Adhyaya 203: Enumeration and Description of Classes of Sins and Their Consequences

Verse 1

अथ पापसमूहानुक्रमवर्णनम् ॥ ऋषिपुत्र उवाच ॥ अन्यान्यपि च पापानि चित्रगुप्तो दिदेश ह ॥ व्यामिश्रान्कथ्यमानांश्च शृणुध्वं तान्महौजसः

ここより罪の順次の目録が説かれる。リシの子は言った。「チトラグプタは他の罪をも確かに示した。いま性質の混じるものが語られるゆえ、聞け、力ある者たちよ。」

Verse 2

शीलसंयमहीनानां कृष्णपक्षानुगामिनाम् ॥ महापापैरुपेतानां कथ्यतां तत्पराभवम्

善き行いと自制を欠き、暗き側に従い、大罪を帯びる者たちの没落が説かれるべきである。

Verse 3

राजद्विष्टा गुरुद्विष्टाः सर्वे ते वै विगर्हिताः ॥ अविश्वास्या ह्यसम्भाष्याः कुक्षिमात्रपरायणाः

王を憎む者、師を憎む者は、皆まことに非難される。信頼できず、交わり語らうに値せず、ただ腹のためにのみ生きる。

Verse 4

हिंसाविहारिणः क्रूराः सूचकाः कार्यदूषकाः ॥ गवेडकस्य वधकाः महिषाजादिकस्य च

暴力を楽しむ者、残忍な者；密告する者；他人の事業を損なう者；牛飼いを殺す者、また水牛・山羊などを殺す者。

Verse 5

दावाग्निं ये च मुञ्चन्ति ये च सौकरिकास्तथा ॥ तत्र कालमसंख्येयं पच्यन्ते पापकािरिणः ॥

森に野火を放つ者、また狩猟や猪殺しを生業とする者――そのような罪人は、彼の地獄において数えきれぬほどの時のあいだ煮られる。

Verse 6

कर्मक्षयाद्यदा भूयो मानुष्यं प्राप्नुवन्ति ते ॥ अल्पायुषो भवन्तीह व्याधिग्रस्ताश्च नित्यशः ॥

業が尽きて再び人間として生まれ得るとき、彼らはこの世で短命となり、つねに病に悩まされる。

Verse 7

गर्भ एव विपद्यन्ते म्रियन्ते बालकास्तथा ॥ परिरिङ्गरताः केचिन्म्रियन्ते पुरुषाधमाः ॥

ある者は胎内にてすでに滅び、またある者は乳児として死ぬ。さらに卑しき者の中には、なお這い回るうちに命を終える者もいる。

Verse 8

काष्ठवंशे च शस्त्रे च वायुनाज्वलनेन च ॥ तोयेन वा पाशबन्धैः पतनेन विषेण वा ॥

木の杭によって、武器によって、風によって、火によって；あるいは水によって、縛めと投げ縄によって、墜落によって、または毒によって――

Verse 9

मातापितृवधं कष्टं मित्रसम्बन्धिबन्धुजम् ॥ बहुशः प्राप्नुवन्त्येते विद्रवं चाप्यभीक्ष्णशः ॥

彼らは幾度も、母と父に及ぶ痛ましい殺害、また友・縁者・親族に及ぶ殺害に遭い、さらに逃走と苦悩をしばしば繰り返し味わう。

Verse 10

मूलकर्मकरा ये च गरदाः पुरदाहकाः ॥ ये च पञ्जरकर्त्तारो ये च शूलोपघातकाः ॥

卑劣で暴虐な業に従う者、毒を盛る者、町々を焼き払う者；閉じ込めのための檻を作る者、そして杭や槍で打ち傷つける者——

Verse 11

पिशुनाः कलहाश्चैव ये च मिथ्याविदूषकाः ॥ गोकुञ्जरखरोष्ट्राणां चर्मका मांसभेदकाः ॥

讒言する者、争いを起こす者、虚偽によって他者を汚す者；牛・象・驢馬・駱駝の皮を扱う者、またその肉を切り裂く者——

Verse 12

उद्वेजनकराश्चण्डाः पच्यन्ते नरकेषु ते ॥ तत्र कालं तु सम्प्राप्य यातनाश्च सुदुःसहाः ॥

