Adhyaya 119

Verse 1

(दाक्षिणात्य अधिक पाठके २ श्लोक मिलाकर कुल २१ श्लोक हैं) अपन बक। ] अति्शशाएड पञ्चदशाधिकशततमो< ध्याय: मद्य और मांसके भक्षणमें महान्‌ दोष

យុធិષ્ઠិរ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «អ្នកបានប្រកាសជាញឹកញាប់ថា អហിംសា (ការមិនបង្កអំពើហិង្សា) ជាធម្មដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។ ដោយហេតុនោះ សេចក្តីសង្ស័យបានកើតឡើងក្នុងចិត្តខ្ញុំ អំពីធម្មនៃការលះបង់សាច់។ សូមប្រាប់ខ្ញុំ៖ អំពើខុស (ទោស) អ្វីកើតមានចំពោះអ្នកបរិភោគសាច់ ហើយគុណ (បុណ្យ) អ្វីជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកមិនបរិភោគសាច់?»

Verse 2

हत्वा भक्षयतो वापि परेणोपह्ृतस्य वा | हन्याद्‌ वा यः परस्यार्थे क्रीत्वा वा भक्षयेन्नर:

យុធិષ્ઠិរ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «តើទណ្ឌកម្មអ្វីធ្លាក់លើមនុស្សម្នាក់ ដែលសម្លាប់សត្វហើយបរិភោគសាច់វា ឬបរិភោគសាច់ដែលអ្នកដទៃយកមកឲ្យ; ឬដែលសម្លាប់សត្វដើម្បីអាហាររបស់អ្នកដទៃ; ឬដែលទិញសាច់ហើយបរិភោគ?»

Verse 3

एतदिच्छामि तत्त्वेन कथ्यमानं त्वयानघ । निश्चयेन चिकीर्षामि धर्ममेतं सनातनम्‌

យុធិષ્ઠិរ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះបិតាមហា អ្នកគ្មានបាប! ខ្ញុំប្រាថ្នាឲ្យអ្នកពន្យល់រឿងនេះតាមសេចក្តីពិតដ៏ជ្រាលជ្រៅ។ ដោយចិត្តមាំមួន ខ្ញុំចង់អនុវត្តធម្មសនាតនៈ (ធម្មអស់កាល) នេះ ឱ ព្រះតាបិតាដ៏បរិសុទ្ធ!»

Verse 4

कथमायुरवाप्रोति कथं भवति सत्त्ववान्‌ | कथमव्यंगतामेति लक्षण्यो जायते कथम्‌

យុធិષ્ઠិរ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «មនុស្សទទួលបានអាយុវែងដោយរបៀបណា? គេក្លាយជាមានកម្លាំង និងមានសត្វតេជៈ (សារធាតុជីវិត) ដោយរបៀបណា? ដោយមធ្យោបាយអ្វី គេឈានទៅកាន់ភាពពេញលេញ—គ្មានកង្វះខាត ឬពិការភាព—ហើយតើគេកើតមកមានលក្ខណៈមង្គលដោយរបៀបណា?»

Verse 5

भीष्म उवाच मांसस्याभक्षणाद्‌ राजन्‌ यो धर्म: कुरुनन्दन । तन्मे शूणु यथातत्त्वं यथास्य विधिरुत्तम:

ភីស្ម បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ឱ អ្នកជាកិត្តិយសនៃកូរុ! សូមស្តាប់ពីខ្ញុំតាមសេចក្តីពិតទាំងស្រុង អំពីធម្មដែលមានសារសំខាន់ជាការមិនបរិភោគសាច់ និងអំពីវិន័យដ៏ប្រសើរ ដែលត្រូវអនុវត្តដើម្បីរក្សាវា»។

Verse 6

भीष्मजीने कहा--राजन्‌! कुरुनन्दन! मांस न खानेसे जो धर्म होता है, उसका मुझसे यथार्थ वर्णन सुनो तथा उस धर्मकी जो उत्तम विधि है, वह भी जान लो ।।

ភីෂ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ព្រះរាជា! អ្នកជាទីរីករាយនៃកុលកុរុ! សូមស្តាប់ពីខ្ញុំ នូវការពណ៌នាដ៏ត្រឹមត្រូវអំពីធម៌ដែលកើតពីការមិនបរិភោគសាច់ ហើយសូមដឹងផងនូវវិធីប្រតិបត្តិដ៏ប្រសើរនៃធម៌នោះ។ អ្នកណាដែលប្រាថ្នារូបសោភា កាយគ្មានពិការភាព អាយុវែង បញ្ញា ស្ថេរភាពក្នុងចិត្ត កម្លាំង និងស្មារតីចងចាំមាំមួន គួរលះបង់អហിംសា—មហាត្មាអ្នកមានចិត្តធំៗ ពិតជាជៀសវាងការធ្វើបាបសត្វមានជីវិត»។

Verse 7

जो सुन्दर रूप, पूर्णांगता, पूर्ण आयु, उत्तम बुद्धि, सत्त्व, बल और स्मरणशक्ति प्राप्त करना चाहते थे, उन महात्मा पुरुषोंने हिंसाका सर्वथा त्याग कर दिया था ।।

ភីෂ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «មហាត្មាបុរសទាំងឡាយ ដែលប្រាថ្នារូបសោភា កាយពេញលេញ អាយុពេញលេញ បញ្ញាដ៏ល្អ សុចរិតភាពក្នុងចិត្ត កម្លាំង និងស្មារតីចងចាំដ៏ខ្លាំង បានលះបង់ហിംសាទាំងស្រុង។ អ្នកជាទីរីករាយនៃកុលកុរុ! ក្នុងរឿងនេះ ព្រះឥសីទាំងឡាយបានសន្ទនាប្រកែកគ្នាជាញឹកញាប់; ឥឡូវនេះ យុធិષ્ઠិរ! សូមស្តាប់សេចក្តីសន្និដ្ឋានដែលពួកគេទាំងអស់បានព្រមព្រៀងគ្នាចុងក្រោយ»។

Verse 8

यो यजेताश्वमेधेन मासि मासि यतव्रतः । वर्जयेन्मधु मांसं च सममेतद्‌ युधिष्ठिर

ភីෂ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «យុធិષ્ઠិរ! បើបុរសម្នាក់ រឹងមាំក្នុងវ្រតដោយវិន័យ ប្រតិបត្តិយជ្ញអશ્વមេធរៀងរាល់ខែៗ ហើយបុរសម្នាក់ទៀត គ្រាន់តែបោះបង់ស្រាមេរ និងសាច់—ទាំងពីរនោះទទួលផលស្មើគ្នា។ គុណធម៌នៃការអត់សង្កត់ និងសុចរិតភាព អាចស្មើនឹងគុណធម៌នៃពិធីយជ្ញដ៏អធិកអធម»។

Verse 9

सप्तर्षयो वालखिल्यास्तथैव च मरीचिपा: । अमांसभक्षणं राजन्‌ प्रशंसन्ति मनीषिण:,राजन! सप्तर्षि, वालखिल्य तथा सूर्यकी किरणोंका पान करनेवाले अन्यान्य मनीषी महर्षि मांस न खानेकी ही प्रशंसा करते हैं

ភីષ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ព្រះរាជា! សប្តឥសីទាំងប្រាំពីរ ព្រមទាំងវាលខិល្យ និងមហាឥសីប្រាជ្ញាផ្សេងៗ—អ្នកដែលរស់ដោយពន្លឺកាំរស្មីព្រះអាទិត្យ—សុទ្ធតែសរសើរវិន័យនៃការមិនបរិភោគសាច់»។

