Adhyaya 38

Verse 1

इति श्रीब्रहामाण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे भर्गवचरिते सप्तत्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३७// वसिष्ठ उवाच अन्तर्द्धानं गते कृष्णे रामस्तु सुमहायशाः / समुद्रिक्तमथात्मानं मेने कृष्णानुभावतः

ដូច្នេះ ក្នុងស្រីព្រហ្មាណ្ឌ មហាបុរាណ ដែលវាយុបានប្រកាស ក្នុងភាគមធ្យម ក្នុងឧបោទ្ធាតបាទទីបី ក្នុងភារគវចរិត ជាអធ្យាយទី ៣៧។ វសិដ្ឋៈបាននិយាយថា—ពេលក្រឹស្ណបានអន្តរធានទៅ រួចរាមៈអ្នកមានកិត្តិយសធំ បានគិតថាខ្លួនត្រូវបានរំញោចខ្លាំងដោយអานุភាពក្រឹស្ណ។

Verse 2

अकृतव्रणसंयुक्तः प्रदीप्ताग्निरिव ज्वलन् / समायातो भार्गवो ऽसीपुरीं महिष्मतीं प्रति

ដោយរាងកាយគ្មានរបួស ភ្លឺរលោងដូចភ្លើងកំពុងឆេះ ភារគវៈបានមកដល់មុខអសិបុរី មហិષ្មតី។

Verse 3

यत्र पापहरा पुण्या नर्मदा सरितां वरा / पुनाति दर्शनादेव प्राणिनः पापिनो ह्यपि

នៅទីដែលនរមទា ជាស្ទឹងដ៏ប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមស្ទឹងទាំងឡាយ ជាសុចរិត និងលាងបាប; គ្រាន់តែបានឃើញក៏អាចបរិសុទ្ធសត្វមានបាបបានដែរ។

Verse 4

पुरा त्रय हरेणापि निविष्टेन महात्मना / त्रिपुरस्य विनाशाय कृतो यत्नो महीपते

ឱ ព្រះមហីបតិ! កាលពីបុរាណ សូម្បីតែព្រះហរិ មហាត្មា ក៏បានតាំងចិត្ត និងខិតខំ ដើម្បីបំផ្លាញ ត្រីបុរៈ។

Verse 5

तत्र किं वर्ण्यते पुण्यं नृणां देवस्वरूपिणाम् / सदृष्ट्वा नर्मदां भूप भर्गवः कुलनन्दनः

ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! នៅទីនោះ បុណ្យរបស់មនុស្សដែលមានសភាពដូចទេវតា នឹងពិពណ៌នាយ៉ាងដូចម្តេចបាន? ពេលបានឃើញនរមទា ភារគវៈ កុលនន្ទន ក៏រីករាយ។

Verse 6

नमश्चकार सुप्रीतः शत्रुसाधनतत्परः / नमो ऽस्तु नर्मदे तुभ्यं हरदेहसमुद्भवे

ដោយសេចក្តីរីករាយ និងប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការបង្ក្រាបសត្រូវ គាត់បានក្រាបថ្វាយបង្គំថា៖ «សូមនមស្ការ ដល់ព្រះនរមទា អ្នកកើតពីព្រះកាយព្រះហរិ»។

Verse 7

क्षिप्रं नाशय शत्रून्मे वरदा भव शोभने / इत्येवं स नमस्कृत्य नर्मदां पापनाशिनीम्

«ឱ អ្នកដ៏រុងរឿង! សូមបំផ្លាញសត្រូវរបស់ខ្ញុំឲ្យឆាប់; សូមក្លាយជាអ្នកប្រទានពរ»។ ដូច្នេះហើយ គាត់បានក្រាបនរមទា អ្នកបំផ្លាញបាប។

Verse 8

दूतं प्रस्थापयामास कार्त्तवीर्यार्जुनं प्रति / दूत राजात्वया वाच्यो यदहं वच्मि ते ऽनघ

