HomeRig VedaMandala 1Sukta 94Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 1.94.9: Mandala 1, Sukta 94, Mantra 9

Sukta 1.94

Rishi: Gopavana Ātreya (traditionally for RV 1.94)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

वधैर्दुःशंसाँ अप दूढ्यो जहि दूरे वा ये अन्ति वा के चिदत्रिणः । अथा यज्ञाय गृणते सुगं कृध्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.94.9

vadháir duḥ-śaṃsā́m̐ ápa dū́ḍhyo jahi dūré vā́ yé ánti vā́ ké cid atríṇaḥ | áthā yajñā́ya gṛṇaté su-gáṃ kṛdhy ágne sakhyé mā́ riṣāmā vayáṃ táva ||

汝の打擲もって悪しき言葉の者どもを追い払え、堅く担う者よ。遠くにあろうと近くにあろうと、いかなる貪り食う者であれ。しかして祭儀へ向かい讃える歌い手のために善き道を作りたまえ。アグニ(Agni)よ、汝の友誼においてわれらが損なわれず——汝の守護のうちに安らかでありますように。

वधैःwith blows/with weapons
वधैः:
करण
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक) < √वध्/√हन् (वध ‘वध/हत्या/प्रहार’)
दुःशंसान्the evil-speaking/ill-intentioned (ones)
दुःशंसान्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootदुःशंस (प्रातिपदिक) (दुस्- + शंस ‘प्रशंसा/कीर्ति’ → ‘दुष्ट-कीर्ति/दुष्ट-वचन’)
अपaway
अप:
अपादान (दूरीकरणार्थ) सहाय
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/निपात)
दूढ्यःthe hard-to-handle/obstinate (ones)
दूढ्यः:
कर्तृ (जहि इत्यस्य सह-सम्बन्धे ‘दूढ्यः’ इति विशेषण-समूहः) / अथवा कर्म-सम्बन्धेन ‘दुःशंसान् … दूढ्यः’ इति समन्वय
TypeAdjective (used substantively)
Rootदूढ्य (प्रातिपदिक) < √दुह् (दूढ ‘दुह्-धातोः क्त-रूप/वृद्धि-प्रयोग; ‘दुह्य/दूढ्य’ = ‘दुह्यते/दुह्यः’ कठिन/दुष्प्राप्य/दुराराध्य’ इत्यर्थे)
जहिstrike down; slay
जहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√हन् (हनँ हिंसायाम्)
दूरेfar away
दूरे:
अधिकरण (देश) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (adverbial locative)
Rootदूर (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
समुच्चय/विकल्प
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
येwho (those who)
ये:
कर्तृ (अन्ति/दूरे इत्यादि-सम्बन्धे) / सम्बन्ध-प्रत्यय
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अन्तिnear
अन्ति:
अधिकरण (देश) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअन्ति (निपात/क्रियाविशेषण)
वाor
वा:
समुच्चय/विकल्प
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
केsome (whoever)
के:
कर्तृ (चिद्-सहित ‘के चिद्’)
TypePronoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चित्even; any; some
चित्:
सम्बन्ध/निपातार्थ
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
अत्रिणःthe Atris (Atri’s people/descendants)
अत्रिणः:
कर्तृ/सम्बन्ध (ये…के चिद् अत्रिणः) — ‘अत्रि-वंशीयाः/अत्रि-जनाः’
TypeNoun
Rootअत्रि (प्रातिपदिक) (अत्रि-वंशज/अत्रि-सम्बद्ध; RV में ‘अत्रि’ ऋषि-नाम)
अथाthen; thereafter
अथा:
अनन्तर्य/क्रम
TypeIndeclinable
Rootअथ (निपात) + आ (दीर्घ/स्वर-प्रयोग)
यज्ञायfor the sacrifice
यज्ञाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
गृणते(to/for) the praiser; the one who sings praise
गृणते:
सम्बन्ध (यज्ञाय … गृणते = ‘स्तुवते’ दातृ-सम्बन्ध) / अप्रत्यक्ष-सम्प्रदान
TypeVerb (present participial finite form in RV usage)
Root√गॄ/√गृ (गॄ शब्दे/स्तुतौ; ‘गृणाति’)
सुगम्a good path; easy passage
सुगम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective (neuter used as object)
Rootसुग (प्रातिपदिक) (सु- + गम् ‘गमन’)
कृधिmake; grant
कृधि:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (कृञ् करणे)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सख्येin friendship; in alliance
सख्ये:
अधिकरण (अवस्था/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक) < सखि
माdo not
मा:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-निपात)
रिषामmay we be harmed; may we suffer injury
रिषाम:
क्रिया
TypeVerb
Root√रिष् (रिषँ हिंसायाम्/क्षतौ)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
तवof you; your
तव:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद्/त्वद् (सर्वनाम)

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App