Verse 10

न भक्षयति यो मांसं न च हन्यान्न घातयेत्‌ । तम्मित्रं सर्वभूतानां मनु: स्वायम्भुवोडब्रवीत्‌

ភីෂ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «អ្នកណាមិនបរិភោគសាច់ មិនសម្លាប់ ហើយក៏មិនបញ្ជាឲ្យអ្នកដទៃសម្លាប់—មនុស្សនោះជាមិត្តរបស់សត្វមានជីវិតទាំងអស់ ដូចដែលស្វាយម្ភូវ មនុ បានប្រកាស»។

Verse 11

अधृष्य: सर्वभूतानां विश्वास्य: सर्वजन्तुषु । साधूनां सम्मतो नित्यं भवेन्मांसं विवर्जयन्‌

បុរសដែលបោះបង់ការបរិភោគសាច់ នឹងមិនអាចត្រូវបានគេរំលោភបំពានដោយសត្វមានជីវិតទាំងឡាយទេ; គាត់ក្លាយជាអ្នកដែលសត្វទាំងអស់ទុកចិត្ត ហើយតែងតែត្រូវបានអ្នកសុចរិតគោរពសរសើរ។

Verse 12

स्वमांसं परमांसेन यो वर्धयितुमिच्छति । नारद: प्राह धर्मात्मा नियतं सोडवसीदति,धर्मात्मा नारदजी कहते हैं--जो दूसरेके मांससे अपना मांस बढ़ाना चाहता है, वह निश्चय ही दुःख उठाता है

ភីស្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ព្រះឥសីនារ៉ដា អ្នកមានធម៌ បានប្រកាសថា អ្នកណាចង់បំប៉ន និងពង្រីកសាច់ខ្លួនដោយសាច់របស់អ្នកដទៃ នោះប្រាកដជាប្រឈមវិនាស និងទទួលទុក្ខវេទនា»។

Verse 13

ददाति यजते चापि तपस्वी च भवत्यपि । मधुमांसनिवृत्त्येति प्राह चैवं बृहस्पति:

ភីស្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ប្ឫហស្បតិ បានមានព្រះបន្ទូលថា អ្នកណាបោះបង់ស្រាមេរា និងសាច់ នោះត្រូវបានរាប់ថា ដូចជាអ្នកឧបត្ថម្ភទាន ប្រតិបត្តិយជ្ញ និងអនុវត្តតបស្យា; ការលះបង់ស្រា និងសាច់ នាំមកនូវបុណ្យផលដូចទាន យជ្ញ និងតបស្យា»។

Verse 14

मासि मास्यश्वमेधेन यो यजेत शतं समा: । न खादति च यो मांसं सममेतन्मतं मम,जो सौ वर्षोतक प्रतिमास अश्वमेध यज्ञ करता है और जो कभी मांस नहीं खाता है-- इन दोनोंका समान फल माना गया है

ភីស្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «តាមទស្សនៈរបស់ខ្ញុំ បុណ្យផលស្មើគ្នានៅក្នុងពីរនេះ៖ (១) អ្នកដែលប្រតិបត្តិយជ្ញអស្វមេធា រៀងរាល់ខែ អស់រយឆ្នាំ និង (២) អ្នកដែលមិនដែលបរិភោគសាច់។»

Verse 15

सदा यजति सत्रेण सदा दान प्रयच्छति । सदा तपस्वी भवति मधुमांसविवर्जनात्‌,मद्य और मांसका परित्याग करनेसे मनुष्य सदा यज्ञ करनेवाला, सदा दान देनेवाला और सदा तप करनेवाला होता है

ភីស្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ដោយការលះបង់ស្រាមេរា និងសាច់ មនុស្សម្នាក់ដូចជាកំពុងប្រតិបត្តិយជ្ញជានិច្ច កំពុងឧបត្ថម្ភទានជានិច្ច និងកំពុងអនុវត្តតបស្យាជានិច្ច»។

Verse 16

सर्वे वेदा न तत्‌ कुर्यु: सर्वे यज्ञाश्न भारत | यो भक्षयित्वा मांसानि पश्चादपि निवर्तते

ភីṣ្មៈ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ ភារតៈ ទោះបីជាវេទទាំងអស់ និងយញ្ញទាំងអស់ ក៏មិនអាចប្រទានបុណ្យផលដូចគ្នានោះបានឡើយ ដែលអ្នកម្នាក់—ធ្លាប់បរិភោគសាច់ពីមុន—បន្ទាប់មកត្រឡប់ចិត្ត ហើយលះបង់សាច់ទាំងស្រុង។

Verse 17

दुष्करं च रसज्ञाने मांसस्य परिवर्जनम्‌ | चर्तु व्रतमिदं श्रेष्ठ सर्वप्राण्यभयप्रदम्‌

ភីṣ្មៈ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ សម្រាប់អ្នកដែលបានស្គាល់ និងបានរីករាយនឹងរសជាតិសាច់ហើយ ការលះបង់សាច់គឺពិតជាលំបាក។ ទោះយ៉ាងណា វ្រតៈបួនប្រការនេះជាវ្រតៈដ៏ប្រសើរបំផុត ព្រោះវាប្រទានអភ័យដល់សត្វមានជីវិតទាំងអស់។

Verse 18

सर्वभूतेषु यो विद्वान्‌ ददात्यभयदक्षिणाम्‌ । दाता भवति लोके स प्राणानां नात्र संशय:,जो विद्वान सब जीवोंको अभयदान कर देता है, वह इस संसारमें निःसंदेह प्राणदाता माना जाता है

ភីṣ្មៈ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ អ្នកប្រាជ្ញដែលប្រទាន “ទានអភ័យ” ដល់សត្វទាំងអស់ គេរាប់ថា នៅក្នុងលោកនេះ គាត់ជាអ្នកប្រទានជីវិតដល់ព្រលឹងមានជីវិត—មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 19

एवं वै परम धर्म प्रशंसन्ति मनीषिण: । प्राणा यथा55त्मनो5भीष्टा भूतानामपि वै तथा

ភីṣ្មៈ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ដូច្នេះហើយ អ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយសរសើរ “ធម្មៈដ៏ខ្ពស់បំផុត” គឺអហിംសា។ ព្រោះដូចជាជីវិតរបស់ខ្លួនជាទីស្រឡាញ់ចំពោះខ្លួនឯង ដូចគ្នានោះ ជីវិតក៏ជាទីស្រឡាញ់ចំពោះសត្វទាំងអស់ដែរ។

Verse 20

आत्मौपम्येन मन्तव्यं बुद्धिमद्धिः कृतात्मभि: । मृत्युतो भयमस्तीति विदुषां भूतिमिच्छताम्‌

ភីṣ្មៈ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ អ្នកប្រាជ្ញ និងអ្នកមានវិន័យខ្លួន គួរវិនិច្ឆ័យដោយយកខ្លួនជាគំរូ—មើលសត្វទាំងអស់ដូចមើលខ្លួនឯង។ សូម្បីតែអ្នកចេះដឹងដែលប្រាថ្នាសុខសាន្តរបស់ខ្លួន ក៏នៅតែមានភ័យខ្លាចមរណៈ; ដូច្នេះ សត្វសុខសប្បាយ មិនមានទោស ហើយប្រាថ្នាចង់រស់ នឹងមិនភ័យខ្លាចដូចម្តេចបាន នៅពេលត្រូវមនុស្សបាបដែលរកជីវិតដោយសាច់ បង្ខំសម្លាប់?

