Kanda 5
Expiation & Purification
କାଣ୍ଡ ୫ ହେଉଛି ରକ୍ଷା (ସୁରକ୍ଷା) ଓ ଭୈଷଜ୍ୟ (ଚିକିତ୍ସା) ଉପରେ ଘନ ଭାବେ ପ୍ରୟୋଗମୁଖୀ ଆଥର୍ବଣିକ ଗ୍ରନ୍ଥ; ଏଠାରେ ସଶକ୍ତ ବାଣୀ, ତାବିଜ, ଔଷଧି, ଓ ଅଭିଷିକ୍ତ/ପବିତ୍ର ପଦାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ଶରୀର, ଗୃହ ଓ ସମୁଦାୟକୁ ଅନୁପ୍ରବେଶରୁ ‘ସୀଲ’ କରାଯାଏ। ଏହାର ଚାରିଟି ଅନୁବାକ ଜୁଡ଼ି ହାନିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରି, ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ନିଷ୍କାସନ କରି, ଏବଂ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସାମାଜିକ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ପୁନଃଗଠନ କରି ବାରମ୍ବାର ଋତକୁ ପୁନସ୍ଥାପନ କରେ। ବିଶେଷତଃ ଏଠାରେ ରୋଗ-ସୂକ୍ତଗୁଡ଼ିକ (ବିଶେଷ କରି ତକ୍ମନ/ଜ୍ୱର ଓ ଯକ୍ଷ୍ମା/କ୍ଷୟ) ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ମନ୍ତ୍ର ସହ ଦୃଢ଼ ରକ୍ଷା-କ୍ରିୟାବଳୀ ଦେଖାଯାଏ।
Anuvakas in Kanda 5
4 anuvakas (sections) to explore.
Anuvaka 1
ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ବାଣୀ ଓ ପବିତ୍ର ଦ୍ରବ୍ୟଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା: ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅଭେଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା-ବଳୟ ଗଢ଼ି ଜୀବନଶକ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପୁନଃସ୍ଥାପନ। ଉପଥିମ୍: (1) ପାଥର-ସଦୃଶ କବଚ (ଅଶ୍ମବର୍ମନ) ଓ ସୀମାରକ୍ଷାକାରୀ ପହରା—ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ନିରୀକ୍ଷଣ। (2) ଇନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଜୟବଳ—ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦୂରେ ଠେଲିଦେଇ ନିଜ ‘ଅବକାଶ’ (ଉରୁଲୋକ) ବିସ୍ତାର। (3) ଭୈଷଜ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା—ପର୍ବତଜ ଔଷଧି ଓ ସିଲାଣ୍ଟ-ଦ୍ରବ୍ୟ (କୁଷ୍ଠ, ଲାକ୍ଷା, ଶିଲାଚୀ) ଦ୍ୱାରା ଆରୋଗ୍ୟ। (4) ବାଚ୍ (ବାଣୀ) ରିତୁଆଲ ଉପକରଣ—ମଧୁର/ମଧୁମୟ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା, ଶାନ୍ତି ଓ ପୁଷ୍ଟି।
Anuvaka 2
ଏହି ଅନୁବାକର ମୁଖ୍ୟ ଭାବ ହେଉଛି ଋତ (ବ୍ୟବସ୍ଥା/ଧର୍ମିକ ଶୃଙ୍ଖଳା)କୁ ପୁନଃସ୍ଥାପନ ଓ ସୁରକ୍ଷା କରିବା—ଚିକିତ୍ସା, ଅପକାର-ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ପବିତ୍ର-ସାମାଜିକ ସୀମାର ରକ୍ଷା ମାଧ୍ୟମରେ। ଉପବିଷୟଗୁଡ଼ିକ: ଶୁଦ୍ଧ/ଯଥାଯଥ ବାକ୍ ଓ ଦେବାନୁଗ୍ରହରେ ସମୃଦ୍ଧି; ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳନ ଓ ଗୃହସ୍ଥ ଆଚାରର ସ୍ଥାପନ; ମନ୍ତ୍ର-ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ଔଷଧିଦ୍ୱାରା ବିଷ ଓ ରୋଗ-ଶାନ୍ତି; କୃତ୍ୟା/ଟୋଣା-ଟୁଣି ଓ ଶତ୍ରୁବଳର ପ୍ରତିଷେଧ; ଗୁରୁତର ସାମାଜିକ ଅପରାଧ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଓ ପ୍ରତିଦାନ; ବ୍ରାହ୍ମଣୀୟ ସମ୍ପତ୍ତି ଓ ସାମୁଦାୟିକ ପବିତ୍ରତାର ସୁରକ୍ଷା।
