Adhyaya 33

Verse 1

अगस्त्य उवाच । स्कंदज्ञानोदतीर्थस्य माहात्म्यं वद सांप्रतम् । ज्ञानवापीं प्रशंसंति यतः स्वर्गौकसोप्यलम्

Agastya thưa rằng: Nay xin hãy nói về đại oai đức của Thánh địa Skanda-Jñānoda. Bởi giếng Jñānavāpī được tán dương sâu xa—đến nỗi cả chư thiên cõi trời cũng ca ngợi.

Verse 2

स्कंद उवाच । घटोद्भव महाप्राज्ञ शृणु पापप्रणोदिनीम् । ज्ञानवाप्याः समुत्पत्तिं कथ्यमानां मयाधुना

Skanda phán: Hỡi bậc hiền triết sinh từ chiếc bình, đấng đại trí, hãy lắng nghe; nay ta sẽ kể nguồn gốc của Jñānavāpī, nơi có năng lực tiêu trừ tội lỗi.

Verse 3

अनादिसिद्धे संसारे पुरा देवयुगे मुने । प्राप्तः कुतश्चिदीशानश्चरन्स्वैरमितस्ततः

Hỡi bậc Muni, trong cõi luân hồi vô thủy vốn hằng thành tựu ấy, thuở xưa vào thời đại của chư thiên, Īśāna từ đâu đó đến, rồi tự tại du hành khắp nơi.

Verse 4

न वर्षंति यदाभ्राणि न प्रावर्तंत निम्रगाः । जलाभिलाषो न यदा स्नानपानादि कर्मणि

Khi mây chẳng còn mưa và sông ngòi ngừng chảy; khi ngay cả lòng ham muốn nước cho việc tắm gội, uống dùng cũng tiêu tan—bấy giờ thế gian rơi vào khốn khổ.

Verse 5

क्षारस्वादूदयोरेव यदासीज्जलदर्शनम् । प्रथिव्यां नरसंचारे वतर्माने क्वचित्क्वचित्

Khi trên mặt đất, giữa bước chân phiêu bạt của con người, nước chỉ còn thấy lác đác nơi này nơi kia—và cũng chỉ là nước mặn hay nước ngọt—thì sự khan hiếm nước hiện rõ.

Verse 6

निर्वाणकमलाक्षेत्रं श्रीमदानंदकाननम् । महाश्मशानं सर्वेषां बीजानां परमूषरम्

Đây là cánh đồng sen của Niết-bàn, khu rừng huy hoàng của an lạc; là đại nghĩa địa cho muôn loài, nơi mọi hạt giống nghiệp trở thành đất hoang tối thượng, không thể nảy mầm.

Verse 7

महाशयनसुप्तानां जंतूनां प्रतिबोधकम् । संसारसागरावर्त पतज्जंतुतरंडकम्

Nó đánh thức chúng sinh đang ngủ trên chiếc giường lớn (vô minh); là chiếc bè sinh mệnh cho kẻ rơi vào vòng xoáy của biển luân hồi (saṃsāra).

Verse 8

यातायातातिसंखिन्न जंतुविश्राममंडपम । अनेकजन्मगुणित कर्मसूत्रच्छिदाक्षुरम्

Đó là đình nghỉ cho chúng sinh kiệt sức vì đi-về không dứt; là lưỡi gươm sắc bén chém đứt sợi chỉ nghiệp được dệt qua vô số đời.

Verse 9

सच्चिदानंदनिलयं परब्रह्मरसायनम् । सुखसंतानजनकं मोक्षसाधनसिद्धिदम्

Đây là nơi an trú của Sat–Cit–Ānanda, là cam lộ của Parabrahman; nơi ấy sinh khởi dòng hỷ lạc bất tuyệt và ban thành tựu các phương tiện đưa đến giải thoát (mokṣa).

Verse 10

प्रविश्य क्षेत्रमेतत्स ईशानो जटिलस्तदा । लसत्त्रिशूलविमलरश्मिजालसमाकुलः

Bấy giờ, đấng Īśāna tóc bện (jata) bước vào thánh địa này; Ngài rực sáng, được bao quanh bởi lưới tia quang thanh tịnh lóe lên từ cây tam xoa (triśūla) chói ngời của Ngài.

Verse 11

आलुलोके महालिंगं वैकुंठपरमेष्ठिनोः । महाहमहमिकायां प्रादुरास यदादितः

Ngài chiêm bái Đại Liṅga, vốn đã hiển lộ từ thuở ban đầu trong cuộc tranh chấp mãnh liệt của ‘ta, ta’ (ngã mạn) giữa Chúa tể Vaikuṇṭha và Parameṣṭhin (Brahmā).

Verse 12

ज्योतिर्मयीभिर्मालाभिः परितः परिवेष्टितम् । वृंदैर्वृंदारकर्षीणां गणानां च निरंतरम्

Linga ấy được bao bọc bốn phía bởi những tràng hoa bằng ánh sáng; và luôn luôn có các đoàn chúng thiên giới cùng các gaṇa của Śiva hầu cận không ngừng.

Verse 13

सिद्धानां योगिनां स्तोमैरर्च्यमानं निरंतरम् । गीयमानं च गंधर्वैः स्तूयमानं च चारणैः

Linga ấy được vô số bậc Siddha và Yogin không ngừng cúng dường lễ bái; được các Gandharva ca hát, và được các Cāraṇa tán thán mãi không thôi.

