Rig Veda 3.51.9: Mandala 3, Sukta 51, Mantra 9
Sukta 3.51
Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Indra with Maruts
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अप्तूर्ये मरुत आपिरेषोऽमन्दन्निन्द्रमनु दातिवाराः । तेभिः साकं पिबतु वृत्रखादः सुतं सोमं दाशुषः स्वे सधस्थे ॥
Transliteration
aptū́rye maruta ā́pir eṣó’mandann índram ánu dātívārāḥ | tébhiḥ sā́kaṃ pibatu vṛtrakhādáḥ sutáṃ sómaṃ dāśúṣaḥ své sadhásthe ||
Translation
アプトゥーリヤ（Ap-tūrya）の奔流の働きにおいて、マルト（Maruts）よ、この近き助けはインドラ（Indra）を歓喜させた。贈与をなす者らは彼に従う。彼らとともに、ヴリトラ（Vṛtra）を食らう者は飲め――自らの交会の座において、供犠する者の搾りしスォーマ（Soma）を。
Word by Word
अप्तूर्येin the ‘ap-tūrya’ (water-aided/ritual-impelling) [act/occasion]
अप्तूर्ये:
कर्म (अमन्दन् इत्यस्य; ‘अप्तूर्ये’ इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअप्तूर्य (प्रातिपदिक; अप्/आप् + तूर्य-)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
आपिःhelp, alliance, companionship
आपिः:
कर्तृ/भाव (अमन्दन् इत्यस्य सहवर्तिनी; ‘सहायता/सङ्गति’)
TypeNoun
Rootआपि (प्रातिपदिक)
एषःthis
एषः:
कर्तृ (आपिः इत्यस्य विशेषणम्/सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अमन्दन्they gladdened/cheered
अमन्दन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootमन्द् (धातु; ‘to gladden/cheer’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अनुalong, after, in accordance with
अनु:
उपपद-सम्बन्ध (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
दातिवाराःgift-bestowing (givers of boons)
दातिवाराः:
कर्तृ (अमन्दन् इत्यस्य; मरुतः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootदातिवार (प्रातिपदिक; दाति- ‘giving’ + वार- ‘choice/gift’)
तेभिःwith them
तेभिः:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
साकम्together
साकम्:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootसाकम् (अव्यय)
पिबतुlet (him) drink
पिबतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (धातु; ‘to drink’)
वृत्रखादःVṛtra-slayer (lit. Vṛtra-devourer), i.e., Indra
वृत्रखादः:
कर्तृ (पिबतु इत्यस्य)
TypeNoun (epithet)
Rootवृत्रखाद (प्रातिपदिक; वृत्र + खाद ‘eater/chewer’)
सुतम्pressed (soma)
सुतम्:
कर्म
TypeParticiple
Rootसु (धातु; ‘to press’ → क्त-प्रत्ययान्त)
सोमम्Soma
सोमम्:
कर्म (सुतम् इत्यस्य विशेष्यः)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
दाशुषःof the worshipper/giver
दाशुषः:
सम्बन्ध (सुतं सोमं—कस्य?)
TypeNoun (agent, worshipper/giver)
Rootदाश्वस्/दाशुष् (प्रातिपदिक; √दाश् ‘to worship/give’ → perf. part.)
स्वेin his own
स्वे:
अधिकरण (सधस्थे इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective/Pronoun
Rootस्व (प्रातिपदिक)
सधस्थेseat, place, abode (ritual seat)
सधस्थे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसधस्थ (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.