恐怖を起こすその凶暴な者たちは、地獄において煮られる。そこで定められた時を迎えると、耐え難いほどの責め苦を受ける。

Verse 13

कर्मक्षयो यदा भूयो मानुष्यं प्राप्नुवन्ति ते ॥ हीनाङ्गाः सुदरिद्राश्च भवन्ति पुरुषाधमाः ॥

その業（カルマ）が尽きると、彼らは再び人として生まれる。しかしその卑しき者どもは、身体に欠損を得て、はなはだしく貧しくなる。

Verse 14

श्रवणच्छेदनं चैव नासाच्छेदनमेव च ॥ छेदनं हस्तपादानां प्राप्नुवन्ति स्वकर्मणा ॥

自らの行いによって、耳を切り落とされる報い、また鼻を切り落とされる報いを受け、さらに手足を断たれる報いを受ける。

Verse 15

शारीरं मानसिकं दुःखं प्राप्नुवन्ति पुनःपुनः ॥ गलवेदनास्तथोग्राश्च तथा मस्तकवेदनाः

彼らは幾度も身と心の苦しみを受ける——喉の激痛、また同様に頭の痛み。

Verse 16

कुक्ष्यामयं तथा तीव्रं प्राप्नुवन्ति नराधमाः ॥ जडान्ध बधिरा मूका पङ्गवः पादसर्पिणः

また、人のうち最も卑しき者は激しい腹の病を受け、鈍く、盲となり、聾となり、唖となり、跛となり、あるいは足で這うようにして進む者となる。

Verse 17

एकपक्षहताः काणाः कुनखाश्चामयाविनः ॥ कुब्जाः खञ्जास्तथा हीना विकलाश्च घटोदराः

彼らは片側（または一肢）を失い、片目となり、爪は変形して病み、また猫背となり、跛となり、欠け、損なわれ、壺腹の者となる。

Verse 18

गलत्कुष्ठाः श्वित्रकुष्ठा भवन्ति स्वैश्च कर्मभिः ॥ वाताण्डाश्चाण्डहीनाश्च प्रमेहमधुमेहिनः

自らの業によって、彼らは腐敗をもたらすクシュタ（kuṣṭha）と白斑のクシュタに悩まされ、また睾丸の病の者、睾丸を欠く者となり、さらに prameha と madhumeha に苦しむ。

Verse 19

बहुभिर्दारुणैर्घोरैर्व्याधिभिः समनुद्गताः ॥ इत्येतान्हिंसकान्क्रूरान्घातयन्तु सुदारुणान्

多くの苛烈で恐るべき病に苦しめられ——かく（本文は言う）、その暴虐にして残忍なる者どもは打ち倒されよ、彼らは甚だ恐るべきゆえに。

Verse 20

मिथ्याप्रलापिनो दूतान्पाचयन्तु यथाक्रमम् ॥ कर्कशाः पुरुषाः सत्याः ये च योषानिरर्थकाः

虚偽の戯れ言に耽る使者たちは、順次に「煮られる」（すなわち罰せられる）がよい。さらに、粗暴な男たち、また目的もなく女に語りかける者――無益で不適切な談話をなす者も同様である。

Verse 21

एषां चतुर्विधा भाषा या मिथ्याप्यभिधीयते ॥ हास्यरूपेण या भाषा चित्ररूपेण वा पुनः

彼らの言葉は四種に分かれ、また「虚偽」とも呼ばれる。すなわち、戯れ（冗談）の形をとる言葉、そして再び、技巧的な誇示（欺く華飾）の形をとる言葉である。

Verse 22

अरहस्यं रहस्यं वा पैशुन्येन तु निन्दनात् ॥ उद्वेगजनना वापि कटुका लोकगर्हिताः

秘事であれ非秘事であれ、陰口によってそれは非難に値するものとなる。あるいはまた、人を動揺させる言葉――辛辣で、世に忌まれる言葉である。

Verse 23

स्नेहक्षयकरां रूक्षां भिन्नवृत्तविभूषिताम् ॥ कदलीगर्भनिस्सारां मर्मस्पृक्कटुकाक्षराम्

