Rig Veda 8.3.10: Mandala 8, Sukta 3, Mantra 10
Sukta 8.3
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
येना समुद्रमसृजो महीरपस्तदिन्द्र वृष्णि ते शवः । सद्यः सो अस्य महिमा न संनशे यं क्षोणीरनुचक्रदे ॥
Transliteration
yéna samudrám asṛ́jo mahī́r apás tád índra vṛ́ṣṇi te śávaḥ | sadyáḥ só asya mahimā́ ná saṃnáśe yáṃ kṣoṇī́r anucakradé ||
Translation
その力によって、汝は大海を、偉大なる水々を放ち出した――インドラよ、これぞ汝の牡牛のごとき威勢（śavas）。その偉大さはただちに減ずることなく、大地の諸界（kṣoṇī）は輪転の道において彼に随いめぐる。
Word by Word
येनby which (power/means)
येन:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
समुद्रम्the ocean
समुद्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
असृजःyou released/let loose
असृजः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज्
महीःthe great (waters)
महीः:
कर्म
TypeNoun
Rootमही (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘मह्/महि’ ‘great’)
अपःwaters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप्/आप् (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
(विशेष्य/विधेय)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वृष्णिin (your) manly strength
वृष्णि:
अधिकारण
TypeNoun
Rootवृष्णि (प्रातिपदिक; ‘bull-like might/virility’)
तेof you/your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शवःpower, might
शवः:
कर्तृ (विधेय-नाम)
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
सद्यःimmediately
सद्यः:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यस् (अव्यय)
सःhe/that (one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof him/of this
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
महिमाgreatness, majesty
महिमा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
नnot
न:
(निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय-निषेध)
सन्नशेvanishes, is lost
सन्नशे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootनश् (with preverb सम् → सन्नश्) अथवा ‘सन्-नश्’ (Vedic sandhi of सम् + नश्)
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
क्षोणीःthe earths/lands (regions)
क्षोणीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootक्षोणी (स्त्री. प्रातिपदिक)
अनुafter, along
अनु:
(क्रियायोग)
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
चक्रदेfollowed, ran after
चक्रदे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootक्रम् (Vedic: चक्रदे < चक्रदे/चक्रदे = perfect/aorist-like form with reduplication; often from √क्रम् ‘to stride, go’ with preverb अनु) अथवा √कृ (चक्रे) न; अत्र अर्थतः ‘followed/ran after’
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
