नरकलोकमार्गयमदूतस्वरूपवर्णनम् / Description of the Path to Naraka and the Nature of Yama’s Messengers

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ पापैर्नरा यांति यमलोकं चतुर्विधैः । संत्रासजननं घोरं विवशास्सर्वदेहिनः

サナトクマーラは言った。「今、罪のゆえに人々は四つの道によってヤマの国へ赴く。それは恐ろしく凄惨で、恐怖を生じさせ、すべての有身の者は無力のままそこへ駆り立てられる。」

Verse 2

गर्भस्थैर्जायमानैश्च बालैस्तरुणमध्यमैः । स्त्रीपुन्नपुंसकैर्जीवैर्ज्ञातव्यं सर्वजंतुषु

あらゆる生きとし生けるものにおいて、ジーヴァ（jīva、個我）は、胎内にあるときも、出生のときも、幼年・青年・壮年においても、あらゆる状態に遍く存すると知るべきである。またそれは、女・男・中性として現れる身体に宿る。

Verse 3

शुभाशुभफलं चात्र देहिनां संविचार्यते । चित्रगुप्तादिभिस्सर्वैर्वसिष्ठप्रमुखैस्तथा

ここでは、身を受けた衆生の吉果と凶果とが、しかるべく吟味される――チトラグプタ（Chitragupta）をはじめとするすべての査定者、またヴァシシュタ（Vasiṣṭha）を首とする聖仙たちによって。

Verse 4

न केचित्प्राणिनस्संति ये न यांति यमक्षयम् । अवश्यं हि कृतं कर्म भोक्तव्यं तद्विचार्य्यताम्

ヤマ（Yama）の住処へ赴かぬ生きものは一つとしてない。まことに、なされた業は必ずその果として味わわれねばならぬ；これを正しく省みよ。

Verse 5

तत्र ये शुभकर्माणस्सौम्यचित्ता दयान्विताः । ते नरा यांति सौम्येन पूर्वं यमनिकेतनम्

そこでは、善き行いをなし、心やさしく慈悲を具えた人々が、安らかにまずヤマ（Yama）の住処へと赴く。

Verse 6

ये पुनः पापकर्म्माणः पापा दानविवर्जिताः । ते घोरेण पथा यांति दक्षिणेन यमालयम्

しかし罪業をなす者—布施を欠く罪人たち—は、恐ろしき道をたどり、南へ向かってヤマ（閻魔）の住処へと赴く。

Verse 7

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां नरकलोकमार्गयमदूतस्वरूपवर्णनं नाम सप्तमोऽध्यायः

かくして『シュリー・シヴァ・マハープラーナ』第五巻「ウマー・サンヒター」において、「地獄界への道とヤマの使者（ヤマドゥータ）の姿の描写」と題する第七章はここに終わる。

Verse 8

समीपस्थमिवाभाति नराणां पुण्यकर्मणाम् । पापिनामतिदूरस्थं पथा रौद्रेण गच्छताम्

功徳の業に堅く立つ人々には、（至上の帰趣）はまるで近くにあるかのように現れる。だが、荒々しく残酷な道を進む罪人には、それははるか彼方に見える。

Verse 9

तीक्ष्णकंटकयुक्तेन शर्कराविचितेन च । क्षुरधारानिभैस्तीक्ष्णैः पाषाणै रचितेन च

そこは鋭い棘に満ち、砂利が散らされ、剃刀の刃のように切れる鋭利な石で築かれていた。

Verse 10

क्वचित्पंकेन महता उरुतोकैश्च पातकैः । लोहसूचीनिभैर्दर्भैस्सम्पन्नेन पथा क्वचित्

ある時は道が深い泥に塞がれ、ある時は大いなる激流に取り囲まれ、またある時は重い危難と鉄の針のごとく鋭いダルバ草が散り敷かれている――これこそ、輪廻の世路において幾度も遭う道である。

Verse 11

तटप्रायातिविषमैः पर्वतैर्वृक्षसंकुलैः । प्रतप्तांगारयुक्तेन यांति मार्गेण दुःखिताः

苦しみに悩まされつつ、彼らは険しい川岸に寄り添う道を進み、木々の茂る起伏の激しい山々を越え、燃える炭火の散る地を踏み渡ってゆく。

Verse 12

क्वचिद्विषमगर्तैश्च क्वचिल्लोष्टैस्सुदुष्करैः । सुतप्तवालुकाभिश्च तथा तीक्ष्णैश्च शंकुभिः

