Rig Veda 5.11.5: Mandala 5, Sukta 11, Mantra 5
Sukta 5.11
Rishi: Vasiṣṭha (sūkta attribution RV 5.11)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
तुभ्येदमग्ने मधुमत्तमं वचस्तुभ्यं मनीषा इयमस्तु शं हृदे । त्वां गिरः सिन्धुमिवावनीर्महीरा पृणन्ति शवसा वर्धयन्ति च ॥
Transliteration
túbhyedám agne mádhu-mattamaṃ vácaḥ túbhyaṃ manīṣā́ iyám astu śáṃ hṛdé | tvā́ṃ gíraḥ síndhum ivā́vanīr mahī́r ā́ pṛṇanti śávasā vardháyanti ca ||
Translation
アグニよ、汝のためにこの最も甘美なる言葉を捧ぐ。願わくはこの思惟の光が心に安らぎ（śam）となれ。讃歌は汝を満たす、偉大なる河が海を満たすがごとく；その力（śavas）により汝を増し、成長させる。
Word by Word
तुभ्येto you
तुभ्ये:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
मधुमत्तमम्most honeyed / sweetest
मधुमत्तमम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootमधुमत् (प्रातिपदिक) + तमप्
वचःspeech, utterance
वचः:
कर्म
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
मनीषाthought, insight
मनीषा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमनीषा (प्रातिपदिक)
इयम्this
इयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्तुlet it be
अस्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
शम्for welfare, auspiciously
शम्:
(प्रयोजन/भाव)
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय/निपात)
हृदेfor the heart
हृदे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
गिरःsongs, hymns
गिरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
सिन्धुम्the river/ocean
सिन्धुम्:
कर्म (उपमान-आश्रय)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
(उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव
अवनीःstreams, flows (lit. ‘river-beds/earths’ → flowing channels)
अवनीः:
कर्तृ (गिरः-समन्वयेन)
TypeNoun
Rootअवनी (प्रातिपदिक)
महीःgreat
महीः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootमही (प्रातिपदिक) / महत्-स्त्री
आtowards, unto
आ:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
पृणन्तिthey fill, they satisfy
पृणन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपॄ/पृ (धातु) ‘to fill, satisfy’
शवसाwith might, by strength
शवसा:
करण
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
वर्धयन्तिthey cause to grow, they increase
वर्धयन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु) ‘to increase’ (णिच्)
चand
च:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.