Rig Veda 10.103.5: Mandala 10, Sukta 103, Mantra 5
Sukta 10.103
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
बलविज्ञायः स्थविरः प्रवीरः सहस्वान्वाजी सहमान उग्रः । अभिवीरो अभिसत्वा सहोजा जैत्रमिन्द्र रथमा तिष्ठ गोवित् ॥
Transliteration
bala-vijñāyáḥ stháviraḥ pravī́raḥ sáhasvān vājī́ sáhamāna ugráḥ | abhivī́ro abhisátvā sahojā́ jáitram indra rátham ā́ tiṣṭha govít ||
Translation
力を識る者、堅固にして不動、英雄に富む者。威力に満ち、豊饒を担い、耐え忍びつつ猛き者。英雄性において圧倒し、存在の力において圧倒し、力より生まれし者——インドラ（Indra）よ、勝利の戦車に乗れ、光の牛（光線）を見出す者よ。
Word by Word
बलविज्ञायःrenowned for strength / strength-famous
बलविज्ञायः:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootबल-विज्ञाय (प्रातिपदिक; बल ‘बल’ + विज्ञाय ‘विशेष-ज्ञात/प्रख्यात’)
स्थविरःsteadfast, firm, strong
स्थविरः:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस्थविर (प्रातिपदिक)
प्रवीरःhaving foremost heroes / very heroic
प्रवीरः:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्र-वीर (प्रातिपदिक)
सहस्वान्mighty, powerful
सहस्वान्:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसहस्वन्त् (प्रातिपदिक; सहस् ‘बल’)
वाजीswift, prize-winning, vigorous
वाजी:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक; वाज ‘वेग/बल/अन्न’)
सहमानःoverpowering, prevailing
सहमानः:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Root√सह् (धातु) → सहमान (वर्तमान कृदन्त, शतृ/शानच्)
उग्रःfierce, formidable
उग्रः:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
अभिवीरःpre-eminent in heroes / hero-surpassing
अभिवीरः:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअभि-वीर (प्रातिपदिक)
अभिसत्वाsurpassing in strength / very powerful
अभिसत्वा:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअभि-सत्वन् (प्रातिपदिक; सत्वन् ‘बल/सत्त्व/वीर्य’)
सहोजाःborn of might / might-begotten
सहोजाः:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसहस्-जा (प्रातिपदिक; सहस् + √जन्/√जन् ‘जन्म/उत्पत्ति’)
जैत्रम्victorious (car) / the winning (chariot)
जैत्रम्:
कर्म (आ-तिष्ठ इत्यस्य)
TypeAdjective (used substantively) / Noun
Rootजैत्र (प्रातिपदिक; √जि ‘जय’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
रथम्chariot
रथम्:
कर्म (आ-तिष्ठ इत्यस्य)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
आunto, onto (as preverb: ‘mount up’)
आ:
(क्रियाविशेषण/उपसर्गः)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
तिष्ठmount! stand! (get onto)
तिष्ठ:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु) → तिष्ठ (लोट्)
गोवित्winner/finder of cows
गोवित्:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootगो-वित् (प्रातिपदिक; गो ‘गवः’ + √विद्/विन्द् ‘लभ्/प्राप्’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.