Verse 14

अंगहारैरप्सरोभिः सेव्यमानमनेकधा । नीराज्यमानं सततं नागीभिर्मणिदीपकैः

Nó được các Apsarā phụng sự muôn cách bằng những động tác vũ điệu angahāra uyển chuyển; và các Nāgī luôn làm lễ nīrājana, vung đèn như ngọc báu để tôn thờ không ngừng.

Verse 15

विद्याधरीकिन्नरीभिस्त्रिकालं कृतमंडनम् । अमरीचमरीराजि वीज्यमानमितस्ततः

Được các Vidyādharī và Kinnarī trang sức ba thời mỗi ngày; và từ mọi phía, nó được quạt mát bởi những hàng chāmara rực sáng, lấp lánh của đoàn tiên nữ cõi trời.

Verse 16

अस्येशानस्य तल्लिंगं दृष्ट्वेच्छेत्यभवत्तदा । स्नपयामि महल्लिंगं कलशैः शीतलैर्जलैः

Vừa thấy liṅga của Īśāna, lòng liền khởi nguyện: “Ta sẽ làm lễ snāpana, tắm gội Mahāliṅga này bằng những bình kalaśa nước mát.”

Verse 17

चखान च त्रिशूलेन दक्षिणाशोपकंठतः । कुंडं प्रचंडवेगेन रुद्रोरुद्रवपुर्धरः

Rồi Rudra—mang thân tướng Rudra dữ dội—dùng cây tam xoa đào một hồ kuṇḍa ở phía nam, với sức mạnh cuồng mãnh khôn cùng.

Verse 18

पृथिव्यावरणांभांसि निष्क्रांतानि तदा मुने । भूप्रमाणाद्दशगुणैर्यैरियं वसुधावृता

Bấy giờ, hỡi bậc hiền triết, những dòng nước bao bọc địa cầu bỗng vỡ òa tuôn ra—chính là nước phủ trùm thế gian này, gấp mười lần so với lượng đo của đất.

Verse 19

तैर्जलैः स्नापयांचक्रे त्वत्स्पृष्टैरन्यदेहिभिः । तुषारैर्जाड्यविधुरैर्जंजपूकौघहारिभिः

Với những dòng nước ấy, ngài cử hành lễ tắm gội—nước vốn không thể chạm đến đối với các hữu tình khác; nhưng khi được Ngài chạm vào, liền như sương mát xua tan sự đờ đẫn và đẩy lùi bầy muỗi.

Verse 20

सन्मनोभिरिवात्यच्छैरनच्छैर्व्योमवर्त्मवत् । ज्योत्स्नावदुज्ज्वलच्छायैः पावनैः शंभुनामवत्

Những dòng nước ấy trong suốt tột bậc—như tâm ý hiền thiện; không vết nhơ như lối đi của trời cao; rạng ngời như ánh trăng, và tẩy tịnh như chính danh hiệu của Śambhu.

Verse 21

पीयूषवत्स्वादुतरैः सुखस्पर्शैर्गवांगवत् । निष्पापधीवद्गंभीरैस्तरलैः पापिशर्मवत्

Ngọt hơn cả cam lộ, chạm vào êm dịu như thân thể bò mẹ; sâu thẳm như trí tuệ không tội lỗi, và chảy nhẹ nhàng—ban an lạc cả cho kẻ mang tội.

Verse 22

विजिताब्जमहागंधैः पाटलामोदमोदिभिः । अदृष्टपूर्वलोकानां मनोनयनहारिभिः

Hương thơm ấy vượt cả đại hương của sen, làm say lòng bằng mùi hoa pāṭalā; cuốn hút tâm và mắt của những cõi đời chưa từng thấy kỳ diệu như thế.

Verse 23

अज्ञानतापसंतप्त प्राणिप्राणैकरक्षिभिः । पंचामृतानां कलशैः स्नपनातिफलप्रदैः

Với những bình pañcāmṛta—đấng gìn giữ hơi thở sinh mệnh của hữu tình bị thiêu đốt bởi sức nóng vô minh—ngài cử hành lễ tắm gội, ban quả phúc vô cùng lớn lao.

Verse 24

श्रद्धोपस्पर्शि दृदयलिंग त्रितयहेतुभिः । अज्ञानतिमिरार्काभैर्ज्ञानदान निदायकैः

Với những hành vi được chạm nhuần bởi śraddhā—là nhân của ba dấu ấn thờ phụng linh thiêng—và với những cúng dường bố thí tri kiến rực sáng như mặt trời xua tan bóng tối vô minh,

Verse 25

विश्वभर्तुरुमास्पर्शसुखातिसुखकारिभिः । महावभृथसुस्नान महाशुद्धिविधायिभिः

—với những hạnh sự ban niềm an lạc tối thượng nhờ sự chạm của Umā lên Đấng Nâng đỡ vũ trụ, và với lễ tắm avabhṛtha cao quý, vĩ đại, đem lại sự thanh tịnh lớn lao—

Verse 26

सहस्रधारैः कलशैः स ईशानो घटोद्भव । सहस्रकृत्वः स्नपयामास संहृष्टमानसः

Bấy giờ Īśāna, hỡi Đấng sinh từ chiếc bình (Agastya), với tâm hoan hỷ, đã tắm gội (Đức Chúa) hết lần này đến lần khác—đến một nghìn lượt—bằng những bình nước tuôn thành nghìn dòng.

Verse 27

ततः प्रसन्नो भगवान्विश्वात्मा विश्वलोचनः । तमुवाच तदेशानं रुद्रं रुद्रवपुर्धरम्

Khi ấy Bhagavān—Linh hồn của vũ trụ, Đấng nhìn thấu muôn loài—hoan hỷ, rồi phán với Īśāna ấy, với Rudra mang chính hình tướng Rudra.