愛情を損ない、乾いて荒く、途切れた言い回しで飾られた言葉。バナナの茎の髄のように空虚で、急所に触れ、苦い音節から成る言葉である。

Verse 24

स्वरहीनामसंख्येयां भाषन्ते च निरर्थकम् ॥ अयन्त्रितमुखा ये च ये निबद्धाः प्रलापिनः

彼らは無意味な言葉を語る――数知れず、正しい調べを欠いて。口を制し得ぬ者、また縛られたかのように饒舌に耽る者たちである。

Verse 25

दूषयन्ति हि जल्पन्तोऽनृजवो निष्ठुराः शठाः ॥ निर्दया गतलज्जाश्च मूर्खा मर्मविभेदिनः

まことに、絶えず語り散らす者—曲がり、苛烈で、欺きに満ちた者—は世の秩序を汚す。慈悲なく、恥を失い、愚かで、他者の弱みを突いて傷つける者である。

Verse 26

न मर्षयन्ति येऽन्येषां कीर्त्यमानाञ्छुभान्गुणान् ॥ दुर्वाचः परुषांश्चण्डान्बन्धयध्वं नराधमान्

他者の善き徳が称えられるのを耐えられぬ者—悪口を吐き、粗暴で凶暴な者—そのような人の最下劣を縛り、抑えよ。

Verse 27

ततस्तिर्यक्प्रजायन्ते बहुधा कीटपक्षिणः ॥ लोके दोषकराश्चैव लोकद्विष्टास्तथा परे ॥

そののち彼らはさまざまに畜生として生まれる—虫となり鳥となる。世にあっては過失を生む者となり、人々に憎まれ、同類もまた同様である。

Verse 28

परिभूताऽविज्ञाता नष्टचित्ता अकीर्त्तयः ॥ अनर्च्याश्चाप्यनर्हाश्च स्वपक्षे ह्यवमानिताः

彼らは侮られ、顧みられず、心は乱れ、名誉もない。礼拝に値せず、功徳もなく、己が側の者からさえ軽んじられる。

Verse 29

त्यक्त्वा मित्राणि मित्रेषु ज्ञातिभिश्च निराकृताः ॥ लोकदोषकराश्चैव लोकद्वेष्याश्च ये नराः

友を捨て—友の中にあってさえ—親族にも退けられた者たちは、世の過失の原因となり、人々に憎まれる者となる。

Verse 30

अन्यैरपि कृतं पापं तेषां पतति मस्तके ॥ वज्रं शस्त्रं विषं वापि देहाद्देहनिपातनम्

他者によってなされた罪でさえ彼らの頭上に降りかかる。雷撃であれ、武器であれ、毒であれ、身は身より落ちる、すなわち暴死である。

Verse 31

मिथ्याप्रलापिनामेषामुक्ता क्लेशपरम्परा ॥ स्तेयहारं प्रहारं च नीतिहारं तथैव च

虚言を弄する者らには、苦難の連鎖が説き明かされる。盗みと損失、暴行と打擲、そしてまた正しい規範（ニーティ）の喪失である。

Verse 32

स्तेयकर्माणि कुर्वन्ति प्रसह्य हरणानि च ॥ करचण्डाशिनो ये च राजशब्दोपजीविनः

彼らは盗みの業をなし、また力ずくの奪取を行う。苛酷な取り立てで生きる者、そして「王の言葉」すなわち宮廷の口利きで糧を得る者である。

Verse 33

पीडयन्ति जनान्सर्वान्कृपणान्ग्रामकूटकान् ॥ सुवर्णमणिमुक्तानां कूटकर्मानुकारकाः

彼らはあらゆる人々、とりわけ貧しき者を苦しめる。村の贋作者となって、金や宝石や真珠の偽造の業をまねるのである。

Verse 34

समये कृतहर्त्तारो लोकपीडाकरा नराः ॥ अनादिबुद्धयश्चान्ये स्वार्थातिशयकारिणः

時機に乗じて盗みを働き、世を苦しめる者たちがいる。また、正しい根拠なき思惟の者で、過度の私益のために行う者もいる。

Verse 35

भूतनिष्ठाभियोगज्ञा व्यवहारेष्वनर्थकाः ॥ भेदकाराश्च धातूनां रजतस्य च कारकाः

衆生に関して告発を巧みに立てる者、訴訟や商取引において害をなす者、また混ぜ物の代理となって金属を割き損ない、偽の銀を作る者。

Verse 36

न्यासार्थहारका ये च सम्मोहनकराश्च ये ॥ ये तथोपाधिकाः क्षुद्राः पच्यन्ते तेषु तेष्वथ

