Anuvaka 2
এই অনুবাকৰ মুখ্য বিষয় হৈছে ঋত (ধাৰ্মিক শৃঙ্খলা/ব্যৱস্থা) পুনঃস্থাপন আৰু ৰক্ষা কৰা—চিকিৎসা, অনিষ্টৰ প্ৰত্যাৱর্তন, আৰু পবিত্ৰ-সামাজিক সীমাৰ সুৰক্ষাৰ জৰিয়তে। উপ-বিষয়সমূহ: শুদ্ধ/যথাযথ বাক্য আৰু দেৱানুগ্ৰহে সমৃদ্ধি; অগ্নি প্ৰজ্বলন আৰু গৃহস্থ আচার-অনুষ্ঠান স্থাপন; মন্ত্ৰ-শক্তিসম্পন্ন ঔষধিৰে বিষ আৰু ৰোগ শান্তকৰণ; কৃত্যা/টোনা-টুনী আৰু শত্রুবলৰ প্ৰতিষেধ; গুৰুতৰ সামাজিক অপৰাধৰ প্ৰায়শ্চিত্ত আৰু প্ৰতিদান; ব্ৰাহ্মণীয় সম্পত্তি আৰু সামুদায়িক পবিত্ৰতাৰ সুৰক্ষা।
Suktas in Anuvaka 2
Sukta 11
AV 5.11 এটা পুষ্টিক “সম্পৎ-কর্মন” সূক্ত, য’ত বৰুণৰ অনুগ্ৰহে যজ্ঞ/ক্ৰিয়াৰ সফল সমাপ্তি আৰু ধন-দান (ৰাধস)ৰ স্থিৰ আগমন কামনা কৰা হৈছে। ইয়াত সমৃদ্ধিক সঠিক বাক্য (স্তোত্ৰ), সঠিক দান (দক্ষিণা—বিশেষকৈ চিত্ৰবৰ্ণ গাই পৃশ্নী), আৰু বৰুণৰ বিচক্ষণ তত্ত্বাৱধানৰ ফল বুলি দেখুওৱা হৈছে—যি যজ্ঞক জগতত ঠিকমতে “অৱতৰণ/স্থাপন” কৰাই দিয়ে।
Sukta 12
এই সূক্তটো অথৰ্ববেদত সংনিবিষ্ট ঋগ্বেদীয় অগ্নি-লিতুৰ্জি, যাৰ উদ্দেশ্য জাতবেদস ৰূপে অগ্নিক প্ৰজ্বলিত কৰি মানৱ গৃহত তেওঁক হোতৃ আৰু দিৱ্য দূত হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা। বসুসকলৰ সৈতে অগ্নিক আহ্বান কৰি আৰু ঋত-ৰ সৈতে যজ্ঞক সমন্বয় কৰি, ই নিশ্চিত কৰে যে আহুতি-সমূহ দেৱতাসকললৈ ফলপ্ৰসূভাৱে “বহন” হয়, ক্ৰিয়া নিৰ্বিঘ্নে আগবাঢ়ে, আৰু যজমানৰ বাবে সমৃদ্ধি আৰু শৃঙ্খলা সঞ্চিত হয়।
Sukta 13
AV 5.13 এটা ভৈষজ্য ধৰণৰ বিষ-নাশক (anti-venom) মন্ত্র, য’ত বিষ (viṣa) ক বুদ্ধিমান, আত্মীয়-সম্পৰ্কযুক্ত শত্রুশক্তি হিচাপে সন্মুখীন কৰি তাক ঢিলা হৈ আঁতৰি যাবলৈ বাধ্য কৰা হয়। বিষৰ বিভিন্ন ৰূপ আৰু তাৰ ব্যক্তিৰূপ এজেণ্টসমূহৰ (যেনে আ’লিগী, ভিলিগী; “ক’লা,” “বাদামী,” “জলহীন” আদি) নাম উচ্চাৰণ কৰি এই সূক্তে জ্ঞানক নিয়ন্ত্ৰণলৈ ৰূপান্তৰ কৰে—ধনুৰ পৰা ধনুৰজ্জু মুকলি কৰাৰ দৰে ভুক্তভোগীক “বন্ধনমুক্ত” কৰে। বৰুণৰ সার্বভৌম, গাঁঠ খোলোৱা ক্ষমতাই এই বিষ-নিষ্কাসনক ভিত্তি দিয়ে—বিষ গাঁথি থকা, গাঁথি নথকা, বা আঁকোৱালি ধৰি থকা যিকোনো অৱস্থাতেই তাক উচ্ছেদ কৰা হয়।