ある所には凹凸の激しい穴があり、ある所には越え難い硬い土塊の山があり、また別の所には灼ける砂と鋭い杭とがあって、道は苛烈にして妨げ多かった。

Verse 13

अनेक शाखाविततैर्व्याप्तं वंशवनैः क्वचित् । कष्टेन तमसा मार्गे नानालम्बेन कुत्रचित्

ある所では多くの枝を広げた竹林が道を覆い尽くし、ある所では深い闇が行路を苦しくし、またある所では種々の手掛かりにすがらねば渡れぬほど通行が困難であった。

Verse 14

अयश्शृंगाटकैस्तीक्ष्णैः क्वचिद्दावाग्निना पुनः । क्वचित्तप्तशिलाभिश्च क्वचिद्व्याप्तं हिमेन च

ある所では鋭い鉄の棘が散り敷かれ、またある所では荒れ狂う山火事に呑み込まれる。ある所では灼熱の岩が満ち、別の所では烈しい寒気と雪が道を覆っていた。

Verse 15

क्वचिद्वालुकया व्याप्तमाकंठांतः प्रवेशया । क्वचिद्दुष्टाम्बुना व्याप्तं क्वचिच्च करिषाग्निना

ある所では砂に呑まれ、首まで沈み込むことを強いられる。ある所では悪臭の水に覆われ、またある所では燃える糞の火に責め苦を受ける。

Verse 16

क्वचित्सिंहैर्वृकैर्व्याघ्रैर्मशकैश्च सुदारुणैः । क्वचिन्महाजलौकाभिः क्वचिच्चाजगरैस्तथा

ある所には獅子・狼・虎がいて、さらにこの上なく凶暴な蚊も群れていた。別の所には巨大なヒルが、また別の所には大蛇もいた。

Verse 17

मक्षिकाभिश्च रौद्राभिः क्वचित्सर्पैर्विषोल्बणैः । मत्तमातंगयूथैश्च बलोन्मत्तैः प्रमाथिभिः

ある所には荒々しい蠅の群れがあり、またある所には致死の毒で膨れた蛇がいた。さらに、力に酔い狂う発情期の象の群れが、恐怖と破壊をもたらしていた。

Verse 18

पंथानमुल्लिखद्भिश्च सूकरैस्तीक्ष्णदंष्ट्रिभिः । तीक्ष्णशृंगैश्च महिषैस्सर्वभूतैश्च श्वापदैः

道は鋭い牙をもつ猪に掘り返され、尖った角をもつ水牛に荒らされ、さらにあらゆる凶暴な野獣が取り囲んでいた。

Verse 19

डाकिनीभिश्च रौद्राभिर्विकरालैश्च राक्षसैः । व्याधिभिश्च महाघोरैः पीड्यमाना व्रजंति हि

まことに彼らは苦しみに苛まれつつ彷徨う――猛きダーキニーに悩まされ、凄惨で恐るべきラークシャサに脅かされ、さらに極めて恐ろしい病にも責め立てられる。

Verse 20

महाधूलिविमिश्रेण महाचण्डेन वायुना । महापाषाणवर्षेण हन्यमाना निराश्रयाः

大いなる塵雲をまじえた猛烈な暴風に打ち倒され、さらに巨石の雨に打たれて、彼らは頼るところなく—避難の場を失った。

Verse 21

क्वचिद्विद्युत्प्रपातेन दह्यमाना व्रजन्ति च । महता बाणवर्षेण विध्यमानाश्च सर्वतः

ある者は突如落ちた稲妻に焼かれ、よろめきながらも進む。しかも四方いたるところで、激しい矢の雨に射抜かれて倒れてゆく。

Verse 22

पतद्भिर्वज्रपातैश्च उल्कापातैश्च दारुणैः । प्रदीप्तांगारवर्षेण दह्यमानाश्च संति हि

