Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 33›Shloka 59
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 59

Devanagari script

तद्भ्रूर्भ्रमरराजीव गंडपत्रलतांतरे । उदंचन्न्यंचदुड्डीन गतेरभ्यासभाजिनी

Transliteration

tadbhrūrbhramararājīva gaṃḍapatralatāṃtare | udaṃcannyaṃcaduḍḍīna gaterabhyāsabhājinī

Translation

Hàng mày nàng—tựa ong chúa—lay động giữa những “lá” như dây leo trên gò má, khi vút lên khi sà xuống, như đang luyện nghệ thuật bay lượn mau lẹ.

Word by Word
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम् (neuter, nominative/accusative singular); विशेषणरूपेण (as demonstrative qualifier)
भ्रूःeyebrow
भ्रूः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम् (feminine, nominative singular)
भ्रमरbee
भ्रमर:
Upamāna (Standard of comparison)
TypeNoun
Rootभ्रमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम् (masculine, nominative singular); उपमानार्थे (as standard of comparison)
राजीवlotus
राजीव:
Upamāna (Standard of comparison)
TypeNoun
Rootराजीव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम् (neuter, nominative singular); उपमानार्थे
गण्डcheek
गण्ड:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootगण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी, एकवचनम् (masculine, genitive singular); समासाङ्ग (compound member)
पत्रleaf
पत्र:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootपत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी, एकवचनम् (neuter, genitive singular); समासाङ्ग
लताcreeper
लता:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootलता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी, एकवचनम् (feminine, genitive singular); समासाङ्ग
अन्तरेin the interval/between
अन्तरे:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचनम् (neuter, locative singular); गण्ड-पत्र-लता-अन्तरम् = ‘cheek-leaf-creeper-between’ (locative of place)
उदञ्चन्rising/upward-moving
उदञ्चन्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउद् + अञ्च् (धातु) → उदञ्चत् (कृदन्त, शतृ)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्तः (present active participle); प्रथमा, एकवचनम्; स्त्रीलिङ्गे भ्रूः-विशेषणम् (agreeing with ‘भ्रूः’)
न्यञ्चत्bending downward
न्यञ्चत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootनि + अञ्च् (धातु) → न्यञ्चत् (कृदन्त, शतृ)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्तः; प्रथमा, एकवचनम्; स्त्रीलिङ्गे भ्रूः-विशेषणम्
उड्डीनflown up/suddenly darting
उड्डीन:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउत् + डी (धातु) → उड्डीन (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle); प्रथमा, एकवचनम्; स्त्रीलिङ्गे भ्रूः-विशेषणम्
गतेःof movement
गतेः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी, एकवचनम् (feminine, genitive singular)
अभ्यासpractice/repetition
अभ्यास:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअभ्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी, एकवचनम् (masculine, genitive singular); समासाङ्ग
भाजिनीpossessing/engaged in
भाजिनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभाजिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम् (feminine, nominative singular); अभ्यास-भाजिनी = ‘one who partakes of/possesses practice’
Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and ṛṣis at Naimiṣāraṇya (standard Purāṇic frame; context-dependent)

Visual Art Cues

Scene: Close-up poetic portrait: a young woman’s face; eyebrows like a dark royal bee darting up and down amid the leafy-vine texture of her cheeks; sense of quick, practiced motion.

Characters & Entities
K
Kāśī

FAQs

The Purāṇa’s poetic register draws the listener inward, making the narrative memorable while preparing the mind for dharmic and devotional themes.

Kāśī by context; the verse itself is a descriptive segment within the Kāśīkhaṇḍa.

None.

←Previous Verse
Next Verse→