Rig Veda 9.90.2: Mandala 9, Sukta 90, Mantra 2

Sukta 9.90

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

अभि त्रिपृष्ठं वृषणं वयोधामाङ्गूषाणामवावशन्त वाणीः । वना वसानो वरुणो न सिन्धून्वि रत्नधा दयते वार्याणि ॥

Transliteration

abhí trí-pṛṣṭhaṃ vṛ́ṣaṇaṃ vayó-dhāmāṅgūṣā́ṇām avāvaśanta vā́ṇīḥ | vánā vásāno váruṇo ná síndhūn ví ratna-dhā́ dayate vā́ryāṇi ||

Translation

Zum dreirückigen Stier, zur Wohnstatt des Lebenshauchs, rufen die tönenden Stimmen der Sänger. In Wälder gekleidet, wie Varuṇa, schreitet er unter den Strömen; als Schatzhalter teilt er die erlesensten Gaben aus.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अभि: towards, upon
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग)

• त्रिपृष्ठम्: three-backed / having three ridges
• त्रिपृष्ठम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: त्रिपृष्ठ (प्रातिपदिक; त्रि + पृष्ठ)

• वृषणम्: the bull; the vigorous one (Soma)
• वृषणम्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृषण (प्रातिपदिक)

• वयोधाम: having the abode of strength/vitality
• वयोधाम: Karma
• Type: Noun (epithet)
• Root: वयोधामन् (प्रातिपदिक; वयस् + धामन्)

• अङ्गूषाणाम्: of the hymns/chantings
• अङ्गूषाणाम्: —
• Type: Noun
• Root: अङ्गूषा (प्रातिपदिक)

• अवावशन्त: they made (him) eager / they gladdened, they caused to desire
• अवावशन्त: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √वश् (वशँ कान्तौ/वशे) + अव (उपसर्ग); वैदिक पुनरुक्त-आओरिस्ट/इम्पर्फेक्ट

• वाणीः: voices, utterances (songs)
• वाणीः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वाणी (प्रातिपदिक)

• वना: woods; (figuratively) forest-like (streams/places)
• वना: Karma
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)

• वसानः: clothing himself; wearing
• वसानः: Kartā
• Type: Participle
• Root: √वस् (वस् आच्छादने) → वसान (वर्तमान कृदन्त)

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: Kartā (उपमान/उपमेय-सम्बन्धे)
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• सिन्धून्: rivers, streams
• सिन्धून्: Karma
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth, widely
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग)

• रत्नधा: treasure-bestowing; placing treasures
• रत्नधा: —
• Type: Indeclinable (adverbial epithet)
• Root: रत्नधा (अव्ययीभाव/कृदन्त-निपात; रत्न + √धा ‘to place’ → ‘placing treasures’)

• दयते: he gives, he apportions
• दयते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √दा/√दय् (वैदिक: √दा ‘to give’/‘to apportion’; रूप: दयते)

• वार्याणि: desirable gifts/boons
• वार्याणि: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: वार्य (प्रातिपदिक; √वृ ‘to choose’ → ‘choice, desirable’)