Rig Veda 4.13.3: Mandala 4, Sukta 13, Mantra 3
Sukta 4.13
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Sūrya (with his Harits)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
यं सीमकृण्वन्तमसे विपृचे ध्रुवक्षेमा अनवस्यन्तो अर्थम् । तं सूर्यं हरितः सप्त यह्वीः स्पशं विश्वस्य जगतो वहन्ति ॥
Transliteration
yáṃ sīm ákṛṇvan támase vipṛ́ce dhruvá-kṣemā anava-syánto ártham | táṃ sū́ryaṃ harítaḥ saptá yahvī́ḥ spáśaṃ víśvasya jágato vahanti ||
Translation
彼を、闇に抗して見分ける者として彼らは立て、揺るがぬ安泰のうちに目標を求めた――その太陽を、七つの疾きハリト（Harit）が運ぶ。万象の動きを見張り、証しする者として。
Word by Word
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सीम्indeed; just; him
सीम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसीम् (निपात/अव्यय)
अकृण्वन्तम्(him) not making / not doing
अकृण्वन्तम्:
कर्म
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootकृ (धातु) → कृण्वत् (वर्तमान कृदन्त) + अ- (निषेध/अभाव-उपसर्ग)
तमसेfor darkness; to the darkness
तमसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
विपृचेin the mingling/confusing (state); in the entangling
विपृचे:
अधिकरण
TypeAdjective
Rootवि- + पृच् (धातु) → विपृच् (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक)
ध्रुवक्षेमाःhaving firm security; steadfast in safety
ध्रुवक्षेमाः:
कर्तृ
TypeAdjective (compound)
Rootध्रुव- + क्षेम (समास-प्रातिपदिक)
अनवस्यन्तःnot seeking; not desiring
अनवस्यन्तः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootअन्- + वस्/वस्य् (धातु ‘to desire/seek’, Vedic) → वस्यन्त् (वर्तमान कृदन्त) + अन्- (निषेध)
अर्थम्aim; purpose; object
अर्थम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सूर्यम्the Sun
सूर्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
हरितःthe bay mares (sun’s steeds)
हरितः:
कर्तृ
TypeNoun (f.)
Rootहरित् (प्रातिपदिक)
सप्तseven
सप्त:
—
TypeNumeral
Rootसप्तन् (संख्या)
यह्वीःswift/impetuous (fem.)
यह्वीः:
कर्तृ
TypeAdjective (f.)
Rootयह्वी (प्रातिपदिक)
स्पशम्the spy; watcher
स्पशम्:
कर्म
TypeNoun
Rootस्पश् (प्रातिपदिक)
विश्वस्यof all; of the whole
विश्वस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
जगतःof the moving world; of creation
जगतः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
वहन्तिthey carry; they convey
वहन्ति:
—
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
