Rig Veda 9.90.2: Mandala 9, Sukta 90, Mantra 2

Sukta 9.90

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

अभि त्रिपृष्ठं वृषणं वयोधामाङ्गूषाणामवावशन्त वाणीः । वना वसानो वरुणो न सिन्धून्वि रत्नधा दयते वार्याणि ॥

Recitation with translationRig Veda 9.90.2

Transliteration

abhí trí-pṛṣṭhaṃ vṛ́ṣaṇaṃ vayó-dhāmāṅgūṣā́ṇām avāvaśanta vā́ṇīḥ | vánā vásāno váruṇo ná síndhūn ví ratna-dhā́ dayate vā́ryāṇi ||

Translation

Gaayon ke beech woh ek bade bail ki tarah khada hai, jahan se saans chalti hai. Gayak uski awaaz se pukarte hain. Woh jungle pehne hai, aur Varuna ki tarah nadiyon mein chalta hai. Woh khazane rakhne wala hai, acchi-acchi cheezein baant raha hai.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अभि: towards, upon
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग)

• त्रिपृष्ठम्: three-backed / having three ridges
• त्रिपृष्ठम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: त्रिपृष्ठ (प्रातिपदिक; त्रि + पृष्ठ)

• वृषणम्: the bull; the vigorous one (Soma)
• वृषणम्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृषण (प्रातिपदिक)

• वयोधाम: having the abode of strength/vitality
• वयोधाम: Karma
• Type: Noun (epithet)
• Root: वयोधामन् (प्रातिपदिक; वयस् + धामन्)

• अङ्गूषाणाम्: of the hymns/chantings
• अङ्गूषाणाम्: —
• Type: Noun
• Root: अङ्गूषा (प्रातिपदिक)

• अवावशन्त: they made (him) eager / they gladdened, they caused to desire
• अवावशन्त: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √वश् (वशँ कान्तौ/वशे) + अव (उपसर्ग); वैदिक पुनरुक्त-आओरिस्ट/इम्पर्फेक्ट

• वाणीः: voices, utterances (songs)
• वाणीः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वाणी (प्रातिपदिक)

• वना: woods; (figuratively) forest-like (streams/places)
• वना: Karma
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)

• वसानः: clothing himself; wearing
• वसानः: Kartā
• Type: Participle
• Root: √वस् (वस् आच्छादने) → वसान (वर्तमान कृदन्त)

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: Kartā (उपमान/उपमेय-सम्बन्धे)
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• सिन्धून्: rivers, streams
• सिन्धून्: Karma
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth, widely
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग)

• रत्नधा: treasure-bestowing; placing treasures
• रत्नधा: —
• Type: Indeclinable (adverbial epithet)
• Root: रत्नधा (अव्ययीभाव/कृदन्त-निपात; रत्न + √धा ‘to place’ → ‘placing treasures’)

• दयते: he gives, he apportions
• दयते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √दा/√दय् (वैदिक: √दा ‘to give’/‘to apportion’; रूप: दयते)

• वार्याणि: desirable gifts/boons
• वार्याणि: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: वार्य (प्रातिपदिक; √वृ ‘to choose’ → ‘choice, desirable’)