Rig Veda 8.59.7: Mandala 8, Sukta 59, Mantra 7
Sukta 8.59
Devata: Indra-Varuṇa (dual)
Chandas: Triṣṭubh/Jagatī (uncertain; needs metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रावरुणा सौमनसमदृप्तं रायस्पोषं यजमानेषु धत्तम् । प्रजां पुष्टिं भूतिमस्मासु धत्तं दीर्घायुत्वाय प्र तिरतं न आयुः ॥
Transliteration
índrāvaruṇā saumanasám ádṛptaṃ rāyás póṣaṃ yájamāneṣu dhattam | prajā́ṃ púṣṭiṃ bhū́tim asmā́su dhattaṃ dīrghāyutvā́ya prá tirataṃ na ā́yuḥ ||
Translation
インドラよ、ヴァルナよ。祭主たちのうちに、喜びに満ちて崩れぬ和合の心と、富の養い・増大を据えたまえ。われらのうちに子孫と成長と繁栄を据え、長寿のために、われらのアーユス（生命力）をさらに先の成就へと推し進めたまえ。
Word by Word
इन्द्रावरुणाO Indra and Varuṇa
इन्द्रावरुणा:
सम्बोधन/कर्तृ (स्तुति-सम्बोधन; क्रियायाः प्रेरक-कर्तृ)
TypeNoun
Rootइन्द्र + वरुण (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व-समास)
सौमनसम्goodwill, gracious favor
सौमनसम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसौमनस (प्रातिपदिक; सु-मनस् > सौमनस्)
अदृप्तम्unhaughty, not arrogant
अदृप्तम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootदृप् (धातु) → दृप्त (कृदन्त, क्त) + अ- (निषेध)
रायःof wealth
रायः:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootराय्/रयि (प्रातिपदिक: रयि ‘wealth’)
पोषम्nourishment, increase
पोषम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपोष (प्रातिपदिक)
यजमानेषुamong the sacrificers
यजमानेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक; यज् धातोः वर्तमानकृदन्त-आधारः ‘sacrificer’)
धत्तम्place, bestow (you two)
धत्तम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु)
प्रजाम्offspring, progeny
प्रजाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
पुष्टिम्nourishment, thriving
पुष्टिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुष्टि (प्रातिपदिक)
भूतिम्prosperity, well-being
भूतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभूति (प्रातिपदिक; भू ‘to be’ से)
अस्मासुin us, among us
अस्मासु:
अधिकरण
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
धत्तम्place, bestow (you two)
धत्तम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु)
दीर्घायुत्वायfor long life
दीर्घायुत्वाय:
सम्प्रदान/प्रयोजन (दत्तेः प्रयोजनम्)
TypeNoun
Rootदीर्घायुत्व (प्रातिपदिक; दीर्घ + आयुस् + त्व)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण (प्रवृत्त्यर्थः)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
तिरतम्carry across, help to overcome (you two)
तिरतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootतॄ/तॄत् (धातु ‘to cross, overcome’) → तिरत (लोट्/विधिलिङ्-आदेशरूप; 2nd du)
नःour
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
आयुःlife, lifespan
आयुः:
कर्म (तिरतम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
