Rig Veda 8.59.3: Mandala 8, Sukta 59, Mantra 3
Sukta 8.59
Devata: Indra-Varuṇa (dual)
Chandas: Jagatī (probable; needs metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
सत्यं तदिन्द्रावरुणा कृशस्य वां मध्व ऊर्मिं दुहते सप्त वाणीः । ताभिर्दाश्वांसमवतं शुभस्पती यो वामदब्धो अभि पाति चित्तिभिः ॥
Transliteration
satyáṃ tád indrāvaruṇā kṛśásya vāṃ mádhva ū́rmiṃ duhate saptá vā́ṇīḥ | tā́bhir dāśvā́ṃsam avataṃ śúbhaspatī yó vām ádabdho abhí pā́ti cíttibhiḥ ||
Translation
これぞまことの「真」（satya）である、インドラとヴァルナよ。汝らの痩せた求道者のために、七つの声が甘美の波を搾り出す。その力によって、施与する者を守り給え、光り輝く福楽の主よ—欺かれず、覚醒した知のはたらきによって汝らを守護する者を。
Word by Word
सत्यम्true; truth
सत्यम्:
Karma (विधेय/उपपद-रूपेण) अथवा वाक्य-विशेषण
TypeAdjective/Noun
Rootसत्य (प्रातिपदिक; √अस् > सत् + -य)
तत्that
तत्:
Karma/विषय (सत्यम् इत्यस्य निर्देशः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रावरुणाO Indra and Varuṇa
इन्द्रावरुणा:
सम्बोधन
TypeNoun (dual deity compound)
Rootइन्द्र + वरुण (देवनाम-प्रातिपदिक; द्वन्द्व)
कृशस्यof the lean/weak (one); of the poor
कृशस्य:
सम्बन्ध (ऊर्मिम् इत्यस्य) / षष्ठी-सम्बन्ध
TypeAdjective/Noun
Rootकृश (प्रातिपदिक)
वाम्of you two / for you two
वाम्:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (युवयोः/युवाभ्याम् अर्थे)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
मध्वःof honey; of sweetness (mead)
मध्वः:
सम्बन्ध (ऊर्मिम् इत्यस्य) / षष्ठी-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
ऊर्मिम्wave; billow; surge
ऊर्मिम्:
Karma
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिक)
दुहतेthey milk/draw out
दुहते:
Kriyā (मुख्य क्रिया); कर्ता = वाणीः (बहुवचन-कर्तृ) अथवा देवौ (अर्थतः)
TypeVerb
Root√दुह् (दोग्धि)
सप्तseven
सप्त:
विशेषण (वाणीः इत्यस्य)
TypeNumeral
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
वाणीःvoices; utterances; speech-streams
वाणीः:
Kartā
TypeNoun
Rootवाणी (प्रातिपदिक)
ताभिःwith those (voices)
ताभिः:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दाश्वांसम्the worshipper/giver (who has offered)
दाश्वांसम्:
Karma
TypeNoun (participle used substantively)
Root√दाश् (दान/यज्ञ) → दाश्वांस् (कृत्: क्त्वसुँ/वांस्-प्रत्यय; ‘दाता/यजमान’)
अवतम्protect/help (you two)!
अवतम्:
Kriyā; कर्ता = इन्द्रावरुणा (सम्बोधितौ)
TypeVerb
Root√अव् (रक्षण/पालन)
शुभस्पतीO lords of splendor/beauty
शुभस्पती:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet compound)
Rootशुभस् + पति (तत्पुरुष; ‘शोभनस्य/शुभस्य पतिः’)
यःwho
यः:
Kartā (अभि पाति इत्यस्य)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम)
वाम्you two
वाम्:
Karma/सम्प्रदान (अभि पाति—‘you two’ as object/goal)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
अदब्धःunharmed; unbeguiled; unerring
अदब्धः:
कर्तृ-विशेषण (यः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootअदब्ध (a- + √दभ् ‘to harm/deceive’ → ‘अहिंसित/अप्रमत्त’)
अभिtowards; over; upon
अभि:
क्रियाविशेषण (पाति इत्यस्य—‘towards/over’)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
पातिprotects; guards
पाति:
Kriyā
TypeVerb
Root√पा (पालन/रक्षण)
चित्तिभिःwith thoughts/insights; with intentions
चित्तिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootचित्ति (प्रातिपदिक; √चित् ‘to perceive/notice’ → ‘thought/insight’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.