Rig Veda 6.5.6: Mandala 6, Sukta 5, Mantra 6
Sukta 6.5
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
स तत्कृधीषितस्तूयमग्ने स्पृधो बाधस्व सहसा सहस्वान् । यच्छस्यसे द्युभिरक्तो वचोभिस्तज्जुषस्व जरितुर्घोषि मन्म ॥
Transliteration
sa tat kṛdhīṣitas tūyam agne spṛdho bādhasva sahasā sahasvān | yac chasyase dyu-bhir akto vacobhis taj juṣasva jaritur ghoṣi manma ||
Translation
されば、促されしとき、アグニよ、速やかにその業を成し遂げよ。力ある者よ、その威力をもって競い争う敵対の勢いを打ち退けよ。そなたのために宣べられるもの――日々により輝かされ、言葉により塗油された讃歌――それを嘉納し、歌い手の思念を轟かせよ。
Word by Word
सःhe (Agni)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स- (प्रonominal stem)
तत्that (deed/aid)
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कृधीdo! / make!
कृधी:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
ईषितःimpelled, urged on
ईषितः:
कर्तृ (विशेषणम् सः इति)
TypeParticiple (Adjective)
Rootईष्/ईष् (धातु) → ईषित (कृदन्त, क्त)
तूयम्swiftly
तूयम्:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootतूयम् (अव्यय; ‘शीघ्रम्’)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
स्पृधःhostilities, rivals
स्पृधः:
कर्म
TypeNoun
Rootस्पृध् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक ‘स्पृध्’ = rivalry/hostility)
बाधस्वrepel! / drive away!
बाधस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootबाध् (धातु)
सहसाwith might, by force
सहसा:
करण
TypeNoun (instrumental used adverbially)
Rootसहस् (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)
सहस्वान्mighty, powerful
सहस्वान्:
कर्तृ (विशेषणम् सः/अग्निः इति)
TypeAdjective
Rootसहस् (प्रातिपदिक) → सहस्वन्त् (विशेषण)
यत्what (that which)
यत्:
कर्म
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शस्यसेyou are praised
शस्यसे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootशंस् (धातु)
द्युभिःwith lights / with heavenly (splendours)
द्युभिः:
करण
TypeNoun
Rootद्यु (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक ‘द्युः’ = heaven/brightness)
अक्तःanointed, adorned
अक्तः:
कर्तृ (विशेषणम्—अग्निः)
TypeParticiple (Adjective)
Rootअञ्ज् (धातु) → अक्त (कृदन्त, क्त)
वचोभिःwith words, with hymns
वचोभिः:
करण
TypeNoun
Rootवचस् (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जुषस्वenjoy! / accept graciously!
जुषस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootजुष् (धातु)
जरितुःof the singer/praiser
जरितुः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootजरितृ (प्रातिपदिक; ‘singer, praiser’)
घोषिresounding
घोषि:
कर्म (विशेषणम् मन्मनः)
TypeAdjective
Rootघोषिन् (प्रातिपदिक; ‘sounding, resounding’)
मन्मhymn/thought (prayer)
मन्म:
कर्म
TypeNoun
Rootमन्मन्/मन्म (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक; ‘thought, hymn, devotion’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.