Rig Veda 4.26.3: Mandala 4, Sukta 26, Mantra 3
Sukta 4.26
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra (Vṛtra/fort-slayer motif), voiced through the seer’s identification
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
अहं पुरो मन्दसानो व्यैरं नव साकं नवतीः शम्बरस्य । शततमं वेश्यं सर्वताता दिवोदासमतिथिग्वं यदावम् ॥
Transliteration
aháṃ púro mandasānáḥ vy àiraṃ náva sā́kaṃ navatī́ḥ śámbarāsya | śata-tamáṃ veśyàṃ sárvatātā dívo-dāsam atithi-gváṃ yád ā́vam ||
Translation
我は歓喜に満ちて、シャンバラの堅固な城塞を—九と九十をひとつに—打ち砕いた。我はディヴォーダーサ・アティティグヴァを助けた、百番目の住まい、あまねく征服する者を—我が来たりて救うとき。
Word by Word
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुरःin front; forth
पुरः:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्यय/उपसर्गीय-प्रातिपदिक)
मन्दसानःrejoicing; exhilarated
मन्दसानः:
कर्तृ (अहम्-विशेषणम्)
TypeParticiple (Adjectival)
Rootमन्द् (धातु) → मन्दस (प्रातिपदिक) / मन्दसान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
व्यैरम्the hostile one / hostility (as object overcome)
व्यैरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootव्यैर (प्रातिपदिक; वैर/वैरिन्-सम्बद्ध)
नवnine
नव:
विशेषण (संख्या)
TypeNumeral
Rootनव (संख्या-प्रातिपदिक)
साकम्together; in company
साकम्:
अधिकरण/सहकारक (सहभाव)
TypeIndeclinable
Rootसाकम् (अव्यय)
नवतीःninety
नवतीः:
कर्म (गणनात्मक-सम्बन्ध) / विशेष्य-सम्बन्ध
TypeNumeral (f.)
Rootनवति (संख्या-प्रातिपदिक)
शम्बरस्यof Śambara
शम्बरस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeProper Noun
Rootशम्बर (प्रातिपदिक; दस्यु-नाम)
शततमम्the hundredth
शततमम्:
कर्म-विशेषण
TypeOrdinal/Adjective
Rootशततम (क्रमवाचक-प्रातिपदिक; शत + तम)
वेश्यम्dwelling-place; settlement; stronghold
वेश्यम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootवेश्य (प्रातिपदिक; ‘वेश’/‘विश्’ से—आवास/बस्ती/स्थाप्य)
सर्वताताfrom all sides; altogether
सर्वताता:
करण (रीति/प्रकार)
TypeNoun (abstract) / Adverbial
Rootसर्वताता (प्रातिपदिक; सर्वतः + ता)
दिवोदासम्Divodāsa
दिवोदासम्:
कर्म
TypeProper Noun
Rootदिवोदास (प्रातिपदिक; राजन्-नाम)
अतिथिग्वम्Atithigva
अतिथिग्वम्:
कर्म (दिवोदासम् इत्यस्य सह-समुच्चय/अप्पोज़िशन)
TypeProper Noun
Rootअतिथिग्व (प्रातिपदिक; ऋषि/नर-नाम)
यत्which; what
यत्:
कर्म (यद्-उपवाक्यस्य)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आवम्I helped / I furthered / I aided
आवम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअव् (धातु) + आ- (उपसर्ग) → आव (तिङन्त)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.