Verse 28

तव प्रसन्नोस्मीशान कर्मणानेन सुव्रत । गुरुणानन्यपूर्वेण ममातिप्रीतिकारिणा

“Hỡi Īśāna, Ta hài lòng về ngươi bởi hạnh sự này, hỡi người giữ đại nguyện; bằng sự phụng sự như bậc guru—chưa từng có trước đây—ngươi đã đem đến cho Ta niềm hoan hỷ phi thường.”

Verse 29

ततस्त्वं जटिलेशान वरं ब्रूहि तपोधन । अदेयं न तवास्त्यद्य महोद्यमपरायण

Vì vậy, hỡi Īśāna tóc bện, hãy nói điều ân phúc ngươi muốn, hỡi kho báu của khổ hạnh. Hôm nay, với ngươi không có gì là “không thể ban”, hỡi người tận tụy trong đại tinh cần.

Verse 30

ईशान उवाच । यदि प्रसन्नो देवेश वरयोग्योस्म्यहं यदि । तदेतदतुलं तीर्थं तव नाम्नास्तु शंकर

Īśāna thưa: “Nếu Ngài hoan hỷ, hỡi Chúa tể chư thiên, và nếu con xứng đáng nhận ân ban, thì xin cho tīrtha vô song này mang Thánh danh của Ngài, hỡi Śaṅkara.”

Verse 31

विश्वेश्वर उवाच । त्रिलोक्यां यानि तीर्थानि भूर्भुवःस्वः स्थितान्यपि । तेभ्योखिलेभ्यस्तीर्थेभ्यः शिवतीर्थमिदं परम्

Viśveśvara phán: “Mọi tīrtha trong ba cõi—địa giới, trung giới và thiên giới—so với tất cả những tīrtha ấy, Śiva-tīrtha này là tối thượng.”

Verse 32

शिवज्ञानमिति ब्रूयुः शिवशब्दार्थचिंतकाः । तच्च ज्ञानं द्रवीभूतमिह मे महिमोदयात्

Những ai quán niệm ý nghĩa của chữ “Śiva” gọi đó là “Śiva-trí”. Và chính trí ấy, do vinh quang của Ta khởi dậy, nơi đây như thể hóa lỏng—hiển lộ thành dòng hiện diện.

Verse 33

अतो ज्ञानोद नामैतत्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । अस्य दर्शनमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते

Vì thế tīrtha này mang danh Jñānoda, “Sự trào dâng của Trí”, và vang danh khắp ba cõi. Chỉ cần chiêm bái, người ta được giải thoát khỏi mọi tội lỗi.

Verse 34

ज्ञानोदतीर्थसंस्पर्शादश्वमेधफलं लभेत् । स्पर्शनाचमनाभ्यां च राजसूयाश्वमेधयोः

Chỉ cần chạm vào bến tắm thiêng mang danh Jñānoda, liền được công đức như lễ tế Aśvamedha. Lại nhờ sự chạm ấy và việc ācaman (nhấp nước thánh), người ấy thọ nhận quả phúc của cả Rājasūya lẫn Aśvamedha.

Verse 35

फल्गुतीर्थे नरः स्नात्वा संतर्प्य च पितामहान् । यत्फलं समवाप्नोति तदत्र श्राद्धकर्मणा

Công đức nào người ta đạt được khi tắm tại Phalgu Tīrtha và làm cho tổ tiên được thỏa mãn, thì chính công đức ấy cũng được thành tựu tại đây nhờ thực hành nghi lễ śrāddha.

Verse 36

गुरुपुष्यासिताष्टम्यां व्यतीपातो यदा भवेत् । तदात्र श्राद्धकरणाद्गयाकोटिगुणं भवेत्

Khi Vyatīpāta-yoga xuất hiện vào ngày Aṣṭamī tối (nửa tháng đen) dưới Guru (Bṛhaspati) và sao Puṣya, thì làm śrāddha tại đây sẽ cho quả phúc gấp một crore lần so với công đức ở Gayā.

Verse 37

यत्फलं समवाप्नोति पितॄन्संतर्प्य पुष्करे । तत्फलं कोटिगुणितं ज्ञानतीर्थे तिलोदकैः

Công đức nào đạt được khi làm cho tổ tiên thỏa mãn tại Puṣkara, thì công đức ấy tại Jñānatīrtha, khi cúng bằng nước mè (tila-udaka), sẽ tăng lên gấp một crore lần.

Verse 38

सन्निहत्यां कुरुक्षेत्रे तमोग्रस्ते विवस्वति । यत्फलं पिंडदानेन तज्ज्ञानोदे दिने दिने

Tại Kurukṣetra, vào dịp Sannihatyā, khi Mặt Trời bị bóng tối che phủ (nhật thực), công đức do cúng piṇḍa đạt được—thì cũng chính công đức ấy được thọ nhận tại Jñānoda, ngày qua ngày.

Verse 39

पिंडनिर्वपणं येषां ज्ञानतीर्थे सुतैः कृतम् । मोदंते शिवलोके ते यावदाभूतसंप्लवम्

Những người mà con trai đã dâng lễ piṇḍa tại Jñānatīrtha thì hoan hỷ trong cõi Śiva cho đến khi đại kiếp hoại diệt của vũ trụ xảy đến.