បន្ទាប់មក គាត់បានផ្ញើទូតទៅកាន់ ការត្តវីរ្យអរជុន ហើយនិយាយថា៖ «ឱ ទូតដ៏ឥតមន្ទិល! ចូរប្រាប់ព្រះរាជាតាមពាក្យដែលខ្ញុំប្រាប់អ្នក»។

Verse 9

न संदेहस्त्वया कार्यो दूतः क्वापि न बध्यते / यद्बलं तु समाश्रित्य जमदग्निमुनिं नृपः

កុំមានសង្ស័យឡើយ; អ្នកទូតមិនត្រូវបានចាប់ចងនៅទីណាទេ។ ដោយអាស្រ័យលើកម្លាំងនោះ ព្រះរាជាបានទៅជួបមុនី ជមទគ្និ។

Verse 10

तिरस्त्वं कृतवान्मूढ तत्पुत्रो योद्धुमागतः / शीघ्रं निर्गच्छ मन्दात्मन्युद्धं रामाय देहि तत्

ឱ មនុស្សល្ងង់! អ្នកបានប្រមាថគាត់; កូនប្រុសរបស់គាត់មកដើម្បីប្រយុទ្ធ។ ឱ មនុស្សចិត្តទាប ចូរចេញទៅឆាប់ៗ ហើយប្រគល់សង្គ្រាមនោះដល់រាម។

Verse 11

भार्गवं त्वं समासाद्य गच्छ लोकान्तरं त्वरा / इत्येवमुक्त्वा राजानं श्रुत्वा तस्य वचस्तथा

«ចូរជួបមុខភារគវ រាម ហើយប្រញាប់ទៅកាន់លោកាផ្សេង»។ និយាយដូច្នេះហើយ ព្រះរាជាបានស្តាប់ពាក្យនោះតាមដដែល។

Verse 12

शीघ्रमागच्छ भद्रं ते विलंबो नेह शस्यते / तेनैवमुक्तो दूतस्तु गतो हैहयभूपतिम्

ចូរមកឆាប់ៗ សូមសេចក្តីមង្គលមានដល់អ្នក; ការពន្យាពេលនៅទីនេះមិនគួរឡើយ។ ពេលបាននិយាយដូច្នេះ អ្នកទូតក៏ទៅរកព្រះមហាក្សត្រ ហៃហយ។

Verse 13

रामोदितं तत्सकलं श्रावयामास संसदि / स राजात्रेयभक्तस्तु महाबलपराक्रमः

នៅក្នុងសភា គាត់បានអានឲ្យស្តាប់ពាក្យទាំងអស់ដែលរាមបាននិយាយ។ ព្រះរាជានោះជាអ្នកស្រឡាញ់ភក្តិចំពោះ អត្រេយ និងមានកម្លាំង-វីរភាពដ៏មហិមា។

Verse 14

चुक्रोध श्रुत्वा वाच्यं तद्दूतमुत्तरमावहत् / कार्त्तवीर्य उवाच मया भुजबलेनैव दत्तदत्तेन मेदिनी

ពេលបានឮពាក្យនោះ គាត់ខឹង ហើយឲ្យទូតនាំចម្លើយទៅ។ ការត្តវីរ្យៈបាននិយាយថា «ដោយកម្លាំងដៃរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់ តាមព្រះបន្ទូលរបស់ទត្តៈ ខ្ញុំបានទទួលផែនដីនេះ»។

Verse 15

जिता प्रसह्य भूपालान्बद्ध्वानीय निजं पुरम् / तद्बलं मयि वर्त्तेत युद्धं दास्ये तवाधुना

ខ្ញុំបានឈ្នះស្តេចទាំងឡាយដោយកម្លាំង ចាប់ចងហើយនាំមកក្រុងរបស់ខ្ញុំ។ សូមឲ្យអំណាចនោះស្ថិតក្រោមខ្ញុំ; ឥឡូវនេះខ្ញុំនឹងប្រកាសសង្គ្រាមចំពោះអ្នក។