Verse 21

कि पुनर्हन्यमानानां तरसा जीवितार्थिनाम्‌ | अरोगाणामपापानां पापैर्मासोपजीविभि:

ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ដូច្នេះហើយ តើការភ័យខ្លាចនឹងមិនកើតឡើងកាន់តែខ្លាំងសម្រាប់សត្វទាំងឡាយដែលត្រូវគេសម្លាប់ដោយកម្លាំងទេឬ—សត្វដែលប្រាថ្នាចង់រស់ មានសុខភាពល្អ និងគ្មានទោស—នៅពេលដែលពួកវាត្រូវមនុស្សបាប ដែលរកជីវិតដោយសាច់ ឈ្លានពានហើយសម្លាប់? ហេតុនេះ អ្នកប្រាជ្ញ និងអ្នកមានគុណធម៌ គួរមើលសត្វទាំងអស់ស្មើដូចខ្លួនឯង ហើយប្រព្រឹត្តដើម្បីសុខុមាលភាពរបស់ពួកវា»។

Verse 22

तस्माद्‌ विद्धि महाराज मांसस्य परिवर्जनम्‌ | धर्मस्यायतन श्रेष्ठ स्वर्गस्य च सुखस्य च,इसलिये महाराज! तुम्हें यह विदित होना चाहिये कि मांसका परित्याग ही धर्म, स्वर्ग और सुखका सर्वोत्तम आधार है

ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ហេតុនេះ មហារាជ! ចូរដឹងឲ្យច្បាស់ថា ការលះបង់សាច់ គឺជាមូលដ្ឋានដ៏ប្រសើរបំផុតនៃធម៌ ហើយក៏ជាមូលដ្ឋាននៃសួគ៌ និងសុខផងដែរ»។

Verse 23

अहिंसा परमो धर्मस्तथाहिंसा परं तप: । अहिंसा परम सत्यं यतो धर्म: प्रवर्तते,अहिंसा परम धर्म है, अहिंसा परम तप है और अहिंसा परम सत्य है; क्योंकि उसीसे धर्मकी प्रवृत्ति होती है

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «អហിംសា (ការមិនហិង្សា) ជាធម៌ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត; អហിംសា ក៏ជាតបៈ (ការអត់ធ្មត់/ការប្រាថ្នាអភិវឌ្ឍខ្លួន) ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។ អហിംសា ជាសច្ចៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ព្រោះពីអហിംសានេះហើយ ធម៌បានចលនា និងរីកចម្រើន»។

Verse 24

न हि मांसं तृणात्‌ काष्ठादुपलाद्‌ वापि जायते । हत्वा जन्तुं ततो मांसं तस्माद्‌ दोषस्तु भक्षणे

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «សាច់មិនកើតចេញពីស្មៅ មិនកើតចេញពីឈើ ហើយក៏មិនកើតចេញពីថ្មដែរ។ វាបានមកតែបន្ទាប់ពីសម្លាប់សត្វមានជីវិតប៉ុណ្ណោះ; ដូច្នេះ ការបរិភោគវា មានទោសធំ»។

Verse 25

स्वाहास्वधामृतभुजो देवा: सत्यार्जवप्रिया: । क्रव्यादान्‌ राक्षसान्‌ विद्धि जिह्मानृतपरायणान्‌

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «អ្នកដែលប្រតិបត្តិពិធីបូជាដោយពាក្យ ‘ស្វាហា’ (សម្រាប់ទេវតា) និង ‘ស្វធា’ (សម្រាប់បិត្របុព្វជន) ហើយបរិភោគអាហារដែលនៅសល់ពីយជ្ញ ដូចជាអម្រឹត ព្រមទាំងស្រឡាញ់សច្ចៈ និងភាពត្រង់—អ្នកទាំងនោះ គួរយល់ថា ‘ទេវតា’ តាមអាកប្បកិរិយា។ តែអ្នកដែលជាប់ចិត្តលើការបរិភោគសាច់ ប្រកបដោយល្បិចកល និងពាក្យកុហក—ចូរដឹងថា ពួកនោះមានសភាពជា ‘រាក្សស’»។

Verse 26

कान्तारेष्वथ घोरेषु दुर्गेषु गहनेषु च । रात्रावहनि संध्यासु चत्वरेषु सभासु च

ភីស្មាបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! មនុស្សណាដែលមិនបរិភោគសាច់ មិនទទួលបានការភ័យខ្លាចពីអ្នកដទៃឡើយ ទោះនៅទីកន្លែងគ្រោះថ្នាក់—ព្រៃវាលដ៏សាហាវ បន្ទាយឬផ្លូវលំបាកឆ្លងកាត់ និងព្រៃជ្រៅ; ទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ នៅវេលាព្រលប់ទាំងពីរ នៅចំណុចផ្លូវបួន និងសូម្បីតែក្នុងសភាសាធារណៈ។ ទោះមានអ្នកលើកអាវុធប្រឆាំង ឬគ្រោះថ្នាក់ពីសត្វព្រៃសាហាវ និងពស់មកប្រឈមមុខ ក៏គាត់មិនភ័យខ្លាចអ្នកដទៃដែរ។»

Verse 27

उद्यतेषु च शस्त्रेषु मृग॒व्यालभयेषु च । अमांसभक्षणे राजन्‌ भयमन्यैर्न गच्छति

ភីស្មាបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ទោះនៅពេលមានអ្នកលើកអាវុធឡើងក៏ដោយ ទោះនៅកណ្ដាលការភ័យខ្លាចពីសត្វក្តាន់ សត្វព្រៃសាហាវ និងគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗក៏ដោយ អ្នកដែលមិនបរិភោគសាច់ មិនក្លាយជាអ្នកដែលត្រូវភ័យខ្លាចពីអ្នកដទៃឡើយ។»

Verse 28

शरण्य: सर्वभूतानां विश्वास्य: सर्वजन्तुषु । अनुद्वेगकरो लोके न चाप्युद्धिजते सदा

ភីស្មាបានមានព្រះវាចា៖ «គាត់ជាទីពឹងពាក់សម្រាប់សត្វមានជីវិតទាំងអស់ និងជាអ្នកដែលសត្វទាំងឡាយទុកចិត្ត។ ក្នុងលោកនេះ គាត់មិនបង្កឲ្យអ្នកដទៃរំខានចិត្តឡើយ ហើយខ្លួនគាត់ក៏មិនត្រូវអ្នកណាធ្វើឲ្យរំខានចិត្តជានិច្ចដែរ។»

Verse 29

यदि चेत्‌ खादको न स्यान्न तदा घातको भवेत्‌ | घातक: खादकार्थाय तद्‌ घातयति वै नरः

ភីស្មាបានមានព្រះវាចា៖ «បើមិនមានអ្នកបរិភោគសាច់ទេ នោះក៏មិនមានអ្នកសម្លាប់ដែរ។ ព្រោះមនុស្សដែលសម្លាប់ គឺបណ្តាលឲ្យសត្វមានជីវិតត្រូវសម្លាប់ ដើម្បីបំពេញតម្រូវការរបស់អ្នកបរិភោគសាច់។»

Verse 30

अभक्ष्यमेतदिति वै इति हिंसा निवर्तते । खादकार्थमतो हिंसा मृगादीनां प्रवर्तते

ភីស្មាបានមានព្រះវាចា៖ «នៅពេលមនុស្សទាំងឡាយដឹងច្បាស់ថា ‘នេះមិនសមបរិភោគ’ ហិង្សាក៏រលត់ទៅ។ ព្រោះការសម្លាប់សត្វក្តាន់ និងសត្វផ្សេងៗ កើតឡើងតែដោយសារអ្នកបរិភោគសាច់ប៉ុណ្ណោះ។ បើសាច់ត្រូវបានយល់ថាជាអ្វីមិនគួរបរិភោគ ហើយត្រូវបានបោះបង់ ការសម្លាប់សត្វមានជីវិតក៏ឈប់ដោយធម្មជាតិ។»