Verse 40

अष्टम्यां च चतुर्दश्यामुपवासी नरोत्तमः । प्रातः स्नात्वाथ पीतांभस्त्वंतर्लिंगमयो भवेत्

Vào ngày mồng tám và ngày mười bốn của lịch trăng, bậc trượng phu ưu tú nên giữ trai giới. Tắm lúc rạng đông rồi uống nước ấy, người ấy trở nên thấm nhuần Liṅga (Śiva) ở nội tâm.

Verse 41

एकादश्यामुपोष्यात्र प्राश्नाति चुलुकत्रयम् । हृदये तस्य जायंते त्रीणि लिंगान्यसंशयम्

Tại đây, vào ngày Ekādaśī, người ấy nên nhịn ăn và nhấp ba ngụm nước bằng lòng bàn tay. Trong tim người ấy, chắc chắn phát sinh ba Liṅga.

Verse 42

ईशानतीर्थे यः स्नात्वा विशेषात्सोमवासरे । संतर्प्य देवर्षि पितॄन्दत्त्वा दानम स्वशक्तितः

Ai tắm tại Īśāna Tīrtha—đặc biệt vào ngày thứ Hai—sau khi làm lễ tarpaṇa làm thỏa lòng chư thiên, các hiền thánh và tổ tiên, và bố thí tùy theo khả năng của mình,

Verse 43

ततः समर्च्य श्रीलिंगं महासंभारविस्तरैः । अत्रापि दत्त्वा नानार्थान्कृतकृत्योभवेन्नरः

Rồi người ấy cung kính thờ phụng Śrī Liṅga với lễ vật dồi dào và nghi thức trang nghiêm rộng lớn; lại tại đây bố thí nhiều loại, bấy giờ người ấy được viên mãn—mọi sở nguyện thành tựu.

Verse 44

उपास्य संध्यां ज्ञानोदे यत्पापं काललोपजम् । क्षणेन तदपाकृत्य ज्ञानवाञ्जायते द्विजः

Khi hành lễ Sandhyā tại Jñānoda, mọi tội lỗi phát sinh do lơ là đúng thời khắc đều được trừ sạch trong chốc lát; và bậc lưỡng sinh trở nên đầy đủ chân tri.

Verse 45

शिवतीर्थमिदं प्रोक्तं ज्ञानतीर्थमिदं शुभम् । तारकाख्यमिदं तीर्थं मोक्षतीर्थमिदं धुवम्

Nơi thánh địa này được tuyên xưng là Śiva-tīrtha; chốn cát tường này là tīrtha của trí tuệ. Tīrtha này nổi danh là ‘Tāraka’, và quả thật là tīrtha ban cho giải thoát (mokṣa).

Verse 46

स्मरणादपि पापौघो ज्ञानोदस्य क्षयेद्ध्रुवम् । दर्शनात्स्पर्शनात्स्नानात्पानाद्धर्मादिसंभवः

Dẫu chỉ tưởng niệm Jñānoda, dòng thác tội lỗi cũng chắc chắn tiêu tan. Nhờ chiêm bái, chạm đến, tắm gội nơi ấy và uống nước ấy, dharma cùng các phúc lành khác liền sinh khởi.

Verse 47

डाकिनीशाकिनी भूतप्रेतवेतालराक्षसाः । ग्रहाः कूष्मांडझोटिंगाः कालकर्णी शिशुग्रहाः

Ḍākinī và Śākinī; bhūta, preta, vetāla và rākṣasa; các graha hung hại; kūṣmāṇḍa và jhoṭiṅga; Kālakārṇī cùng các linh quỷ bắt trẻ—

Verse 48

ज्वरापस्मारविस्फोटद्वितीयकचतुर्थकाः । सर्वे प्रशममायांति शिवर्तार्थजलेक्षणात्

Sốt, động kinh, các chứng phát ban mụn nước, và những cơn sốt tái phát vào ngày thứ hai và thứ tư—hết thảy đều lắng dịu khi chiêm ngưỡng dòng nước của Śivartārtha.

Verse 49

ज्ञानोदतीर्थपानीयैर्लिंगं यः स्नापयेत्सुधीः । सर्वतीर्थोदकैस्तेन ध्रुवं संस्नापितं भवेत्

Người hiền trí nào tắm rửa Śiva-liṅga bằng nước của thánh địa Jñānoda, thì chắc chắn cũng như đã tắm rửa bằng nước của mọi thánh địa (tīrtha).

Verse 50

ज्ञानरूपोह मेवात्र द्रवमूर्तिं विधाय च । जाड्यविध्वंसनं कुर्यां कुर्यां ज्ञानोपदेशनम्

‘Chính Ta là bản thể của tri thức; tại đây, Ta sẽ mang hình tướng lỏng như nước, diệt trừ sự u mê và ban lời chỉ dạy về chân trí.’

Verse 51

इति दत्त्वा वराञ्छंभुस्तत्रैवांतरधीयत । कृतकृत्यमिवात्मानं सोप्यमंस्तत्रिशूलभृत्

Ban xong các ân phúc như thế, Śambhu liền ẩn mất ngay tại chỗ; Đấng cầm Tam Xoa tự thấy mình như đã viên mãn việc cần làm.

Verse 52

ईशानो जटिलो रुद्रस्तत्प्राश्य परमोदकम् । अवाप्तवान्परं ज्ञानं येन निर्वृतिमाप्तवान्

Īśāna—Rudra tóc bện—uống dòng nước tối thượng ấy rồi chứng đắc trí tuệ tối thượng; nhờ đó Ngài đạt an lạc viên mãn.

