HomeRig VedaMandala 7Sukta 82Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 7.82.6: Mandala 7, Sukta 82, Mantra 6

Sukta 7.82

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra-Varuṇa (contrastive ‘anyáḥ ... anyáḥ’ distributing functions)
Chandas: Triṣṭubh

महे शुल्काय वरुणस्य नु त्विष ओजो मिमाते ध्रुवमस्य यत्स्वम् । अजामिमन्यः श्नथयन्तमातिरद्दभ्रेभिरन्यः प्र वृणोति भूयसः ॥

mahé śulkā́ya váruṇasya nú tvíṣe ójo mimāte dhrúvam asya yát svám | ájāmim anyáḥ śnatháyantam ā́tirad dabhrebhír anyáḥ prá vṛṇoti bhū́yasaḥ ||

いま、ヴァルナの大いなる輝きのために、彼の堅固なる本有の力は、光焔のうちにみずからを量りひろげる。他なる者は屈せぬ者を打ち倒し、また他なる者は、わずかなものの中から、より大いなる増益を選び取る。

म॒हेfor the great (one)
म॒हे:
सम्प्रदान (दत्तेः/अर्थे) / अधिकरण-प्राय (उद्देश्य)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) / मह् (वृद्धौ) (निरुक्त्यनुसार)
शु॒ल्कायfor the payment/fee (reward)
शु॒ल्काय:
सम्प्रदान (दत्तेः/अर्थे)
TypeNoun
Rootशुल्क (प्रातिपदिक)
वरु॑णस्यof Varuṇa
वरु॑णस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun (Proper)
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
नुnow/indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु
त्वि॒षःthe brilliance, radiance
त्वि॒षः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootत्विष् (प्रातिपदिक)
ओजःstrength, might
ओजः:
कर्म (मिमाते इति क्रियायाः) / अथवा कर्तृ-समन्वय (समुच्चय)
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
मिमातेmeasures out, apportions
मिमाते:
क्रिया
TypeVerb
Rootमा (माने/मितौ) धातु
ध्रु॒वम्the fixed/firm (portion)
ध्रु॒वम्:
कर्म (मिमाते)
TypeAdjective
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
अस्यof him/its
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यत्which/that
यत्:
सम्बन्ध/विशेषण (अन्वय-हेतु)
TypePronoun/Relative
Rootयद् (सर्वनाम)
स्वम्one’s own
स्वम्:
कर्म/विशेष्य (यत्-सम्बद्ध)
TypePronoun (Possessive)
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अजा॑मिnot akin, alien, improper
अजा॑मि:
कर्म-विशेषण / क्रियाविशेषण
TypeAdjective
Rootअजामि (प्रातिपदिक; ‘अ-जा॒मि’ = असजातीय/असमान)
मन्यःwrath, anger
मन्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमन्यु (प्रातिपदिक)
श्न॒थय॑न्तम्crushing, shattering
श्न॒थय॑न्तम्:
कर्म (आतिरद् इति क्रियायाः)
TypeVerb-participle
Rootश्नथ् (श्नथयति) धातु
आति॑रद्pierced through, overpassed
आति॑रद्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअतिर्/अतृ (अतिरति/आतिरद्) धातु (वैदिक रूप)
द॒भ्रेभिःwith the few/small (means/ones)
द॒भ्रेभिः:
करण
TypeAdjective (used substantively)
Rootदभ्र (प्रातिपदिक)
अन्यःanother (one)
अन्यः:
कर्तृ
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootप्र
वृ॑णोतिchooses, selects
वृ॑णोति:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृ (वृणोति ‘to choose/cover’) धातु
भूय॑सःof the greater (portion), more
भूय॑सः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (comparative)
Rootभूयस् (प्रातिपदिक; तुलनात्मक)

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App