Verse 31

यस्माद्‌ ग्रसति चैवायुरहिसकानां महाद्युते । तस्माद्‌ विवर्जयेन्मांसं य इच्छेद्‌ भूतिमात्मन:

ភីស្មាបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រដែលមានពន្លឺរុងរឿង! អាយុកាលរបស់អ្នកដែលប្រព្រឹត្តហិង្សា ត្រូវបានបាបរបស់ខ្លួនឯងលេបបាត់ទៅ។ ដូច្នេះ អ្នកណាដែលប្រាថ្នាសេចក្តីសុខសាន្ត និងសេចក្តីចម្រើនពិតប្រាកដសម្រាប់ខ្លួន គួរតែបោះបង់ការបរិភោគសាច់ទាំងស្រុង»។

Verse 32

त्रातारं नाधिगच्छन्ति रौद्रा: प्राणिविहिंसका: । उद्वेजनीया भूतानां यथा व्यालमृगास्तथा

ភីស្មាបានមានព្រះវាចា៖ «មនុស្សសាហាវដែលធ្វើបាបដល់សត្វមានជីវិត មិនបានជួបអ្នកការពារឡើយ។ ដូចសត្វព្រៃដែលក្លាយជាវត្ថុនៃការភ័យខ្លាចរបស់សត្វទាំងឡាយ ដូច្នោះដែរ អ្នកដែលបំផ្លាញជីវិត នឹងក្លាយជាមូលហេតុនៃការភ័យរន្ធត់របស់សត្វទាំងអស់ (នៅលោកក្រោយ) ហើយខ្លួនឯងក៏មិនមានទីពឹង ឬ អ្នកអាណាព្យាបាលឡើយ»។

Verse 33

लोभाद्‌ वा बुद्धिमोहाद्‌ वा बलवीर्यार्थमेव च । संसर्गादथ पापानामधर्मरुचिता नृणाम्‌,लोभसे, बुद्धिके मोहसे, बल-वीर्यकी प्राप्तिके लिये अथवा पापियोंके संसर्गमें आनेसे मनुष्योंकी अधर्ममें रुचि हो जाती है

ភីស្មាបានមានព្រះវាចា៖ «ដោយសារលោភលន់ ឬដោយសារភាពវង្វេងនៃបញ្ញា ឬដោយចង់បានកម្លាំងនិងភាពក្លាហាន—ហើយក៏ដោយការចូលរួមស្និទ្ធស្នាលជាមួយមនុស្សអាក្រក់—មនុស្សក៏ចាប់ផ្តើមរីករាយក្នុងអធម្ម។ ដូច្នេះ ភាពទន់ខ្សោយក្នុងចិត្ត និងមិត្តអាក្រក់ រួមគ្នាបង្វែរចិត្តទៅរកអំពើមិនត្រឹមត្រូវ»។

Verse 34

स्वमांसं परमांसेन यो वर्धयितुमिच्छति । उद्विग्नवासो वसति यत्र यत्राभिजायते,जो दूसरोंके मांससे अपना मांस बढ़ाना चाहता है, वह जहाँ कहीं भी जन्म लेता है, चैनसे नहीं रहने पाता है

ភីស្មាបានមានព្រះវាចា៖ «អ្នកណាដែលចង់បង្កើនសាច់របស់ខ្លួនដោយសាច់របស់អ្នកដទៃ—រស់នៅដោយធ្វើបាបអ្នកដទៃដើម្បីផលប្រយោជន៍ខ្លួន—មិនថាកើតនៅទីណាក៏ដោយ គេរស់នៅក្នុងភាពរំខាន និងមិនអាចមានសន្តិភាពបានឡើយ»។

Verse 35

धन्यं यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्य स्वस्त्ययनं महत्‌ | मांसस्याभक्षणं प्राहुर्नियता: परमर्षय:

ភីស្មាបានមានព្រះវាចា៖ «មហាឥសីទាំងឡាយដែលមានវិន័យមាំមួន បានប្រកាសថា ការមិនបរិភោគសាច់ គឺជាសេចក្តីមង្គលពិត—នាំមកនូវពរជ័យ កេរ្តិ៍ឈ្មោះ អាយុវែង និងបុណ្យកុសលនាំទៅសួគ៌; មែនហើយ វាជាវិធីដ៏ធំសម្រាប់សុខុមាលភាព»។

Verse 36

इदं तु खलु कौन्तेय श्रुतमासीत्‌ पुरा मया । मार्कण्डेयस्य वदतो ये दोषा मांसभक्षणे,कुन्तीनन्दन! मांसभक्षणमें जो दोष हैं, उन्हें बतलाते हुए मार्कण्डेयजीके मुखसे मैंने पूर्वकालमें ऐसा सुन रखा है--

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ កូនកុន្តី (កៅន្តេយ) អ្វីនេះខ្ញុំបានស្តាប់មកតាំងពីបុរាណ—នៅពេលព្រះឥសីមារកណ្ឌេយៈកំពុងពន្យល់អំពីទោសទាំងឡាយក្នុងការបរិភោគសាច់»។

Verse 37

यो हि खादति मांसानि प्राणिनां जीवितैषिणाम्‌ । हतानां वा मृतानां वा यथा हन्ता तथैव सः:

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «អ្នកណាបរិភោគសាច់នៃសត្វមានជីវិត ដែលប្រាថ្នាចង់រស់—មិនថាបន្ទាប់ពីសម្លាប់វា ឬបើវាស្លាប់ដោយខ្លួនឯង—អ្នកនោះត្រូវចាត់ទុកថាជាឃាតកដូចគ្នា»។

Verse 38

धनेन क्रयिको हन्ति खादकश्नोपभोगत: । घातको वधबन्धाभ्यामित्येष त्रिविधो वध:

ភីṣ្មៈបានពន្យល់ថា៖ «អ្នកទិញសម្លាប់ដោយប្រាក់; អ្នកបរិភោគសម្លាប់ដោយការញ៉ាំនិងការសប្បាយក្នុងការប្រើប្រាស់; អ្នកប្រហារសម្លាប់ដោយការសម្លាប់ ឬដោយចាប់ចងនាំទៅស្លាប់។ នេះហើយជាវធបីប្រភេទ»។

Verse 39

खरीदनेवाला धनके द्वारा, खानेवाला उपभोगके द्वारा और घातक वध एवं बन्धनके द्वारा पशुओंकी हिंसा करता है। इस प्रकार यह तीन तरहसे प्राणियोंका वध होता है ।।

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «អ្នកទិញធ្វើហិង្សាដល់សត្វដោយប្រាក់; អ្នកបរិភោគធ្វើហិង្សាដោយការប្រើប្រាស់; អ្នកប្រហារធ្វើហិង្សាដោយការសម្លាប់ និងការចាប់ចង។ ដូច្នេះ ការសម្លាប់សត្វមានជីវិតមានបីយ៉ាង។ ហើយអ្នកណាមិនបរិភោគសាច់ទេ តែយល់ព្រមឬអនុមោទនាអ្នកបរិភោគ—មនុស្សនោះក៏ត្រូវបានប៉ះពាល់ដោយទោសនៃចិត្តគំនិត។ ដូចគ្នានេះ អ្នកណាអនុមោទនាអ្នកសម្លាប់ ក៏ជាប់ទោសហិង្សាដែរ»។