Verse 53

स्कंद उवाच । कलशोद्भव चित्रार्थमितिहासं पुरातनम् । ज्ञानवाप्यां हि यद्वृत्तं तदाख्यामि निशामय

Skanda nói: ‘Hỡi Kalaśodbhava, hãy lắng nghe. Ta sẽ thuật lại một tích xưa kỳ diệu—những điều đã xảy ra tại Jñānavāpī, giếng của trí.’

Verse 54

हरिस्वामीति विख्यातः काश्यामासीद्विजः पुरा । तस्यैका तनया जाता रूपेणाऽप्रतिमा भुवि

Thuở xưa tại Kāśī có một vị dvija lừng danh tên Harisvāmin. Ông chỉ có một ái nữ, dung nhan trên cõi đất không ai sánh kịp.

Verse 55

न समा शीलसंपत्त्या तस्या काचन भूतले । कलाकलापकुशला स्वरेणजितकोकिला

Trên cõi đất không người nữ nào sánh bằng nàng về phú quý của đức hạnh. Tinh thông muôn nghệ, và tiếng hát ngọt lành của nàng còn vượt cả chim kukila.

Verse 56

न नारी तादृगस्तीह ना भरी किन्नरी न च । विद्याधरी न नो नागी गंधर्वी नासुरी न च

Ở đây không có người nữ nào như nàng—chẳng phải thiên nữ, chẳng phải kinnarī. Chẳng phải vidyādharī, chẳng phải nāgī, chẳng phải gandharvī; ngay cả asurī cũng không thể sánh kịp.

Verse 57

निर्वाणनरसिंहोयं भक्तनिर्वाणकारणम् । मणिप्रदीपनागोयं महामणिविभूषणः

Đây là Narasiṃha ban giải thoát—chính là nguyên nhân đưa các tín đồ đến nirvāṇa. Đây là nāga rực sáng như ngọn đèn châu báu, trang nghiêm bằng những đại bảo châu.

Verse 58

तदास्य शरणं यातो मन्ये दर्शभयाच्छशी । दिवापि न त्यजेत्तां तु त्रस्तश्चंडमरीचितः

Ta nghĩ rằng ngay cả vầng trăng cũng nương tựa nơi nàng, vì sợ bị ánh rạng của nàng làm lu mờ. Dẫu ban ngày trăng vẫn chẳng rời nàng, khiếp sợ trước tia nắng dữ dội của mặt trời.

Verse 59

तद्भ्रूर्भ्रमरराजीव गंडपत्रलतांतरे । उदंचन्न्यंचदुड्डीन गतेरभ्यासभाजिनी

Hàng mày nàng—tựa ong chúa—lay động giữa những “lá” như dây leo trên gò má, khi vút lên khi sà xuống, như đang luyện nghệ thuật bay lượn mau lẹ.

Verse 60

तच्चारुलोचनक्षेत्रे विचरंतौ च खंजनौ । सदैव शारदीं प्रीतिं निर्विशेते निजेच्छया

Trong “cánh đồng” đôi mắt xinh của nàng, như có đôi chim khanjana dạo chơi; và theo ý mình, chúng luôn bước vào niềm hoan hỷ thanh lương của mùa thu.

Verse 61

सुदत्या रदनश्रेणी छेदेषु विषमेषुणा । विहिता कांचनी रेखा क्वेंदावेतावती कला

Hàng răng thanh tú của nàng—dẫu có những khe chia không đều—vẫn như một nét vàng được mũi tên sắc vạch nên. Trăng kia nào có được tài hoa đến thế?

Verse 62

प्रायो मदन भूपाल हर्म्य रत्नांतरे शुभे । जितप्रवालसुच्छाये तस्या रदनवाससी

Tâu đại vương, răng và môi của thiếu nữ ấy như cung điện châu báu cát tường của Thần Ái—rạng ngời từ bên trong, và sắc còn vượt cả san hô đỏ tươi.

Verse 63

स्वर्गे मर्त्ये च पाताले नैषा रेखा क्वचित्स्त्रियाम् । तत्कंठरेखात्रितय व्याजेन शपते स्मरः

Trên trời, dưới cõi người hay tận địa giới, chẳng nơi nào thấy ở nữ nhân những đường nét như vậy. Và vin vào ba đường trên cổ nàng, ngay cả Smara (Thần Ái) cũng như đang thề nguyền.

Verse 64

शंके चित्त भुवो राज्ञो लसत्पटकुटीद्वयम् । अनर्घ्यरत्नकोशाढ्यं तम्या वक्षोरुहद्वयम्

Ta ngờ rằng chính cung thất của Vua Ái Tình đã hóa thành đôi lều vải rực sáng—hai bầu ngực nàng—giàu có như chứa những kho báu châu ngọc vô giá.

Verse 65

अनंगभू नियमतोऽदृश्ये मध्ये नतभ्रुवः । रोमालीलक्षिकामूर्ध्वामिव यष्टिं विधिर्व्यधात्

Với sự tiết chế có chủ ý, Đấng Tạo Hóa nắn phần eo nàng tinh tế đến gần như vô hình—tựa một cây trượng mảnh—và phía trên khắc đường lông thân như một dấu ấn trên đó.

Verse 66

तस्या नाभीदरीं प्राप्य कंदर्पोऽनंगता गतः । पुनः प्राप्तुमिवांगानि तप्यते परमं तपः

Chạm đến hõm rốn nàng, Kandarpa lại hóa ‘Ananga’—không thân xác; như thể để giành lại tứ chi, chàng thực hành khổ hạnh mãnh liệt tột bậc.

