Rig Veda 9.96.21: Mandala 9, Sukta 96, Mantra 21
Sukta 9.96
Devata: Soma Pavamāna (for Indra)
Samhita Patha (Devanagari)
पवस्वेन्दो पवमानो महोभिः कनिक्रदत्परि वाराण्यर्ष । क्रीळञ्चम्वोरा विश पूयमान इन्द्रं ते रसो मदिरो ममत्तु ॥
Transliteration
pávāsv endo pávamāno máhobhiḥ kánikradat pári vā́rāṇy arṣa | krī́ḷañ camvór ā́ viśa pūyámāna índraṃ te ráso madíro mamattu ||
Translation
流れよ、インドゥ（Indu）よ、浄め流れる者よ、広大なる力をもって。喜びにいななき、羊毛の濾し毛のまわりを奔り巡れ。戯れつつ、浄められながら二つの鉢に入れ。汝の酔わしき精髄（ラサ）がインドラを歓喜させよ。
Word by Word
पवस्वpurify/flow forth (as Soma)
पवस्व:
—
TypeVerb
Root√पू (पूञ्) / पव- (धातु-आदेशः) प्रत्ययः: स्व (लोट्)
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्दु- (प्रातिपदिकम्)
पवमानःpurifying, being purified (Soma)
पवमानः:
कर्तृ (विशेषणम् इन्दोः)
TypeAdjective (participle)
Root√पू (पूञ्) + शानच् → पवमान-
महोभिःwith great powers/might
महोभिः:
करण
TypeNoun
Rootमहस्- (प्रातिपदिकम्)
कनिक्रदत्he cries aloud/roars repeatedly
कनिक्रदत्:
कर्तृ (इन्दोः)
TypeVerb (intensive/iterative present) / participial finite use
Root√क्रन्द् (क्रन्दते/क्रन्दति) + नि + पुनरुक्ति-आगमः → कनिक्रद-
परिaround, all about
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
वाराणिthe woolen filters/strainers
वाराणि:
कर्म
TypeNoun
Rootवार- (प्रातिपदिकम्)
अर्षflow, rush
अर्ष:
—
TypeVerb
Root√ऋष्/अर्ष् (गत्यर्थः ‘to flow, move swiftly’)
क्रीळन्playing, sporting
क्रीळन्:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Root√क्रीळ् (क्रीळति) वर्तमान-कृदन्तः शतृ → क्रीळन्त्
चम्वोःof/in the two cups (bowls)
चम्वोः:
अधिकारण/सम्बन्ध (सन्दर्भः: ‘in/at the two bowls’)
TypeNoun
Rootचमू- (प्रातिपदिकम्)
आtowards, into
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
विशenter
विश:
—
TypeVerb
Root√विश् (प्रवेशने)
पूयमानःbeing purified
पूयमानः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (participle)
Root√पू (पूञ्) + यमान (वेदिक-प्रत्ययः) → पूयमान-
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (विश्—प्रवेशने)
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिकम्)
तेthy/your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)
रसःjuice, essence (Soma-juice)
रसः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरस- (प्रातिपदिकम्)
मदिरःintoxicating
मदिरः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमदिर- (प्रातिपदिकम्)
ममत्तुmay it gladden/intoxicate
ममत्तु:
—
TypeVerb
Root√मद् (मदति) + मम्-अगमः (वेदिक-परिपूर्णता) → ममत्तु
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