Verse 40

अधृष्य: सर्वभूतानामायुष्मान्‌ नीरुज: सदा । भवत्यभक्षयन्‌ मांसं दयावान्‌ प्राणिनामिह

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «មនុស្សណាមិនបរិភោគសាច់ ហើយមានមេត្តាករុណាចំពោះសត្វទាំងឡាយក្នុងលោកនេះ—មនុស្សនោះមិនអាចត្រូវរំលោភបាន មិនត្រូវសត្វណាមើលងាយ ហើយស្ថិតនៅជានិច្ចដោយអាយុវែង និងគ្មានជំងឺ»។

Verse 41

हिरण्यदानैगोंदानैर्भूमिदानैश्न सर्वश: । मांसस्याभक्षणे धर्मो विशिष्ट इति न: श्रुति:

ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ដោយការបរិច្ចាគមាស ការបរិច្ចាគគោ និងការបរិច្ចាគដីធ្លី—ដោយទានទាំងឡាយទាំងនេះ មនុស្សពិតជាទទួលបានបុណ្យ។ ទោះយ៉ាងណា យើងបានឮតាមប្រពៃណីសក្ការៈថា ធម្មៈនៃការអត់បរិភោគសាច់ គឺលើសលប់ និងវិសេសជាងទានទាំងនោះ»។

Verse 42

खादकस्य कृते जन्तून्‌ यो हन्यात्‌ पुरुषाधम: । महादोषतरस्तत्र घातको न तु खादक:

ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «អ្នកណាដែលសម្លាប់សត្វមានជីវិត ដើម្បីឲ្យអ្នកដទៃបានបរិភោគ គេនោះជាមនុស្សទាបបំផុតក្នុងមនុស្ស។ ក្នុងរឿងនេះ អ្នកសម្លាប់ទទួលទោសធ្ងន់ជាងគេ; អ្នកបរិភោគសាច់មិនទទួលទោសស្មើគ្នានោះទេ»។

Verse 43

इज्यायज्ञश्रुतिकृतैर्यो मार्गरबुधो5धम: । हन्याज्जन्तून्‌ मांसगृध्नु: स वै नरकभाड्नर:,“जो मांसलोभी मूर्ख एवं अधम मनुष्य यज्ञ-याग आदि वैदिक मार्गोंके नामपर प्राणियोंकी हिंसा करता है, वह नरकगामी होता है

ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «មនុស្សល្ងង់ និងទាប ដែលលោភសាច់ ហើយយកឈ្មោះយញ្ញ-យាគ និងផ្លូវវេទៈជាអាវុធ ដើម្បីសម្លាប់សត្វមានជីវិត គេនោះពិតជាមនុស្សមូលដ្ឋាន និងវង្វេង។ គេនោះក្លាយជាអ្នកចែកភាគក្នុងនរក ព្រោះបានយកពិធីសក្ការៈធ្វើជាអាវរបាំងសម្រាប់ហិង្សា និងក្តីឃ្លានចំណង់»។

Verse 44

भक्षयित्वापि यो मांसं पश्चादपि निवर्तते । तस्यापि सुमहान्‌ धर्मो यः पापाद्‌ विनिवर्तते

ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ទោះបីមនុស្សណាម្នាក់ធ្លាប់បរិភោគសាច់ក៏ដោយ បើក្រោយមកគេបោះបង់វា និងត្រឡប់ចេញពីវា គេនោះក៏ទទួលបានបុណ្យធំយ៉ាងខ្លាំងដែរ—ព្រោះគេបានដកខ្លួនចេញពីបាប»។

Verse 45

आहर्ता चानुमन्ता च विशस्ता क्रयविक्रयी । संस्कर्ता चोपभोक्ता च खादका: सर्व एव ते

ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «អ្នកដែលនាំសត្វមកសម្រាប់សម្លាប់ អ្នកដែលអនុញ្ញាត អ្នកដែលសម្លាប់ និងអ្នកដែលទិញលក់វា; ដូចគ្នានេះ អ្នកដែលចម្អិន និងអ្នកដែលបរិភោគ—មនុស្សទាំងអស់នោះ ត្រូវចាត់ទុកថាជា ‘អ្នកបរិភោគ’ (អ្នកចូលរួមក្នុងអំពើនោះ)។ តាមធម៌សីលធម៌ ម្នាក់ៗសុទ្ធតែចែករំលែកអបុណ្យ ដែលកើតពីការយកជីវិតមកធ្វើអាហារ»។

Verse 46

इदमन्यत्तु वक्ष्यामि प्रमाणं विधिनिर्मितम्‌ । पुराणमृषिभिर्जुष्टं वेदेषु परिनिष्ठितम्‌

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងបង្ហាញភស្តុតាងដ៏មានអំណាចមួយទៀតអំពីរឿងនេះ—ជាព្រះបុរាណវចនៈ ដែលព្រះបិតាសកល (ព្រះព្រហ្មា) បានបញ្ញត្តិតាមវិធានត្រឹមត្រូវ ជាទីគោរពស្រឡាញ់ និងថែរក្សាដោយឥសីទាំងឡាយ ហើយបានដាក់មូលដ្ឋានយ៉ាងមាំមួនក្នុងវេដៈ»។

Verse 47

प्रवृत्तिलक्षणो धर्म: प्रजार्थिभिरुदाह्ृत: । यथोक्तं राजशार्दूल न तु तन्मोक्षकाड्क्षिणाम्‌

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ធម៌ដែលមានលក្ខណៈជាការចូលរួមក្នុងលោក (ប្រវ្រឹត្តិ) នោះ ត្រូវបានបង្រៀនដោយអ្នកដែលប្រាថ្នាកូនចៅ និងការបន្តសង្គម។ ដូចដែលខ្ញុំបាននិយាយហើយ ឱ ស្តេចដ៏ក្លាហានដូចខ្លា; ប៉ុន្តែផ្លូវនោះ មិនមែនជាអាទិភាពសម្រាប់អ្នកដែលប្រាថ្នាមោក្ខៈទេ ឱ ព្រះមហាក្សត្រល្អឥតខ្ចោះ»។

Verse 48

य इच्छेत्‌ पुरुषो5त्यन्तमात्मानं निरुपद्रवम्‌ | स वर्जयेत मांसानि प्राणिनामिह सर्वश:,जो मनुष्य अपने आपको अत्यन्त उपद्रवरहित बनाये रखना चाहता हो, वह इस जगतमें प्राणियोंके मांसका सर्वथा परित्याग कर दे

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «បើបុរសណាម្នាក់ប្រាថ្នាឲ្យខ្លួនឯងស្ថិតនៅក្នុងសភាពស្ងប់សុខ ឥតគ្រោះថ្នាក់ និងឥតរំខានយ៉ាងបំផុត នោះគេគួរលះបង់សាច់នៃសត្វមានជីវិតទាំងអស់នៅក្នុងលោកនេះ ដោយសព្វគ្រប់»។

Verse 49

श्रूयते हि पुरा कल्पे नृणां ब्रीहिमय: पशु: । येनायजन्त यज्वान: पुण्यलोकपरायणा:

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «គេបានឮថា ក្នុងកាលបុរាណមួយ សម្រាប់មនុស្សទាំងឡាយ ‘សត្វបូជា’ ក្នុងយញ្ញៈ គឺជារូបសត្វដែលធ្វើពីអង្ករ។ ដោយការបូជានោះតែប៉ុណ្ណោះ ពួកអ្នកប្រតិបត្តិយញ្ញៈដែលប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះការទទួលបានលោកបុណ្យ បានធ្វើយញ្ញៈរបស់ខ្លួន—បង្ហាញថា ការបូជាអាចបំពេញបានដោយអំណោយធញ្ញជាតិដែលមិនបង្កហិង្សា ស្របតាមធម៌»។