また、信託として預けられた物を盗む者、迷妄を起こさせる者、同様に欺く口実によって動く卑小な者たちは、それぞれの相応の境遇において「煮られる」、すなわちその報いが熟してゆく。

Verse 37

कर्मक्षयो यदा तेषां मानुष्यं प्राप्नुवन्ति ते ॥ तत्र तत्रोपपद्यन्ते यत्र यत्र महद्भयम्

彼らの先の業が尽きて人としての生を得るとき、彼らは大いなる恐れのある所々に、繰り返し生まれ変わる。

Verse 38

यस्मिंश्चौरभयं देशे क्षुद्भयं राजतो भयम् ॥ आपद्भ्योऽपि भयं यत्र व्याधिमृत्युभयं तथा

盗賊への恐れ、飢えへの恐れ、王（国家権力）への恐れ、災厄への恐れ、さらに病と死への恐れがある地域において—

Verse 39

इतयो यत्र देशेषु लुब्धेषु नगरेषु च ॥ क्षयाः कालोपसर्गा वा जायन्ते तत्र ते नराः

itayaḥ（苦悩・敵対的な攪乱）があり、貪欲が満ちるその国々と都において、破滅や時の災厄が起こる。そこにこそ彼らは生まれる。

Verse 40

बहुदुःखपरिक्लिष्टा गर्भवासेन पीडिताः ॥ एकहस्ता द्विहस्ता वा कूटाश्च विकृतोदराः

多くの苦しみに悩まされ、胎内に住することにより責め苦を受けて、彼らは片手で、あるいは肢体に欠損をもって生まれ、また猫背や腹の歪んだ姿となる。

Verse 41

तेषामपत्यं न भवेत् तद्रूपं च सुलक्षणम् ॥ अतिह्रस्वं विवर्णं च विकृतं भ्रान्तलोचनम्

その子孫は同じような姿や良き相を備えることなく、むしろ甚だしく背が低く、色つやなく、形は歪み、眼差しは定まらない。

Verse 42

संसारे च यथा पक्वं कृपणं भैरवस्वनम् ॥ महतः परिवारस्य तुष्टश्चोच्छिष्टभोजकः

そして輪廻の世において、その境遇が熟すと、恐ろしい声をもつ哀れな者となる。しかも残飯を食す者のように満ち足り、大いなる者の従者に依存して生きる。

Verse 43

रूपतो गुणतो हीनो बलतः शीलतस्तथा ॥ राजभृत्या भवन्त्येते पृथिवीपरिचारकाः

容貌・徳性・力・品行のいずれにも劣り、彼らは王に仕える者となり、大地において労する従者となる。

Verse 44

शिराविवृतगात्राश्च हीनाङ्गा वातरोगिणः ॥ अश्रुपातितनेत्राश्च भार्या न प्राप्नुवन्ति ते

全身に血管が浮き出て、肢体は欠け、ヴァータ（風）の病に悩まされ、涙によって眼が損なわれているため、彼らは妻を得ることがない。

Verse 45

अनालयाः निरामर्षाः वेदनाभिः सुसंवृताः ॥ समकार्यसजात्यानां मित्रसम्बन्धिनां तथा

住まいなく忍耐も乏しく、諸々の苦悩に固く包まれて、同じ仕事・同じ身分の者からさえ疎遠となり、また友や親族からも離れてしまう。

Verse 46

कर्मकल्याणकृच्छ्रेषु भृशं चापि विमुह्यति ॥ कर्षकाः पशुपालाश्च वाणिज्यस्योपजीवकाः

善き企ての成就を妨げる苦難の中で、彼らはひどく惑う――農夫、牧畜の者、そして商いによって生きる者たち。

Verse 47

यद्यत्कुर्वन्ति ते कर्म सर्वत्र क्षयभागिनः ॥ सत्यमन्विष्यमाणाश्च नैव ते कीर्त्तिभागिनः