Verse 16

इत्युत्क्वा विससर्ज्जाशु दूतं हैहयभूपतिः / सेनाध्यक्षं समाहूय प्रोवाच वदतां वरः

ពោលដូច្នេះហើយ ព្រះមហាក្សត្រហៃហយៈបានបញ្ជូនទូតទៅភ្លាមៗ។ បន្ទាប់មកទ្រង់ហៅមេបញ្ជាការកងទ័ពមក ហើយព្រះរាជាអ្នកពោលពាក្យល្អឥតខ្ចោះបានមានព្រះបន្ទូល។

Verse 17

सज्जं कुरु महाभाग सैन्यं मे वीरसंमतः / योत्स्ये रामेण भृगुणा विलंबो मा भवत्विति

ឱ មហាភាគា អ្នកដែលវីរជនទាំងឡាយគោរព! ចូររៀបចំកងទ័ពរបស់ខ្ញុំឲ្យរួចរាល់។ ខ្ញុំនឹងប្រយុទ្ធនឹងរាមៈនៃវង្សភೃគុ; កុំឲ្យយឺតយ៉ាវ។

Verse 18

एवमुक्तो महावीरः सेनाध्यक्षः प्रतापनः / सैन्यं सज्जं विधायाशु चतुरङ्ग न्यवेदयत्

ពេលទទួលព្រះបន្ទូលដូច្នេះ មេបញ្ជាការកងទ័ពដ៏ក្លាហាន និងមានអំណាច បានរៀបចំកងទ័ពចតុរង្គឲ្យរួចរាល់យ៉ាងឆាប់ ហើយទូលជូនព្រះមហាក្សត្រ។

Verse 19

सैन्यं सज्जं समाकर्ण्य कार्त्तवीर्यो नृपो मुदा / सूतोपनीतं स्वरथमारुरोह विशांपते

ព្រះរាជា ការត្តវីរ្យ បានឮថាកងទ័ពត្រៀមរួច ក៏មានព្រះហឫទ័យរីករាយ; ហើយឡើងលើរថសង្គ្រាមរបស់ព្រះអង្គ ដែលសូតនាំមក ដូចជាអធិបតីនៃប្រជាជន។

Verse 20

तस्य राज्ञः समन्तात्तु सामन्ता मण्डलेश्वराः / अनेकाक्षौहिणीयुक्ताः परिवार्योपतस्थिरे

ជុំវិញព្រះរាជានោះ ពួកសាមន្ត និងអធិការមណ្ឌល បានមកប្រមូលផ្តុំ ល้อมព័ទ្ធដោយកងទ័ពអក្សៅហិណីជាច្រើន។

Verse 21

नागास्तु कोटिशस्तत्र हयस्यन्दनपत्तयः / असंख्याता महाराज सैन्ये सागरसन्निभे

ឱ មហារាជ! ក្នុងកងទ័ពដូចសមុទ្រនោះ ដំរីមានជាកោដិៗ; ចំណែកសេះ រថ និងទាហានថ្មើរជើង គឺរាប់មិនអស់។

Verse 22

दृश्यन्ते तत्र भूपाला नानावंशसमुद्भवाः / महावीरा महाकाया नानायुद्धविशारदाः

នៅទីនោះ ឃើញមានព្រះមហាក្សត្រពីវង្សជាច្រើន—វីរបុរសដ៏អស្ចារ្យ រូបកាយធំមាំ និងជំនាញក្នុងសង្គ្រាមនានា។