Verse 50

ऋषिभि: संशयं पृष्टो वसुश्नेदिपति: पुरा । अभक्ष्यमपि मांसं य: प्राह भक्ष्यमिति प्रभो

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់! ក្នុងកាលបុរាណ ឥសីទាំងឡាយបានសួរព្រះរាជាវសុ នៃចេទី ដើម្បីដោះស្រាយសង្ស័យមួយ។ នៅពេលនោះ វសុបានប្រកាសថា សាច់—ដែលតាមសភាពជារបស់មិនគួរបរិភោគឡើយ—អាចបរិភោគបាន»។

Verse 51

आकाशाददवरनिं प्राप्तस्ततः स पृथिवीपति: । एतदेव पुनश्नोक्त्वा विवेश धरणीतलम्‌

ភីស្មៈបានមានព្រះវាចាថា៖ «ព្រះរាជាអ្នកគ្រប់គ្រងផែនដីនោះ បានធ្លាក់ចុះពីមេឃ មកដល់លើផ្ទៃដី។ បន្ទាប់មក ដោយនិយាយសេចក្តីវិនិច្ឆ័យដដែលនោះម្ដងទៀត ព្រះអង្គក៏លិចចូលទៅក្នុងផែនដី»។

Verse 52

इदं तु शृणु राजेन्द्र कीर्त्यमानं मयानघ । अभक्षणे सर्वसुखं मांसस्य मनुजाधिप,निष्पाप राजेन्द्र! मनुजेश्वर! मेरी कही हुई यह बात भी सुनो--मांस-भक्षण न करनेसे सब प्रकारका सुख मिलता है

ភីស្មៈបានមានព្រះវាចាថា៖ «ឱ ព្រះរាជាអធិរាជ អ្នកគ្មានបាប សូមស្តាប់អ្វីដែលខ្ញុំនឹងប្រកាស។ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃមនុស្សទាំងឡាយ ដោយមិនបរិភោគសាច់ មនុស្សនឹងទទួលបានសុខសាន្តគ្រប់ប្រភេទ»។

Verse 53

यस्तु वर्षशतं पूर्ण तपस्तप्येत्‌ सुदारुणम्‌ । यश्चैव वर्जयेन्मांसं सममेतन्मतं मम,जो मनुष्य सौ वर्षोतक कठोर तपस्या करता है तथा जो केवल मांसका परित्याग कर देता है--ये दोनों मेरी दृष्टिमें एक समान हैं

ភីស្មៈបានមានព្រះវាចាថា៖ «តាមទស្សនៈរបស់ខ្ញុំ មានពីរយ៉ាងនេះស្មើគ្នា៖ មនុស្សម្នាក់ធ្វើតបស្យាដ៏តឹងរឹងអស់រយឆ្នាំពេញ និងមនុស្សម្នាក់ដែលគ្រាន់តែបោះបង់ការបរិភោគសាច់»។

Verse 54

कौमुदे तु विशेषेण शुक्लपक्षे नराधिप । वर्जयेन्मधुमांसानि धर्मों ह्वात्र विधीयते,नरेश्वर! विशेषतः शरदऋतु, शुक्लपक्षमें मद्य और मांसका सर्वथा त्याग कर दे; क्योंकि ऐसा करनेमें धर्म होता है

ភីស្មៈបានមានព្រះវាចាថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ជាពិសេសនៅរដូវសរទ (ស្លឹកឈើជ្រុះ) ក្នុងពាក់កណ្តាលខែភ្លឺ សូមបោះបង់ស្រាមេរា និងសាច់ឲ្យដាច់ខាត; ព្រោះក្នុងវិន័យនេះ ធម៌ត្រូវបានបញ្ញត្តិ»។

Verse 55

चतुरो वार्षिकान्‌ मासान्‌ यो मांसं परिवर्जयेत्‌ । चत्वारि भद्राण्यवाप्रोति कीर्तिमायुर्यशोबलम्‌

ភីស្មៈបានមានព្រះវាចាថា៖ «អ្នកណាដែលបោះបង់ការបរិភោគសាច់ក្នុងបួនខែនៃរដូវវស្សា នឹងទទួលបានពរបួនប្រការ—កេរ្តិ៍ឈ្មោះ អាយុយឺនយូរ កិត្តិយសល្អ និងកម្លាំង»។

Verse 56

अथवा मासमेकं वै सर्वमांसान्य भक्षयन्‌ । अतीत्य सर्वदुःखानि सुखं जीवेन्निरामय:,अथवा एक महीनेतक सब प्रकारके मांसोंका त्याग करनेवाला पुरुष सम्पूर्ण दुःखोंसे पार हो सुखी एवं नीरोग जीवन व्यतीत करता है

ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ ឬមួយ បុរសណាដែលអត់បរិភោគសាច់គ្រប់ប្រភេទរយៈពេលមួយខែពេញ នោះគាត់នឹងឆ្លងផុតទុក្ខទាំងអស់ ហើយរស់នៅដោយសុខសាន្ត គ្មានជំងឺ។

Verse 57

वर्जयन्ति हि मांसानि मासश: पक्षशो5पि वा । तेषां हिंसानिवृत्तानां ब्रह्मतोको विधीयते

ពិតប្រាកដណាស់ មានមនុស្សខ្លះលះបង់សាច់ជាប្រចាំខែ ឬជាប្រចាំកន្លះខែ។ ចំពោះអ្នកដែលបានឈប់ពីអំពើហិង្សានោះ ការទៅដល់ព្រហ្មលោក ត្រូវបានកំណត់ជាផល។

Verse 58

मांसं तु कौमुद पक्ष वर्जितं पार्थ राजभि: । सर्वभूतात्मभूतस्थैरविदितार्थपरावरै:

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ បារថៈ! ព្រះមហាក្សត្រទាំងឡាយដែលបានលះបង់ការបរិភោគសាច់ក្នុងរដូវកៅមុទៈ តាមកន្លះខែទាំងពីរ ឬក៏តែមួយកន្លះខែ បានដូចជាតាំងនៅក្នុងអាត្មានៃសត្វទាំងអស់។ ដោយសារការអត់ធ្មត់នោះ ពួកគេបានដឹងច្បាស់អំពីតត្តវៈខ្ពស់ និងទាប (បរាវរ) នៃសច្ចៈ។»

Verse 59

नाभागेनाम्बरीषेण गयेन च महात्मना । आयुनाथानरण्येन दिलीपरघुपूरुभि:

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ កូនកុន្តី! ដូចជា នាភាគ អម្បរីષ មហាត្មា-គយ អាយុ អនរណ្យ ទិលីប រឃុ និង ពូរុ—ព្រះមហាក្សត្រទាំងនេះ ដែលបានប្រកាន់ព្រហ្មចរិយាវ្រតៈដោយអត់សាច់ក្នុងខែ អាស្វិន តាមកន្លះខែទាំងពីរ (ឬតែមួយកន្លះខែ) បានដូចជារួមជាមួយអាត្មានៃសត្វទាំងអស់ ហើយបានទទួលចំណេះដឹងអំពីតត្តវៈខ្ពស់ និងទាប (បរាវរ)។»

