Rig Veda 5.73.2: Mandala 5, Sukta 73, Mantra 2
Sukta 5.73
Devata: Aśvins
Samhita Patha (Devanagari)
इह त्या पुरुभूतमा पुरू दंसांसि बिभ्रता । वरस्या याम्यध्रिगू हुवे तुविष्टमा भुजे ॥
Transliteration
ihá tyā puru-bhū́tamā purū́ daṃsā́ṃsi bíbhratā | varasyā́ yā́my adhrigū́ huvé tuvíṣṭamā bhujé ||
Translation
ここにわれは汝らを呼ぶ――多様に成り現れ、数多の巧みの力（daṃsāṃsi）を担う者たちを。最高の善を求めて、ためらわぬ者たちよ、われは汝らへと進む。最も強き者たちよ、汝らの力と歓喜の分け前を得んがために呼ぶ。
Word by Word
इहhere
इह:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय-प्रातिपदिक)
त्याthose two (f.)
त्या:
कर्म (हुवे इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुरुभूतमाmost manifold / most abundant in forms
पुरुभूतमा:
कर्म (त्या इत्यस्य विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootपुरु-भूतम (विशेषण-प्रातिपदिक; पुरु + भूतम, तमत्-प्रत्यय)
पुरूmany
पुरू:
कर्म (दंसांसि इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootपुरु (विशेषण-प्रातिपदिक)
दंसांसिwondrous deeds / feats
दंसांसि:
कर्म (बिभ्रता इत्यस्य)
TypeNoun
Rootदंसस् (नपुंसक-प्रातिपदिक)
बिभ्रताbearing / carrying
बिभ्रता:
कर्तृ (क्रियाविशेषणरूपेण—‘धारयन्त्यौ’)
TypeParticiple
Rootभृ (धातु) → बिभ्रत् (वर्तमान-कृदन्त, शतृ)
वरस्याexcellent / choice-worthy
वरस्या:
कर्तृ (या इत्यस्य विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootवरस्य (विशेषण-प्रातिपदिक; वरस् ‘choice/boon’ से)
यामिI go / I proceed
यामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु ‘गच्छति’) → यामि (लट्)
अध्रिगूunfailing / uninjured (two)
अध्रिगू:
कर्म (हुवे इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootअध्रिगु (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘अध्रि’ + ‘गु’ इत्यादि वैदिक-रूप)
हुवेI invoke / I call
हुवे:
क्रिया
TypeVerb
Rootह्वे (धातु ‘आह्वयति’) → हुवे (लिट्/परिप्रयोगः; वैदिक-आत्मनेपद-रूप)
तुविष्टमाmost powerful
तुविष्टमा:
कर्म (हुवे इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootतुविष्टम (विशेषण-प्रातिपदिक; तुवि + इष्टम, तमत्-प्रत्यय)
भुजेI partake / I enjoy / I receive (benefit)
भुजे:
क्रिया
TypeVerb
Rootभुज् (धातु ‘सेवते/भुङ्क्ते/भजते’) → भुजे (लट्/आत्मनेपद; वैदिक-प्रयोगः)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