Verse 23

नानाशस्त्रास्त्रकुशला नानावाहगता नृपाः / नानालङ्कारसंयुक्ता मत्ता दानविभूषिताः

ព្រះនរេន្ទ្រទាំងនោះ ជំនាញក្នុងអាវុធនានា និងអស្ត្រានានា ឡើងលើយានជាច្រើន; តុបតែងដោយគ្រឿងអលង្ការផ្សេងៗ ពោរពេញដោយកម្លាំងក្លាហាន និងរុងរឿងដោយគុណធម៌នៃទាន។

Verse 24

महामात्रकृतेद्देशा भान्ति नागा ह्यनेकशः / नानाज्ञातिसमुत्पन्ना हयाः पवनरंहसः

ដែនដីដែលមហាមាត្រាបានរៀបចំតុបតែង ស្រស់ស្អាតភ្លឺចែងចាំង; ដំរីជាច្រើនក៏រុងរឿង។ សេះពីវង្សនានា រត់លឿនដូចខ្យល់ ក៏មានដែរ។

Verse 25

प्लवन्तो भान्ति भूपाल सादिभिः कृतशिक्षणाः / स्यन्दनानि सुदीर्घाणि जवनाश्वयुतानि च

ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! សេះដែលបានហ្វឹកហាត់ដោយសារថី និងអ្នកជិះ បង្ហាញភាពស្រស់ស្អាតពេលលោតរត់។ មានរទេះវែងៗផង ដោយភ្ជាប់សេះយវន។

Verse 26

चक्रनिर्घोषयुक्तानि प्रावृण्मेघोपमानि च / पदातयस्तु राजन्ते खड्गचर्मधरा नृप

រទេះទាំងនោះមានសំឡេងកង់ក្រហឹមក្រហាយ ដូចពពករដូវវស្សា។ ឱ ព្រះនរេន្រ! ទាហានថ្មើរជើងកាន់ដាវ និងខែល ក៏រុងរឿងដែរ។

Verse 27

अहंपूर्वमहंपूर्वमित्यहंपूर्वकान्विताः / यदा प्रचलितं सैन्यं कार्त्तवीर्यार्जुनस्य वै

ដោយចិត្តហៅថា «ខ្ញុំមុន ខ្ញុំមុន» ពោរពេញដោយអារម្មណ៍ចង់នាំមុខ នៅពេលកងទ័ពរបស់ ការត្តវីរ្យអរជុន ចាប់ផ្តើមចលនា។

Verse 28

तदा प्राच्छादितं व्योम रजसा च दिशो दश / नानावादित्रनिर्घोषैर्हयानां ह्रेषितैस्तथा

នៅពេលនោះ មេឃ និងទិសទាំងដប់ ត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយធូលី; ហើយក៏ក្រហឹមក្រហាយដោយសំឡេងវាទ្យនានា និងសំឡេងសេះហ្រេសិត។

Verse 29

गजानां बृंहितै राजन्व्याप्तं गगनमण्डलम् / मार्गे ददर्श राजेन्द्रो विपरीतानि भूपते

ឱ​ព្រះរាជា ដោយសំឡេងគ្រហឹមរបស់ដំរីៗ មណ្ឌលមេឃត្រូវបានពេញលេញ; តាមផ្លូវ ព្រះរាជេន្ទ្រា ឱ​ភូបតិ បានឃើញនិមិត្តអពមង្គលវិបរីត។

Verse 30

शकुनानि रणे तस्य मृत्युदौत्यकराणि च / मुक्तकेशां छिन्ननासां रुदतीं च दिगंबराम्

ក្នុងសង្គ្រាមរបស់គាត់ មាននិមិត្តអពមង្គលដូចជាទូតនៃមរណៈ; ហើយបានឃើញស្ត្រីដិគម્બរា សក់រលុង ច្រមុះកាត់ កំពុងយំ។