Verse 60

कार्तवीर्यानिरुद्धा भ्यां नहुषेण यतातिना । नृगेण विष्वगश्लेन तथैव शशबिन्दुना

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «(ក្នុងចំណោមព្រះមហាក្សត្រទាំងនោះ) មាន កាតវីរ្យ និង អនិរុទ្ធ នហុಷ និង យយាតិ នೃគ និង វិស្វគាស្វ ហើយក៏មាន សសបិន្ទុ ផងដែរ។ ឱ កូនកុន្តី! ព្រះមហាក្សត្រទាំងឡាយដែលបានលះបង់សាច់ក្នុងខែ អាស្វិន តាមកន្លះខែទាំងពីរ ឬតែមួយកន្លះខែ បានដូចជារួមជាមួយអាត្មានៃសត្វទាំងអស់ ហើយបានដឹងច្បាស់អំពីសច្ចៈខ្ពស់ និងសច្ចៈទាប (បរាវរ)។»

Verse 61

युवनाश्वेन च तथा शिबिनौशीनरेण च । मुचुकुन्देन मान्धात्रा हरिश्वन्द्रेण वा विभो

ភីស្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ កូនប្រុសដ៏មហាប្រាណនៃគុន្តី! ដូចគ្នានេះដែរ ព្រះបន្ទូល/វ្រតនេះ ត្រូវបានអនុវត្តដោយ យុវនាស្វ, សិពិ នៃវង្សឧសីនរ, មុចុកុន្ទ, មាន្ធាត្រ និង ហរិឝ្ចន្ទ្រ»។

Verse 62

सत्यं वदत मासत्यं सत्यं धर्म: सनातन: । हरिश्न्द्रश्नरति वै दिवि सत्येन चन्द्रवत्‌,सत्य बोलो, असत्य न बोलो, सत्य ही सनातन धर्म है। राजा हरिश्वन्द्र सत्यके प्रभावसे आकाशमें चन्द्रमाके समान विचरते हैं

ភីស្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ចូរនិយាយសេចក្តីពិត កុំ​និយាយសេចក្តីមិនពិត។ សេចក្តីពិតគឺធម៌អនន្តរ។ ដោយអานุភាពនៃសេចក្តីពិត ព្រះរាជា ហរិឝ្ចន្ទ្រ ពិតជាដើរលំហែក្នុងស្ថានសួគ៌ ដូចព្រះចន្ទ»។

Verse 63

श्येनचित्रेण राजेन्द्र सोमकेन वृकेण च | रैवते रन्तिदेवेन वसुना सृज्जयेन च

ភីស្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះរាជា! (ធម៌នេះ) ត្រូវបានបង្ហាញជាគំរូដោយ ស្យេនចិត្រ, សោមក, វ្រឹក; ហើយក៏ដោយ រៃវត, រន្តិទេវ, វសុ និង ស្រឹញ្ជយ»។

Verse 64

एतैश्नान्यैश्व राजेन्द्र कृपेण भरतेन च । दुष्पन्तेन करूषेण रामालर्कनरैस्तथा

ភីស្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះរាជា! ជាមួយនឹងអ្នកដទៃទៀតទាំងនេះ—ក្រឹប, ភរត, ទុṣ្បន្ត, ករូṣ, ហើយដូចគ្នានេះដែរ រាម, អលរក និង នរ—ក៏ត្រូវបានរាប់ជាគំរូដ៏ល្បីល្បាញផងដែរ»។

Verse 65

विरूपाश्वेन निमिना जनकेन च धीमता । ऐलेन पृथुना चैव वीरसेनेन चैव ह

ភីស្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «(ធម៌/សេចក្តីបង្រៀននេះ) ត្រូវបានគោរពរក្សា និងបង្ហាញជាគំរូដោយ វិរូបាស្វ, និមិ, ជនកដ៏ប្រាជ្ញា, អៃល (នៃវង្សចន្ទ្រ), ព្រឹថុ និង វីរសេន ផងដែរ»។

Verse 66

इक्ष्वाकुणा शम्भुना च श्वेतेन सगरेण च | अजेन धुन्धुना चैव तथैव च सुबाहुना

ភីṣ្មៈ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «(ប្រពៃណី/ធម៌នេះ) ត្រូវបានរក្សាទុកដោយ អិក្ខ្វាគុ (Ikṣvāku), ដោយ សម្ភុ (Śambhu), ដោយ ស្វេត (Śveta), ដោយ សគរ (Sagara); ដូចគ្នានេះផងដែរ ដោយ អជ (Aja) និង ធុន្ធុ (Dhundhu), ហើយក៏ដោយ សុបាហុ (Subāhu)»។

Verse 67

हर्यश्वेन च राजेन्द्र क्षुपेण भरतेन च । एतैश्नान्यैश्व राजेन्द्र पुरा मांसं न भक्षितम्‌

ភីṣ្មៈ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រល្អឥតខ្ចោះ! កាលពីបុរាណ មិនមានការបរិភោគសាច់ទេ—ដោយ ហរិយស្វ (Haryaśva), ដោយ ក្សុស (Kṣuṣa), ដោយ ភរត (Bharata), ហើយដោយព្រះមហាក្សត្រទាំងនេះ និងអ្នកដទៃទៀតផង»។

Verse 68

राजेन्द्र! श्येनचित्र

ភីṣ្មៈ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃព្រះមហាក្សត្រ! ស្យេនចិត្រ (Shyenacitra), សោមក (Somaka), វ្រិក (Vrika), រៃវត (Raivata), រន្ទិទេវ (Rantideva), វសុ (Vasu), សូញ្ជយ (Sūñjaya) និងព្រះមហាក្សត្រជាច្រើនទៀត—ក្រឹប (Kripa), ភរត (Bharata), ទុស្ស្យន្ត (Dushyanta), ករូષ (Karūṣa), រាម (Rama), អលរក (Alarka), នរ (Nara), វិរូបាស្វ (Virūpāśva), និមិ (Nimi), ជនកដ៏ប្រាជ្ញា (Janaka), បុរូរវស (Purūravas), ព្រឹថុ (Prithu), វីរសេន (Vīrasena), អិក្ខ្វាគុ (Ikshvāku), សម្ភុ (Śambhu), ស្វេតសាគរ (Śvetasāgara), អជ (Aja), ធុន្ធុ (Dhundhu), សុបាហុ (Subāhu), ហរិយ (Harya), ក្សុប (Kṣupa), ភរត (Bharata)—ព្រះមហាក្សត្រទាំងនេះ និងអ្នកដទៃទៀត មិនដែលបរិភោគសាច់ឡើយ។ ហើយពួកគេរស់នៅក្នុងពិភពព្រះព្រហ្ម ដ៏ភ្លឺរលោង និងពោរពេញដោយសិរីល្អ ត្រូវបានគន្ធវ៌ (Gandharva) គោរពបម្រើ និងមាននារីរាប់ពាន់អមជុំវិញ»។

Verse 69

वे सब नरेश अपनी कान्तिसे प्रज्वलित होते हुए वहाँ ब्रह्मलोकमें विराज रहे हैं, गन्धर्व उनकी उपासना करते हैं और सहसौरों दिव्यांगनाएँ उन्हें घेरे रहती हैं ।।

ភីṣ្មៈ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ព្រះមហាក្សត្រទាំងនោះ កំពុងភ្លឺរលោងដោយពន្លឺរបស់ខ្លួនឯង សោយរាជ្យនៅទីនោះ ក្នុងពិភពព្រះព្រហ្ម។ គន្ធវ៌ (Gandharva) បម្រើពួកគេដោយការគោរព ហើយនារីសេឡេស្ទ្យលរាប់ពាន់អមជុំវិញពួកគេ។ នេះហើយជាធម៌ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត—មានលក្ខណៈជាអហിംសា (មិនបង្កហិង្សា)។ មហាត្មាដែលអនុវត្តវា នឹងស្នាក់នៅលើកំពូលសួគ៌។

