान्वये जातः सुदासो नाम भूपतिः । तस्य पुत्रो मित्रसहः सर्वलोकेषु विश्रुतः ॥ १३७ ॥

ក្នុងវង្សបុត្រប្រសូត្ររបស់ភគីរថៈ មានព្រះមហាក្សត្រមួយព្រះនាម សុទាសៈ។ ព្រះរាជបុត្រារបស់ព្រះអង្គគឺ មិត្រសហៈ ដែលល្បីល្បាញទូទាំងលោកទាំងអស់។

Verse 138

वसिष्ठशापात्प्राप्तः स सौदासौ राक्षसीं तनुम् । गङ्गाबिन्दुनिषेकेण पुनर्मुक्तो नृपोऽभवत् ॥ १३८ ॥

ដោយសារព្រះវសិષ્ઠៈដាក់បណ្តាសា ព្រះសោទាសៈបានទទួលរាងកាយរាក្សស។ ប៉ុន្តែដោយការប្រោះទឹកគង្គា​ត្រឹមមួយចំណក់ ព្រះអង្គបានរួចផុតវិញ ហើយក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រដូចដើម។

Verse 139

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे गङ्गामाहात्म्यं नाम अष्टमोऽध्यायः ॥ ८ ॥

ដូច្នេះ បញ្ចប់ជំពូកទី៨ ដែលមានចំណងជើង «មហិមារបស់ទន្លេគង្គា» ក្នុងបឋមបាទ នៃភាគបុរ្វៈ នៃ «ស្រី ព្រហាន់-នារាទីយ បុរាណ»។

Frequently Asked Questions

It establishes a core dharma-axiom: devoted service (sevā) and association with a saint (sādhu-saṅga) can neutralize even extreme pāpa and physical danger. The narrative uses ‘poison digested in the womb’ as a theological proof-text for the purifying efficacy of holy association.

Vasiṣṭha reframes vengeance through karma and daiva: beings experience the fruits of their own actions, the body is already ‘struck down’ by demerit, while the Self is unbreakable. Therefore, renown from killing the already-doomed is empty, and kingship must be governed by discernment rather than rage.

Gaṅgā is presented as a tīrtha that washes sin and elevates pitṛs to the supreme state; however, her descent requires tapas (Bhagīratha) and cosmic regulation (Śiva bearing/containing her force), integrating devotion, austerity, and divine cooperation.

It triggers the descent-to-Pātāla motif that reveals the danger of pride and misrecognition of sanctity (Kapila in meditation). The theft also reframes sacrificial success as dependent on dharma and humility, not merely royal power.