Verse 31

कृष्णवस्त्रपरीधानां वनितां स ददर्श ह / कुचैलं पतितं भग्नं नग्नं काषायवाससम्

គាត់បានឃើញស្ត្រីម្នាក់ស្លៀកពាក់ខ្មៅ; ហើយក៏ឃើញសម្លៀកបំពាក់កខ្វក់ ដែលធ្លាក់ចុះ បែកបាក់ អ្នកអាក្រាត និងអ្នកស្លៀកកាសាយៈពណ៌លឿងក្រហម។

Verse 32

अङ्गहीनं ददर्शासौ नरं दुःशितमानसम् / गोधां च शशकं शल्यं रिक्तकुम्भं सरीमृपम्

គាត់បានឃើញបុរសម្នាក់ខ្វះអវយវៈ និងចិត្តកខ្វក់; ហើយក៏ឃើញកង្កែបដី (godhā), ទន្សាយ, សល្យ (មួល/ព្រួញ), ក្អមទទេ និងសត្វទឹកផងដែរ។

Verse 33

कार्पासं कच्छपं तैलं लवणं चास्थिखण्डकम् / स्वदक्षिणे शृगालं च कुर्वन्तं भैर्वं रवम्

គាត់បានឃើញកប្បាស អណ្តើក ប្រេង អំបិល និងបំណែកឆ្អឹង; ហើយនៅខាងស្តាំរបស់គាត់ មានចចកមួយកំពុងបន្លឺសំឡេងគួរភ័យ ដូចព្រះភៃរវៈ។

Verse 34

रोगिणं पुंल्कसं चैव वृषं च श्येनभल्लुकौ / दृष्ट्वापि प्रययौ योद्धुं कालपाशावृतो हझात्

ទោះបានឃើញអ្នកឈឺ ពុំល្កស គោឈ្មោល និងស្យេនជាមួយភល្លូក ក៏គាត់នៅតែចេញទៅប្រយុទ្ធ ដូចជាត្រូវខ្សែព្រាងនៃកាលវេលាគ្របដណ្ដប់។

Verse 35

नर्मदोत्तरतीरस्थो ह्यकृतव्रणसंयुतः / वटच्छायासमासीनो रामो ऽपश्यदुपागतम्

នៅលើឆ្នេរខាងជើងនៃនർമទា រាមៈដែលគ្មានរបួស អង្គុយក្រោមម្លប់ដើមវត និងបានឃើញអ្នកមកដល់។

Verse 36

कार्त्तवीर्यं नृपवरं शतकोटिनृपान्वितम् / सहस्राक्षौहिणीयुक्तं दृष्ट्वा बभूव ह

ពេលឃើញកាត្តវីរ្យៈ ព្រះមហាក្សត្រដ៏ប្រសើរ ដែលមានស្តេចជាច្រើនមិនអស់គណនា និងមានកងទ័ពអក្សោហិណីរាប់ពាន់ គាត់ក៏ភ្ញាក់ផ្អើល។

Verse 37

अद्य मे सिद्धिमायातं कार्यं चिरसमीहितम् / यद्दृष्टिगोचरो जातः कार्तवीर्यो नृपाधमः

ថ្ងៃនេះ កិច្ចការដែលខ្ញុំប្រាថ្នាយូរមកហើយបានសម្រេច ព្រោះកាត្តវីរ្យៈ ស្តេចដ៏ទាបថោក បានមកស្ថិតក្នុងចក្ខុវិស័យរបស់ខ្ញុំ។

Verse 38

इत्येवमुक्त्वा चोत्थाय धृत्वा परशुमायुधम् / व्यञ्जृभतारिनाशायसिंहः क्रुद्धो यथा तथा

និយាយដូច្នេះហើយ គាត់ក៏ក្រោកឡើង កាន់បរហ្សុ (paraśu) ជាអាវុធ; ដើម្បីបំផ្លាញសត្រូវ គាត់គ្រហឹមដូចសិង្ហកំហឹង។