Verse 67

गुरुणैतन्नितंबेन महामन्मथ दीक्षया । भुवि के के युवानो न स्वाधीना प्रापितादृशाम्

Bởi sức nặng của đôi hông rộng ấy—như một lễ nhập môn vào quyền lực của Manmatha vĩ đại—trên đời này có chàng trai nào lại không bị đưa vào vòng chi phối của cảnh tượng ấy?

Verse 68

ऊरुस्तंभेन चैतस्याः स्तंभवत्कस्यनो मनः । तस्तंभेन मुने वापि सुवृत्तेन सुवर्तनम्

Bởi sự rắn chắc như cột trụ của đôi đùi nàng, tâm ai lại chẳng như bị sững lại, bất động? Ngay cả bậc hiền triết, bởi ‘cột trụ’ ấy, cũng có thể khiến đường tu vững chãi của mình chao đảo.

Verse 69

पादांगुष्ठनखज्योतिः प्रभया कस्य न प्रभा । विवेकजनिताऽध्वंसि मुने तस्या मृगीदृशः

Nhờ hào quang từ móng ngón chân cái của nàng, còn ánh sáng nào chẳng bị lu mờ? Hỡi bậc Muni, chí nguyện sinh từ minh biện của thiếu nữ mắt nai ấy làm tan rã mọi mê hoặc thấp kém.

Verse 70

सा प्रत्यहं ज्ञानवाप्यां स्नायं स्नायं शिवालये । संमार्जनादि कर्माणि कुरुतेऽनन्यमानसा

Mỗi ngày nàng tắm đi tắm lại nơi Giếng Jñāna-vāpī; và tại đền Śiva, nàng làm các việc phụng sự như quét dọn, lau chùi, với tâm không hướng về điều gì khác.

Verse 71

तत्पादप्रतिबिंबेषु रेखा शष्पांकुरं चरन् । नान्यद्वनांतरं याति काश्यां यूनां मनोमृगः

Gặm những mầm non là các đường nét hiện trong bóng phản chiếu nơi bàn chân nàng, “con nai của tâm” nơi các chàng trai Kāśī chẳng đi vào lối rừng nào khác.

Verse 72

तदास्य पंकजं हित्वा यूनां नेत्रालिमालया । न लतांतरमासेवि अप्यामोदप्रसूनयुक्

Rời đóa sen là gương mặt nàng, đàn ong—tức đôi mắt các chàng trai—không nương vào bất cứ dây leo nào khác, dẫu dây ấy đầy hoa thơm.

Verse 73

सुलोचनापि सा कन्या प्रेक्षेतास्यं न कस्यचित् । सुश्रवा अपि सा बाला नादत्ते कस्यचिद्वचः

Dẫu mắt nàng đẹp, thiếu nữ ấy chẳng nhìn mặt ai; dẫu danh tiếng tốt lành, cô gái ấy chẳng nhận lời ai—dẫu là lời tỏ tình cầu hôn.

Verse 74

सुशीला शीलसंपन्ना रहस्तद्विरहातुरैः । प्रार्थितापि सुरूपाढ्यैर्नाभिलाषं बबंध सा

Suśīlā, người đầy đủ đức hạnh và nết na, tuy được những chàng trai tuấn tú—đau khổ vì xa cách nàng—kín đáo cầu xin, vẫn không hề buộc lòng ham muốn vào bất cứ ai.

Verse 75

धनैस्तस्याजनेतापि युवभिः प्रार्थितो बहु । नाशकत्तां सुलीलां सदातुं शीलोर्जितश्रियम्

Dẫu bao chàng trai đem của cải đến cầu xin mãi, phụ thân nàng vẫn không thể gả trao thiếu nữ duyên dáng ấy; bởi ánh huy hoàng của nàng sinh từ hạnh đức và phẩm hạnh.

Verse 76

ज्ञानोदतीर्थभजनात्सा सुशीला कुमाग्किा । बहिरंतस्तदाऽद्राक्षीत्सर्वलिंगमयं जगत

Nhờ phụng thờ tại Jñānoda Tīrtha, thiếu nữ Suśīlā khi ấy thấy—trong và ngoài—cả thế gian đều thấm nhuần bản tính Liṅga của Śiva, dấu ấn của Đấng Tối Thượng.

Verse 77

कदाचिदेकदा तां तु प्रसुप्तां सदनांगणे । मोहितो रूपसंपत्त्या कश्चिद्विद्याधरोऽहरत्

Một lần, khi nàng đang ngủ trong sân nhà, một Vidyādhara nọ vì mê mẩn sắc đẹp của nàng đã bế nàng đi mất.

Verse 78

व्योमवर्त्मनितां रात्रौ यावन्मलयपर्वतम् । स निनीषति तावच्च विद्युन्माली समागतः

Khi hắn mang nàng đi trong đêm theo lối trời, định đưa tới núi Malaya, đúng ngay khoảnh khắc ấy Vidyunmālī đã xuất hiện.

Verse 79

राक्षसो भीषणवपुः कपालकृतकुंडलः । वसारुधिरलिप्तांगः श्मश्रुलः पिंगलोचनः

Một rākṣasa hình dung ghê rợn hiện ra—đeo khuyên tai làm bằng sọ người, tay chân bôi dính mỡ và máu, râu ria rậm rạp, đôi mắt vàng sẫm.

Verse 80

राक्षस उवाच । ममदृग्गोचरं यातो विद्याधरकुमारक । अद्य त्वामेतया सार्धं प्रेषयामि यमालयम्

Rākṣasa nói: “Hỡi thiếu niên Vidyādhara, ngươi đã lọt vào tầm mắt ta. Hôm nay ta sẽ tiễn ngươi—cùng người nữ này—đến Yamalaya, cõi của thần Yama.”

