Rig Veda 5.3.2: Mandala 5, Sukta 3, Mantra 2
Sukta 5.3
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Agni (as Aryaman/Mitra-function)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
त्वमर्यमा भवसि यत्कनीनां नाम स्वधावन्गुह्यं बिभर्षि । अञ्जन्ति मित्रं सुधितं न गोभिर्यद्दम्पती समनसा कृणोषि ॥
Transliteration
tvám aryamā́ bhavasi yát kanī́nāṃ nā́ma svadhāvan gúhyaṃ bibharṣi | áñjanti mitráṃ sudhítaṃ ná góbhir yád dámpatī sámanasā kṛṇóṣi ||
Translation
自らの法をもつ者よ、若き力たちの秘められた名を担うとき、汝はアリヤマン（Aryaman）となる。彼らは、よく据えられた光芒をもって、牛乳で塗るかのようにミトラ（Mitra）を塗油する。汝が家の二人の主を同心にするとき、存在のうちに和合を打ち立てる。
Word by Word
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अर्यमाAryaman
अर्यमा:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootअर्यमा (देवनाम-प्रातिपदिक)
भवसिthou art / becomest
भवसि:
(अस्ति-क्रिया)
TypeVerb
Rootभू
यत्that which / when
यत्:
कर्म/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सम्बन्ध-सर्वनाम)
कनीनाम्of the young ones / of the maidens
कनीनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootकनीन (प्रातिपदिक)
नामname
नाम:
कर्म
TypeNoun
Rootनामन्
स्वधावन्O self-empowered / possessing svadhā
स्वधावन्:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootस्वधा + वत् (स्वधावन्त्-प्रातिपदिक)
गुह्यम्hidden, secret
गुह्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootगुह्य (गुह्-धातु से ‘गोप्य/गूढ’)
बिभर्षिthou bearest / holdest
बिभर्षि:
कर्तृ
TypeVerb
Rootभृ
अञ्जन्तिthey anoint
अञ्जन्ति:
कर्तृ
TypeVerb
Rootअञ्ज्
मित्रम्Mitra
मित्रम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootमित्र (देवनाम-प्रातिपदिक)
सुधितम्well-set / well-ordered
सुधितम्:
कर्म
TypeAdjective/Participle
Rootसु + धित (धा-धातु से ‘धित’ = स्थापित/निहित; ‘सुधित’)
नlike, as
न:
(सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootन
गोभिःwith cows (i.e., with bovine products / with kine)
गोभिः:
करण
TypeNoun
Rootगो
यत्when / in that (act)
यत्:
कर्म/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सम्बन्ध-सर्वनाम)
दम्पतीthe (two) household-lords, the couple
दम्पती:
कर्तृ
TypeNoun (dual)
Rootदम्पति (दम् + पति; द्वन्द्व/युगलार्थ)
समनसाwith one mind, in concord
समनसा:
करण/भाव
TypeAdjective
Rootसम् + मनस् (समनस्-प्रातिपदिक)
कृणोषिthou makest / bringest about
कृणोषि:
कर्तृ
TypeVerb
Rootकृ
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