Verse 39

दृष्ट्वा समुद्यतं रामं सैनिकानां वधाय च / चकंपिरे भृशं सर्वे मृत्योरिव शरीरिणः

ពេលឃើញព្រះរាមឈរឡើងត្រៀមសម្លាប់ទាហាន ទាំងអស់អ្នកមានកាយស្ទើរតែញ័រខ្លាំង ដូចជាមរណៈនៅមុខ។

Verse 40

स यत्र यत्रानिलरंहसं भृगुश्चिक्षेप रोषेण युतः परश्वधम् / ततस्ततश्छिन्नभुजोरुकङ्घरा नागा हयाः शूरनरा निपेतुः

កន្លែងណាកន្លែងណាដែលព្រះបុត្រវង្សភೃគុ បោះពូថៅសង្គ្រាមដោយកំហឹងលឿនដូចខ្យល់ នៅទីនោះៗ ដំរី សេះ និងវីរបុរសបានដួល ដោយដៃ ភ្លៅ និងស្មាត្រូវកាត់ផ្តាច់។

Verse 41

यथा गजेन्द्रो मदयुक्समन्ततो नालं वनं भर्द्दयति प्रधावन् / तथैव रामो ऽपि मनोनिलौजा विमर्द्दयामास नृपस्य सेनाम्

ដូចព្រះដំរីមហាក្សត្រដែលស្រវឹងមោទនភាព រត់ទៅមកហើយជាន់បំផ្លាញព្រៃកន្ទួតជុំវិញយ៉ាងណា ព្រះរាមដែលលឿនដូចខ្យល់នៃចិត្ត ក៏បានកម្ទេចកងទ័ពស្តេចយ៉ាងនោះ។

Verse 42

दृष्ट्वा तमित्थं प्रहरन्तमोजसा रामं रणे शस्त्रभृतां वरिष्ठम् / उद्यम्य चापं महदास्थितो रथं सृज्यं च कृत्वा किलमन्स्यराजः

ពេលឃើញព្រះរាម អ្នកកាន់អាវុធដ៏ប្រសើរបំផុតក្នុងសមរភូមិ វាយប្រហារដោយកម្លាំងយ៉ាងនោះ ស្តេចមានស្យៈបានលើកធ្នូធំ ឡើងជិះរទេះ ហើយត្រៀមបាញ់ព្រួញ។

Verse 43

आकृष्य वाणाननलोग्रतेजसः समाकिरन्भार्गवमाससाद / दृष्ट्वा तमायान्तमथो महात्मा रामो गृहीत्वा धनुषं महोग्रम्

គាត់ទាញព្រួញដែលមានពន្លឺកាចដូចភ្លើង បាញ់ព្រួញព្រឺព្រួចគ្របដណ្តប់លើភារគវៈ ហើយចូលជិត; ពេលឃើញគាត់មកដល់ មហាត្មាព្រះរាមក៏កាន់ធ្នូដ៏សាហាវខ្លាំង។

Verse 44

वायव्यमस्त्रं विदधे रुषाप्लुतो निवारयन्मङ्गलबाणवर्षम् / स चापि राजातिबलो मनस्वी ससर्ज रामाय तु पर्वतास्त्रम्

ដោយកំហឹងពេញទ្រូង គាត់បានប្រើអាវុធវាយវ្យ ដើម្បីទប់ស្កាត់ភ្លៀងព្រួញមង្គល។ បន្ទាប់មក ព្រះរាជាដ៏ខ្លាំងក្លា និងមានចិត្តមាំមួន បានបាញ់អាវុធភ្នំទៅលើព្រះរាម។

Verse 45

तस्तंभ तेनातिबलं तदस्त्रं वायव्यमिष्वस्त्रविधानदक्षः / रामो ऽपि तत्रातिबलं विदित्वा तं मत्स्यराजं विविधास्त्रपूगैः