Verse 70

मधु मांसं च ये नित्यं वर्जयन्तीह धार्मिका: | जन्मप्रभृति मद्यं च सर्वे ते मुन॒य: स्मृता:

ភីṣ្មៈ ប្រកាសថា៖ អ្នកមានធម៌ទាំងឡាយ ដែលចាប់តាំងពីកំណើតមក នៅក្នុងលោកនេះ តែងតែបោះបង់ទឹកឃ្មុំ ស្រាមេរា និងសាច់ជានិច្ច—មនុស្សទាំងអស់នោះ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជា មុនិ (muni) ឬអ្នកប្រាជ្ញសង្ឃ។

Verse 71

इमं धर्मममांसादं यश्चरेच्छावयीत वा । अपि चेत्‌ सुदुराचारो न जातु निरयं व्रजेत्‌

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «អ្នកណាដែលអនុវត្តធម៌នេះ គឺការបោះបង់ការបរិភោគសាច់ ឬក៏ធ្វើឲ្យអ្នកដទៃបានរៀន និងបានស្តាប់ធម៌នេះផង—even បើគាត់ធ្លាប់មានអាកប្បកិរិយាអាក្រក់យ៉ាងខ្លាំងក៏ដោយ—ក៏មិនធ្លាក់ចូលនរកឡើយ។ ការគ្រប់គ្រងខ្លួន និងការផ្សព្វផ្សាយវា ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាការសម្អាតសីលធម៌ដ៏មានអានុភាព។»

Verse 72

पठेद्‌ वा य इदं राजन्‌ शृणुयाद्‌ वाप्यभीक्षणश: । अमांसभक्षणविर्धि पवित्रमृषिपूजितम्‌

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! អ្នកណាដែលអានប្រការនេះ—ឬស្តាប់វាម្តងហើយម្តងទៀត—អំពីវិន័យដ៏បរិសុទ្ធ និងត្រូវបានឥសីទាំងឡាយគោរពសរសើរ នៃការបោះបង់ការបរិភោគសាច់ នោះនឹងរួចផុតពីបាបទាំងអស់ ត្រូវបានគេគោរពដោយសេចក្តីសុខសប្បាយតាមបំណងទាំងមូល ហើយទទួលបានកិត្តិយសលេចធ្លោក្នុងចំណោមញាតិរបស់ខ្លួន; មិនមានសង្ស័យឡើយ។»

Verse 73

विमुक्त: सर्वपापेभ्य: सर्वकामैर्महीयते । विशिष्टतां ज्ञातिषु च लभते नात्र संशय:

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! មនុស្សម្នាក់រួចផុតពីបាបទាំងអស់ នឹងត្រូវបានគេគោរពដោយការបំពេញសេចក្តីប្រាថ្នាទាំងឡាយ; ហើយក្នុងចំណោមញាតិរបស់ខ្លួន គាត់ទទួលបានស្ថានភាពលេចធ្លោ—មិនមានសង្ស័យឡើយ។» (នេះត្រូវបានប្រកាសថាជាផលនៃការសិក្សា ឬស្តាប់ជាញឹកញាប់ នូវវចនាធិប្បាយបរិសុទ្ធ ដែលឥសីទាំងឡាយអនុម័ត អំពីការបោះបង់ការបរិភោគសាច់។)

Verse 74

आपन्नश्चापदो मुच्येद्‌ बद्धो मुच्येत बन्धनात्‌ | मुच्येत्तथा55तुरो रोगाद्‌ दुःखान्मुच्येत दु:खित:

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «មនុស្សដែលធ្លាក់ក្នុងគ្រោះមហន្តរាយ ក៏រួចផុតពីគ្រោះមហន្តរាយ; អ្នកដែលត្រូវចងក្រង ក៏ត្រូវបានដោះចេញពីចំណង; ដូចគ្នានេះ អ្នកជំងឺរួចផុតពីជំងឺ ហើយអ្នកមានទុក្ខរួចផុតពីទុក្ខ។ ការស្តាប់ ឬការអានធម៌បរិសុទ្ធនេះ ត្រូវបានបង្ហាញថាជាជម្រកជាក់ស្តែង—ផ្តល់ស្ថេរភាព ក្តីសង្ឃឹម និងទិសដៅតាមធម៌ នៅពេលមានទុក្ខលំបាក។»

Verse 75

तिर्यग्योनिं न गच्छेत रूपवांश्ष भवेन्नर: । ऋद्धिमान्‌ वै कुरुश्रेष्ठ प्राप्तुयाच्च महद्‌ यश:

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ អ្នកល្អឥតខ្ចោះក្នុងវង្សកុរុ! ដោយអានុភាពនៃ (ការអនុវត្ត/បុណ្យ) នេះ មនុស្សមិនធ្លាក់ចូលកំណើតជាសត្វឡើយ។ គាត់មានរូបសម្បត្តិស្រស់ស្អាត ទទួលបានទ្រព្យសម្បត្តិ និងឈ្មោះល្បីល្បាញដ៏មហិមា។»

Verse 76

एतत्ते कथितं राजन्‌ मांसस्य परिवर्जने । प्रवृत्ती च निवृत्ती च विधानमृषिनिर्मितम्‌

ភីស្មៈ «ឱ ព្រះរាជា! ខ្ញុំបានពន្យល់ដល់ព្រះអង្គរួចហើយអំពីការបោះបង់សាច់—រួមទាំងគោលការណ៍នៃ “ប្រវ្រឹត្តិ” និង “និវ្រឹត្តិ” (ការចូលរួម និងការដកខ្លួន) ដែលជាវិន័យប្រព្រឹត្តិធម៌ បង្កើតឡើងដោយព្រះឥសី។ ក្នុងសេចក្តីបង្រៀននេះ ការអត់សង្កត់មិនមែនជាការហាមឃាត់ទទេទេ ប៉ុន្តែជាវិន័យធម៌ មានមូលដ្ឋានលើបទបញ្ញត្តិបុរាណដែលឥសីបានដាក់ចែង។»

Verse 114

इस प्रकार श्रीमह्ा भारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें मांसके परित्यागका उपदेशविषयक एक सौ चौदहवाँ अध्याय पूरा हुआ

ដូច្នេះ បានបញ្ចប់ជំពូកទីមួយរយដប់បួន នៃផ្នែក «ទានធម៌» ដែលស្ថិតក្នុង «អនុសាសនបវ៌» នៃមហាភារតដ៏អស្ចារ្យ—ជំពូកដែលបង្រៀនអំពីការលះបង់សាច់ បញ្ចប់សេចក្តីណែនាំសីលធម៌អំពីទាន និងការប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវ ដោយលើកសរសើរការអត់សង្កត់ និងការមិនបង្កអន្តរាយ។

Verse 115

राजन! यह मैंने तुम्हें ऋषियोंद्वारा निर्मित मांस-त्यागका विधान तथा प्रवृत्तिविषयक धर्म भी बताया है ।। इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि मांसभक्षणनिषेधे पजञ्चदशाधिकशततमो<ध्याय:

ភីស្មៈ «ឱ ព្រះរាជា! ខ្ញុំបានប្រាប់ព្រះអង្គអំពីវិន័យនៃការលះបង់សាច់ ដែលឥសីបានបង្កើតឡើង ហើយខ្ញុំក៏បានបង្ហាញធម៌ដែលគ្រប់គ្រងការប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវក្នុងរឿង “ប្រវ្រឹត្តិ” (ការចូលរួមក្នុងលោក) ផងដែរ។»