彼らはまことに焼かれている――轟き落ちる雷霆の一撃に、恐るべき流星の落下に、そして燃えさかる炭火の雨によって。

Verse 23

महता पांसुवर्षेण पूर्यमाणा रुदंति च । महामेघरवैर्घोरैस्त्रस्यंते च मुहुर्मुहुः

重い砂塵の雨に満たされ押し潰されて、彼らは泣き叫ぶ。さらに幾度となく、大雲の恐ろしい轟きにおののき震える。

Verse 24

निशितायुधवर्षेण भिद्यमानाश्च सर्वतः । महाक्षाराम्बुधाराभिस्सिच्यमाना व्रजंति च

鋭き武器の雨に四方より裂かれ、激しく苛烈な腐蝕の水流に濡らされながらも、彼らはなお前へ前へと押し進んだ。

Verse 25

महीशीतेन मरुता रूक्षेण परुषेण च । समंताद्बाध्यमानाश्च शुष्यंते संकुचन्ति च

大地より来たる冷たき風、乾きて荒々しきそれに四方から打たれ、衆生はしおれ乾き、縮みすぼまり収縮する。

Verse 26

इत्थं मार्गेण रौद्रेण पाथेयरहितेन च । निरालम्बेन दुर्गेण निर्जलेन समंततः

かくして彼らは、荒々しく恐るべき道を—糧もなく、頼みもなく—越え難い険地を行き、四方いずれにも水なきまま進み続けた。

Verse 27

विषमेणैव महता निर्जनापाश्रयेण च । तमोरूपेण कष्टेन सर्वदुष्टाश्रयेण च

まことにそこは恐ろしく危うい場所である。広大にして人影なく、孤独な避難所のごとく、苦しみを帯びた闇に満ち、あらゆる悪しきものの住処となっている。

Verse 28

नीयंते देहिनस्सर्वे ये मूढाः पापकर्मिणः । यमदूतैर्महाघोरैस्तदाज्ञाकारिभिर्बलात्

迷妄に沈み罪業に励む一切の有身の者は、閻魔王の命を奉じる大いに恐ろしき閻魔の使者らによって、力ずくで連れ去られる。

Verse 29

एकाकिनः पराधीना मित्रबन्धुविवर्जिताः । शोचंतस्स्वानि कर्म्माणि रुदंतश्च मुहुर्मुहुः

彼らはまったく独りとなり他に従属し、友も親族もなく、自らの業を嘆き、幾度となく泣き続ける。

Verse 30

प्रेता भूत्वा विवस्त्राश्च शुष्ककंठौष्ठतालुकाः । असौम्या भयभीताश्च दह्यमानाः क्षुधान्विताः

さまよう餓鬼（プレータ）となって、彼らは裸のまま、喉・唇・口蓋は乾ききる。瑞相なく恐怖に震え、火に焼かれるがごとく感じ、飢えに責め苦しむ。

Verse 31

बद्धाश्शृंखलया केचिदुत्ता नपादका नराः । कृष्यंते कृष्यमाणाश्च यमदूतैर्बलोत्कटैः

ある者たちは鎖で固く縛られ、引きずられてゆく—地に伏せられ、足は上へと返され—ヤマの使者たる力強く荒々しい者どもが、情け容赦なく彼らを引き立てていく。

Verse 32

उरसाधोमुखाश्चान्ये घृष्यमाणास्सुदुःखिताः । केशपाशनि बंधेन संस्कृष्यंते च रज्जुना

他の者たちは、胸を下に押しつけられ、顔を低く伏せられたまま、引きずられていた。擦られ、削られ、激しい苦痛に耐え、髪の輪で縛られ、縄で引かれていた。

Verse 33

ललाटे चांकुशेनान्ये भिन्ना दुष्यंति देहिनः । उत्तानाः कंटकपथा क्वचिदंगारवर्त्मना

ある肉体を持つ者たちは、突き棒で額を打たれ、裂かれ、苦しんでいる。ある者は刺のある道に投げ出され、またある場所では、燃え盛る炭の道を歩まされている。

Verse 35

ग्रीवापाशेन कृष्यंते प्रयांत्यन्ये सुदुःखिताः । जिह्वांकुशप्रवेशेन रज्ज्वाकृष्यन्त एव ते

ある者たちは、極限の悲惨さの中で、首にかけられた輪で引きずられている。他の者たちもまた、舌に突き棒を刺され、縄で前に引かれている。そのようにして彼らは追いやられる。

Verse 36

नासाभेदेन रज्ज्वा च त्वाकृश्यन्ते तथापरे । भिन्नाः कपोलयो रज्ज्वाकृष्यंतेऽन्ये तथौष्ठयोः

ある者たちは、貫かれた鼻に通された縄で引きずられ、他の者たちは皮膚を引かれている。ある者たちは頬を裂かれ、縄で引かれ、同様に他の者たちは唇で引きずられている。

Verse 37

छिन्नाग्रपादहस्ताश्च च्छिन्नकर्णोष्ठनासिकाः । संछिन्नशिश्नवृषणाः छिन्नभिन्नांगसंधयः