Sukta 14
AV 5.14 এটা কৃৎয়া-প্ৰতিষেধ সূক্ত; ইয়াত শত্রুতাপূৰ্ণ জাদু/টোনা (কৃৎয়া) ক ধৰা যায়, স্থানান্তৰ কৰিব পৰা শক্তি হিচাপে ধৰা হৈছে আৰু তাক পীড়িত ব্যক্তিৰ পৰা আঁতৰি যাবলৈ আদেশ দিয়া হৈছে। ইয়াৰ মূল শক্তি হৈছে ‘উলটনি’: মন্ত্র/বাঁধনি ধৰি, দিশ ঘুৰাই, মূল কৰ্তা (কর্তৃ) ৰ ওপৰত ‘মুখামুখি’ভাৱে স্থাপন কৰা হয়, যাতে ক্ষতি পুনৰ তাৰ প্ৰেৰণকাৰীৰ ওচৰলৈ ঘূৰি যায়।
Sukta 15
AV 5.15 এটা আৰোগ্য আৰু সুৰক্ষামূলক মন্ত্র, য’ত ঔষধি (Oṣadhi) ক সচেতন সহায়ক হিচাপে সজীৱ কৰি, ৰোগ, বৈৰী শক্তি আৰু অমঙ্গল দূৰ কৰিবলৈ নিযুক্ত কৰা হয়। পুনৰুক্তি-চালিত সংখ্যাগত বৃদ্ধি (2/20, 4/40, 8/80 আদি) আৰু “মধু” (মধুৰ মিঠাস)ৰ বাবে বাৰে বাৰে অনুৰোধৰ জৰিয়তে, এই সূক্তই ৰোগীক সুখদ আৰু জীৱন-ধাৰণকাৰী অৱস্থালৈ পুনঃস্থাপন কৰিবলৈ লক্ষ্য কৰে। ঋত (Ṛta) ইয়াত মন্ত্রৰ বৈধতা-ভূমি: ঔষধিক “ঋতৰ পৰা জন্মা” বুলি ঘোষণা কৰা হয়, সেয়ে তাৰ কাৰ্যকাৰিতা বিশ্বাসযোগ্য আৰু নিশ্চিত বুলি ধৰা হয়।
Sukta 16
এই চিকিৎসা-সূক্তত ঔষধীয় এক উপায়ক ধাপে ধাপে শক্তিশালী কৰা হয়—তাক বঢ়ি অহা বলৰ “বৃষ” বুলি আৰু প্ৰবাহমান ৰস (rasa) বুলি সম্বোধন কৰি—যাতে ই vṛṣa-roga নামৰ ব্যাধিটো শান্ত কৰিব পাৰে। পৰিচয়মূলক বাক্য (“যদি তুমি …”)ৰ জৰিয়তে উপায়টোক প্ৰভাৱশালী কৰি তোলা হয়; শেষত শীতল, শোধনকাৰী সমাধানত এই এজেণ্ট “জল-দাতা” (apodaka) হৈ সমতা আৰু প্ৰাণশক্তি পুনঃস্থাপন কৰে।
Sukta 17
AV 5.17 এটা প্ৰায়শ্চিত্ত আৰু ৰাজ্য-স্থিতিশীলকৰণকাৰী সূক্ত, যিয়ে ক্ষতিপূৰণ/পুনৰ্দানক পবিত্ৰ কৰে: ব্ৰাহ্মণৰ পত্নীক অন্যায়ভাৱে গ্ৰহণ কৰা কাৰ্যটো তেওঁক পুনৰ উভতাই দিয়াৰ দ্বাৰা নস্যাৎ হয়, আৰু দেৱতাৰ তত্ত্বাৱধানত দোষ “ডুবি যায়”। সোম, মিত্ৰ–বৰুণ, অগ্নি, আৰু সত্যত স্থিৰ থকা ৰজাসকলৰ দৰে দিৱ্য আৰু ৰাজকীয় আদৰ্শ কৰ্তাসকলক বৰ্ণনা কৰি, শেষত উৰুগায় (বিষ্ণু)ৰ উপাসনাত উপনীত হৈ, এই সূক্তে সামাজিক-আইনী মেরামতক এক ব্ৰহ্মাণ্ডীয় শুদ্ধিকৰণত ৰূপান্তৰ কৰে, যিয়ে সমুদায়লৈ পৃথিৱীৰ পোষক জীৱনীশক্তি ‘ঊৰ্জ’ পুনৰ স্থাপন কৰে।