Verse 81

इति श्रुत्वाथ सा वाक्यं व्याघ्राघ्राता मृगी यथा । चकंपेऽतीव संभीता कदलीदलवन्मुहुः

Nghe lời ấy, nàng run rẩy dữ dội vì sợ—như nai cái bị hổ đánh hơi—lại rung lên mãi như lá chuối trước gió.

Verse 82

निजघान त्रिशूलेन रक्षो विद्याधरं च तम् । विद्याधरकुमारोपि नितरां मधुराकृतिः

Rākṣasa ấy dùng tam xoa đánh và làm Vidyādhara kia bị thương; còn vị Vidyādhara trẻ tuổi—dẫu dung mạo vô cùng hiền hòa, mỹ lệ—cũng bị cuốn vào cuộc chiến.

Verse 83

तद्भीषणत्रिशूलेन भिन्नोस्को महाबलः । जघान मुष्टिघातेन वज्रपातोपमेन तम्

Dẫu ngực bị tam xoa ghê rợn ấy chẻ toạc, bậc dũng lực vẫn giáng một cú đấm như sét Vajra rơi xuống, đánh thẳng vào hắn.

Verse 84

नरमांसवसामत्तं विद्युन्मालिनमाहवे । चूर्णितो मुष्टिपातेन सोऽपतद्वसुधातले

Trong trận chiến, Vidyunmālin, kẻ say sưa với thịt và mỡ người, đã bị đấm tan nát chỉ bằng một cú đấm và ngã xuống mặt đất.

Verse 85

राक्षसो मृत्युवशगो वज्रेणेव महीधरः । विद्याधरोपि तच्छूलघातेन विकलीकृतः

Tên Rākṣasa, giờ đây nằm dưới quyền lực của Tử thần, sụp đổ như ngọn núi bị sét đánh; và Vidyādhara cũng bị tàn phế bởi đòn đánh của ngọn giáo đó.

Verse 86

उवाच गद्गदं वाक्यं विघूर्णित विलोचनः । प्रिये मुधा समानीता सुशित्यर्धोक्तिमुच्चरन्

Với đôi mắt đảo điên vì đau đớn, chàng nói bằng giọng nghẹn ngào, thốt lên những lời đứt quãng: 'Người yêu dấu, nàng được đưa đến đây thật vô ích...'

Verse 87

जहौ प्राणान्रणे वीरस्तां प्रियां परितः स्मरन्

Người anh hùng đã trút hơi thở cuối cùng trên chiến trường, nhớ về người yêu dấu của mình ở khắp mọi nơi.

Verse 88

अनन्यपूर्वसंस्पर्श सुखं समनुभूय सा । तमेव च पतिं मत्वा चक्रे शोकाग्निसात्तनुम्

Sau khi trải nghiệm niềm hạnh phúc của một cái chạm chưa từng biết đến trước đây, nàng coi chàng là người chồng duy nhất và hiến dâng thân xác mình cho ngọn lửa đau thương.

Verse 89

लिंगत्रयशरीरिण्यास्तस्याः सान्निध्यतः स हि । दिव्यं वपुः समासाद्य राक्षसस्त्रिदिवं ययौ

Quả thật, chỉ nhờ ở gần nàng—đấng mang ba thân vi tế—tên Rākṣasa liền đắc thân thể thần diệu và đi lên Tridiva, các cõi trời.

Verse 90

रणे पणीकृतप्राणो विद्याधरसुतोपि सः । अंते प्रियां स्मरन्प्राप जनुर्मलयकेतुतः

Dẫu là con của Vidyādhara, đã đem chính mạng sống làm vật cược nơi chiến trận, nhưng đến cuối cùng—nhớ tưởng người yêu—chàng được thọ sinh nhờ Malayaketu.

Verse 91

ध्यायंती सापि तं बाला विद्याधरकुमारकम् । विरहाग्नौ विसृष्टासुः कर्णाटे जन्मभागभूत्

Nàng thiếu nữ ấy cũng hằng quán niệm về vị hoàng tử Vidyādhara; trút bỏ mạng sống trong ngọn lửa ly biệt, nàng được định phần thọ sinh tại Karṇāṭa.

Verse 92

सुतो मलयकेतोस्तां कालेन परिणीतवान् । माल्यकेतुरनंगश्रीः पित्रा दत्तां कलावतीम्

Theo thời gian, con trai của Malayaketu—Mālyaketu, rạng ngời vẻ đẹp của Ananga (Kāma)—đã thành hôn với nàng Kalāvatī, người được cha chàng gả cho.

Verse 93

सापि प्राग्वासनायोगाल्लिंगार्चनरता सती । हित्वा मलयजक्षोदं विभूतिं बह्वमंस्त वै

Do những tập khí từ tiền kiếp, nàng—người phụ nữ trinh khiết, thủ tiết—cũng hoan hỷ trong việc thờ phụng Liṅga; bỏ bột đàn hương, nàng tôn vibhūti (tro thánh) là quý báu nhất.

Verse 94

मुक्ता वैदूर्य माणिक्य पुष्परागेभ्य एव सा । मेने रुद्राक्षनेपध्यमनर्घ्यं गर्भसुंदरी

Garbhasundarī xem chuỗi hạt rudrākṣa là món trang sức vô giá, còn quý hơn ngọc trai, vaidūrya (mắt mèo), hồng ngọc và puṣparāga (topaz).