Anuvaka 3
ଏହି ଅନୁବାକର ମୁଖ୍ୟ ଭାବ ହେଉଛି ଅଥର୍ବଣୀୟ ରକ୍ଷା ଓ ଦେହଧାରୀ ଜୀବନର ପୁନଃସ୍ଥାପନ—ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତିରେ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ତାଡ଼ି ଘର, ଗର୍ଭଧାରଣ, ପ୍ରାଣବଳ ଓ ବିଜୟକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା। ଉପବିଷୟଗୁଡ଼ିକ: ଧ୍ୱନି/ଆଚାର-ପ୍ରଯୁକ୍ତି (ଯୁଦ୍ଧ-ଢୋଳ) ଦ୍ୱାରା ଅଭିଚାରୀ ସଂଘର୍ଷ; ତକ୍ମାନ, କୃମି, ପିଶାଚ ଇତ୍ୟାଦି ରୋଗକାରକଙ୍କୁ ଭଗାଇବା ପାଇଁ ଭୈଷଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର; ପ୍ରାଣ/ଅସୁକୁ ବାନ୍ଧି ଆୟୁ ବଢ଼ାଇବା ଆୟୁଷ୍ୟ କ୍ରିୟା; ନବଶାଳା, ଅଗ୍ନି ଆଦି ସହ ଗୃହ୍ୟ ଅଭିଷେକ ଓ ଗୃହରକ୍ଷା; ଯଜ୍ଞ/ସଂସ୍କାର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ‘ଆବରଣ’ କରି ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା।
Anuvaka 4
ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ: ସାମାଜିକ ଓ ସାମରିକ ଉପକରଣମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଲୁଚାଇ ରଖାଯାଇଥିବା ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ କୃତ୍ୟା (ନିର୍ମିତ ଟୋଣା-ମନ୍ତ୍ର)ର ପ୍ରତ୍ୟାବାୟ/ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ। ଉପବିଷୟ: ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ, ପାତ୍ର-ବାସନ, ଖେଳ-ଜୁଆ ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ଜୀବନରେ ଗୁପ୍ତ ଟୋଣା ଚିହ୍ନଟ; ଅସ୍ତ୍ର, ଢୋଳ ଓ ସେନା ସହ ଜଡିତ ଶାପକୁ ନିଷ୍ପ୍ରଭ କରିବା; ସାମୁଦାୟିକ ସ୍ଥାନ ଓ ସାଧନମାନଙ୍କର ରିତୁଆଲ ଶୁଦ୍ଧି; କ୍ଷତିକୁ କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରାଇଦେବା (କୃତ୍ୟା-ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ)। ବ୍ୟବହାରିକ କେନ୍ଦ୍ର: ଦୈନିକ ଭୋଜନ-ପାନ, ସାର୍ବଜନୀନ ଲେନଦେନ ଓ ସମୁଦାୟିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଟୋଣାର ସନ୍ଦେହ ଥିଲେ ତାହାର ନିବାରଣ।
Frequently Asked Questions
Its dominant focus is bhaiṣajya and rakṣā: curing disease, restoring vitality, and establishing strong protective boundaries around body, home, and community.
Takman (fever) and yakṣma (consumption/wasting) receive notable, focused treatment, alongside broader protections against contagion-like and hostile afflictions.
Pratyavāya is the ritual ‘turning back’ of harm—especially kṛtyā (manufactured witchcraft)—by detecting its concealment in objects or instruments and reversing it to neutralize its effect.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.