Atharva Veda - Kanda 5
ExpiationPurificationPrayaschitta

Kanda 5

Expiation & Purification

কাণ্ড ৫ হৈছে ৰক্ষাঃ (সুৰক্ষা) আৰু ভৈষজ্য (চিকিৎসা)-কেন্দ্ৰিক এক ঘনভাৱে ব্যৱহাৰিক আথৰ্বণিক গ্ৰন্থ; ইয়াত শক্তিসম্পন্ন বাক্, তাবিজ, ঔষধি আৰু অভিষিক্ত/পবিত্ৰ দ্ৰব্য ব্যৱহাৰ কৰি দেহ, গৃহ আৰু সমাজক অনুপ্ৰৱেশৰ পৰা ‘চিল’ কৰি ৰখা হয়। ইয়াৰ চাৰিটা অনুবাক জুৰি ক্ষতি উলটাই দিয়া, বৈৰী শক্তিসমূহক বহিষ্কাৰ কৰা, আৰু প্ৰাণশক্তি, সমৃদ্ধি তথা সামাজিক শৃঙ্খলা পুনৰ গঢ়ি তুলি বাৰে বাৰে ঋতক পুনঃপ্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। বিশেষকৈ ৰোগ-সূক্তসমূহ (বিশেষকৈ তক্মন/জ্বৰ আৰু যক্ষ্মা/ক্ষয়)ৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত মন্ত্রৰ সৈতে শক্তিশালী ৰক্ষা-ক্ৰিয়াবিধি ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য।

Anuvakas in Kanda 5

4 anuvakas (sections) to explore.

Anuvaka 1

মন্ত্ৰশক্তিসম্পন্ন বাক্‌ আৰু পবিত্ৰ দ্ৰব্যৰ জৰিয়তে ৰক্ষা: চাৰিওফালে অছেদ্য সুৰক্ষা-ক্ষেত্ৰ গঢ়ি তুলি জীৱনীশক্তি আৰু সমৃদ্ধি পুনৰুদ্ধাৰ। উপথিম: (1) শিলাসদৃশ কৱচ (অশ্মবৰ্মন) আৰু সীমা-ৰক্ষাৰ পহৰা/নিৰীক্ষণ—আক্ৰমণকাৰীৰ বিৰুদ্ধে সতর্ক প্ৰহৰা। (2) ইন্দ্ৰীয় বিজয়বল—শত্ৰুক আঁতৰি ঠেলি দি নিজৰ ‘অৱকাশ’ (উৰুলোক) বিস্তাৰ। (3) ভৈষজ্য চিকিৎসা—পৰ্বতজাত ঔষধি আৰু সিলেণ্ট-দ্ৰব্য (কুষ্ঠ, লাক্ষা, শিলাচী) দ্বাৰা আৰোগ্য। (4) বাক্‌ (বাণী) ৰিতুৱালৰ অস্ত্ৰ—মধুময় বাক্যৰে ৰক্ষা, শান্তি আৰু পুষ্টি।

10 Suktas | 97 Mantras

Anuvaka 2

এই অনুবাকৰ মুখ্য বিষয় হৈছে ঋত (ধাৰ্মিক শৃঙ্খলা/ব্যৱস্থা) পুনঃস্থাপন আৰু ৰক্ষা কৰা—চিকিৎসা, অনিষ্টৰ প্ৰত্যাৱর্তন, আৰু পবিত্ৰ-সামাজিক সীমাৰ সুৰক্ষাৰ জৰিয়তে। উপ-বিষয়সমূহ: শুদ্ধ/যথাযথ বাক্য আৰু দেৱানুগ্ৰহে সমৃদ্ধি; অগ্নি প্ৰজ্বলন আৰু গৃহস্থ আচার-অনুষ্ঠান স্থাপন; মন্ত্ৰ-শক্তিসম্পন্ন ঔষধিৰে বিষ আৰু ৰোগ শান্তকৰণ; কৃত্যা/টোনা-টুনী আৰু শত্রুবলৰ প্ৰতিষেধ; গুৰুতৰ সামাজিক অপৰাধৰ প্ৰায়শ্চিত্ত আৰু প্ৰতিদান; ব্ৰাহ্মণীয় সম্পত্তি আৰু সামুদায়িক পবিত্ৰতাৰ সুৰক্ষা।

10 Suktas | 128 Mantras

Anuvaka 3

এই অনুবাকৰ মুখ্য বিষয় হৈছে অথৰ্বণীয় সুৰক্ষা আৰু দেহধাৰী জীৱনৰ পুনৰুদ্ধাৰ—মন্ত্ৰশক্তিৰে বৈৰী শক্তিসমূহক খেদাই ঘৰ, গৰ্ভধাৰণ, জীৱনীশক্তি আৰু বিজয় নিশ্চিত কৰা। উপ-বিষয়সমূহ: ধ্বনি/আচাৰ-প্ৰযুক্তি (যুদ্ধ-ঢোল)ৰ জৰিয়তে অভিচাৰ-যুদ্ধ; তকমন, কৃমি, পিশাচ আদি ৰোগকাৰকক বহিষ্কাৰ কৰিবলৈ ভৈষজ্য মন্ত্র; প্ৰাণ/অসুক বান্ধি আয়ু দীঘল কৰা আয়ুষ্য বিধি; নৱশালা, অগ্নি আদি সহ গৃহ্য অভিষেক আৰু গৃহ-সুৰক্ষা; যজ্ঞ/সংস্কাৰ প্ৰক্ৰিয়াক ‘আবৰণ’ দি সুৰক্ষিত ৰখা।

10 Suktas | 139 Mantras

Anuvaka 4

মুখ্য বিষয়: সামাজিক আৰু সামৰিক সঁজুলিত লুকুৱাই থোৱা শত্রুভাৱাপন্ন কৃত্যা (নিৰ্মিত টোনা-মন্ত্ৰ)ৰ প্ৰত্যাৱায়/প্ৰত্যাৱর্তন। উপ-বিষয়সমূহ: খাদ্য, পানীয়, পাত্ৰ-বাসন, খেল-জুৱা আৰু ৰাজহুৱা জীৱনত গোপন টোনা চিনাক্তকৰণ; অস্ত্ৰ, ঢোল আৰু সেনাৰ সৈতে জড়িত শাপ নিষ্ক্ৰিয় কৰা; সামূহিক স্থান আৰু সঁজুলিৰ আচারগত শুদ্ধিকৰণ; ক্ষতি কৰ্তাৰ ওচৰলৈ উভতাই পঠোৱা (কৃত্যা-প্ৰত্যাৱর্তন)। ব্যৱহাৰিক লক্ষ্য: দৈনন্দিন আহাৰ-পান, ৰাজহুৱা লেনদেন আৰু সমূহীয় কাৰ্যত টোনাৰ সন্দেহ হ’লে তাৰ প্ৰতিকাৰ।

1 Suktas | 12 Mantras

Frequently Asked Questions

Its dominant focus is bhaiṣajya and rakṣā: curing disease, restoring vitality, and establishing strong protective boundaries around body, home, and community.

Takman (fever) and yakṣma (consumption/wasting) receive notable, focused treatment, alongside broader protections against contagion-like and hostile afflictions.

Pratyavāya is the ritual ‘turning back’ of harm—especially kṛtyā (manufactured witchcraft)—by detecting its concealment in objects or instruments and reversing it to neutralize its effect.

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App