Rig Veda 9.90.2: Mandala 9, Sukta 90, Mantra 2
Sukta 9.90
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
अभि त्रिपृष्ठं वृषणं वयोधामाङ्गूषाणामवावशन्त वाणीः । वना वसानो वरुणो न सिन्धून्वि रत्नधा दयते वार्याणि ॥
Transliteration
abhí trí-pṛṣṭhaṃ vṛ́ṣaṇaṃ vayó-dhāmāṅgūṣā́ṇām avāvaśanta vā́ṇīḥ | vánā vásāno váruṇo ná síndhūn ví ratna-dhā́ dayate vā́ryāṇi ||
Translation
ત્રિ-પૃષ્ઠવાળા, પ્રાણનું ધામ એવા વૃષભ તરફ ગાયક들의 ઉચ્ચારતી વાણીઓ પોકારે છે. વનોને વસ્ત્ર સમા ધારણ કરતો, વરુણ સમો નદીઓમાં વિહરે છે; રત્નધારક બની, તે શ્રેષ્ઠ વરદાનો વિતરે છે.
Word by Word
अभिtowards, upon
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग)
त्रिपृष्ठम्three-backed / having three ridges
त्रिपृष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootत्रिपृष्ठ (प्रातिपदिक; त्रि + पृष्ठ)
वृषणम्the bull; the vigorous one (Soma)
वृषणम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootवृषण (प्रातिपदिक)
वयोधामhaving the abode of strength/vitality
वयोधाम:
Karma
TypeNoun (epithet)
Rootवयोधामन् (प्रातिपदिक; वयस् + धामन्)
अङ्गूषाणाम्of the hymns/chantings
अङ्गूषाणाम्:
—
TypeNoun
Rootअङ्गूषा (प्रातिपदिक)
अवावशन्तthey made (him) eager / they gladdened, they caused to desire
अवावशन्त:
Kriyā
TypeVerb
Root√वश् (वशँ कान्तौ/वशे) + अव (उपसर्ग); वैदिक पुनरुक्त-आओरिस्ट/इम्पर्फेक्ट
वाणीःvoices, utterances (songs)
वाणीः:
Kartā
TypeNoun
Rootवाणी (प्रातिपदिक)
वनाwoods; (figuratively) forest-like (streams/places)
वना:
Karma
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
वसानःclothing himself; wearing
वसानः:
Kartā
TypeParticiple
Root√वस् (वस् आच्छादने) → वसान (वर्तमान कृदन्त)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Kartā (उपमान/उपमेय-सम्बन्धे)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
सिन्धून्rivers, streams
सिन्धून्:
Karma
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
विapart, forth, widely
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
रत्नधाtreasure-bestowing; placing treasures
रत्नधा:
—
TypeIndeclinable (adverbial epithet)
Rootरत्नधा (अव्ययीभाव/कृदन्त-निपात; रत्न + √धा ‘to place’ → ‘placing treasures’)
दयतेhe gives, he apportions
दयते:
Kriyā
TypeVerb
Root√दा/√दय् (वैदिक: √दा ‘to give’/‘to apportion’; रूप: दयते)
वार्याणिdesirable gifts/boons
वार्याणि:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootवार्य (प्रातिपदिक; √वृ ‘to choose’ → ‘choice, desirable’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
