Rig Veda 6.75.6: Mandala 6, Sukta 75, Mantra 6
Sukta 6.75
Rishi: Bharadvāja (traditional)
Devata: Chariot/Reins (Raśmi/Abhīśu) and the guiding intelligence (Suṣārathi)
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs scan)
Samhita Patha (Devanagari)
रथे तिष्ठन्नयति वाजिनः पुरो यत्रयत्र कामयते सुषारथिः । अभीशूनां महिमानं पनायत मनः पश्चादनु यच्छन्ति रश्मयः ॥
Transliteration
rathé tíṣṭhann ayati vājínaḥ puró yátra-yatra kā́mayate suṣārathíḥ | abhī́śūnāṃ mahimā́naṃ panāyata mánaḥ paścā́d ánu yácchanti raśmáyaḥ ||
Translation
戦車に立ち、善き御者は駿馬を、己が望むところへ、いずこへも前へと導く。手綱の偉大なる力を讃えよ；諸々の「光線」（力の筋）は後に従い、心に結びついて保つ。
Word by Word
रथेon/in the chariot
रथे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक) < √रम्/रथ् (व्युत्पत्तिः)
तिष्ठन्standing
तिष्ठन्:
कर्तृ (कर्तरि विशेषणम्)
TypeVerb (participle)
Root√स्था (तिष्ठति)
अयतिdrives/causes to go
अयति:
क्रिया
TypeVerb
Root√इ (अयति; वेदिक रूप) / √या (प्रेरणे) (पाठभेद-सम्भव)
वाजिनःof the racer/steed (swift one)
वाजिनः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
पुरःforward, in front
पुरः:
देश-निर्देश (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्ययीभाव/अव्यय) / पुरः (निपात)
यत्रwhere
यत्र:
अधिकारण (देश/काल)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (निपात)
यत्रwherever
यत्र:
अधिकारण (पुनरुक्ति-बल)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (निपात)
कामयतेdesires
कामयते:
क्रिया
TypeVerb
Root√कम् (कामयते) (इच्छायाम्)
सुषारथिःthe good charioteer
सुषारथिः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootसु- + सारथि (प्रातिपदिक)
अभीशूनाम्of the reins
अभीशूनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअभीशु (प्रातिपदिक)
महिमानम्greatness, might
महिमानम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
पनायतpraised/celebrated
पनायत:
क्रिया
TypeVerb
Root√पन् (स्तुतौ/प्रशंसायाम्) (वेदिक) / √पण् (व्यवहारे) (पाठभेद-सम्भव)
मनःthe mind
मनः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
पश्चात्behind, afterwards
पश्चात्:
देश-निर्देश (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (निपात)
अनुalong, following
अनु:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/निपात)
यच्छन्तिthey restrain/hold
यच्छन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√यम् (यच्छति) (नियमे/धारणे)
रश्मयःthe reins (rays/straps)
रश्मयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरश्मि (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.