手足の先は切断され、耳や唇、鼻は削がれ、生殖器は損壊され、手足の関節はバラバラに切り刻まれていた。

Verse 38

आभिद्यमानाः कुंतैश्च भिद्यमानाश्च सायकैः । इतश्चेतश्च धावंतः क्रंदमाना निराश्रयाः

槍に貫かれ、矢に射抜かれて、彼らはあちらこちらへ走り回り、泣き叫び、寄る辺なき者となった。

Verse 39

मुद्गरैर्लोहदण्डैश्च हन्यमाना मुहुर्मुहुः । कंटकैर्विविधैर्घोरैर्ज्वलनार्कसमप्रभैः

彼らは何度も何度も槌や鉄の棒で打たれ、燃える太陽のごとく輝く恐ろしい種々の棘に責め苛まれる—これは、魂が解脱の主シヴァ（パティ）に背を向けるとき、パーシャ（pāśa）の縛りの力によって受ける苦である。

Verse 40

भिन्दिपालैर्विभियंते स्रवतः पूयशोणितम् । शकृता कृमिदिग्धाश्च नीयंते विवशा नराः

槍におびえ、人々は抗えぬまま引きずられてゆく—膿と血を滲ませ、汚物にまみれ、虫に食まれている。

Verse 41

याचमानाश्च सलिलमन्नं वापि बुभुक्षिताः । छायां प्रार्थयमानाश्च शीतार्ताश्चानलं पुनः

ある者は水を乞い、飢えた者は食を乞う。ある者は陰を願い、寒さに苦しむ者は再び火を求めた。

Verse 42

दानहीनाः प्रयांत्येवं प्रार्थयंतस्सुखं नराः । गृहीतदान पाथेयास्सुखं यांति यमालयम्

かくして、施しなき人々はこの世を去るとき安楽を乞い求めてさまよう。されど、受けた施与をもって自らも布施し、旅の糧とした者は、安らかに閻魔（ヤマ）の住処へと赴く。

Verse 43

एवं न्यायेन कष्टेन प्राप्ताः प्रेतपुरं यदा । प्रज्ञापितास्ततो दूतैर्निवेश्यंते यमाग्रतः

かくして、厳正なる法の道により、苦難を経て亡者の都プレータプラ（Pretapura）に至るとき、閻魔（ヤマ）の使者らは彼らを識別して奏上し、裁きのために閻魔の御前へ立たせる。

Verse 44

तत्र ये शुभकर्म्माणस्तांस्तु सम्मानयेद्यमः । स्वागतासनदानेन पाद्यार्घ्येण प्रियेण च

そこにおいて閻魔（ヤマ）は、吉祥なる善業を修めた者たちを敬って遇し、恭しいもてなしを施す。すなわち、ふさわしい座を与え、足を洗う水を供え、アルギャ（arghya）の供物を捧げ、その他心喜ぶ配慮を尽くす。

Verse 45

धन्या यूयं महात्मानो निगमोदितकारिणः । यैश्च दिव्यसुखार्थाय भवद्भिस्सुकृतं कृतम्

幸いなるかな、汝ら大いなる魂よ。汝らはヴェーダの宣べるところに随い、天上の安楽のために功徳ある行いを成し遂げた。

Verse 46

दिव्यं विमानमारुह्य दिव्यस्त्रीभोगभूषितम् । स्वर्गं गच्छध्वममलं सर्वकामसमन्वितम्

「天のヴィマーナに乗り、天女たちの歓楽と光輝に飾られて、穢れなき天界へ赴け。そこはあらゆる願いの成就を具える。」

Verse 47

तत्र भुक्त्वा महाभोगानंते पुण्यस्य संक्षयात् । यत्किंचिदल्पमशुभं पुनस्तदिह भोक्ष्यथ

「かの天界にて大いなる享楽を味わい尽くし、功徳が尽きるとき、残るわずかな不吉の業は、再びここ（人界）において受けねばならぬ。」

Verse 48

धर्म्मात्मानो नरा ये च मित्रभूत्वा इवात्मनः । सौम्यं सुखं प्रपश्यंति धर्मराजत्वमेव च

