Rig Veda 4.4.1: Mandala 4, Sukta 4, Mantra 1
Sukta 4.4
Rishi: Vāmadeva Gautama (attributed for RV 4.4)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
कृणुष्व पाजः प्रसितिं न पृथ्वीं याहि राजेवामवाँ इभेन । तृष्वीमनु प्रसितिं द्रूणानोऽस्तासि विध्य रक्षसस्तपिष्ठैः ॥
Transliteration
kṛṇuṣvá pā́jaḥ prá-sitiṃ ná pṛthvī́ṃ yā́hi rājéva áma-vāṃ ibhéna | tṛṣvī́m ánu prá-sitiṃ drūṇānáḥ ástā́si vídhya rákṣasas tápiṣṭhaiḥ ||
Translation
汝の燃え立つ威力を打ち建てよ、大地のごとく広く及ぶ歩みを。王が強き象の勢いをもって進むように、進み出でよ。渇きの突進に従い、奔り迫る汝は射手なり—最も灼熱の力によって、ラクシャサ（Rakṣasa）を貫け。
Word by Word
कृणुष्वdo/make (for yourself); perform!
कृणुष्व:
(क्रियापद) —
TypeVerb
Root√कृ (करोति)
पाजःstrength, might, vigor
पाजः:
कर्म
TypeNoun
Rootपाजस् (प्रातिपदिकम्)
प्रसितिम्impulse, forward drive; onset
प्रसितिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootप्रसिति (प्रातिपदिकम्)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
पृथ्वीम्the earth
पृथ्वीम्:
कर्म (उपमानम्)
TypeNoun
Rootपृथ्वी (प्रातिपदिकम्)
याहिgo! come forth!
याहि:
(क्रियापद) —
TypeVerb
Root√या (याति)
राजाa king
राजा:
कर्ता (उपमानम्)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिकम्)
इवas, like
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
अमवान्mighty, powerful
अमवान्:
कर्ता-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootअमवत् (प्रातिपदिकम्)
इभेनwith an elephant (i.e., with elephant(-like) force)
इभेन:
करण
TypeNoun
Rootइभ (प्रातिपदिकम्)
तृष्वीम्thirsting; eager, impetuous
तृष्वीम्:
कर्म-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootतृष्वी (प्रातिपदिकम्)
अनुalong, after, in accordance with
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु
प्रसितिम्impulse, forward drive
प्रसितिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootप्रसिति (प्रातिपदिकम्)
द्रूणानःrunning, rushing
द्रूणानः:
कर्ता (क्रियाविशेषण-भावेन)
TypeVerb
Root√द्रु (द्रवति/द्रव्) + शानच्
अस्तासिyou are
अस्तासि:
(क्रियापद) —
TypeVerb
Root√अस् (अस्ति)
विध्यpierce! smite!
विध्य:
(क्रियापद) —
TypeVerb
Root√व्यध् (विध्यति)
रक्षसःthe demons/evil spirits (rakṣas)
रक्षसः:
कर्म
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिकम्)
तपिष्ठैःwith the most burning (weapons/forces); with fiercest heat
तपिष्ठैः:
करण
TypeAdjective
Rootतपिष्ठ (तपस्-तमा/इष्ठ-प्रत्ययान्त; प्रातिपदिकम्)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.