彼らが行ういかなる行為も、どこでも損失の分となり、たとえ真理を求めていても、永く残る名声の分け前を得ることはない。

Verse 48

यत्किञ्चिदशुभं कर्म तस्मिन्देशे समुच्छ्रितम् ॥ तस्य देशस्य नैवास्ति वर्जयित्वातुरान्नरान्

その地においていかなる不吉な行いが起こったとしても、その国土には安寧がない。ただし苦しむ人々のみは、咎めから除かれるべきである。

Verse 49

सुवृष्ट्यामपि तेषां वै क्षेत्रं तं तु विवर्जयेत् ॥ अशनिर्वा पतत्तत्र क्षेत्रं वापि विनश्यति

たとえ良い雨が降っていても、彼らのその田畑は避けるべきである。そこには雷が落ちるか、あるいは田畑そのものが滅びるからである。

Verse 50

न सुखं नापि निर्वाणं तेषां मानुषता भवेत् ॥ उत्पद्यते नृशंसानां तीव्रः क्लेशः सुदारुणः

彼らの人としての境涯には、安楽も解脱（涅槃）もない。残忍なる者には、激しくきわめて苛烈な苦悩が生起する。

Verse 51

स्तेयकर्मप्रयुक्तानां मुक्त्वा क्लेशपरम्पराम् ॥ परदारप्रसक्तानामिमां शृणुत यातनाम्

盗みの業に携わる者たちの苦の連鎖はひとまず措き、今は他人の配偶者に執着する者に下るこの責め苦を聞け。

Verse 52

तिर्यङ्मानुषदेहेषु यान्ति विक्षिप्तमानसाः ॥ विहरन्ति ह्यधर्मेषु धर्मचारित्रदूषकाः

心を乱されて、彼らは畜生身と人身とに赴く。法（ダルマ）と正しい行いを損なう者は、不法（アダルマ）の中をさまよう。

Verse 53

तांस्तेनैव प्रदानेंन संग्रहेत्तु ग्रहेण वा ॥ मूलकर्मप्रयोगेण राष्ट्रस्यातिक्रमेन वा

それら（人・財）は、まさにその「贈与」（取引の口実）によって、あるいは押収によって取り込まれる。また根本的な手段（強制）を用いて、あるいは国（国家）の秩序を踏み越えて行われる。

Verse 54

प्रसह्य वा प्रकृत्या वै ये चरन्ति कुलाङ्गनाः ॥ वर्णसङ्करकर्त्तारः कुलधर्मादिदूषकाः

強制によるにせよ本性の傾きによるにせよ、そのように振る舞う家の女たちは、ヴァルナ・サンカラ（身分の混淆）を生み、家の法（クーラ・ダルマ）などを汚す者として、ここに説かれる。

Verse 55

निरयं पापभूयिष्ठा अनुभूय महाभयम् ॥ बहुवर्षसहस्राणि कर्मणा तेन दुष्कृताः

Having experienced hell—those in whom sin predominates—together with great terror, the evildoers (thus) endure (there) for many thousands of years on account of that very deed.

Verse 56

कर्मक्षये यदा भूयो मानुष्यं यान्ति दारुणम् ॥ सङ्कीर्णयोनिजाः क्षुद्रा भवन्ति पुरुषाधमाः

When, upon the exhaustion of that karma, they again attain a harsh human condition, they become of mixed births, base and petty—men of the lowest kind.

Verse 57

वेश्यालङ्घककूटानां शौण्डिकानां तथैव च ॥ दुष्टपाषण्डनारीणां नैकमैथुनगामिनाम्

(These consequences are described) for those who violate women of the courtesan class, for deceivers and for drunkards as well; and for corrupt women associated with heterodox groups, who engage in repeated sexual unions.

Verse 58

निर्लज्जपुण्ड्रकाः केचिद्बद्धपौरुषगण्डकाः ॥ स्त्रीबन्धकाः स्त्रीविनाशाः स्त्रीवेषाः स्त्रीविहारिणः

Some are shameless, bearing sectarian marks; some have their manliness bound and obstructed; (others are) those who confine women, those who bring ruin to women, those who assume women’s dress, and those who roam in pursuit of women.

