Rig Veda 1.64.8: Mandala 1, Sukta 64, Mantra 8
Sukta 1.64
Rishi: Nodha Gautama
Devata: Maruts
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
सिंहा इव नानदति प्रचेतसः पिशा इव सुपिशो विश्ववेदसः । क्षपो जिन्वन्तः पृषतीभिॠष्टिभिः समित्सबाधः शवसाहिमन्यवः ॥
Transliteration
siṃhā́ iva nā́nadati prá-cetasaḥ piśā́ iva su-píśo viśvá-vedasaḥ | kṣápo jínvantaḥ pṛ́ṣatībhi r̥ṣṭí-bhiḥ sám it sa-bā́dhaḥ śávasā́hi-manyavaḥ ||
Translation
獅子のように咆哮する、広き覚知をもつ者たち（pracetasaḥ）。彩り輝く者のように、よく整い、万有を知る者たち（viśvavedasaḥ）。斑の槍（pṛṣatībhir ṛṣṭibhiḥ）によって夜々を駆り立て進ませ、ひとつに合した圧力で障碍（sābādha）を打ち砕く、意志の力に猛き者たち。
Word by Word
सिंहाःlions
सिंहाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
नानदतिroars, resounds
नानदति:
क्रिया
TypeVerb
Rootनद् (धातु) → नानद् (वेदिक-प्रत्यय/आवृत्ति-रूप)
प्रचेतसःthe wise/foreknowing ones
प्रचेतसः:
कर्तृ (विशेषणम्) / कर्तृ
TypeAdjective/Noun
Rootप्र-चेतस् (प्रातिपदिक)
पिशाः(as) speckled ones
पिशाः:
कर्तृ (उपमान) / विशेषण
TypeNoun/Adjective
Rootपिश (प्रातिपदिक; ‘चित्त्र/वर्णयुक्त’)
इवlike
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
सुपिशःwell-speckled, beautifully variegated
सुपिशः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसु-पिश (प्रातिपदिक)
विश्ववेदसःall-knowing
विश्ववेदसः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective/Noun
Rootविश्व-वेदस् (प्रातिपदिक)
क्षपःnights
क्षपः:
कर्म
TypeNoun
Rootक्षप्/क्षपा (प्रातिपदिक; ‘रात्रि’)
जिन्वन्तःquickening, setting in motion
जिन्वन्तः:
कर्तृ
TypeVerb (Participle)
Rootजिव्/जिन्व् (धातु ‘प्रेरणे/वर्धने’) → जिन्वत् (वर्तमान-कृदन्त)
पृषतीभिःwith the dappled (mares/doe-like ones)
पृषतीभिः:
करण
TypeNoun
Rootपृषती (प्रातिपदिक; ‘चित्त्र-मृगी/रोहिणी’)
ऋष्टिभिःwith spears
ऋष्टिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऋष्टि (प्रातिपदिक; ‘भाला/शस्त्र’)
समित्सबाधःpressing hard in battle
समित्सबाधः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective/Noun
Rootसमित्-सबाध (प्रातिपदिक; ‘युद्ध-पीडन/युद्ध-आक्रमण’)
शवसाby strength
शवसा:
करण
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक; ‘बल’)
अहिमन्यवःhaving serpent-slaying wrath (fury against Ahi)
अहिमन्यवः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective/Noun
Rootअहि-मन्यु (प्रातिपदिक; ‘सर्प/अहि-विरोधी क्रोध/उत्साह’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.