Shloka 21
Adhyāya 119: Vyāsa–Kīṭa-saṃvāda
Tapas-bala and karmic ascent across yoni
कि पुनर्हन्यमानानां तरसा जीवितार्थिनाम् | अरोगाणामपापानां पापैर्मासोपजीविभि:
ki punar hanyamānānāṁ tarasā jīvitārthinām | arogāṇām apāpānāṁ pāpair māṁsopajīvibhiḥ ||
ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ដូច្នេះហើយ តើការភ័យខ្លាចនឹងមិនកើតឡើងកាន់តែខ្លាំងសម្រាប់សត្វទាំងឡាយដែលត្រូវគេសម្លាប់ដោយកម្លាំងទេឬ—សត្វដែលប្រាថ្នាចង់រស់ មានសុខភាពល្អ និងគ្មានទោស—នៅពេលដែលពួកវាត្រូវមនុស្សបាប ដែលរកជីវិតដោយសាច់ ឈ្លានពានហើយសម្លាប់? ហេតុនេះ អ្នកប្រាជ្ញ និងអ្នកមានគុណធម៌ គួរមើលសត្វទាំងអស់ស្មើដូចខ្លួនឯង ហើយប្រព្រឹត្តដើម្បីសុខុមាលភាពរបស់ពួកវា»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma underscores empathy and non-violence: a wise person should see all beings as oneself and recognize that forcibly killing innocent, healthy creatures—especially by those who profit from flesh—is a grave ethical wrong that naturally generates fear and suffering.
In Anushasana Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma. Here he argues from the reality of death-fear: if even learned people fear death, then innocent beings who are violently killed by meat-dependent sinners will fear all the more—supporting a broader exhortation toward compassion and restraint from harm.