Verse 59

स्त्रीणां चानुप्रवृद्धा ये स्त्रीभोगपरिभोगिनः ॥ तद्दैवतास्तन्नियमास्तद्वेषास्तत्प्रभाषिताः

And those who become ever more entangled with women—who indulge in (and are consumed by) sexual enjoyment—take them as their very divinity, their rule, their dress, and their manner of speech.

Verse 60

तद्भावास्तत्कथालापास्तद्भोगाः परिभोगिनः ॥ विप्रलोभं च दानेषु प्राप्नुवन्ति नराधमाः

彼らの心性はそれに染まり、語らいもそれを巡り、かの快楽を幾度も追い求める—しかし布施（ダーナ）においては、最も卑しき人々は欺きと詐取を招く。

Verse 61

सौभाग्यपरमासक्ता नरा बीभत्सदर्शनाः ॥ अबुद्धैः सह संवासं प्रियं चाविप्रियं तथा

自らの美しさに深く執着する者は、かえって醜悪な姿となり、愚かな者どもと共に住むに至る—好ましきものの中でも、好ましからぬものの中でも同様である。

Verse 62

शारीरं मानसं दुःखं प्राप्नुवन्ति नराधमाः ॥ कृमिभिर्भक्षणं चैव तप्ततैलोपसेचनम्

最も卑しき人々は身と心の苦しみを受ける—虫に食われ、さらに熱した油を浴びせられる。

Verse 63

अग्निक्षारनदीभ्यां तु प्राप्नुवन्ति न संशयः ॥ परदारप्रसक्तानां भयं भवति निग्रहः

疑いなく、彼らは火の河と苛性の流れに遭う。他人の妻に執着する者には恐れが起こり、ついで抑止と懲罰的な制圧が及ぶ。

Verse 64

प्राणातिपातनं ते वै प्राप्नुवन्ति यथा तथा ॥ लोहकाः कारुकाश्चैव गर्भाणां विनिहिंसकाः

彼らはまことに、何らかの形で命を奪われる報いを受ける—金工や職人など、胎内の胚を傷つけ滅する者たちもまた同様である。

Verse 65

योनिśūलाक्षिśūलाश्च श्वासहृद्गुह्यśūलिनः ॥ पिण्डकावर्त्तभेदैश्च प्लीहगुल्मादिरोगिणः ॥

そこでは罪人たちは、胎内の痛みと眼の痛みに苦しみ、呼吸の乱れに悩まされ、また心臓と秘部の痛みにも襲われる。さらに、しこりや腸のねじれ・裂傷などの病、脾の患い、腹の腫れといった諸病を得る。

Verse 66

तत्र कालं चिरं घोरं पच्यन्ते पापकािरणः ॥ कर्मक्षयो यदा भूयो मानुष्यं प्राप्नुवन्ति ते ॥

そこでは、長く恐ろしい時のあいだ、悪をなす者たちは「煮られる」、すなわち責め苦を受ける。業（カルマ）が尽きると、彼らは再び人としての生を得る。

Verse 67

निरयेष्वप्रतिष्ठेषु दारुणेषु ततस्ततः ॥ तत्र कालं तु सुचिरं पच्यन्तां पापकािरणः ॥

不安定で足場も定まらぬ恐ろしい地獄において、あちらこちらと場所を移されつつ、悪をなす者たちはそこで非常に長い時のあいだ「煮られる」、すなわち責め苦を受ける。

Verse 68

कर्मान्तकारका ह्येते तृणीभूता भवन्ति ते ॥ अनर्थो राजदण्डो वा नित्यमुत्पाद्यते वधः ॥

かかる者たちは、その行いによって破滅の因となり、草のように取るに足らぬものとして扱われる。不幸、あるいは王の刑罰が絶えず起こり、ついには死がもたらされる。

Verse 69

शीलशौचादिसम्पन्नं ये जनं धर्मलक्षणम् ॥ धर्षयन्ति च ये पापाः श्रूयतां तत्पराभवः ॥

善き行いと清浄さなどを備え、ダルマの相を具する人々を、罪ある者が踏みにじり辱めるならば――いま、その者たちの没落の次第を聞け。

Verse 70

सर्वं च निखिलं कार्यं यन्मया समुदाहृतम् ।

そして、なすべき務めのすべて——余すところなく——わたしが説き明かした。