ព្រះរាម ដែលជំនាញក្នុងវិធីប្រើអាវុធវាយវ្យ និងអាវុធព្រួញ បានទប់អាវុធដ៏ខ្លាំងនោះឲ្យស្ងប់។ ដោយដឹងពីអំណាចដ៏សាហាវ នោះព្រះរាមបានបាញ់អាវុធជាច្រើនប្រភេទទៅលើស្តេចមត្ស្យ។

Verse 46

किरन्तमाजौ प्रसभं सुमोच नारायणास्त्रं विधिमन्त्रयुक्तम् / नारायणास्त्रे भृगुणा प्रयुक्ते रामेण राजन्नृपतेर्वधाय

នៅក្នុងសមរភូមិ ចំពោះសត្រូវដែលបាញ់ព្រួញយ៉ាងសាហាវ ព្រះរាមបានលែងនារាយណាស្ត្រ ដែលភ្ជាប់ដោយពិធីនិងមន្ត្រ។ ឱ ព្រះរាជា នារាយណាស្ត្រដែលព្រះឥសីភ្រឹគុប្រទាននោះ ព្រះរាមបានប្រើដើម្បីសម្លាប់នរបតិនោះ។

Verse 47

दिशस्तु सर्वाः सुभृशं हि तेजसा प्रजज्वलुर्मत्स्यपतिश्चकंपे / रामस्तु तस्याथ विलक्ष्य कम्पं बाणैश्चतुर्भिर्निजघान वाहान्

ដោយពន្លឺដ៏ខ្លាំងនោះ ទិសទាំងអស់បានភ្លឺឆេះយ៉ាងខ្លាំង ហើយស្តេចមត្ស្យក៏ញ័រ។ ព្រះរាមឃើញការញ័រនោះ ក៏បាញ់ព្រួញបួនដើមបំផ្លាញយានជំនិះរបស់គាត់។

Verse 48

शरेण चैकेन ध्वजं महात्मा चिच्छेद चापं च शरद्वयेन / बाणेन चैकेन प्रसह्य सारथिं निपात्य भूमौ रथमार्द्दयत्त्रिभिः

ព្រះមហាត្មា កាត់ទង់ដោយព្រួញតែមួយ និងកាត់ធ្នូដោយព្រួញពីរ។ បន្ទាប់មក ដោយព្រួញតែមួយ គាត់បានបង្ខំឲ្យសារថីធ្លាក់លើដី ហើយដោយព្រួញបី បានបំផ្លាញរទេះឲ្យខ្ទេចខ្ទី។

Verse 49

त्यक्त्वा रथं भूमिगतं च मङ्गलं परश्वधेनाशु जघान मूर्द्धनि / स भिन्नशीर्षो रुधिरं वमन्मुहुर्मर्च्छामवाप्याथ ममार च क्षणात्

ដោយបោះបង់រាជរថ ហើយឈរនៅលើដី ទ្រង់បានវាយក្បាលរបស់មង្គលយ៉ាងរហ័សដោយពូថៅ។ ដោយក្បាលបែក និងក្អួតឈាមជាច្រើនដង គេក៏សន្លប់ ហើយស្លាប់ក្នុងមួយរំពេច។

Verse 50

तत्सैन्यमस्त्रेण च संप्रदग्धं विनाशमायादथ भस्मसात्क्षणात् / तस्मिन्निपतिते राज्ञि चन्द्रवंशसमुद्भवे

កងទ័ពរបស់ទ្រង់ត្រូវបានដុតបំផ្លាញដោយអាវុធទិព្វ ហើយក្លាយជាផេះក្នុងមួយរំពេច។ នៅពេលដែលស្តេចដែលកើតក្នុង சந்திரវង្ស (Chandra-vamsha) នោះបានដួលចុះ...

Verse 51

मङ्गले नृपतिश्रेष्ठे रामो हर्षमुपागतः

នៅពេលដែលមង្គល ដែលជាស្តេចដ៏ឆ្នើមបានដួលចុះ រាមៈមានសេចក្តីរីករាយយ៉ាងខ្លាំង។