Rig Veda 4.39.1: Mandala 4, Sukta 39, Mantra 1

Sukta 4.39

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional for many hymns in Maṇḍala 4; this Dadhikrā praise belongs to the same family collection)

Devata: Dadhikrā with support of Uṣas (Dawns) as awakeners

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

आशुं दधिक्रां तमु नु ष्टवाम दिवस्पृथिव्या उत चर्किराम । उच्छन्तीर्मामुषसः सूदयन्त्वति विश्वानि दुरितानि पर्षन् ॥

Transliteration

āśúṃ dadhikrā́ṃ tám u nu ṣṭávāma divás pṛthivyā́ utá carkirāma | ucchántīr mām uṣásaḥ sūdayantv áti víśvāni duritā́ni parṣan ||

Translation

دَدْهِكْرَا السَّرِيعُ—إِيَّاهُ الآنَ نُمَجِّدُ، وَنُعْلِنُهُ مِنَ السَّمَاءِ وَمِنَ الأَرْضِ. فَلْتُوقِظْنِي الأُصُبُحُ الصَّاعِدَةُ، وَلْتَحْمِلْنِي مُجَاوِزًا كُلَّ المَعَابِرِ العَسِرَةِ وَكُلَّ الحَرَكَاتِ الزَّائِغَةِ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आशुम्: the swift (one)
• आशुम्: Karma (स्तुत्य-वस्तु/उद्देश्य-निर्देशः)
• Type: Adjective
• Root: आशु- (प्रातिपदिक)

• दधिक्राम्: Dadhikrā (the swift divine steed)
• दधिक्राम्: Karma (स्तव्यम्)
• Type: Noun (proper/theonym)
• Root: दधिक्रावन्-/दधिक्राः (प्रातिपदिक; अश्वदेवता)

• तम्: him
• तम्: Karma (दधिक्राम्-प्रत्यवस्थापनम्)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• उ: indeed, and
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• नु: now
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• ष्टवाम: let us two praise
• ष्टवाम: Kriyā (स्तवन-कर्म)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)

• दिवः: of heaven
• दिवः: Apādāna/Adhikaraṇa (उत्पत्तिसम्बन्ध/सम्बन्ध-निर्देशः: ‘of heaven’)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ- (प्रातिपदिक)

• पृथिव्याः: of earth
• पृथिव्याः: Apādāna/Adhikaraṇa (सम्बन्धः: ‘of earth’)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी- (प्रातिपदिक)

• उत: and also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत् (निपात)

• चर्किराम: we have praised / we have proclaimed
• चर्किराम: Kriyā (कीर्तन/स्तवन-कर्म)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + पुनरुक्ति-आदेश (चर्किर्-)

• उच्छन्तीः: shining forth, dawning
• उच्छन्तीः: Kartā (सूदयन्तु-क्रियायाः कर्तृ-विशेषणम्)
• Type: Adjective (participle)
• Root: उद्-शम्/शा? → उच्छन्ती- (उद्+छद्/छन्द्?; वैदिक रूप: ‘उच्छन्ती’ = ‘उद्-गच्छन्ती/उद्-भासमानाः’ उषसः-विशेषणम्)

• माम्: me
• माम्: Karma (सूदयन्तु—यम्)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• उषसः: the Dawns
• उषसः: Kartā
• Type: Noun
• Root: उषस्- (प्रातिपदिक)

• सूदयन्तु: may (they) impel/rouse
• सूदयन्तु: Kriyā
• Type: Verb
• Root: सूदय् (धातु; causative/denominative sense ‘to set in motion, impel, rouse’)

• अति: over, beyond; completely
• अति: —
• Type: Indeclinable
• Root: अति (उपसर्ग/अव्यय)

• विश्वानि: all
• विश्वानि: Karma (पर्षन्—यत्)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व- (प्रातिपदिक)

• दुरितानि: misdeeds, troubles, sins
• दुरितानि: Karma
• Type: Noun
• Root: दुरित- (प्रातिपदिक)

• पर्षन्: may (they) carry (us) across / remove
• पर्षन्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: पॄ/पृ (धातु; ‘to carry across, save’)