本性として法（ダルマ）にかなう人々で、まるで自らの内なる自己と友となる者は、やわらかく吉祥なる安楽を観じ、さらに法の主（ダルマラージャ）たる位、すなわち正義の統治者の境地に至る。

Verse 49

ये पुनः क्रूरकर्म्माणस्ते पश्यंति भयानकम् । दंष्ट्राकरालवदनं भृकुटीकुटिलेक्षणम्

しかし残酷な業に携わる者は、恐るべき相を目にする――おぞましい顔に牙が突き出し、結び固く寄せられた眉の皺によって眼差しは歪んでいる。

Verse 50

ऊर्ध्वकेशं महाश्मश्रुमूर्ध्वप्रस्फुरिताधरम् । अष्टादशभुजं क्रुद्धं नीलांजनचयोपमम्

その髪は上へと逆立ち、 عظき髭をたたえ、激しい憤怒により唇は上へ震え動いた。十八の腕を具え、怒相あらわにして、濃く群れる青きアンジャナ（コール）の塊のごとくであった。

Verse 51

सर्वायुधोद्धतकरं सर्वदण्डेन तर्जयन् । महामहिषमारूढं दीप्ताग्निसमलोचनम्

彼は両手にあらゆる武器を高く掲げ、あらゆる刑罰をもって威嚇した。巨大な水牛にまたがり、その眼は燃えさかる火のごとく輝いた。

Verse 52

रक्तमाल्यांबरधरं महामेरुमिवोच्छ्रितम् । प्रलयाम्बुदनिर्घोषं पिबन्निव महोदधिम्

彼は赤き花鬘と赤き衣をまとい、大いなる須弥山のごとくそびえ立つ。劫末（プララヤ）の雲の轟きのように鳴り響き、まるで大海を飲み干すかのようであった。

Verse 53

ग्रसंतमिव शैलेन्द्रमुद्गिरंतमिवानलम् । मृत्युश्चैव समीपस्थः कालानलसमप्रभुः

彼は大いなる山を呑み込むかのようであり、また灼熱の火を吐き出すかのようであった。死そのものが近くに立ち—時の火（カーラーナラ）のごとく光り、畏るべき威容を放っていた。

Verse 54

कालश्चांजनसंकाशः कृतांतश्च भयानकः । मारीचोग्रमहामारी कालरात्रिश्च दारुणा

そこには、コールのように黒きカーラがあり、恐るべきクリターンタ（死）もあった。さらにマーリーチャ、猛きマハーマーリー（大疫病）、そして凄惨なるカーララートリー—時、崩壊、災厄を体現する陰なる力が現れていた。

Verse 55

विविधा व्याधयः कुष्ठा नानारूपा भयावहाः । शक्तिशूलांकुशधराः पाशचक्रासिपाणयः

さまざまな病—多種の癩（らい）にして、姿かたちも多様で恐ろしきものども—が現れ、武器を携えた。槍、三叉戟、鉤（アンクシャ）を持ち、手には縄（パーシャ）、輪（チャクラ）、剣を握っていた。

Verse 56

वजतुंडधरा रुद्रा क्षुरतूणधनुर्द्धराः । नानायुधधरास्सर्वे महावीरा भयंकराः

そのルドラたちは、雷のごとき牙を備え、剃刀のように鋭い武器を携え、矢筒と弓を持っていた。皆が種々の武器で武装し、偉大なる勇士として、その威力は畏怖を呼んだ。

Verse 57

असंख्याता महावीराः कालाञ्जनसमप्रभाः । सर्वायुधोद्यतकरा यमदूता भयानकाः

数知れぬ大勇士たちが、コーリリウムの黒のように暗く艶やかに輝き、手を高く掲げてあらゆる武器を振るった。彼らはヤマの恐るべき使者であった。

Verse 58

अनेन परिचारेण वृतं तं घोरदर्शनम् । यमं पश्यंति पापिष्ठाश्चित्रगुप्तं च भीषणम्

この従者たちに取り囲まれて、最も罪深き者らは、見るも恐ろしいヤマを目の当たりにし、さらに戦慄すべきチトラグプタをも見る。

Verse 59

निर्भर्त्सयति चात्यंतं यमस्तान्पापकर्म्मणः । चित्रगुप्तश्च भगवान्धर्म्मवाक्यैः प्रबोधयेत्

ヤマは罪業をなした者どもを容赦なく叱責する。さらに尊きチトラグプタは、ダルマに立脚した言葉によって彼らを教え諭し、正義の法へと目覚めさせる。