HomeRig VedaMandala 4Sukta 39Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 4.39

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional for many hymns in Maṇḍala 4; this Dadhikrā praise belongs to the same family collection)
Devata: Dadhikrā with support of Uṣas (Dawns) as awakeners
Chandas: Triṣṭubh

आशुं दधिक्रां तमु नु ष्टवाम दिवस्पृथिव्या उत चर्किराम । उच्छन्तीर्मामुषसः सूदयन्त्वति विश्वानि दुरितानि पर्षन् ॥

आ॒शुं द॑धि॒क्रां तमु॒ नु ष्ट॑वाम दि॒वस्पृ॑थि॒व्या उ॒त च॑र्किराम । उ॒च्छन्ती॒र्मामु॒षस॑: सूदय॒न्त्वति॒ विश्वा॑नि दुरि॒तानि॑ पर्षन् ॥

āśúṃ dadhikrā́ṃ tám u nu ṣṭávāma divás pṛthivyā́ utá carkirāma | ucchántīr mām uṣásaḥ sūdayantv áti víśvāni duritā́ni parṣan ||

The swift Dadhikrā—him now will we praise, and we will proclaim him from Heaven and from Earth. May the Dawns rising awaken me, and may they carry me beyond all the difficult passages and wrong movements.

आ॒शुम् । द॒धि॒ऽक्राम् । तम् । ऊँ॒ इति॑ । नु । स्त॒वा॒म॒ । दि॒वः । पृ॒थि॒व्याः । उ॒त । च॒र्कि॒रा॒म॒ । उ॒च्छन्तीः॑ । माम् । उ॒षसः॑ । सू॒द॒य॒न्तु॒ । अति॑ । विश्वा॑नि । दुः॒ऽइ॒तानि॑ । प॒र्ष॒न् ॥आशुम् । दधिक्राम् । तम् । ऊँ इति । नु । स्तवाम । दिवः । पृथिव्याः । उत । चर्किराम । उच्छन्तीः । माम् । उषसः । सूदयन्तु । अति । विश्वानि । दुःइतानि । पर्षन् ॥āśum | dadhi-krām | tam | oṃ iti | nu | stavāma | divaḥ | pṛthivyāḥ | uta | carkirāma | ucchantīḥ | mām | uṣasaḥ | sūdayantu | ati | viśvāni | duḥ-itāni | parṣan

आशुम्the swift (one)
आशुम्:
Karma (स्तुत्य-वस्तु/उद्देश्य-निर्देशः)
TypeAdjective
Rootआशु- (प्रातिपदिक)
दधिक्राम्Dadhikrā (the swift divine steed)
दधिक्राम्:
Karma (स्तव्यम्)
TypeNoun (proper/theonym)
Rootदधिक्रावन्-/दधिक्राः (प्रातिपदिक; अश्वदेवता)
तम्him
तम्:
Karma (दधिक्राम्-प्रत्यवस्थापनम्)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
indeed, and
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
नुnow
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
ष्टवामlet us two praise
ष्टवाम:
Kriyā (स्तवन-कर्म)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
दिवःof heaven
दिवः:
Apādāna/Adhikaraṇa (उत्पत्तिसम्बन्ध/सम्बन्ध-निर्देशः: ‘of heaven’)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ- (प्रातिपदिक)
पृथिव्याःof earth
पृथिव्याः:
Apādāna/Adhikaraṇa (सम्बन्धः: ‘of earth’)
TypeNoun
Rootपृथिवी- (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत् (निपात)
चर्किरामwe have praised / we have proclaimed
चर्किराम:
Kriyā (कीर्तन/स्तवन-कर्म)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + पुनरुक्ति-आदेश (चर्किर्-)
उच्छन्तीःshining forth, dawning
उच्छन्तीः:
Kartā (सूदयन्तु-क्रियायाः कर्तृ-विशेषणम्)
TypeAdjective (participle)
Rootउद्-शम्/शा? → उच्छन्ती- (उद्+छद्/छन्द्?; वैदिक रूप: ‘उच्छन्ती’ = ‘उद्-गच्छन्ती/उद्-भासमानाः’ उषसः-विशेषणम्)
माम्me
माम्:
Karma (सूदयन्तु—यम्)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
उषसःthe Dawns
उषसः:
Kartā
TypeNoun
Rootउषस्- (प्रातिपदिक)
सूदयन्तुmay (they) impel/rouse
सूदयन्तु:
Kriyā
TypeVerb
Rootसूदय् (धातु; causative/denominative sense ‘to set in motion, impel, rouse’)
अतिover, beyond; completely
अति:
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
विश्वानिall
विश्वानि:
Karma (पर्षन्—यत्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व- (प्रातिपदिक)
दुरितानिmisdeeds, troubles, sins
दुरितानि:
Karma
TypeNoun
Rootदुरित- (प्रातिपदिक)
पर्षन्may (they) carry (us) across / remove
पर्षन्:
Kriyā
TypeVerb
Rootपॄ/पृ (धातु; ‘to carry across, save’)