Rig Veda 7.75.4: Mandala 7, Sukta 75, Mantra 4
Sukta 7.75
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Uṣas
Chandas: Triṣṭubh (likely)
Samhita Patha (Devanagari)
एषा स्या युजाना पराकात्पञ्च क्षितीः परि सद्यो जिगाति । अभिपश्यन्ती वयुना जनानां दिवो दुहिता भुवनस्य पत्नी ॥
Transliteration
eṣā́ syā́ yujānā́ parākā́t páñca kṣitī́ḥ pári sadyó jigāti | abhí-paśyantī vayúnā jánānāṃ divó duhitā́ bhúvanasya pátnī ||
Translation
彼女は遠きより自ら轡をかけ、たちまち五つの住処をめぐり包む。人々のはたらき（ヴァユナ）を見透かしつつ、天の娘—世界の女主人、生成（ブーヴァナ）の配偶—は進みゆく。
Word by Word
एषाthis (she)
एषा:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्याmay be / is (optative nuance)
स्या:
कर्तृ-सम्बन्धी (विधेय)
TypeVerb
Rootअस् (धातु) / स्य (विधिलिङ्-आदेश)
युजानāyoking herself / being yoked (harnessing)
युजानā:
कर्तृ (एषा इत्यस्य विशेषणम्) / करण-भावः (युक्ता/संयुज्यमाना) संदर्भतः
TypeParticiple (Adjectival)
Rootयुज् (धातु) → युजान (वर्तमान-कृदन्त, आत्मनेपद)
पराकात्from afar
पराकात्:
अपादान
TypeIndeclinable (ablatival adverb) / Noun-form
Rootपराक (अव्यय/प्रातिपदिक ‘दूर’)
पञ्चfive
पञ्च:
विशेषण (क्षि॒तीः इत्यस्य)
TypeNumeral
Rootपञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)
क्षि॒तीःdwellings/regions; (often) the five tribes/peoples
क्षि॒तीः:
कर्म
TypeNoun
Rootक्षिति (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक)
परिaround
परि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
सद्यःat once
सद्यः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसद्यस् (अव्यय)
जिगातिgoes, hastens, traverses
जिगाति:
कर्तृ (एषा)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → जिगाति (वेदिक-रूप; desiderative/intensive-like present)
अभिपश्यन्तीbeholding, looking upon
अभिपश्यन्ती:
कर्तृ (एषा इत्यस्य विशेषणम्) / क्रियासहचर
TypeParticiple (Adjectival)
Rootपश् (धातु) + अभि (उपसर्ग) → अभि-पश्यन्त् (वर्तमान-कृदन्त)
वयुनाwith discernment/skill; with wise insight
वयुना:
करण
TypeNoun
Rootवयुन (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक)
जनानाम्of people, of men
जनानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of’
TypeNoun
Rootजन (पुंलिङ्ग प्रातिपदिक)
दिवःof heaven
दिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक ‘heaven’)
दुहिताdaughter
दुहिता:
कर्तृ/समानााधिकरण (एषा इत्यस्य)
TypeNoun
Rootदुहितृ (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक)
भुवनस्यof the world/existence
भुवनस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootभुवन (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक)
पत्नीlady, mistress; wife
पत्नी:
कर्तृ/समानााधिकरण (एषा इत्यस्य)
TypeNoun
Rootपत्नी (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.