Rig Veda 2.23.19: Mandala 2, Sukta 23, Mantra 19
Sukta 2.23
Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Brahmaṇaspati
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
ब्रह्मणस्पते त्वमस्य यन्ता सूक्तस्य बोधि तनयं च जिन्व । विश्वं तद्भद्रं यदवन्ति देवा बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
Transliteration
bráhmaṇaspate tvám asyá yantā́ sū́ktasya bodhi tánayaṃ ca jinva | víśvaṃ tád bhadráṃ yád ávanti devā́ bṛhád vadema vidáthe suvī́rāḥ ||
Translation
言の主ブラフマナスパティ（Brahmaṇaspati）よ、汝はこのよく織られし讃歌の御者にして導き手。これに目覚め、われらの子孫をも励ましたまえ。吉祥なるものはすべて、神々の護りたまうところ――われら、集会（vidatha）にて「広大なるもの」を語り、内なる勇士（suvīra）に富まん。
Word by Word
ब्रह्मणस्पतेO Lord of prayer (Bṛhaspati)
ब्रह्मणस्पते:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootब्रह्मणस्-पति (प्रातिपदिक) < ब्रह्मन् + पति
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यन्ताcontroller, guide
यन्ता:
कर्तृ (apposition to त्वम्)
TypeNoun (agent)
Rootयन्तृ (प्रातिपदिक) < √यम् (यच्छति/नियच्छति) + तृ
सूक्तस्यof the hymn
सूक्तस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootसूक्त (प्रातिपदिक) < सु + उक्त (PPP of √वच्)
बोधिbe aware; take heed; awaken
बोधि:
क्रिया
TypeVerb
Root√बुध् (बोधते/बुध्यते)
तनयम्offspring, son
तनयम्:
कर्म
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
जिन्वquicken, strengthen, invigorate
जिन्व:
क्रिया
TypeVerb
Root√जिव्/√जिन्व् (वर्धयति/प्रेरयति; Vedic jinva)
विश्वम्all, the whole
विश्वम्:
कर्तृ/विषय (of implied ‘is’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
कर्तृ/विषय (correlative)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भद्रम्auspicious, good
भद्रम्:
विशेषण/विधेय
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
यत्which
यत्:
कर्म (of अवन्ति)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अवन्तिthey help, protect
अवन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√अव् (रक्षति/अवति)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ (of अवन्ति)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
बृहद्वदेमmay we speak greatly (loftily)
बृहद्वदेम:
क्रिया
TypeVerb
Root√वद् (वदति)
विदथेin the rite/assembly
विदथे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootविदथ (प्रातिपदिक) ‘assembly/ritual session’
सुवीराःhaving good heroes/strong sons; well-manned
सुवीराः:
कर्तृ (predicate to ‘we’ implied)
TypeAdjective (as noun)
Rootसुवीर (प्रातिपदिक) < सु + वीर
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