Sukta 18
AV 5.18 এটা এটা অথৰ্বণীয় সতর্কবাণীমূলক সূক্ত, যিয়ে ব্ৰাহ্মণীয় সম্পত্তি—বিশেষকৈ ব্ৰাহ্মণৰ গাই—সুৰক্ষিত কৰে; ইয়াক আচারগতভাৱে অখাদ্য আৰু দখল/হৰণ কৰিবলৈ অতি বিপজ্জনক বুলি ঘোষণা কৰে। ৰজা/ৰাজন্যক সোজাকৈ সম্বোধন কৰি, ই এই লঙ্ঘনক ব্ৰহ্ম (পবিত্ৰ বিধি) ভংগ হিচাপে চিত্ৰিত কৰে—যাৰ সাক্ষী দেৱতাসকল—আৰু দোষীৰ বিৰুদ্ধে ব্ৰহ্ম-তেজক বিষ, চাম/আৱৰণ আৰু বাণৰূপে ‘অস্ত্ৰ’ কৰি ভয় দেখুৱাই নিবাৰণ কৰে।
Sukta 19
AV 5.19 এটা সামাজিক আৰু যজ্ঞীয় শাস্তিমূলক সূক্ত, য’ত ‘ব্ৰহ্মজ্য’ (ব্ৰাহ্মণ-আঘাতকাৰী/ব্ৰাহ্মণ-হন্তা) ক দূষিত আৰু সমাজৰ সমৃদ্ধি আৰু শুদ্ধিকৰণৰ বাবে অযোগ্য বুলি চিহ্নিত কৰা হয়। শুদ্ধিৰ মহান মাধ্যম হিচাপে আপঃ (জল) আৰু বিচাৰক হিচাপে দেৱতাসকলক আহ্বান কৰি, অপৰাধীক ‘জলৰ ভাগ’—অৰ্থাৎ আচাৰ-অনুষ্ঠান, সৌভাগ্য আৰু পুনৰ-সমাৱেশ—ৰ পৰা বঞ্চিত কৰা হয়। এই সূক্তৰ শক্তি পাপক দৃশ্যমান আৰু ফলপ্ৰসূ কৰি তোলাত নিহিত: ব্ৰহ্মহত্যাক এক ব্যক্তিৰূপী, ভয়ংকৰ সত্তা হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যি জগতখন কঁপাই তোলে আৰু বহিষ্কাৰ আৰু/বা প্ৰায়শ্চিত্তক বাধ্য কৰে।
Sukta 20
অথৰ্ববেদ ৫.২০ এটা যুদ্ধ-মন্ত্ৰ, যিয়ে যুদ্ধ-ঢোল (দুন্দুভি)ক জীৱন্ত, কাঠ-জন্মা বজ্ৰধ্বনি-অস্ত্ৰ হিচাপে পবিত্ৰ কৰে; তাৰ গর্জনে শত্রুৰ মনোবল ভাঙে আৰু বৈৰী শাৰীবদ্ধ দলক ছিন্নভিন্ন কৰি ছটিয়াই দিয়ে। ঢোলৰ ধ্বনিক বিশ্ব-প্ৰতিধ্বনি আৰু ইন্দ্ৰৰ যুদ্ধশক্তিৰ সৈতে একাকাৰ কৰি, এই সূক্তই নিজৰ পক্ষক নিৰ্ভীক, সুসংগঠিত আৰু বিজয়ী কৰাই লক্ষ্য কৰে; আৰু শত্রুপক্ষক কঁপাই, বিভ্ৰান্ত কৰি, পলায়নমুখী কৰে।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.