Verse 95

कलावती माल्यकेतुं पतिं प्राप्य पतिव्रता । अपत्यत्रितयं लेभे दिव्यभोगसमृद्धिभाक्

Kalāvatī, được Mālyaketu làm phu quân và giữ trọn hạnh pativratā, sinh ba người con và hưởng phú quý sung túc với lạc thú tựa cõi trời.

Verse 96

एकदा कश्चिदौदीच्यो माल्यकेतुं नरेश्वरम् । चित्रकृच्चित्रपटिकां चित्रां दर्शितवानथ

Một lần, một người phương Bắc—vốn là họa sư—đã dâng lên vua Mālyaketu một tấm họa bản kỳ diệu.

Verse 97

सर्वसौंदर्यनिलया सर्वलक्षणसत्खनिः । अधिशेते ध्रुवं ध्वांतं तन्मौलिं ब्रध्न साध्वसात्

Nàng—nơi hội tụ mọi vẻ đẹp, mỏ quý của mọi tướng lành—bỗng kinh sợ khi thấy một màn tối cố định như đè lên vương miện của chàng.

Verse 98

मुहुर्मुहुः प्रपश्यंती रहसि प्राणदेवताम् । विसस्मार स्वमपि च समाधिस्थेव योगिनी

Hết lần này đến lần khác, trong chốn cô tịch, nhìn thấy prāṇadevatā—vị thần của hơi thở sinh mệnh—nàng quên cả chính mình, như một yoginī chìm trong samādhi.

Verse 99

क्षणमुन्मील्य नयने कृत्वा नेत्रातिथिं पटीम् । तर्जन्यग्रमथोत्क्षिप्य स्वात्मानं समबोधयत्

Nàng hé mở đôi mắt trong chốc lát, để tấm vải vẽ kia trở thành ‘vị khách’ của ánh nhìn; rồi nâng đầu ngón trỏ lên và tự đưa mình trở lại tỉnh thức.

Verse 100

संभेदोयमसे रम्य उपलोलार्कमग्रतः । उपश्रीकेशवपदं वरणैषा सरिद्वरा

“Đây là nơi hợp lưu tuyệt mỹ, mặt trời rung rinh phản chiếu trên làn nước. Nơi đây có ‘dấu chân của Keśava’ rực rỡ; và dòng sông thượng hảo này mang tên Varaṇā.”

Verse 110

तृणीकृत्य निजं देहं यत्र राजर्षिसत्तमः । हरिश्चंद्रः सपत्नीको व्यक्रीणाद्भूरयं हि सा

Chính nơi đây, bậc vương-ṛṣi tối thượng Hariścandra—cùng với hiền thê—coi thân mình như cọng cỏ mà tự bán chính mình.

Verse 120

एषा मत्स्योदरी रम्या यत्स्नातो मानवोत्तमः । मातुर्जातूदरदरीं न विशेदेष निश्चयः

Tīrtha duyên dáng này là Matsyodarī: bậc thiện nhân tắm tại đây sẽ không còn phải bước vào khe thai mẹ nữa—đó là điều chắc thật.

Verse 130

चतुर्वेदेश्वरश्चैष चतुर्वेदधरो विधिः । लभेद्यद्वीक्षणाद्विप्रो वेदाध्ययनजं फलम्

Chính Ngài là Chúa tể của bốn Veda—Phạm Thiên (Brahmā), Đấng mang giữ bốn Veda. Chỉ cần chiêm bái Ngài, một brāhmaṇa liền được quả phúc phát sinh từ việc học Veda.

Verse 140

वैरोचनेश्वरश्चैष पुरः प्रह्लादकेशवात् । बलिकेशवनामासावेष नारदकेशवः

Thánh tích này là Vairocaneśvara. Trước Prahlāda-Keśava đứng vị Keśava được gọi là Bali-Keśava—tại đây cũng nổi danh với danh xưng Nārada-Keśava.

Verse 150

बिंदुमाधवभक्तो यस्तं यमोपि नमस्यति । प्रणवात्मा य एकोऽस्ति नादबिंदु स्वरूपधृक्

Ai là tín đồ của Bindu-Mādhava thì ngay cả Diêm Vương cũng cúi lạy người ấy. Bởi Đấng Duy Nhất ấy mang bản tính Praṇava (Oṃ), hiển lộ dưới hình tướng Nāda và Bindu.

Verse 160

यस्यार्चनाल्लभेज्जंतुः प्रियत्वं सर्वजन्तुषु । इदमायतनं श्रेष्ठं मणिमाणिक्यनिर्मितम्

Nhờ thờ phụng Ngài, con người được mọi loài yêu mến. Đây là thánh điện tối thắng, được kiến tạo bằng châu báu và ngọc quý.

Verse 170

कालेश्वरकपर्दीशौ चरणावतिनिर्मलौ । ज्येष्ठेश्वरो नितंबश्च नाभिर्वै मध्यमेश्वरः

Kāleśvara và Kapardīśa là những vị hộ trì thanh tịnh nơi đôi chân. Jyeṣṭheśvara ở phần hông, và nơi rốn quả thật là Madhyameśvara.

Verse 180

अशोकाख्यमिदं तीर्थं गंगाकेशव एष वै । मोक्षद्वारमिदं श्रेष्ठं स्वर्ग द्वारमिदं विदुः

Tīrtha này mang danh Aśoka, chính là Gaṅgā-Keśava. Nơi tối thắng này là ‘Cửa ngõ Giải thoát’; cũng được biết là ‘Cửa ngõ Thiên giới’.